Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κωνσταντινουπολη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κωνσταντινουπολη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

17 Αυγούστου, 2026

ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

 


     Όταν ο άγιος Κωνσταντίνος ο Μέγας [21 Μαΐου] είχε περιτειχίσει και επεκτείνει την πόλη του Βυζαντίου, την οποία είχε επιλέξει ως πρωτεύουσα της χριστιανικής Αυτοκρατορίας, την 11η Μαΐου 330, μετά την επίσημη αφιέρωση της Πόλεως στην Παναγία Θεοτόκο, τέθηκε με τον Πατριάρχη επικεφαλής μιας μεγάλης λιτανείας, στην οποία συμμετείχε κλήρος και λαός. Φθάνοντας στον Φόρο, τοποθετήθηκε στην κορυφή μιας στήλης από πορφυρίτη ο ανδριάντας του αυτοκράτορα, αφού εναποτέθηκαν στη κεφαλή του αγάλματος οι άγιοι Ήλοι, δηλαδή τα καρφιά με τα οποία σταύρωσαν τον Χριστό [6 Μαρτ.], ενώ κάτω από τη στήλη υπήρχαν τα δώδεκα κοφίνια τα οποία δέχθηκαν τα περισσεύματα από το θαύμα του πολλαπλασιασμού των άρτων (Ματθ. 14, 13-21· Μάρκ. 6, 30-44· Λουκ. 9, 10-17· Ιωάν. 6, 1-15). Έκτοτε το γενέθλιο της Πόλεως εορταζόταν κάθε χρόνο με λαμπρότητα, με λιτανεία που ξεκινούσε από τον Φόρο και κατέληγε στην Αγία Σοφία.


     Σε πολλές περιστάσεις η Παναγία Θεοτόκος έθεσε υπό τη σκέπη της τη Βασιλεύουσα, η οποία με τους λαμπρούς ναούς και τα αναρίθμητα λείψανα αγίων κατέστη προτύπωση της ουράνιας Ιερουσαλήμ. Όταν, το έτος 626, επιτέθηκαν από κοινού Άβαροι και Πέρσες, η εικόνα της Θεοτόκου απώθησε θαυματουργικά τους εχθρούς. Ένα παρόμοιο θαύμα επαναλήφθηκε κατά τη βασιλεία του Λέοντος του Ισαύρου, όταν τράπηκαν σε φυγή οι Άραβες που πολιορκούσαν την Πόλη επί τρία χρόνια. Παρόμοια σε περιόδους λοιμών και φυσικών καταστροφών, η Υπεραγία Θεοτόκος δεν έπαυσε να παρέχει την προστασία της, μέχρι τα χρόνια που σύμφωνα με τις ανεξιχνίαστες βουλές της θείας Πρόνοιας, η περίτρανη Πόλις και η χιλιετής Αυτοκρατορία εξαφανίσθηκαν από τη σκηνή της ιστορίας (1453)· παραμένουν όμως για τους χριστιανούς νεκρέγερτες αναφορές ιερών προσδοκιών της ρωμαίικης παλιγγενεσίας καθώς και σύμβολα της μελλούσης ατελεύτητης και αδιάδοχης Βασιλείας.


—ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ—
Ἦχος δ΄.
Τῆς Θεοτόκου ἡ πόλις, τῇ Θεοτόκῳ προσφόρως, τὴν ἑαυτῆς ἀνατίθεται σύστασιν· ἐν αὐτῇ γὰρ ἐστήρικται διαμένειν, καὶ δι’ αὐτῆς περισώζεται καὶ κραταιοῦται, βοῶσα πρὸς αὐτήν· χαῖρε ἡ ἐλπίς, πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς.

—ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ—
Ἦχος β΄. Ταῖς τῶν αἱμάτων.
Ὡς περιούσιος κλῆρος ἡ πόλις σου, προσανατίθεται Κόρη τῇ σκέπῃ σου· ἣν σκέποις ἀμάχῳ ἰσχύϊ σου, σοὶ ἀφορῶσαν Παρθένε καὶ κράζουσαν· Σὺ εἶ τοῦ λαοῦ σου ἀσφάλεια.

—ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙΟΝ—
Πόλις ἡ περίοπτος τοῦ Χριστοῦ, Κεχαριτωμένη, Παντευλόγητε Μαριάμ, ἥνπερ ἔσχες πόλιν, ὡς σχοίνισμα καὶ κλῆρον, φυλάττοις τε καὶ σώζοις, τῇ προμηθείᾳ σου.


[ Ιερομονάχου Μακαρίου
Σιμωνοπετρίτου:
«Νέος Συναξαριστής
της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·
Τόμ. 9ος (Μάιος),
σελ. 126.
Διασκευή εκ του Γαλλικού:
Ξενοφών Κομνηνός.
Θεώρηση κειμένου:
Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκης.
Εκδόσεις «Ίνδικτος»·
Αθήναι 2007.
Επιμέλεια ανάρτησης:
π. Δαμιανός. ]
https://toeilhtarion.blogspot.com/2020/05/blog-post_11.html

04 Ιουλίου, 2022

Το Σχέδιο κατάληψής της Κωνσταντινούπολης από τον Ελληνικό Στρατό το 1922

 

Το καλοκαίρι του 1922 η κατάσταση στο μικρασιατικό μέτωπο ήταν δραματική για τα ελληνικά στρατεύματα. Η ανάληψη της θέσης του Αρχιστράτηγου από τον Γεώργιο Χατζανέστη μετά την παραίτηση του Αναστάσιου Παπούλα τον Μάιο του ίδιου έτους, έδωσε «μία νέα πνοή, ισχυρά και γενναία, εζωογόνησε προς στιγμήν την αποχαυνωθείσα τούτην Στρατιάν» (Κωνσταντίνος Κανελλόπουλος, «Η Μικρασιατική Ήττα», Αθήναι 1936), ωστόσο δεν πρόσφερε ουσιαστικά αποτελέσματα την ίδια ώρα που ο Κεμάλ ετοιμαζόταν για τη μεγάλη (αντ)επίθεση εναντίον των Ελλήνων…

konstantinoupoli_in__1_
Η Συνθήκη των Σεβρών και η Κωνσταντινούπολη

Με τη Συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920) ανάμεσα στα άλλα, παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα η Ανατολική και Δυτική Θράκη ως την Τσατάλτζα που απέχει 40 χλμ. από την Κωνσταντινούπολη, ενώ τα ευρωπαϊκά εδάφη της Τουρκίας περιορίζονταν στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, σε περιοχές κοντά στην Αδριανούπολη και τη Χερσόνησο της Καλλίπολης. Επίσης με την ίδια Συνθήκη η Τουρκία έχανε περίπου τα 2/3 της έκτασής της (από 1.589.540 τ.χλμ. το 1914 σε 453.000 τ.χλμ.). Πρωτεύουσά της θα ήταν η Κωνσταντινούπολη ενώ διατηρούσε εδάφη μόνο στην Ανατολία. Το Κουρδιστάν θα αποκτούσε αυτόνομη κρατική οντότητα και η, ως τότε τουρκική, επαρχία της Αρμενίας, θα γινόταν ανεξάρτητο κράτος.

Της επιτρεπόταν να διατηρεί στρατό μόλις 50.000 ανδρών ενώ τα Δαρδανέλια και ο Βόσπορος έμπαιναν σε καθεστώς διεθνούς ελέγχου – διοίκησης το οποίο εξασφάλιζε τον ελεύθερο διάπλου των Στενών. Είναι χαρακτηριστικό ότι Βρετανία, Γαλλία και Ιταλία ανέλαβαν την επιτήρηση των λιμανιών, ακόμα και των σιδηροδρομικών γραμμών της Τουρκίας!

Ο πληθυσμός της Κωνσταντινούπολης εκείνη την εποχή δεν ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο και οι Έλληνες κάτοικοί της ήταν περισσότεροι από 100.000.

konstantinoupoli_in__2_

Η Ελλάδα διόρισε Ύπατο Αρμοστή στην Κωνσταντινούπολη τον διπλωμάτη (και όχι Συνταγματάρχη όπως διαβάσαμε σε διαδικτυακό άρθρο) Ευθύμιο Κανελλόπουλο (1876-1933). Τον διαδέχθηκε το 1921 ο επίσης διπλωμάτης Χαράλαμπος Σιμόπουλος (1874-1942).
Η απόφαση για κατάληψη της Κωνσταντινούπολης

Η ελληνική πλευρά (ως έσχατη;) διπλωματική και στρατιωτική κίνηση αποφάσισε να κινηθεί για την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Η απόφαση πάρθηκε μετά από μακρά σύσκεψη επί του θωρηκτού «Αβέρωφ» στο Κερατσίνι στην οποία συμμετείχαν ο Πρωθυπουργός Γούναρης, ο Υπουργός Στρατιωτικών Θεοτόκης και ο Αρχιστράτηγος Χατζανέστης.

Η κυβέρνηση είχε ξεκαθαρίσει ότι αν η επιχείρηση αυτή αποδυνάμωνε το μέτωπο της Μικράς Ασίας δεν έπρεπε να γίνει. Όμως ο Χατζανέστης μετά από περιοδεία και επιθεώρηση του Στρατού μας στη Μικρά Ασία συμπέρανε ότι ενισχύσεις για τον στρατό της Θράκης θα μπορούσαν να αποσπαστούν από τη Μικρά Ασία χωρίς να αποδυναμωθεί σημαντικά το μέτωπο. Σύμφωνα με τον Δρα Ιωάννη Παπαφλωράτο οι δυνάμεις που αποσπάστηκαν από το μέτωπο δεν ξεπερνούσαν τις 7.000 άνδρες.

konstantinoupoli_in__4_

Συγκεκριμένα επρόκειτο για 11 τάγματα, 7 από τα οποία προέρχονταν από βόρειο μέτωπο και 4 από το νότιο. Ο Π. Παναγάκος που γνώριζε λόγω της θέσης του άριστα την κατάσταση, έγραψε ότι από τα 4 τάγματα που αποσύρθηκαν από το νότιο μέτωπο, τα τρία ήταν μειωμένης δύναμης και πολεμικής αξίας, δηλαδή μόνο το ένα ουσιαστικά έλειψε από την κρίσιμη ώρα των τουρκικών επιθέσεων στη Μικρά Ασία. Ο δε Κωνσταντίνος Μαζαράκης-Αινιάν, σφοδρός πολέμιος των κυβερνήσεων που εκλέχτηκαν από τον Νοέμβριο του 1920 και έπειτα, παραδέχτηκε ότι και η παραμονή αυτών των ταγμάτων δεν θα άλλαζε την κατάσταση.

Σύμφωνα με τον Χ.Ε. Αγγελομάτη, η επιχείρηση θα ξεκινούσε από την Θράκη στις 4 τα ξημερώματα της 16ης Ιουλίου 1922. Επικεφαλής της θα ήταν ο ίδιος ο Χατζανέστης που βρισκόταν ήδη στη Ραιδεστό.

Η ενημέρωση Βρετανών, Γάλλων και Ιταλών για την επιχείρηση και οι σφοδρές αντιδράσεις τους

Στις 14 Ιουλίου 1922 ο Υπουργός Εξωτερικών Μπαλτατζής παρέδωσε στους εκπροσώπους των Συμμάχων ένα μακροσκελές υπόμνημα αναγγέλλοντας πως μόνο η κατοχή της Κωνσταντινούπολης από την Ελλάδα θα μπορούσε πλέον να φέρει την ειρήνη. Μάλιστα ενημέρωσε τον Βρετανό επιτετραμμένο Μπέντινκ ότι οι ελληνικές δυνάμεις δεν θα έμπαιναν στην ουδέτερη ζώνη χωρίς την έγκριση των Συμμάχων.
Ο Βρετανός Αρχιστράτηγος Τσαρλς Χάρινγκτον περιόδευσε στα σύνορα της Θράκης στις 16/29 Ιουλίου 1922. Πραγματικά πολλά ελληνικά στρατεύματα ήταν συγκεντρωμένα εκεί! Η θέση του Χάρινγκτον ήταν απλή. Οι Σύμμαχοι είχαν δηλώσει ουδετερότητα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο. Επομένως αν κάποιος παραβίαζε την ουδέτερη ζώνη ,όποιος κι αν ήταν αυτός, θα αντιμετωπιζόταν ένοπλα.

Ο Βρετανός είπε στον Γάλλο Στρατηγό Σαρπί ότι θα έστελνε μία ταξιαρχία να υποστηρίξει τα γαλλικά στρατεύματα στο θρακικό μέτωπο ενάντια σε κάθε ελληνική απόπειρα κατάληψης της Κωνσταντινούπολης. Παράλληλα τον ενημέρωσε ότι υπολόγιζε στην υποστήριξη μιας γαλλικής ταξιαρχίας στην περίπτωση προέλασης των κεμαλικών στρατευμάτων προς την ουδέτερη ζώνη από την πλευρά της Μικράς Ασίας.

Σφοδρότατη ήταν και η αντίδραση των Γάλλων. Στις 18/31 Ιουλίου, ο Γάλλος επιτετραμμένος στην Αθήνα πληροφόρησε την ελληνική κυβέρνηση ότι η Συμμαχική στρατιωτική διοίκηση Κωνσταντινουπόλεως διατάχθηκε να αποκρούσει ακόμα και με τη βία κάθε απόπειρα του Ελληνικού Στρατού να την καταλάβει. Το Παρίσι πέτυχε να προσεταιριστεί και τη Ρώμη και έτσι και το Λονδίνο προσχώρησε στις θέσεις τους.

Μάλιστα ο Χάρινγκτον, υποχρεώθηκε να δημοσιεύσει μια προκήρυξη που αφορούσε την αντίσταση που θα συναντούσε από τις Συμμαχικές δυνάμεις ενδεχόμενη ελληνική προέλαση προς την Πόλη.

Η αναστολή της επιχείρησης, το τηλεγράφημα στον Χατζανέστη και οι αντιδράσεις από ελληνικής πλευράς

Η ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση. Το απόγευμα της 15ης Ιουλίου 1922 μετά από μαραθώνια υπουργική σύσκεψη, αποφασίστηκε η αναστολή της επιχείρησης προς την Κωνσταντινούπολη.

Η «διαταγή αναστολής» (κατά τον Χ.Ε. Αγγελομάτη) διαβιβάστηκε στην ελληνική Αρμοστεία στην Κωνσταντινούπολη με τηλεγράφημα το οποίο στάλθηκε τα μεσάνυχτα της 15ης προς 16η Ιουλίου. Ο Αρμοστής Σιμόπουλος απουσίαζε, βρέθηκε όμως ο αρμόδιος για τα κρυπτογραφήματα υπάλληλος ο οποίος το αποκρυπτογράφησε.

konstantinoupoli_in__5_

Το έστειλε στον Ναύαρχο Ηπίτη που με τη σειρά του το διαβίβασε με αντιτορπιλικό στη Ραιδεστό όπου βρισκόταν ο Χατζανέστης.
Μόλις έλαβε το τηλεγράφημα ο Χατζανέστης αντέδρασε. Διαμαρτυρήθηκε γιατί όπως είπε έπρεπε να έχει και την υπογραφή του αναπληρωτή του Αρμοστή ο οποίος απουσίαζε. Ωστόσο διαβίβασε τηλεφωνικά την υπ’ αριθ. 42α διαταγή του με την οποία διέτασσε την αναστολή της καθορισμένης εξόρμησης προς την Κωνσταντινούπολη.

Στο μεταξύ στην Πόλη υπήρχε έντονη αντιπαράθεση («εμπόλεμον κατάστασιν», τη χαρακτηρίζει ο Χ.Ε. Αγγελομάτης) μεταξύ Οικουμενικού Πατριαρχείου και Ύπατης Αρμοστείας. Επίσης δεν υπήρχε καμία συνεργασία μεταξύ της Αρμοστείας και της ελληνικής στρατιωτικής διοίκησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ η επιχείρηση προς την Κωνσταντινούπολη είχε σχεδιαστεί να γίνει τα ξημερώματα της 16ης Ιουλίου, τα γραφεία της Αρμοστείας από το απόγευμα του Σαββάτου 15/7 ήταν κλειστά λόγω της αργίας της Κυριακής!

Φαίνεται όμως ότι και στις τάξεις του Ελληνικού Στρατού επικράτησε απογοήτευση μετά την αναστολή της επιχείρησης. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Μελέτιος έστειλε τον Μητροπολίτη Μετρών στη Θράκη. Μετά την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη αυτός δήλωσε μεταξύ άλλων:
«Κάθε στρατιώτης μας όταν είδεν απόπτω (=ορατή από μακριά) με τα μάτια της ψυχής του τον τρούλον της Αγίας Σοφίας ετριπλασιάσθη, εδεκαπλασιάσθη εις ορμήν και αγίαν άλκην (=δύναμη, σφρίγος). Είναι αξιοθρήνητον ότι έθνη χριστιανικά θέλουν ν’ ανακόψουν τον δρόμο μας προς συμπλήρωσιν των πεπρωμένων του γένους».

konstantinoupoli_in__6_

Ποιοι ήταν οι στόχοι της Ελλάδας με την επιχείρηση για κατάληψη της Κωνσταντινούπολης;

Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται ότι σκόπευε να αξιοποιήσει διπλωματικά ενδεχόμενη κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Σε επιστολή του προς τον Ν. Θεοτόκη, ο Αρχιστράτηγος Χατζανέστης έγραφε:
«… Εν τοιαύτη ευνοϊκή περιπτώσει θα ηδύνατο ευθύς αμέσως να επιζητηθεί η πραγματοποίησις της θρυλούμενη εν Μπέικος (του Βοσπόρου) συνδιασκέψεως και να τεθώσιν επί τάπητος με επιχειρήματα ου μόνον πλατωνικά (50.000 στρατού εν Θράκη και 200.000 εν Μ. Ασία) αλλά πειστικότερα, πάντα τα προς την ειρήνην συναφή ζητήματα. Εάν όμως παρά πάσαν προσδοκίαν δεν κατορθωθεί η εις Κωνσταντινούπολιν είσδυσις του ελληνικού στρατού, απαραίτητον θεωρώ να παραμείνει ούτος όσον οίον τε πλησιέστερον αυτής, μη υποχωρών και εάν εισέτι προσεβάλετο υπό συμμαχικών δυνάμεων».

Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης ήταν εφικτή καθώς ο Ελληνικός Στρατός είχε ν’ αντιμετωπίσει μόλις 8.000 άνδρες των συμμαχικών δυνάμεων.

Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ που αποκάλεσε το ελληνικό σχέδιο «αριστοτεχνικόν εμπνευσθέν από την απελπισίαν» είπε: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Έλληνες ήσαν εις θέσιν να καταλάβουν την Κωνσταντινούπολιν και μόνη δε η απειλή της επιχειρήσεως κατετάραξε τους Τούρκους».
Αλλά και ο Χάρολντ Νίκολσον γράφει στο βιβλίο του για τον λόρδο Κόρζον απηχώντας τις σκέψεις του τελευταίου, ότι «αι Δυνάμεις της Συνεννοήσεως (Αντάντ) υποχρεώσασαι τον βασιλέα Κωνσταντίνο να εγκαταλείψει ένα σχέδιον που θα ήτο εις αυτόν εύκολον να πραγματοποιήσει και του οποίου η επιτυχία θα αναπτέρωνε το ηθικόν του στρατού του, του εστέρησαν του μόνου μέσου να ενισχύσει και μάλιστα εις μέγαν βαθμόν, την απέναντι των κεμαλικών θέσιν της Ελλάδος».

konstantinoupoli_in__8_

Οι «συνέπειες» από την ελληνική επιχείρηση στην Κωνσταντινούπολη που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος σε συνάντησή του με τον λόρδο Κόρζον στις 19 Σεπτεμβρίου/2 Οκτωβρίου 1922, «παρεπονέθη μετ’ αγανακτήσεως» για τη συμπεριφορά των Συμμάχων απέναντι στην Ελλάδα στην οποία απαγόρευσαν την προέλαση προς την Κωνσταντινούπολη. Ουσιαστικά δηλαδή ενέκρινε το ελληνικό σχέδιο.

Στις 17 (ή 19 Ιουλίου) οι Σύμμαχοι ύπατοι αρμοστές, οι Στρατηγοί και οι Ναύαρχοι που βρίσκονταν στην Κωνσταντινούπολη παρακάθισαν σε πολεμικό συμβούλιο. Οι Γάλλοι ,που όλοι οι ιστορικοί συμφωνούν ότι ήταν αυτοί που αντιτάχθηκαν πρώτοι και με μεγαλύτερη σφοδρότητα στο ελληνικό σχέδιο, πρότειναν να ζητηθούν πειστικές εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει καμία άλλη ελληνική κίνηση. Τα ελληνικά στρατεύματα που είχαν πρόσφατα σταλεί στη Θράκη έπρεπε να αποσυρθούν και οι ελληνικές στρατιωτικές και ναυτικές αποστολές που βρίσκονταν στην Κωνσταντινούπολη να την εγκαταλείψουν.

Αργότερα οι Γάλλοι πρότειναν συμμαχικό αποκλεισμό των κυριότερων ελληνικών λιμανιών ή των λιμανιών που κατείχαν οι Έλληνες. Όμως αποφασίστηκε οι αρμοστές των Μεγάλων Δυνάμεων στην Κωνσταντινούπολη να συνεδριάσουν στη Βενετία στις 18 Αυγούστου 1922. Στη συνεδρίαση αυτή, θα προσκαλούνταν αντιπρόσωποι της Ελλάδας, της σουλτανικής κυβέρνησης και του Κεμάλ. Δυστυχώς η συνεδρίαση αυτή δεν έγινε ποτέ λόγω της επίθεσης του Κεμάλ και των τραγικών για την Ελλάδα αποτελεσμάτων της…

Μετά την οριστικοποίηση της αναστολής της ελληνικής επιχείρησης, Συμμαχική επιτροπή με επικεφαλής τον Στρατηγό Μομπέλι και ελληνική υπό τον Στρατηγό Βλαχόπουλο, καθόρισαν τη ζώνη, βάθους έξι χιλιομέτρων στην οποία θα αποσύρονταν τα ελληνικά στρατεύματα για να μην έχουν επαφή με τα συμμαχικά.

konstantinoupoli_in__9_

Επίλογος
Η ελληνική επιχείρηση έστω κι αν δεν έγινε ποτέ σίγουρα θορύβησε τους Συμμάχους και τους Τούρκους. Αυτό φάνηκε και από μία άκρως εγκωμιαστική για τον Ελληνικό Στρατό και απολογητική για τη βρετανική πολιτική στο μικρασιατικό ομιλία του Λόιντ Τζορτζ, πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, στη Βουλή των Κοινοτήτων (22 Ιουλίου 1922).

Κλείνουμε το σημερινό άρθρο με όσα γράφει ο Χ.Ε. Αγγελομάτης:
«Υπάρχουν οι πιστεύοντες ότι αν δεν είχε κατορθωθεί τη νύκτα της 15ης Ιουλίου η αποκρυπογράφησις του τηλεγραφήματος ίσως να ενηργείτο η εξόρμησις προς την Κωνσταντινούπολιν με αδήλους τας συνέπειας. Οπωσδήποτε, είτε διότι εδίστασε την τελευταίαν στιγμήν η Ελληνική κυβέρνησις μετά τη άρνησιν των Συμμάχων να επιτρέψουν την διάβασιν εις τον Ελληνικόν Στρατόν είτε δι’ άλλους λόγους το γεγονός είναι ότι δεν έγινεν η κατάληψις της Βασιλίδος ενώ χάριν της επιχειρήσεως αυτής σημαντικαί δυνάμεις απεμακρύνθησαν του μετώπου. Και το επακόλουθον ήτο η απελπισία να εισδύσει βαθύτερον ακόμη εις την εθνικήν ψυχήν».

Πηγές: ΧΡ. ΕΜ. ΑΓΓΕΛΟΜΑΤΗ, «ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ - ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ» (ΕΣΤΙΑ, 1971 - 3Η ΕΚΔ.)
Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΦΛΩΤΑΤΟΣ, «Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ (1833-1949)», Τόμος Ι, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΑΚΚΟΥΛΑ, 2014
MICHAEL LLEWELLYN SMITH, «ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ», Μ.Ι.Ε.Τ. 2009
Σχετική βιβλιογραφία: Π. ΠΑΝΑΓΑΚΟΣ, «ΣΥΜΒΟΛΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑΝ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ 1912-1922», Έκδοση 1960

protothema.gr
https://www.iellada.gr/istoria/shedio-katalipsis-tis-konstantinoypolis-apo-ton-elliniko-strato-1922

26 Ιουνίου, 2022

Ο Φίλιππος στη Μονή της Παναγίας της Μπαλουκλιώτισσας

 Το παραμυθοδιήγημα της εβδομάδας στον «Λακωνικό Τύπο».

Ο Φίλιππος στη μονή της Παναγίας της Μπαλουκλιώτισσας

(Παναγία του Μπαλουκλί ή Ζωοδόχος Πηγή - Κωνσταντινούπολη)

Μια φορά κι έναν καιρό[1], ήταν ένα παλικάρι, ο Φίλιππος. Ζούσε στην Αλεξανδρούπολη κι ήταν έμπορας κρασιού. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από το Αϊβαλί. Ήθελε να πάει στην Κωνσταντινούπολη στην Παναγία τη Μπαλουκλιώτισσα. Από παιδί άκουγε τη ''βάβω'' του να διηγείται θρύλους για μονές, εκκλησίες και αγιάσματα της Πόλης.

Μια μέρα ο Φίλιππος είπε στους γονιούς του: «Θα πάω στην Πόλη για να πουλήσω τη σοδειά του κρασιού. Θέλω να πάω και στο Μπαλουκλί». Ο πατέρας του είπε: «Να πας, μα να προσέχεις. Είναι μεγάλη πολιτεία με λογής-λογής ανθρώπους». Η ''βάβω'' του χάρηκε, σαν το άκουσε. Την έπιασε νοσταλγία για τις ομορφιές και τα παζάρια της Πόλης.       

Το άλλο πρωί ο Φίλιππος ετοίμασε το κάρο. Έπειτα δρόμο πήρε, δρόμο άφησε για να φτάσει στην Πόλη. Σαν προχώρησε, συναντάει έναν γέρο οδοιπόρο. Ήταν κατάκοπος. Ο Φίλιππος του είπε: «Που πηγαίνεις;» Ο οδοιπόρος αποκρίθηκε: «Πάω στη Ραιδεστό, στη φαμελιά μου. Εσύ, παλικάρι;» «Πάω στην Πόλη. Ανέβα στο κάρο! Θα σε αφήσω στη Ραιδεστό…». Ο γέρος ανέβηκε στο κάρο και προχώρησαν μαζί.

Στο δρόμο ο γέρος τον ρώτησε: «Είσαι έμπορας;» Ο Φίλιππος είπε: «Ναι. Πάω να πουλήσω κρασί στην Πόλη. Θέλω να πάω και στην Παναγία του Μπαλουκλί».

Ο άνδρας είπε: «Έχω πάει στη μονή του Μπαλουκλί. Βρίσκεται έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης προς την δυτική πύλη της Σηλυβρίας[2]. Εκεί υπήρχαν τα ‘‘Παλάτια των Πηγών’’, όπου αφθονούσαν τα ψάρια. Πήγαιναν οι αυτοκράτορες την άνοιξη, γιατί είχε ωραία φύση και για να ξεχάσουν τις έγνοιες τους».

Ο Φίλιππος τον ρώτησε: «Τι ξέρεις για το αγίασμα της Παναγίας της Ζωοδόχου Πηγής;» Ο άνδρας είπε: «Η παράδοσή λέει ότι γύρω στο 450 ένας στρατιώτης, ο Λέων, περνούσε τα μέρη που βρίσκεται η μονή. Άκουσε έναν τυφλό που ζητούσε νερό. Ο Λέων συλλογιόταν πού να βρει νερό[3]. Έψαξε για πηγή, αλλά δεν βρήκε. Λυπήθηκε που δεν μπόρεσε να βοηθήσει τον τυφλό.

Τότε άκουσε μια γυναικεία φωνή, μα δεν είδε καμία γυναίκα. Η φωνή είπε: «Βασιλιά Λέοντα, προχώρα μέσα στο δάσος. Πάρε με τις χούφτες σου νερό, για να ξεδιψάσεις τον τυφλό και πλύνε τα μάτια του. Τότε θα γνωρίσεις ποιά είμαι εγώ που μένω στο μέρος αυτό».

Ο Λέων στην αρχή σάστισε. Ύστερα έκανε ό,τι του είπε η φωνή. Προχώρησε και βρήκε την πηγή. Έβρεξε τα μάτια του τυφλού και βρήκε το φως του. Ο Λέων κατάλαβε πως η φωνή και το θαύμα ήταν της Παναγίας. Μα παραξενεύτηκε που η φωνή τον αποκάλεσε ‘‘Βασιλιά’’, γιατί τότε ήταν απλός στρατιώτης.

Μετά από χρόνια, ο στρατιώτης έγινε ο αυτοκράτορας Λέων ο Μέγας. Από ευγνωμοσύνη στην Παναγία έκτισε, εκεί που βρήκε το νερό, εκκλησιά. Την ονόμασε «Πηγή» κι έγινε αγίασμα. Η Χάρις της Παναγίας και η θαυματουργία του αγιάσματός έκαναν την εκκλησιά ξακουστό προσκύνημα. Άλλοι λένε ότι τη μονή της ‘‘Ζωοδόχου Πηγής’’ και την εκκλησιά[4] την έκτισε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός. Εκεί που κυνηγούσε, είδε σε όραμα ένα παρεκκλήσι και έναν παπά μπροστά σε μια πηγή. Ο παπάς του είπε: ‘‘Αυτή είναι η πηγή των θαυμάτων’’.

Το 559 ο Ιουστινιανός θεραπεύτηκε από λιθίαση με το αγίασμα της πηγής. Τότε έκτισε γύρω από την εκκλησιά ανδρικό μοναστήρι με υλικά που είχαν περισσέψει από την Αγιά Σοφιά. Η μονή ονομάστηκε ‘‘Ζωοδόχος Πηγή του Μπαλουκλί’’. Εκεί γίνονταν πολλά θαύματα[5]. Το θαυματουργό αγίασμα βρίσκεται στο υπόγειο της εκκλησιάς της μονής[6].

Ο Φίλιππος ρώτησε: «Γιατί ονομάστηκε ‘‘Παναγία του Μπαλουκλί’’;  Ο άνδρας είπε: «Μπαλουκλί σημαίνει ‘‘τόπος με ψάρια’’. Στην δεξαμενή της πηγής του αγιάσματος υπήρχαν ψάρια. ‘‘Μπαλούκ’’ στα τουρκικά είναι το ψάρι. Η παράδοση λέει ότι στις 29 Μαΐου του 1453 ο ηγούμενος της μονής του Μπαλουκλί τηγάνιζε ψάρια. Κάποιος του έφερε την είδηση: ‘‘Πήραν την Πόλη οι Τούρκοι’’. Ο ηγούμενος είπε: ‘‘Μόνο αν η Παναγία το επιτρέψει, θα πέσει η Πόλη Της σε ξένα χέρια. Θα το πιστέψω αν τα ψάρια, που τηγανίζω, φύγουν από το τηγάνι και πέσουν στο αγίασμα’’.

Τότε τα ψάρια ζωντάνεψαν. Πετάχτηκαν από το τηγάνι, έπεσαν στο νερό και κολυμπούσαν». Κι είναι ως τα σήμερα, λένε, ζωντανά εκείνα τα ψάρια στο Μπαλουκλί. Θα φαίνονται έτσι μισοτηγανισμένα, μέχρι να έρθει η ώρα να πάρουμε πίσω την Πόλη. Τότε θα πάει ένας άλλος καλόγερος να τα αποτηγανίσει».

Ο Φίλιππος είπε: «Γνωρίζω το θρύλο με τα ψάρια. Η βάβω μου έλεγε ένα ποίημα[7] για το ‘‘Μπαλουκλί’’ που λέει:  

Σαράντα μέρες πολεμά ο Μωχαμέτ να πάρη την Πόλη την μεγάλη.
Σαράντα μέρες έκαμεν ο ηγούμενος το ψάρι στα χείλη του να βάλη.
Απ’ τες σαράντα κι ύστερα, πεθύμησε να φάγη τηγανισμένο ψάρι.
–Αν μας φυλάγει η Παναγιά καθώς μας εφυλάγει, την Πόλη ποιος θα πάρη;
Ρίχτει τα δίχτυα στον γιαλό, τρία ψαράκια πιάνει, –Θεός να τα βλογήση!
Το λάδι βάλλει στην φωτιά μες στ’ αργυρό τηγάνι, για να τα τηγανίση.
Τα τηγανίζ’ από την μια, και πά’ να τα γυρίση κι από το άλλο μέρος.
Ο παραγιός του βιαστικά πετά να του μιλήση, και τάχασεν ο γέρος!
–Μην τηγανίζης, γέροντα, και μόσχισε το ψάρι στην Πόλη την μεγάλη!
Την Πόλη την εξακουστή οι Τούρκοι έχουν πάρει, μας κόβουν το κεφάλι!
–Στην Πόλη Τούρκου δεν πατούν κι Αγαρηνού ποδάρια! Με φαίνεται σαν ψεύμα!
Μ’ αν είν’ αλήθεια το κακό, να σηκωθούν τα ψάρια να πέσουν μες στο ρεύμα!
Ακόμ’ ο λόγος βάσταγε, τα ψάρι’ απ’ το τηγάνι, την μια μεριά ψημένα,
πηδήξανε κι επέσανε στης λίμνης την λεκάνη, γερά, ζωντανεμένα.
Ακόμ’ ώς τώρα πλέουνε, κόκκιν’ από το μέρος, όπου τα είχε ψήσει.
Φυλάγουν το Βυζάντιο ν’ αναστηθή κι ο γέρος να τ’ αποτηγανίση.
          
Ο άνδρας συγκινήθηκε με το ποίημα. Είπε: «Να είσαι καλά, παλικάρι. Δεν κατέχω γράμματα, αλλά αυτό που άκουσα μίλησε στην καρδιά μου. Τούτο θα πει πως είναι καλό».

Αυτά συζητούσανε οι δυο τους, μέχρι που φτάσανε στη Ραιδεστό. Ο άνδρας είπε στο Φίλιππο: «Σε ευχαριστώ, που με έφερες ως εδώ. Πάμε μέχρι το φτωχικό μου. Αν ποτέ χρειαστείς κάτι, να έρθεις να με βρεις». Έτσι, φτάσανε στο σπίτι του άνδρα. Αποχαιρετίστηκαν και ο Φίλιππος πήρε πάλι το δρόμο για την Πόλη.

Σαν έφτασε εκεί το παλικάρι, κόντευε να βραδιάσει. Σάστισε με όσα είδε γύρω του. Υπήρχαν μαγαζιά κάθε λογής, ζαχαροπλαστεία, μαγειρεία, εμπορικά, καθώς και μικροπωλητές στους δρόμους που διαλαλούσαν την πραμάτεια τους: κουλουράδες, νερουλάδες, σαλεπιτζήδες, καστανάδες, Κόσμος πολύς… Κάποιοι περπατούσαν, άλλοι πήγαιναν με άμαξες κι άλλοι με κάρα ή με τα ζωντανά τους φορτωμένα. Πολλά από τα σπίτια ήταν όμορφα αρχοντικά και οι φορεσιές των ανθρώπων ολότελα διαφορετικές.

Ο Φίλιππος μαγεύτηκε, σαν είδε τα πλεούμενα, μικρά και μεγάλα, στη θάλασσα του Μαρμαρά. Είπε: «Δεν πίστευα ότι θα αντίκριζα τόση ομορφιά». Όπου κι αν έριχνε το βλέμμα του, όλα ήταν πανέμορφα. Μα βράδιαζε πια κι είχε αποκάμει από το δρόμο. Έψαξε και βρήκε ένα πανδοχείο. Είπε στον πανδοχέα: «Φρόντισε το άλογό μου, ετοίμασέ μου δωμάτιο και κάτι για να φάω». Εκείνος το έκανε. Αφού έφαγε το παλικάρι, πήγε να κοιμηθεί.

Την άλλη μέρα, ο Φίλιππος ξύπνησε χαράματα. Ήθελε να δει την Πόλη και πως εμπορεύονταν εκεί. Έπρεπε να βρει αγοραστές για τα κρασιά του. Πήρε τους δρόμους. Είδε τι και πως… Ύστερα γύρισε στο πανδοχείο και ρώτησε τον πανδοχέα: «Που είναι η μονή του Μπαλουκλί;» Εκείνος αποκρίθηκε: «Είναι κοντά, μα αν δεν ξέρεις το δρόμο, θα χαθείς. Θα σε πάει ο αμαξάς μου». Έτσι, ο πανδοχέας έδωσε εντολή στον αμαξά να ετοιμαστεί.

Ο Φίλιππος μπήκε στην άμαξα και πήγαν στο μοναστήρι[8] της Παναγίας της Μπαλουκλιώτισσας. Σαν έφτασαν, μπήκε στον περίβολο της μονής. Τον υποδέχτηκε μια καλόγρια. Τον οδήγησε μέσα στην εκκλησιά μπροστά στην εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής. Ο Φίλιππος στάθηκε εκεί κάμποση Κοιτούσε την εικόνα της Παναγίας[9].

Του ήρθανε μνήμες από τις διηγήσεις της ''βάβως'' του για την Πόλη, το Αϊβαλί, τη Σμύρνη, τον ξεριζωμό, την προσφυγιά. Προσκύνησε κι είπε: «Σώπασε κυρά Δέσποινα και μην πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνους με καιρούς, πάλι δικά μας θα είναι». Ύστερα, το παλικάρι κατέβηκε στο υπόγειο της εκκλησιάς και πήρε αγίασμα για να το πάει στη φαμελιά του.

Τρεις μέρες και τρεις νύχτες έμεινε στην Πόλη ο Φίλιππος. Πούλησε το εμπόρευμά του, επισκέφτηκε την Αγία Σοφιά κι ύστερα πήρε το δρόμο του γυρισμού για την Αλεξανδρούπολη. Ποτέ δεν ξέχασε το ταξίδι του εκεί. Κι έζησε αυτός καλά κι εμείς καλύτερα.

Δήμητρα Μπουμποπούλου

[1] Το παραμύθι εκτυλίσσεται γύρω στα ενενήντα χρόνια πριν την εποχή που τώρα ζούμε.
[2] Η πύλη της Πηγής (ή Πύλη Σηλυβρίας) πήρε το όνομά της από το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, γνωστό στα Τουρκικά ως Μπαλουκλί. Βρίσκεται σε δασώδη έκταση έξω από τα τείχη απέναντί της.  Από την Πύλη της Πηγής πραγματοποίησε το 1261 την αιφνιδιαστική του επίθεση ο Αλέκος Στρατηγόπουλος, ο στρατηγός του Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου κι ελευθέρωσε την Πόλη από τη Λατινική κατοχή. Αυτή ήταν η πιο λαμπρή και τελευταία στρατιωτική επιχείρησή του. Ο στρατηγός ηττάται σε όλες τις επόμενες μάχες, αιχμαλωτίζεται και να παραμείνει ταπεινωμένος μέχρι το θάνατό του.
[3] Πηγή: διαδίκτυο:  www.pemptousia.gr
[4] Πηγή: διαδίκτυο: dogma.gr - Ο Ναός αυτός στην Βασιλεύουσα κατέρρευσε τον 15ο αιώνα. Σύμφωνα με μαρτυρίες το 1547 ο Ναός δεν υπήρχε πια. Υπήρχε μόνον το αγίασμα. Το 1833 ο Πατριάρχης Κωνστάντιος ο Α΄ με άδεια του Σουλτάνου ξαναέκτισε τον Ναό πάνω στα ερείπια του παλαιού. Έτσι, στις 2 Φεβρουαρίου του 1835, ο Πατριάρχης Κωνστάντιος, με 12 ακόμη Αρχιερείς εγκαινίασαν τον νέο Ναό της Ζωοδόχου Πηγής, στο Μπαλουκλί.
[5] Πηγή: διαδίκτυο: dogma.gr - Θαύματα μαρτυρούνται σε οικογένειες ευγενών της αυτοκρατορίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της λύσεως της στειρώσεως της αυτοκράτειρας Ζωής, που μετά από θαύμα της Ζωοδόχου Πηγής γέννησε τον Κωνσταντίνο τον Πορφυρογέννητο, μετέπειτα αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Στον ναό αυτό θεραπεύθηκαν οι αυτοκράτορες Ιουστινιανός, Λέοντας ο Σοφός, Ρωμανός Λεκαπηνός, ο Ανδρόνικος Γ, ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Στέφανος, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Ιωάννης, βασίλισσες και ανώτατοι αξιωματούχοι της αυτοκρατορίας, κληρικοί, μοναχοί και πολλοί απλοί Χριστιανοί. Τον 14ο αιώνα ο Νικηφόρος Κάλλιστος γράφοντας για το αγίασμα της Πηγής, παραθέτει έναν κατάλογο 63 θαυμάτων./Θεραπεύθηκαν θαυματουργικά στη Ζωοδόχο Πηγή: κάποια Γλυκερία ονόματι, συγγενής της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, συζύγου του Ιουστινιανού, κάποια Ευδοκία, αδελφή του Αυτοκράτορος Μαυρικίου, επίσης η αυτοκράτειρα Ειρήνη. Αυτή από ευγνωμοσύνη έβαλε και ζωγράφισαν ξανά τις Εικόνες της Θεοτόκου και του Σωτήρος, που είχαν καταστρέψει οι Εικονομάχοι Βασιλείς.  Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα προσέφερε χρυσά ιερά σκεύη, γιατί η Παναγία θεράπευσε την κόρη της από «ατάκτους» πυρετούς.
[6] Αποτελείται από μαρμαρόκτιστη πηγή, το νερό της οποίας θεωρείται αγιασμένο. Η Εκκλησία καθιέρωσε την εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, την Παρασκευή της Διακαινησίμου Εβδομάδας.
[7] Το ποίημα: «Το Μπαλουκλί» (ή Τα ψάρια της Ζωοδόχου Πηγής) είναι το Γεώργιου Βιζυηνού που καταγόταν από τη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης. (Γεώργιος Βιζυηνός, Tο τέλος του παραμυθιού ή η αρχή του ονείρου, εκδόσεις Eρμής, 2001)
[8] Πηγή: Διαδίκτυο: monastiria.gr - Το Καθολικό της Ιεράς Μονής Μπαλουκλί και το μοναστηριακό  συγκρότημα κατά τα χρόνια της Αλώσεως έπαθαν σοβαρές ζημιές από τους Οθωμανούς. Μετά την άλωση το Μοναστήρι εγκαταλείπεται, για να ξαναρχίσει η ζωή κι η λειτουργία του το 1727 επί Μητροπολίτου Δέρκων Νικοδήμου και Πατριάρχου Παϊσίου του Β΄, όπου χτίζεται ένας μικρός ναός κι έτσι ξαναρχίζουν οι Λειτουργίες και οι ακολουθίες. / Το 1821, ο Ναός παθαίνει και πάλι σημαντικές καταστροφές από τους Γενίτσαρους. Μετά από 12 χρόνια ο Πατριάρχης Κωνστάντιος ο Α΄ ζητάει την άδεια για την ανέγερση του Ναού. Ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β΄ το 1833 εκδίδει το Φιρμάνι κι έτσι αρχίζει η ανοικοδόμηση του Ναού και των Κελιών. / Το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής δέχτηκε τις επιθέσεις του φανατισμένου τουρκικού όχλου τη νύχτα της 6ης προς 7ην  Σεπτεμβρίου του 1955, όπου καταστράφηκε ο Ναός, ενώ λεηλατήθηκαν και οι τάφοι των Πατριαρχών, που από το 1860 περίπου και μετά θάπτονται εκεί.
[9] Η εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής παρουσιάζει την Παναγία μέσα σε ένα σιντριβάνι από όπου χύνεται άφθονο νερό. Βαστάει στην αγκαλιά της τον Χριστό που ευλογεί. Δύο άγγελοι στεφανώνουν την Παναγία. Κρατούν ειλητάριο που γράφει: «Χαίρε ότι υπάρχεις βασιλέως καθέδρα, χαίρε ότι βαστάζεις τον Βαστάζοντα πάντα».      

https://lakonikos.gr/plus/item/160593-o-filippos-sti-moni-tis-panagias-tis-baloukliotissas

11 Μαΐου, 2022

ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ -11 ΜΑΙΟΥ

Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος κατέλαβε την πόλη του Βυζαντίου, την έκτισε μεγαλύτερη και την ονόμασε Κωνσταντινούπολη.

Το 330 μ.χ. και αφού τελείωσε όλο το τειχόκαστρο, τα σπίτια και τις Ιερές εκκλησίες, την αφιέρωσε στην Υπεραγία Θεοτόκο.

Κατόπιν για να ευχαριστήσει τον Θεό, για το μεγαλοπρεπές αυτό έργο, έκανε λιτανεία με τον τότε Πατριάρχη, όλο τον κλήρο και τον λαό.

Όταν ανέβηκαν στον Φόρο, έστησαν εκεί οι πολίτες δικό του ανδριάντα, που μέσα στο κεφάλι του έβαλαν τα καρφιά με τα όποια κάρφωσαν τον Χριστό.

Στη βάση του ανδριάντα τοποθέτησαν τα δώδεκα καλάθια, που μέσα είχαν μαζέψει τα περισσεύματα των πέντε άρτων, που ευλόγησε ο Χριστός και πολλαπλασιάστηκαν.

Από τότε λοιπόν η Εκκλησία, γιορτάζει κάθε χρόνο αυτή τη γιορτή για ανάμνηση.

Η συγκεκριμένη ημέρα της τελέσεως των εγκαινίων της Κωνσταντινουπόλεως επιλέχθηκε σκόπιμα, γιατί συνέπιπτε με την ημέρα της μνήμης του μαρτυρίου του Αγίου Μωκίου, ο οποίος ήταν και ο πολιούχος του Βυζαντίου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Τῆς Θεοτόκου ἡ Πόλις, τῇ Θεοτόκῳ προσφόρως, τὴν ἑαυτῆς ἀνατίθεται σύστασιν, ἐν αὐτῇ γὰρ ἐστήρικται διαμένειν, καὶ δι᾽ αὐτῆς περισώζεται καὶ κραταιοῦται, βοῶσα πρὸς αὐτήν, Χαῖρε ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς.

Χριστός Ανέστη


08 Μαρτίου, 2022

ΠΩΣ ΑΡΧΙΣΕ Ο ΔΙΩΓΜΟΣ ΤΩΝ ΕΛΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΟ 1964. ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ''ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ''.

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΒΗΝΟΥΝ -ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΑΡΘΡΩΣΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ-ΣΧΟΛΕΙΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΑΙ, ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟ ΑΠΗΝΗ  ΔΙΩΓΜΟΝ.
Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ ΑΠΕΣΥΡΘΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΧΑΛΚΗΝ.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΣ (Εκτακτου συνεργατου μας). 
Οταν επεφτε ο Παλαιολογος εις του Ρωμανου την πυλη τα πληθη εγκαταλελειμμενα απο την χριστιανικη Ευρωπη, χωρις βοηθεια ,χωρις ελπιδα,τρεμοντα το φασγανον του Πορθητου, ειχον εισρευσει εις τους ναους και ανεπεμπον δεησεις προς τον Υψιστον. Το Γενος δεν ανεμενεν αλλοθεν προστασιαν . Η ''πασα ελπις'' του εις Αυτον τον Υψιστον, ειχε αποτεθη.
Ετσι και τωρα ,οσοι ζουν εις την Βασιλιδα, ομογενεις, Ελληνες ή Τουρκοι υπηκοοι, δεν ελπιζουν πλεον εις κανενα. Ουτε εις την ελληνικην κυβερνηση,η οποια δυστυχως δεν εχει συλλαβει το ολον προβλημα,ουτε εις τους ξενους,ουτε εις τους κηδεμονας των τουρκων Αμερικανους,οι οποιοι εις την υδρογειακην πολιτικην των θυσιαζουν τον μοχθο και την τιμην ολιγων μυριαδων ανθρωπων και στερουν την Δυτικην Συμμαχιαν καθε ηθικης βασεως. Ποτε αλλοτε δεν ευρεθη εις τοσον δυσχερη θεση η ομογενεια και ποτε αλλοτε δεν ηπειληθη κατα τροπον τοσον βαρβαρον η υποστασις της. Και ποτε αλλοτε δεν εξηυτελισθησαν τοσο φανερα και απροκαλυπτα αι ηθικαι αρχαι του Διεθνους Δικαιου.

ΤΙ ΘΑ ΚΑΜΕΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ ;;

Σημερον η κυβερνησις του δεδηλωμενου μισέλληνος Ισμετ Ινονου εκριζωνει χιλιαδας ομογενων, που εις τιποτε δεν επταισαν - ομηροι εγκλωβισμενοι εντος των τειχων της Πολεως. Τους απαγορευει να ομιλουν την γλωσσαν των.Τους υποβαλλει εις ταπεινωσεις,Τους απωθει εις την ταξιν ανθρωπων δευτερας κατηγοριας. Τους συλλαμβανει οταν θελει. Τους φορτωνει εις τα αεροπλανα και εις τον σιδηροδρομον αφου τους εκδικασει επι εξιβρυσει του τουρκισμου και φοροδιαφυγη .Τους κατασχει την περιουσιαν που εσχηματισαν με κοπο και με δακρυα. Διαλυει οικογενειας .Εξοντωνει μιαν φυλην. Χιλιαδες ανθρωπων ζουν με την ψυχην εις το στομα. Ποιος θα σταματησει την γενοκτονιαν αυτην; Διατι δεν συγκινειται η ελληνικη κυβερνησις και δεν θετει ωμα το θεμα ενωπιον του Δυτικου κοσμου αι αρχαι του οποιου διασυρονται;; Διατι τηρουν τη αχαρακτηριστον αυτην στασιν οι Αμερικανοί;;Και αφηνουν τα στιφη των βαρβαρων συμμαχων των να οργιαζουν;;

ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑΙ ΟΜΟΓΕΝΩΝ
Θλιψις και κατηφεια .Μολις νυκτωσει δεν υπαρχει ομογενης εις τους δρομους της Κωνσταντινουπολεως .Και την ημεραν ακομη ,οι ομογενεις, κυκλοφορουν οσον ημπορουν ολιγωτερον και μαλιστα βωβα. Δεν ομιλουν. Δυστυχια των αν οι τουρκοι ακουσουν λεξη ελληνικη εις το πεζοδρομιον, εις το λεωφορειον,εις το τουνελ, εις το βαπορακι, εις τα καταστηματα. Ο ''εγκληματιας'' συλλαμβανεται απο τον πρωτον τυχοντα τουρκον και ραπιζομενος, λακτιζομενος, πτυομενος απο τον οχλον, οδηγειται εις το αστυνομικον τμημα, δια να συνεχισθει το ξυλοκοπημα και να διαταχθει η προφυλακισις του,εν αναμονη της δικης. Αν το θυμα ειναι Ελλην υπηκοος αρχιζουν παραχρημα και οι διατυπωσεις για την απελασιν.Ενω παραλληλα επεμβαινει και η οικονομικη εφορια δια να συντελεσθει και η οικονομικη εξοντωσις του ''εγκληματια''.Μετα την αυστηραν καταδικην και την εκτισιν της ποινης,ο Ελλην ουτος υπηκοος απο τας φυλακας μεταγεται κατευθειαν εις το  αεροδρομιον. Το σπιτι του εχει ηδη κατασχεθει απο το τουρκικον δημοσιον και εχει σφραγισθει ,δια να εισπραχθουν τα εκ της δηθεν φοροδιαφυγης ποσα. Αν το θυμα ειναι Ρωμηος,δηλαδη τουρκος υπηκοος,δεν απελαυνεται προς το παρον ,αλλα εξοντωνεται ασφαλως οικονομικως.Σβυνει με ενα προστιμον που δεν μπορει να εξοφληθει ουτε απο τους απογονους.

ΤΟ ΜΠΟ'Υ'ΚΟΤΑΖ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
Οι ομογενεις επαγγελματιες ματαιως αναμενουν πελατειαν,με τα χερια σταυρωμενα. Τουρκος δεν πατα. Οι φοιτηται κατα σμηνη διατρεχουν την αγοραν,διανεμουν προκηρυξεις εναντιον των μειονοτικων,διατασσουν το μπο'υ'κοταρισμα των καταστηματων των Ελληνων και επιβαλλουν την αναρτησιν πινακιδων που συνιστουν εις τους τουρκους να μην συναλλασσονται με ρωμηους.
-Πατριωται Τουρκοι καθε γροσι σας εις τον Ρωμηο ειναι ενα βολι για τους αδελφους μας τουρκοκυπριους!
-Τουρκε μην τρεφεις κορακια που θα σου βγαλουν τα ματια ! 
Πινακιδες με τετοια συνθηματα εχουν αναρτηθει παντου,εις τους σταθμους ,τα λεωφορεια,εις τας προθηκας των καταστηματων. Μερικα καταστηματα ομογενων εχουν την πινακιδα κολλημενην εις την προσοψιν  οτι ''το καταστημα ειναι ρωμεικο'' κατα το αντισημητικον χιτλερικον προτυπον. 
Ποιος τολμα να ψωνισει απο Ρωμηον;;Ειτε τουρκος ειναι ,ειτε ρωμηος! Μερικοι ομως γενναιοι τουρκοι αψηφουν την πινακιδα και ψωνιζουν. Αγοραζουν τα παντα. Τα παιρνουν εις ωραια πακετα,τα φορτωνονται και φευγουν ....χωρις να πληρωσουν.
--Να σας πληρωσει ο Μακαριος!
Εις την πραγματικοτητα ,δεν σημειωνονται συναλλαγαι μεταξυ τουρκων και ομογενων.
Τιποτε δεν ημπορει να εκποιησει ο ομογενης διοτι οι τουρκοι εχουν πεισθει πλεον οτι η περιουσια των Ρωμηων θα περιελθει αδαπανως εις αυτους και πολυ συντομως μαλιστα. Κανενας ομογενης επομενως εις την προσπαθειαν περισωσεως μερους του προ'ι'οντος του κοπου του δεν ημπορει να εκποιησει ακινητον ή κινητην περιουσιαν.

ΔΥΟ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ
Θα σας αναφερω δυο χρακτηριστικα προσφατα περιστατικα. Μια ομογενης διανοουμενη προ'ι'δουσα την απελασιν της ,εκαλεσε δυο τουρκους μεταπραττας, δια να εκποιησει τα χαλιά της.
Η συμφωνια εκλεισθη .Τα χαλια συνεσκευασθησαν εις δεματα . Οι τουρκοι τα εφορτωσαν και εξεκινησαν δια να απελθουν.
-Τα χρηματα ;
-Ποια χρηματα;
-Για τα χαλιά..
-Σου τα εδωσαμε....Αν δεν τα πηρες ζητησε τα απο τον Μακαριον. 
Η ομογενης αλλοφρων επεχειρησε να αποσπασει τα χαλια της ,οι τουρκοι αντεστησαν, επετεθησαν ,την ξυλοκοπησαν και εκαλεσαν την αστυνομια, ισχυρυσθεντες οτι εξυβρισθη ο περιφημος τουρκισμος.  Αι συνεπειαι; Τα χαλια εχαθηκαν, η ομογενης συνεληφθη προεφυλακισθη, κατεδικασθη, απηλαθη και  πενεται εις τας Αθηνας.
Το ετερον περιστατικον . Νεαρος αξιωματικος του τουρκικου στρατου αντιληφθεις εις το βαπορακι δυο ομογενεις γυναικας συνοδευομενες απο εναν ανδρα να ομιλουν ελληνικα, τας επλησιασε και ηρχισεν ,ανανδρως ,να τας ραπιζει.
-Γιατι μας δερνετε;
-Γιατι εξυβρισατε τον τουρκισμον.....Και η υποθεσις αυτη καταληξεν εις το δικαστηριον και εις την καταδικην των ομογενων.!
ΑΠΟΦΡΑΣ ΤΕΤΑΡΤΗ !
Καθε Τεταρτη ειναι αποφράς (ημερα συμφορων) διοτι την ημεραν αυτην δημοσιευονται εις τας τουρκικας εφημεριδας οι καταλογοι των υπο απελασιν. Την νυκτα της Τριτης οι αγωνιωντες ομογενεις δεν κλεινουν ματι.
- Θα ειμαστε και μεις στην λιστα ;
-Ποιος θα καει παλι;
Αι απελασεις συνεχιζονται με προοδευτικον ρυθμον. Ηρχισαν με δυο τρεις Ελληνας υπηκοους, εγιναν εικοσι την επομενην εβδομαδα,επερασαν εις τας εξηντα,εφθασαν εις τα διακοσιας και προχωρει ο ρυθμος τους. Ανθουσαι επιχειρησεις κατασχονται και διαλυονται.Περιουσιαι διασκορπιζονται.
 Ζαπλουτος εις την Πολιν ομογενης εκλιπαρει εις τας Αθηνας μιαν αδειαν δια να εργασθει ως ταξιτζης και να διαθρεψει την οικογενειαν του διοτι αι επιχειρησεις του διελυθησαν ,τα ακινητα του κατασχεθησαν,οι λογαριασμοι του εις τας τραπεζας εδεσμευθησαν. 
Αλλος αξιολογος χθες επιχειρηματιας εδω, πωλει σαντουιτς εις την Θεσσαλονικην. Τριτος αναζητει χειρωνακτικην εργασιαν οιανδηποτε, και των δραματων ουκ εστιν αριθμος. Και ομως ...πολλοι ειναι εδω οι ομογενεις που μακαριζουν εκεινους που φευγουν διοτι τελειωνει το ψυχικον των μαρτυριον. Πεινουν εις την Ελλαδα αλλα ομως φυτοζωουν ή σιγοπεθαινουν χωρις φοβον,με αξιοπρεπεια. Τα νευρα ολων εχουν σπασει δεν τολμουν καν να σηκωσουν το ακουστικον διοτι φοβουνται μηπως ειναι η αστυνομια ή τουρκοι φοιτηται που θα υβρισουν τον γκιαουρην μεσα στα πλαισια της εθνικης εκστρατειας.

ΕΞΟΝΤΩΤΙΚΑ ΠΡΟΣΤΙΜΑ
Εαν δια τους Ελληνας υπηκοους τον λογον εχει η τουρκικη αστυνομια,δια τους ρωμηους ,αρμοδια να εφαρμοσει το σχεδιον εξοντώσεως ειναι η οικονομικη εφορια. Ειναι δυσπεριγραπτα τα μαρτυρια εις τα οποια υποβαλλει τους δυστυχεις ομογενεις επαγγελματιας....
Τσαγκαρακος καταβαλλων φορον 300 λιρων, υπεχρεωθει να πληρωσει προστιμον 200.000 λιρων διοτι ευρεθησαν ατελη τα βιβλια του,εις χρονον παρωχημενον. Αλλος καταστηματαρχης ετιμωρηθη με προστιμον 300.000 λιρων διοτι δεν ειχε να επιδειξη τιμολογια της παρελθουσης δεκαετιας. Ελεγκτης εφοριας επεβαλε προστιμον  500.000 λιρων εις ομογενη χαρακτηρισθεντα ,υψηλη επιταγη, ως φοροφυγαδα
- Τι θελεις να καμω; Ετσι με διεταξαν. Εδικαιολογηθη ο υπαλληλος ευσπλαχνισθεις τον ανθρωπον.

ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΕΞΕΛΙΠΕΝ
Τα ιδρυματα μας σβηνουν ,βασει σατανικου σχεδιου.Εχουν παυσει πλεον να διεξαγονται κανινικαι εκλογαι ελλειψει υποψηφιων.Ουδεις προθυμοποιειται να εμπλακει εις  περιπετειας, δεδομενου οντος οτι αι τουρκικαι αρχαι διεξαγουν λεπτομερη ελεγχον εις τα βιβλια των κοινοτητων,των ναων,των ιδρυματων γενικως και ζητουν λογαριασμον και αποδειξιν δια το γροσι που εδαπανηθη προ δεκαετιας εις βοηθημα απορων.
Τα βαρυτατα προστιμα και αι σκληραι τιμωριαι ετρομοκρατησαν τους παντας εις τοιουτον βαθμον ωστε ουτε  καν δια τα λεγομενα μειζονα ιδρυματα της ομογενειας να προβαλλωνται υποψηφιοι και να ματαιουνται αι αρχαιρεσιαι.Και εφθασαμεν εις το καταντημα να προτεινονται γυναικες  -Ιωακειμειάδες ,ιδιως- δια να αντικαταστησουν τους καταπτοημενους συμβουλους. Η γενικη διαλυσις εχει αρχισει με βεβαιαν την καταστροφην,

Οι ναοι λειτουργουν ακομη κυριολεκτικως μετα φοβου Θεου, το δε αραιον εκκλησιασμα-συνηθως αποτελουμενο απο γυναικες- προσευχομενον στρεφει ,απο καιρου εις καιρον ,δειλα  το βλεμμα προς την εισοδον.
- Εμπηκαν οι Τουρκοι;
Εις την εξωτερικην πυλην του ναου φρουρουν ,δια την αξιοπρέπειαν του  κρατους, αστυνομικοι.Αλλα αν ελθουν οι φοιτηται ή τα παιδια της γειτονιας, καλως να ελθουν. Αρχιζει ο πετροπολεμος! Τα τζαμια σπαζουν. Λιθοι,τενεκεδες,ξυλα,ακαθαρσιαι εκσφενδονιζονται απο τον  δρομον οχι κατα της Εκκλησιας μονον  ,αλλα και κατα των εισερχομενων και εξερχομενων...Αλλοιμονον εις εκεινους που τρεφουν μουσι και εχουν εμφανιση ιερωμενου!Αυτοι εισπραττουν την μηνιν
του τουρκικου πολιτισμου κατα των γκιαουρηδων , που δεν εξεκαθαρισθησαν ακομη.
Τα γεγονοτα του Σεπτεμβριου 1955 ωχριουν προ των σημερινων βρωμεροτητων της κυβερνησεως Ινονου, ενθαρρυνομενης απο την σιωπηραν συγκαταθεσιν των Αμερικανών.

ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΛΕΙΝΟΥΝ
Τα σχολεια μας ,οσα δεν εχουν κλεισει.περνουν τας τελευταιας ημερας των,διοτι δεν αναγνωριζονται
εφεξης ως ισοτιμα με τα τουρκικα.Οσα συνεχισουν την λειτουργιαν των,θα μετατραπουν εις καθαρως τουρκικα , με την διδασκαλιαν ολων των μαθηματων εις την τουρκικην . Η ελληνικη θα διδασκεται ως ξενη γλωσσα μιαν ή δυο ωρας την εβδομαδα. Οι διδασκαλοι εκκαθαριζονται συστηματικως ,διοτι οφειλουν να γνωριζουν απταιστως την τουρκικην.Τα παιδια φευγουν
ο αριθμος των μαθητων θα μειωθει εις το ημισυ.Το Ζωγραφειον ερημωνεται.Η Μεγαλη του Γενους Σχολη εις το Φαναρι σβηνει.Και η μαυριλα απειλει τα παντα. Το Ορφανοτροφειον Πριγκιπου διελυθη εντος μιας νυκτος και τα παιδια διεσκορπισθησαν εις τα τεσσερα σημεια του οριζοντος.
Η ωργανωμενη παροικια των 120.000 ομογενων δεν υπαρχει πλεον.

ΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑΙ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ
Φυσικα δεν ημπορει να γινει λογος περι κυκλοφοριας των ελληνικων εφημεριδων εις την ζουγκλαν που λεγεται Τουρκια.
Αι εφημεριδες των Αθηνων και της Θεσσαλονικης δεν εισαγονται εις την Κωνσταντινουπολιν,αλλα αι τουρκικαι εφημεριδες κυκλοφορουν ελευθερα εις την Ελλαδα.Μονον των περιοδικων επιτρεπεται η κυκλοφορια ,αφου υποβληθουν εις λογοκρισιαν. Το πρακτορειον της κ.Καλλιοπης Γιαννακοπουλου
τελει υπο διαλυσιν ,διοτι η ιδια και ο υιος της
απηλαθησαν . 
Αι δυο εντοπιαι ελληνογλωσσαι εφημεριδες ,η ''Απογευμαινη'' και το ''Εμπρος'' καταρρεουν ελλειψει αναγνωστων και εισπραξεων.Οι ομογενεις
αναγνωσται αραιωνουν. Επειτα ποιος τολμα να κρατησει ελληνικην εφημεριδα εις το χερι.
Ο τουρκος θα τον ιδη θα τον καρπαζωσει, θα ξεσχισει την εφημεριδα.
Πρεπει να αναμενεται το κλεισιμον των δυο αυτων εφημεριδων.
ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΣΥΜΠΤΥΣΣΕΤΑΙ
Και ο Πατριαρχης;
Με σοβαρως κλονισμενην την υγειαν του ,με το ηθικον καταπεπτοκος,εχει αποσυρθει εις τα πατριαρχικα δωματα της κατα Χαλκην Θεολογικης Σχολης και ουδενα δεχεται.
Η συνοδος συνερχεται υπο την προεδριαν του πρεσβυτερου των ιεραρχων μητροπολιτου Χαλκηδονος Θωμα,προς διεκπεραιωσιν θεματων τρεχουσης  φυσεως.
Μετα την απελασιν των δυο μητροπολιτων ,του Σελευκειας Αιμιλιανου και του Φιλαδελφιας Ιακωβου ,μετα τας απειλας περι  απελασεως ετερων τεσσαρων μητροπολιτων,μετα την ανακοινωσιν περι ρυμοτομιας του Πατριαρχειου ,υπο τους συνεχεις λιθοβολισμους των πατριαρχικων γραφειων,κανεις δεν εχει ορεξιν προς εργασιαν εις το Φαναρι. Ολοι-μαζι και ο Πατριαρχης - αναμενουν την εντασιν των καταπιεστικων μετρων και ολοι καμνουν σχεδια περι της νεας αλλου εγκαταστασεως. Ο Πατριαρχης εχει πεισθει πλεον οτι εγκατελείφθει απο τους φιλους του Αμερικανους και ετοιμαζεται δια το χειροτερον.Το ποιμνιον του απισχανθη με γοργοτατον ρυθμον και πτωχαινει.
Καθε εβδομαδα απελευνονται διακοσιοι Ελληνες υπηκοοι και  εξακοσιοι αλλοι ομογενεις, τουρκοι υπηκοοι (ρωμηοι) εξερχονται των τουρκικων συνορων και διαρρεουν προς ολας τας κατευθυνσεις.

ΤΑ ΑΓΩΝΙΩΔΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
Ας επαναλαβομεν το αγωνιωδες ερωτημα των ομογενων.Το προξενειον μας δεν κατετοπισεν αρκουντως την ελληνικην κυβερνησιν περι της νεας αυτης συμφορας; Τι σκεπτεται να καμη η ελληνικη κυβερνηση δια να σταματησει επιτελους το κακον ;
Διατι μενουν αβοηθητοι και μονοι, εγκαταλελειμμενοι οι ομογενεις εις την τυχην των,βορά των στιφών του μισελληνος Ινονου ; Τι πρεπει να καμουν οι ανθρωποι αυτοι;
Αλλα οι Αμερικανοι οι μεγαλοι συμμαχοι μας; Αυτοι εξακολουθουν να πιστευουν οτι οι τουρκοι ειναι χρησιμοι συμμαχοι του πολιτισμενου δυτικου κοσμου....''ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ'' Κυριακη 12 Ιουλιου 1964
(Ποσο προφητικος ειναι ο λογος του δημοσιογραφου ! Σημερα επιβεβαιωνεται ο δημοσιογραφος που το 1964 αμφεβαλλε για τους τουρκους . Πουλησαν οι τουρκοι την Δυση και πηγαν με τους Ρωσους!)