Μεγάλη Πέμπτη: Ο Μυστικός Δείπνος

π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Δύο βασικά γεγονότα χαρακτηρίζουν τις ιερές ακολουθίες της Αγίας και Μεγάλης Πέμπτης: ο Μυστικός Δείπνος του Κυρίου Ιησού Χριστού με τους μαθητές Του και η προδοσία του Ιούδα. Το βαθύτερο νόημα και των δύο αυτών γεγονότων είναι η αγάπη. Ο Μυστικός Δείπνος είναι η εσχατολογική αποκάλυψη της σωτηριώδους αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο, της αγάπης που είναι η καρδιά της σωτηρίας. Η προδοσία του Ιούδα αποκαλύπτει ότι η αμαρτία, ο θάνατος και η αυτοκαταστροφή οφείλονται επίσης στην αγάπη· αλλά σε μια αγάπη καταστροφική, μια αγάπη που διαιρεί, διαλύει και οδηγεί εκεί που κάθε άλλο παρά αγάπη κυριαρχεί. Ακριβώς εδώ βρίσκεται το μυστήριο τούτης της μοναδικής ημέρας, της Μεγάλης Πέμπτης. Οι ιερές ακολουθίες της, όπου το φως και το σκοτάδι, η χαρά και η λύπη είναι παράξενα αναμειγμένα, μας προκαλούν σε μια επιλογή από την οποία εξαρτάται ο τελικός προορισμός του καθενός από μας.

«Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα εἰδώς ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι ἐλήλυθεν αὐτοῦ ἡ ὥρα… ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς…» (Ιω. 13, 1). Για να καταλάβουμε το νόημα του μυστικού Δείπνου θα πρέπει να τον δούμε σαν τέλος της μεγαλειώδους ενέργειας της Θείας Αγάπης, η οποία άρχισε με τη δημιουργία του κόσμου και τώρα ολοκληρώνεται με το Θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού.

Δηλαδή οι πιστοί στον Θεό βρίσκουν σ’ Αυτόν το νόημα και το περιεχόμενο της ζωής τους. Ακριβώς αυτό είναι το βαθύτερο, το υπέροχο νόημα του Μυστικού Δείπνου.

Ο Ιησούς Χριστός πρόσφερε τον Εαυτό Του σαν την αληθινή, την ουσιαστική τροφή του άνθρωπου, γιατί η ζωή του Χριστού είναι η αληθινή ζωή. Εγώ ανταποκρίνομαι στην αγάπη του Θεού και την αποδέχομαι σαν ζωή μου, ή ακολουθώ τον Ιούδα μέσα στο σκοτάδι της νύχτας του;

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_245.html#more

Μεγαλη Τεταρτη βραδυ (Ορθρος Μεγάλης Πέμπτης)

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος

Κατὰ τὴν Μ. Πέμπτη ἐπιτελοῦμεν ἀνάμνησιν τεσσάρων γεγονότων. α΄) Τῆς νίψεως τῶν ποδῶν τῶν ἀποστόλων ὑπὸ τοῦ Κυρίου. β΄) Τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου, δηλαδὴ τῆς παραδόσεως εἰς ἡμᾶς ὑπὸ τοῦ Κυρίου τοῦ Μυστηρίου τῆς Θείας Εὐχαριστίας. γ΄) Τῆς θαυμαστῆς προσευχῆς τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν Πατέρα Του, καὶ δ΄) Τῆς προδοσίας τοῦ Κυρίου ὑπὸ τοῦ Ἰούδα.

Μεγάλη Πέμπτη

Εἰς αὐτὰ εἶνε ἀφιερωμένη καὶ ἡ ὑμνογραφία τῆς ἡμέρας. Πρῶτον ψάλλεται τὸ τροπάριον «Ὅτε οἱ ἔνδοξοι μαθηταί…». Μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον (Λουκ. κβ΄, 1-39) καὶ τὸν Ν΄ Ψαλμόν, ἀκολουθεῖ ὁ ἄρτιος Κανὼν (ἐξ ὀκτὼ ᾨδῶν), μὲ ἀκροστιχίδα «Τῇ μακρᾷ Πέμπτην μακρὸν ὕμνον ἐξᾴδω» (ἤτοι «Τὴν μεγάλην Πέμπτην μέγαν ὕμνον ψάλλω»). Ὁ Κανὼν οὗτος ἀρχίζει μὲ τὸν εἱρμὸν «Τμηθείσῃ τμᾶται…». Μεταξύ γ΄ καὶ δ΄ ᾨδῆς παρεμβάλλονται τρία καθίσματα. Μετὰ τὸν Κανόνα ψάλλεται τὸ ἐξαποστειλάριον «Τὸν νυμφῶνα Σου βλέπω…», τὰ στιχηρὰ ἰδιόμελα τῶν αἴνων καὶ τὰ ἀπόστιχα. Ὀλίγον πρὸ τῆς ἀπολύσεως ἀναγινώσκεται καὶ κείμενον ἐκ τοῦ βιβλίου τοῦ προφήτου Ἱερεμίου (ια΄ 18-23 καὶ ιβ΄ 1-5, 9-11, 14-15).

Ἡ Μ. Πέμπτη εἶνε ἡ ἡμέρα τῆς παραδόσεως τοῦ Μυστηρίου τῆς θ. Εὐχαριστίας καὶ διὰ τοῦτο ὁ Ἑσπερινός τῆς ἡμέρας αὐτῆς εἶναι συνυφασμένος μετὰ θ. Λειτουργίας (τῆς τοῦ Μ. Βασιλείου). Ἡ Λειτουργία αὔτη τελεῖται κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ἐπειδὴ κατὰ τὰς ἑσπερινὰς θὰ τελεσθῃ ὁ Ὄρθρος τῆς Μ. Παρασκευῆς.

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος, Η Μεγάλη Εβδομάς μετά ερμηνείας, 9η έκδ. Αθήνα, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2002

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_441.html#more