15 Απριλίου, 2026

ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ(1η Μαιου)

"Έπιστράφητε, υιοί άφεστηκότες... και ιάσομαι τα συντρίμματα υμών"1. Επιστρέψτε με μετάνοια σεις οι γιοί της αποστασίας, και εγώ θα θεραπεύσω τα συντρίμμια σας. Αυτά έλεγε ο Κύριος με το στόμα του προφήτη Ίερεμία στον άποστατημένο λαό του Ισραήλ. 
Ο Ιερεμίας ήταν ένας από τους τέσσερις μεγάλους προφήτες του Ισραήλ και καταγόταν από την κωμόπολη Άναθώθ. Ο πατέρας του ονομαζόταν Χελκίας και ήταν Ιερέας, από την τάξη των πρωθιερέων. Ή γέννηση του Ιερεμία τοποθετείται στο 650 π.Χ. Ανατράφηκε μέσα στα πλαίσια των Μωσαϊκών παραδόσεων και απέκτησε το προφητικό χάρισμα από το Θεό σε αρκετά μικρή ηλικία, γύρω στα 25. Πολλές φορές κινδύνευσε να χάσει τη ζωή του, διότι με τις προφητείες του ήλεγχε τη ζωή των Ισραηλιτών. Κάποτε, μάλιστα, του απαγόρευσαν να μιλάει, αλλά αυτός υπαγόρευσε τους λόγους του στον γραμματέα του Βαρούχ, πού τους άνέγνωσε στο λαό, με αποτέλεσμα όλοι να κηρύξουν νηστεία. ο βασιλιάς, όμως, Ιωακείμ δεν υπάκουσε, και ήλθε καιρός πού σύρθηκε αλυσοδεμένος από το βασιλιά των Χαλδαίων Ναβουχοδονόσορα. Επίσης, ο Ιερεμίας προφήτευσε και για τη Νέα Διαθήκη: "Ιδού ήμεροι έρχονται, φησί Κύριος, και διαθήσομαι τω οίκω Ισραήλ· και τω οίκω Ιούδα διαθήκην καινήν"1. Να, έρχονται ευτυχισμένες μέρες, λέει ο Κύριος, και θα συνάψω με τους Ισραηλίτες και τους Ιουδαίους νέα διαθήκη. ΟΙ πληροφορίες για το πού και πότε πέθανε δεν είναι σαφείς.
1. Ιερεμίας, γ' 14,22 - λη' 31, 32.

Απολυτίκιον. Ήχος α'. Της ερήμου πολίτης.
Εκ γαστρός ήγιάσθης τη προγνώσει του Κτίσαντος, και προφητικής έπληρώθης εκ σπαργάνων συνέσεως· έθρήνησας την πτώσιν Ισραήλ, σοφέ Ιερεμία εν στοργή· δια τούτο ως Προφήτην και Άθλητήν, τιμώμεν σε κραυγάζοντες· δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω χορηγούντι δια σου, ημίν τα κρείττονα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΤΑΣ ο Πέρσης Ιερομάρτυρας(1η Μαιου)
Ανήκει και αυτός στά Ιερά θύματα, πού προσφέρθηκαν ολοκαυτώματα στο βωμό της πίστης στη χώρα της Περσίας, κατά τον 4ο αιώνα μ.Χ. Στήν αρχή έζησε μέσα στον κόσμο, αλλά με τέτοιο πνευματικό τρόπο, πού θα νόμιζε κάποιος ότι ήταν εκτός κόσμου. Κατόπιν ακολούθησε τη ζωή των μοναχών και διακρίθηκε και εδώ με όλες τίς ασκητικές αρετές. 'Αλλ' ήλθε ο καιρός των διωγμών, και ή θύελλα τους από τις πόλεις επεκτάθηκε στα μοναστήρια, ο θάνατος και το μαχαίρι, προχωρούσαν και στη Μονή πού ήταν ο Βάτας. Τότε οι άλλοι μοναχοί, προτίμησαν να απομακρυνθούν. Εκείνος όμως, έκρινε ότι όφειλε να σταθεί και να μαρτυρήσει, για να έχουν οι άπιστοι δείγματα της χριστιανικής γενναιότητας και αυταπάρνησης. Όταν λοιπόν οι εχθροί είδαν ότι όλοι είχαν αναχωρήσει, ή οργή όλη και ή μανία τους στράφηκε κατά του Βατά. Αφού τον κακοποίησαν άγρια, τον έφεραν μπροστά στον αδελφό του άρχοντα Βαρζαναβά,τον Ίασδήχ. Αυτός, όταν είδε ότι δεν μπορούσε να αλλαξοπιστήσει τον Βατά με υποσχέσεις τιμών και αξιωμάτων, διέταξε το θάνατο του με σκληρά βασανιστήρια. Οι δήμιοι, αφού εξάρθρωσαν τους ώμους του, τον έδειραν με χοντρά ραβδιά, και του έκοψαν με μαχαίρια τις ωμοπλάτες, τελικά τον αποκεφάλισαν.

Ο ΑΓΙΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ(1η Μαιου)
Πατρίδα του ήταν ή Αλεξάνδρεια, και καθώς μας διηγείται ο Μέγας Αντώνιος, μαρτύρησε ως έξης: Τον έδεσαν χειροπόδαρα πάνω σ' ένα κρεβάτι, πού βρισκόταν μέσα σ' ένα ωραίο κήπο. Κατόπιν έφεραν μια πόρνη, πού με ερωτικά λόγια και άσεμνες χειρονομίες προσπαθούσε να μιάνει τον Άγιο. Τότε ο Άγιος έκλεισε τα μάτια του για να μη βλέπει την πόρνη και έπειτα δάγκωσε τη γλώσσα του, ώστε το αίμα έτρεχε ποτάμι από το στόμα του. Όταν πλησίασε στο πρόσωπο του ή πόρνη, ο φιλόσοφος την έφτυσε στο πρόσωπο και στα ρούχα. Ή πόρνη βλέποντας επάνω της το αίμα, φοβήθηκε και αποτραβήχτηκε από το αισχρό έργο της. Έτσι ο Άγιος νίκησε και διαφυλάχτηκε με τη Χάρη του Θεού. Στη συνέχεια τον αποκεφάλισαν και απήλθε νικηφόρα στα ουράνια σκηνώματα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΥΡΟΣ ο ίερομάρτυρας και "οι συν αυτώ"(1η Μαιου)
Άγνωστος στους Συναξαριστές και τα Μηναία. Στον Συναξαριστή του Delehaye (σελ. 647) καλείται Ίερομάρτυρας και στον Κώδικα Δ δ, II Κρυπτοφέρης (φ. 59), όπου και ή Ακολουθία του, απλώς μάρτυρας.

Ο ΟΣΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ο Θαυματουργός(1η Μαιου)
Και αυτός ο Όσιος είναι άγνωστος στους Συναξαριστές και τα Μηναία. Στον Όσιο αυτό, υπάρχει Ακολουθία πλήρης στον Παρισινό Κώδικα 1574 φ. 153α, πού εξυμνούνται οι ασκητικές του αρετές και οι θαυματουργικές δυνάμεις πού βγαίνουν από τον τάφο του.

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (+ 1793) Αρχιεπίσκοπος Πάφου της Κύπρου.(1η Μαιου)
Γεννήθηκε στην Κύπρο και ή μεγάλη του αρετή τον ανέδειξε Αρχιεπίσκοπο Πάφου. Αφού έζησε ζωή αγία και πολύ ασκητική, απεβίωσε ειρηνικά, αφού είχε προβλέψει -θεία χάριτι- τον θάνατο του. Λέγεται μάλιστα ότι, μετά τον θάνατο του έκανε και θαύματα.

Ο ΝΕΟΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΚΑΚΙΟΣ από το Νεοχώρι Θεσσαλονίκης(1η Μαιου)
Το αρχικό του όνομα ήταν Αθανάσιος και καταγόταν από το Νεοχώριον της Θεσσαλονίκης. Παιδί ακόμα, ασπάσθηκε με τη βία τον Ισλαμισμό στην Κωνσταντινούπολη. Όταν μεγάλωσε στην ηλικία, ήλθε στο Άγιο Όρος, όπου έκάρη μοναχός με το όνομα Ακάκιος. Αργότερα επανήλθε στην Κων/πολη, έπεζήτησε το μαρτύριο και αφού ποδοπάτησε το τούρκικο φέσι του, μπροστά στον Ίεροδικαστή, αποκήρυξε τον Ισλαμισμό. "Ομολογώντας τη Χριστιανική του πίστη, βασανίστηκε σκληρά και αποκεφαλίστηκε στην Κων/πολη την 1η Μαΐου 1815. Μαρτύριο του Άγιου συνέγραψε ο Καισαρείας Μελέτιος. Ακολουθία κοινή με τους συνασκητές του Αγίου, δηλαδή τον Ευθύμιο από τη Δημητσάνα και τον Ιγνάτιο από την παλαιά Ζαγορά, πού μαρτύρησαν στην Κων/πολη το 1814, συνέγραψε ο Ίβηρίτης Όνούφριος, πού εκδόθηκε στην Αθήνα το 1862. Ή μνήμη των τριών αυτών Νεομαρτύρων τελείται στη Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου την 1η Μαΐου. Επιστολή του όσιομάρτυρα αυτού, πού απευθύνθηκε τρεις μέρες προ του μαρτυρίου του στην Κων/πολη προς κάποιον πνευματικό του πατέρα, εκτυπώθηκε στην Αθήνα από τον μοναχό 'Ακάκιο Προδρομίτη. Ή επιστολή αυτή, χρονολογείται 27 Απριλίου 1816 και οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο μάρτυρας μαρτύρησε την 1η Μαΐου 1816.


Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Την ωραιότητα.
Λυχνία τρίφωτος, κόσμω έδείχθητε, Όσιομάρτυρες, Χριστού τρισάριθμοι, την Έκκλησίαν τοις αύγαίς πυρσεύοντες των αγώνων, ένδοξε Ευθύμιε, αφθαρσίας το στέλεχος, ιερέ Ιγνάπε, εγκράτειας το έσοπτρον, και ρόδον ακακίας Άκάκιε· όθεν υμάς υμνολογούμεν.

Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ο Χίος(1η Μαιου)
Γεννήθηκε στα Καρδάμυλα της Χίου το 1750 από γονείς ευσεβείς και το αρχικό του όνομα ήταν Γεώργιος. Σέ νεαρή ηλικία, αφιερώθηκε από τους γονείς του στην εκκλησία για να διασωθεί από την αρρώστια του λοιμού. Μπήκε στη Νέα Μονή σαν δόκιμος και διέπρεψε στην υπακοή και την ευσέβεια, καθώς επίσης διακρίθηκε για την ευφυΐα και τη φιλομάθεια του. Γι' αυτό οι Πατέρες της Μονής τον έστειλαν στη Χώρα, όπου με τη χειραγωγία του τότε διδασκάλου Νεοφύτου του Καυσοκαλυβίτου, του εξ Εβραίων, μορφώθηκε καλά και έπειτα έγινε διδάσκαλος στη σχολή αυτή, επί σχολαρχείας Αθανασίου του Πάριου. Στη σχολή δίδαξε μέχρι το 1802, οπότε ανέλαβε τη διεύθυνση της Νέας Μονής σαν ηγούμενος και συνέγραψε την Ιστορία της. Άλλ' ή ακαταστασία στη Μονή και οι αντιδράσεις για τη διακυβέρνηση της, τον απομάκρυναν άπ' αυτή και κατέφυγε στά Ρεστά στο μονύδριο του Αγίου Γεωργίου, όπου μόναζε και ο Ιωσήφ από τα Άγραφα. Κάποτε όμως αρρώστησε στη Χώρα στο σπίτι της αδελφής του και πέθανε αφού έζησε όσια ζωή, το Καλοκαίρι του 1821.
https://athonika.blogspot.com/2010/04/1-2010.html


14 Απριλίου, 2026

Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας

Η Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας είναι κτισµένη στη νοτιοανατολική πλευρά της χερσονήσου στην τοποθεσία Μελανά, περιοχή όπου διασώζονται σπαράγµατα µνηµείων που µας πάνε πίσω σε προχριστιανικά χρόνια.
Η Λαύρα κατέχει την πρώτη θέση στην ιστορία και ιεραρχία των µονών του Άθω, και ιδρυτής της είναι η σεβασµιώτερη µορφή µεταξύ των Αγιορειτών, ο άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης. Είναι το πρόσωπο που εισάγει στον µέχρι τότε σπηλαιώδη και ερηµιτικό µοναχισµό τον µετέπειτα επικρατήσαντα τρόπο µοναχικής ζωής, τον κοινοβιακό.
Με άδεια του αυτοκράτορα Ρωµανού του Β΄ ο Αθανάσιος ξεκινά τα έργα. Σύντοµα, αυτοκράτορας ανακηρύσσεται ο φίλος του αγίου Νικηφόρος Φωκάς, ο οποίος και του συµπαραστέκεται ποικιλοτρόπως. Αρχικά ανεγείρεται το Καθολικό και πολύ σύντοµα πολλοί, αλλόγλωσσοι και αλλόφυλοι, επιφανείς και άσηµοι, έρχονται να µονάσουν υπό την καθοδήγηση του αγίου. Την πολιτική υποστήριξης του Φωκά προς τον Αθανάσιο συνεχίζουν και οι διάδοχοί του Τσιµισκής και Βασίλειο Β΄ ο Βουλγαροκτόνος, παρά τις αντιδράσεις και κατηγορίες που κάποιοι έσπευσαν να κοµίσουν κατά του αγίου Αθανασίου. Μετά τον θάνατο του αγίου την επιτροπία της Λαύρας αναλαµβάνουν κατ' εντολή του ο ιδρυτής της Μονής των Ιβήρων άγιος Ιωάννης και ο πατρίκιος Νικηφόρος ο Ουρανός. Η µονή βρίσκεται από καιρό σε περίοδο ακµής και σταδιακά αποκτά πολλά αφιερώµατα: εκτός από το σολέµνιο (ετήσια επιχορήγηση χρυσών νοµισµάτων) που καθιερώθηκε από τον Φωκά και τον Τσιµισκή, ο Βασίλειος ο Β΄ προσέφερε στη µονή ένα νησί (κοντά στη Σκιάθο). Σταδιακά, κτήµατα της Λαύρας γίνονται η µονή Γοµάτου, Μονοξυλίτου, Αµαλφινών, Κάλυκα, το Ξηρόκαστρον, ο όρµος Πλατύς. Τις κτήσεις αυτές επικυρώνουν µε αυτοκρατορικά χρυσόβουλλα ο Ανδρόνικος ο Β΄ και ο δεσπότης Δηµήτριος Παλαιολόγος (1429).
Ο κράλης των Σέρβων Στέφανος Δουσάν, όπως και άλλοι µεταγενέστεροι σλαύοι ηγεµόνες, φέρεται µε γενναιοδωρία προς τη Λαύρα. Η µονή µέχρι και τον 14ο αιώνα παρέµεινε κοινόβιο, αλλά οι πειρατικές επιδροµές προκάλεσαν την αποδιοργάνωσή της, ενώ σοβαρές ζηµιές επέφεραν διάφοροι σεισµοί που έπληξαν την Λαύρα, όπως αυτός του 1585. Στη σταδιακή παρακµή της µονής συνέτεινε το βάρος της φορολογίας των µοναστηριών στα χρόνια της τουρκοκρατίας, που σχεδόν συνολικά το σήκωσαν η Λαύρα µαζί µε τις µονές Βατοπεδίου και Ιβήρων.
Η µετάβαση κατά τον 14ον αιώνα στην ιδιορρυθµία, οδήγησε τη µονή στη χρήση ενός ιδιαίτερου τυπικού, όµοιο µε αυτό των Λαυρών της Παλαιστίνης. Το 1574 µε την επέµβαση του πατριάρχη Αλεξανδρείας Σιλβέστρου, η µονή επιστρέφει στο κοινοβιακό σύστηµα, για να επιστρέψει στην ιδιορρυθµία το 1670.
Ο ναός, αν και αρχικά ήταν αφιερωµένος στον Ευαγγελισµό της Θεοτόκου, µε την κοίµηση του αγίου Αθανασίου τιµάται και πανηγυρίζει στη µνήµη του. Η αρχική του κατασκευή ανάγεται στο 963, όµως στην οικοδοµική του ιστορία έχει περάσει αρκετές φάσεις, όπως και η πλειονότητα των αθωνικών Καθολικών. Οι αγιογραφίες του Καθολικού ανήκουν στον Θεοφάνη τον Κρήτα, ενώ της τράπεζας πιθανώς σε κάποιο µαθητή του. Έξω από το Καθολικό βρίσκεται η φιάλη του αγιασµού που είναι η µεγαλύτερη του Αγίου Όρους. Η µονή διαθέτει 17 παρεκκλήσια και 19 εξωκκλήσια.
Από τους πολλούς και ανεκτίµητους θυσαυρούς της µονής σηµαντικότεροι είναι η εικόνα της Παναγίας της Κουκουζέλισσας, πατριαρχικοί και αυτοκρατορικοί σάκκοι και άγια λείψανα. Η βιβλιοθήκη της Λαύρας έχει περίπου 2,116 χειρόγραφα, 20,000 έντυπα βιβλία και περίπου 100 ξενόγλωσσα χειρόγραφα. Σ' αυτήν ανήκουν οι τρεις γνωστές σκήτες του Τιµίου Προδρόµου, της Αγίας Άννης και των Καυσοκαλυβίων, τα καλυβικά αθροίσµατα της Μικράς Αγίας Άννης, τα Κατουνάκια, τα Καρούλια, η Κερασιά, κ.α., τα ονοµαστά Κελλιά Μυλοπόταµος, Άγιος Νείλος, και τα ασκηταριά των αγίων Πέτρου, Αθανασίου και Νείλου. Στη µονή επίσης ανήκουν τα ιστορικά Κελλιά της Προβάτας και των Καρυών.
Το 1963 η Λαύρα και µαζί µ' αυτήν όλο το Άγιον Όρος γιόρτασε την Χιλιετηρίδα της. Το 1980 η Μεγίστη Λαύρα επέστρεψε στο κοινοβιακό σύστηµα. Σήµερα αριθµεί περί τους 50 µοναστηριακούς αδελφούς και τους 300 εξαρτηµατικούς.
https://athonika.blogspot.com/2010/04/blog-post_570.html