Ακολουθεί η επίσημη νεκρολογία του. Οι προσευχές μας αφορουν σε όλους όσους τον γνώρισαν και τον αγάπησαν και για την ανάπαυση της αγίας ψυχής του.
Αρχιμανδρίτης John Maitland Moir (1924 – 2013)
Ο πατέρας John Maitland Moir, Ιερέας της Ορθόδοξης Εκκλησίας του Αγίου Ανδρέα στο Εδιμβούργο, ιδρυτής πολλών μικρότερων ορθόδοξων κοινοτήτων σε όλη τη Σκωτία και Ορθόδοξος ιερέας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, πέθανε ειρηνικά στο Βασιλικό Αναρρωτήριο του Εδιμβούργου στις 17 Απριλίου 2013.
Άνθρωπος βαθιάς αγιότητας και εκθαμβωτικών εμπνεύσεων, απεριόριστης συμπόνιας και σοφίας, εντελώς ανιδιοτελής και πεισματάρης, γαλήνια προσευχόμενος και σκληρά αυτοπειθαρχημένος, ο πατέρας Ιωάννης σίγουρα θα κερδίσει μια θέση ως μοναδική και εξαιρετική μορφή στα εκκλησιαστικά χρονικά της Σκωτίας. Γεννήθηκε το 1924 στο χωριό Currie(Γκούρι) όπου ο πατέρας του ήταν τοπικός γιατρός. Η αγάπη του για τη μητέρα του ήταν πάντα αναμεμειγμένη με την ήρεμη περηφάνια για το γεγονός ότι ήταν μέλος της κατώτερης αριστοκρατίας.
Η προνομιακή αλλά κάπως σκληρή ανατροφή ενός παιδιού χωρίς αδέρφια σε αυτό το σπίτι μαζί με μια χρόνια αδυναμία που είχε στα γόνατά του, τον κράτησαν μακριά από την συνηθισμενη παιδική ηλικία και τον οδήγησαν από μικρό σε πιο πνευματικές αναζητήσεις. Μετά τη φοίτησή του στην Ακαδημία του Εδιμβούργου, συνέχισε να σπουδάζει Κλασικά Γράμματα στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου κατά τη διάρκεια των χρόνων του πολέμου, με την παντοτε ασθενική του υγεία να αποκλείει οποιαδήποτε ενεργό στρατιωτική θητεία. Μετά τον πόλεμο και μια σύντομη περίοδος ως Masters Classics στο Cargilfield School (Γκαρφιλντ Σκουλ) στο Perthshire(Περθσάιρ), μετακόμισε στην Οξφόρδη για να συνεχίσει τις κλασικές σπουδές στο Christ Church(Κριστ Τσερτς ) και τις θεολογικές σπουδές στο Cuddesdon Theological College (Κάντεστον Θεολότζικαλ Κόλετζ).
Το ενδιαφέρον του για τον Ανατολικό Ορθόδοξο Χριστιανισμό ξύπνησε στην Οξφόρδη και άδραξε με ανυπομονησία την ευκαιρία να σπουδάσει στη διάσημη Θεολογική Ακαδημία της Χάλκης στην Κωνσταντινούπολη το 1950-51. Κατά τη διάρκεια αυτής της χρονιάς ταξίδεψε επίσης στους Αγίους Τόπους και τη Μέση Ανατολή και σφυρηλάτησε φιλίες στις Ανατολικές Ορθόδοξες Εκκλησίες τις οποίες διατήρησε σε όλη του τη ζωή. Κατά την επιστροφή του στη Σκωτία χειροτονήθηκε στην Αγγλικανική Επισκοπική Εκκλησία της Σκωτίας, την οποία επρόκειτο να υπηρετήσει πιστά για τα επόμενα τριάντα χρόνια. Η πρώτη του θητεία ήταν ως Επιμελητής στο St Mary's στο Broughty Ferry, στη συνέχεια για μια περίοδο έξι ετών δίδαξε στο St Chad's College του Durham. Επέστρεψε στη Σκωτία το 1962 ως Επιμελητής της Ενορίας του Αγίου Βαρνάβα του Εδιμβούργου και ως επίτιμος ιερέας στον καθεδρικό ναό της Αγίας Μαρίας, στη συνέχεια το 1967 μετακόμισε βόρεια στην Επισκοπή του Moray όπου υπηρέτησε ως ιερέας στον Επίσκοπο του Moray και αργότερα ως Κανόνας του καθεδρικού ναού του Αγίου Ανδρέα στην Ινβερνές. Η αφοσίωσή του στα ποιμαντικά και τα λειτουργικά του καθήκοντα καθώς και η προσωπική του αγιότητα και προσευχή ενέπνεαν ένα αίσθημα δέους στους ενορίτες του. Μόνο η συνήθεια του να φοράει το κιλτ κάτω από το ράσο του προκάλεσε μια επίπληξη από τον Επίσκοπό του, ο οποίος ήταν περισσότερο από κάπως σαστισμένος από τον ένθερμο και ακλόνητο σκωτσέζικο πατριωτισμό του πατέρα Ιωάννη. Η Σκωτσέζικη Επισκοπική Εκκλησία, την οποία αγαπούσε και υπηρετούσε ο πατέρας Ιωάννης, πίστευε, ήταν μια Εκκλησία με ιδιαίτερες συγγένειες με τις Ανατολικές Ορθοδοξες Εκκλησίες: τα μάτια του έλαμπαν όταν εξηγούσε πώς η Λειτουργία της Επισκοπικής της Σκωτίας Εκκλησίας, όπως και εκείνες της Ανατολής, διατηρουσαν τον ιδιο τυπο μερικων προσευχων. Με το πέρασμα των χρόνων, ωστόσο, πείστηκε ότι η Σκωτσέζικη Επισκοπική Εκκλησία απομακρυνόταν όλο και περισσότερο στην πίστη και στην πράξη από αυτό το κοινό έδαφος με την Ορθόδοξη Εκκλησία, την οποία είχε επίσης γνωρίσει και αγαπήσει και της οποίας την προσευχη την ειχε κανει δικη του.
Το 1981, παραιτήθηκε από τη θέση του στη Μητρόπολη Moray και ταξίδεψε στο Άγιο Όρος όπου έγινε δεκτός στην Ορθόδοξη Εκκλησία στη Μονή Σιμωνόπετρας. Επέστρεψε στη Βρετανία για να υπηρετήσει τώρα ως Ορθόδοξος Ιερέας στην Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας με απόλυτη αφοσίωση για άλλα τριάντα ολόκληρα χρόνια.
Μετά από τρία χρόνια στο Κόβεντρι, ο πατέρας Ιωάννης επέστρεψε στη Σκωτία όπου ένωσε τις δύο μικρές Ορθόδοξες κοινότητες στο Εδιμβούργο, μία Σλαβονική και μία Ελληνική, στην ενιαία Ορθόδοξη Κοινότητα του Αγίου Ανδρέα. Ταυτόχρονα, ταξίδευε ακούραστα σε όλη τη χώρα με λεωφορείο που εξυπηρετούσε συχνά μικροσκοπικές ομάδες Ορθοδόξων Χριστιανών στο Αμπερντίν, το Ινβερνές, το Περθ, το Νταντί, το Σεντ Άντριους, το Στέρλινγκ και αλλού. Για τον πατέρα Ιωάννη, η Ορθόδοξη Εκκλησία ήταν αυτό που ο αγαπημένος του C.S. Lewis θα αποκαλούσε «Αρχεγονος Χριστιανισμός», ξεπερνώντας τα όρια της εθνικότητας και της γλώσσας και αγκαλιάζοντας όλους όσοι επιδιώκουν να ζήσουν μια χριστιανική ζωή – το σκάνδαλο του σταυρού και τη δόξα της ανάστασης. Περιλάμβανε επίσης για τον πατερα Ιωαννη τα πιο πολύτιμα στοιχεία της χριστιανικής ιστορίας της Σκωτίας, ειδικά αυτό το όραμα του Χριστιανισμού που εκφράζεται σε μορφές όπως ο Άγιος Κολούμπα και ο Άγιος Κάθμπερτ. Ασκητικός από τη φύση του, το ενδιαφέρον του ήταν για έναν πρακτικό Χριστιανισμό που τρέφεται από την προσευχή και την παράδοση, παρά για τις αισθητικές βελτιώσεις και τον πνευματικό ορθολογισμό που προσελκύουν πολλούς Δυτικούς στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Όχι χωρίς αντιδρασεις από τα μέλη του ποιμνίου του, ο πατέρας Ιωάννης εισήγαγε τα αγγλικά ως την κοινή γλώσσα λατρείας και πέτυχε να δημιουργήσει μια πραγματικά διεθνή κοινότητα που αντικατοπτρίζει τις πολλές εθνικότητες των Ορθοδόξων φοιτητών που σπουδάζουν στα Πανεπιστήμια της Σκωτίας και των Ορθοδόξων οικογενειών που ζουν και εργάζονται στη Σκωτία . Καθώς η Ορθόδοξη Εκκλησία στη Σκωτία αυξανόταν σε αριθμούς μέσω της μετανάστευσης από παραδοσιακά Ορθόδοξες χώρες, το ίδιο αυξήθηκε και το ποσοστό των μόνιμων κατοίκων Σκωτίας που προσεχώρησαν στην Ορθοδοξη Χριστιανική Κοινότητα.
Τον ρόλο του ως ιερέας-εφημεριος στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου τον πήρε πολύ σοβαρά. Το παρεκκλήσι του Αγίου Ανδρέα, που στήθηκε αρχικά στο σπίτι του στην Πλατεία Γεωργίου και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο πρώην Σχολείο της Ενορίας Buccleuch (Μπάκλιου) από τα Meadows(Μέντεος), βρισκόταν στην καρδιά του πανεπιστημιακού συγκροτήματος. οι καθημερινές λειτουργίες που πραγματοποιούνταν εκεί με μεγαλη ευλαβεια και προσοχη στην Παραδοση και η πάντα ανοιχτή πόρτα παρείχε και εξακολουθεί να αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για αμέτρητους μαθητές. Το παρεκκλήσι του Αγίου Ανδρέα, ωστόσο, ήταν επίσης η βάση για το έργο του στα άλλα Πανεπιστήμια του Εδιμβούργου και σε ολόκληρη τη Σκωτία – το έργο συνεχίζεται τώρα με τον ίδιο ζήλο και ανιδιοτέλεια από δύο προικισμένους Ιερείς, τον π. Avraamy(Αβράμιο) και τον Fr Raphael(Ραφαήλ).
Ο π. Ιωάννης υπέβαλε τον εαυτό του σε ένα σχεδόν απίστευτα αυστηρό ασκητικό καθεστώς νηστείας και προσευχής, ενώ ταυτόχρονα ήταν διαθέσιμος σε όλους όσους ζητούσαν τη βοήθειά του, πνευματική ή υλική, όλες τις ώρες της ημέρας και της νύχτας. Η φροντίδα του για τους μη προνομιουχους (τους ''κάτω'' και ''εκτος'') στο Εδιμβούργο προκάλεσε θαυμασμό και ανησυχία σε πολλούς ενορίτες που έρχονταν στην Εκκλησία, που ήταν και το σπίτι του, και τον εβλεπαν να σερβίρει ήρεμα καφέ με αριστοκρατική ευγένεια σε μια παρέα άστεγων αλκοολικών ή έβρισκαν έναν αλήτη να κοιμάται στον καναπέ του. Ήταν ακούραστος στις προσπάθειές του να βοηθήσει τα θύματα των βασανιστηρίων και τους διωκόμενους χριστιανούς σε όλο τον κόσμο. Λίγες μέρες θα περνούσαν χωρίς να γράψει μια επιστολή συμπαράστασης σε κάποιον που βρίσκεται στη φυλακή ή σε θανάσιμο κίνδυνο. Είχε κληρονομήσει μια σεβαστή περιουσία, αλλά πέθανε πάμπτωχος, έχοντας διασκορπίσει όλα τα περιουσιακά του στοιχεία σε άξιους και ανάξιους εξίσου.
Οι συνήθειες της ζωής του θα τον είχαν χαρακτηρίσει ως μια γραφικη καρικατούρα της σκωτσέζικης νοοτροπίας αν δεν είχε συνδεθεί με μια εξαιρετική γενναιοδωρία πνεύματος. Όλη η ογκώδης αλληλογραφία του ήταν σχολαστικά γραμμένη στο χέρι σε κομμάτια ανακυκλωμένου χαρτιού και αποστέλλονταν με ταχυδρομείο δεύτερης κατηγορίας σε επαναχρησιμοποιημένους φακέλους, είτε έγραφε σε Δούκες και Προκαθήμενους είτε σε άπορους και αναξιοπαθούντες. Για πολλά χρόνια, ήταν ένα γνώριμο θέαμα στους δρόμους του Εδιμβούργου καθώς περνούσε με το vintage ηλεκτρικό του ποδήλατο, το μαύρο ράσο του και τη μακριά λευκή γενειάδα του να φουσκώνει στον αέρα.
Καθώς η σωματική του δύναμη υποχωρούσε, παρηγορήθηκε από την αγάπη και τη φροντίδα όσων τον θεωρούσαν πνευματικό πατέρα και από τις διακονίες και την αφοσίωση των συναδέλφων του κληρικών. Τον φρόντιζε επίσης η ιατρική πείρα των Ελλήνων ιατρών της Κοινότητας προς τους οποίους δεν έπαψε ποτέ να εκφράζει την ευγνωμοσύνη του.
Ο τελευταίος χρόνος της αξιοσημείωτης ζωής του ήταν ίσως ο πιο αξιόλογος από όλους. Καθηλωμένος στο κρεβάτι, σχεδόν τυφλός και σχεδόν τελείως κωφός, αφοσιώθηκε ακόμη περισσότερο στην προσευχή, ιδιαίτερα στην προσευχή για τη συνεχή ενότητα, αρμονία, ευημερία και πρόοδο των Ορθοδόξων Κοινοτήτων στη Σκωτία. Την ημέρα που πέθανε, ένας ανώνυμος ευεργέτης σφράγισε τελικά την αγορά της πρώην Ενοριακής Εκκλησίας Buccleuch για την Ορθόδοξη Κοινότητα του Αγίου Ανδρέα στο Εδιμβούργο, εξασφαλίζοντας έτσι μια υλική βάση για την υλοποίηση του πνευματικού οράματος που είχε εμπνεύσει τον π. Ιωάννη σε όλη του τη ζωή.
Αιωνία του η μνήμη!
https://journeytoorthodoxy.com/2013/04/the-life-of-fr-john-maitland-moir/
