Πώς μπορούν οι εκπαιδευτικοί να βοηθήσουν τους εφήβους που πενθούν.

 Όταν πριν από μερικά χρόνια μια μαθήτρια έχασε την αδελφή της, οι γονείς της επισκέφθηκαν τη διευθύντρια και ζήτησαν να μην μάθει κανείς στο σχολείο το τραγικό γεγονός, ούτε να υπάρξει καμία αναφορά στο θέμα.

Κάποια στιγμή, κατά τη διάρκεια του μαθήματος, μια καθηγήτρια μίλησε στη μαθήτρια για την απώλειά της για να τη διαβεβαιώσει ότι όλοι στο σχολείο της συμπαραστέκονται. Εκείνη αντέδρασε με έντονο τρόπο, αναποδογύρισε το θρανίο της, το οποίο έπεσε πάνω στα πόδια της καθηγήτριας και της έσπασε το ένα από αυτά.

Η τάξη παρακολουθούσε το περιστατικό άναυδη, ωστόσο η ίδια μαθήτρια αποκάλυψε ότι είχε αισθανθεί πολύ άσχημα αφού ένιωσε πως η καθηγήτρια αθέτησε τη συμφωνία που είχε κάνει η οικογένειά της με τη διευθύντρια…

Αρκετά χρόνια αργότερα, το ίδιο περιστατικό ήρθε στο μυαλό της Ευστρατίας Τριανταφύλλου, φιλολόγου και υποδιευθύντριας του 2ου ΓΕΛ Μίκρας, όταν πλέον είχε η ίδια να διαχειριστεί την επικείμενη απώλεια μιας φίλης και συναδέλφου της, με την οποία είχαν υπάρξει και συμφοιτήτριες.

«Στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού μου επέλεξα το συγκεκριμένο θέμα για τη διπλωματική μου εργασία, εκείνο της διαχείρισης της απώλειας από τους εκπαιδευτικούς και, όπως αποδείχτηκε, αυτό ήταν για μένα μια σανίδα σωτηρίας, απέναντι στην αμηχανία που αισθανόμουν» σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Τριανταφύλλου και επισημαίνει:

«Σκέφτηκα ότι με τον ίδιο τρόπο θα μπορούσαν να βοηθηθούν και οι μαθητές και οι μαθήτριες που βιώνουν κάποια απώλεια, είτε πρόκειται για τον χαμό κάποιου γονιού, παππού, γιαγιάς ή άλλου συγγενικού προσώπου, είτε για κάποιο διαζύγιο είτε για την απώλεια ενός κατοικιδίου. Πρόσφατα, άλλωστε, στην πανδημία, τρεις μαθητές του σχολείου μας έχασαν τους γονείς τους εξαιτίας του covid»,

Παράλληλα αναφέρει ότι σύμφωνα με έρευνα του 2002, το 33% των εκπαιδευτικών είχαν στην τάξη τους παιδιά που πενθούσαν ενώ το 37% βίωσαν την απώλεια κάποιου μαθητή στη διάρκεια της εκπαιδευτικής τους υπηρεσίας.

Την ίδια στιγμή λέει ότι οι καθηγητές και οι καθηγήτριες στα σχολεία δεν έχουν εκπαιδευτεί για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών και μεταφέροντας την προσωπική της εμπειρία σχολιάζει:

«Και εγώ δεν ήξερα πώς να παρηγορήσω ένα παιδί. Φοβόμουν ότι κάτι δεν θα κάνω καλά και θα προκαλέσω μεγαλύτερη ζημιά, οπότε αποφάσισα να μελετήσω αυτό το θέμα…».

Πέντε βήματα για την υποστήριξη του παιδιού που πενθεί

Το πρώτο βήμα για τους εκπαιδευτικούς, όπως επισημαίνει, είναι να επικοινωνήσει κάποιος με την οικογένεια ώστε να ενημερωθεί για τις προσδοκίες της από το σχολείο και να προετοιμαστεί το έδαφος για τη στιγμή που θα έρθει το παιδί στο σχολείο.

Επόμενο στάδιο είναι οι εκπαιδευτικοί να δηλώσουν διαθέσιμοι απέναντι στο παιδί ώστε να προστρέξει σε αυτούς, αν και όποτε χρειαστεί.

Καθώς, επίσης, το πένθος έχει διάφορα στάδια και είναι πιθανό το ενδεχόμενο της παλινδρόμησης σε κάποιο από αυτά, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να είναι σε επαγρύπνηση αφού ένα ποίημα, μια επέτειος ή μια αφορμή μέσα στην τάξη μπορεί να φέρουν στην επιφάνεια τον θρήνο.

«Ο κανόνας είναι ο εκπαιδευτικός να είναι εκεί για το παιδί, αλλά αθόρυβα και να μην παραβλέπει την απώλεια. Πολλοί κάνουμε ότι δεν βλέπουμε τον ελέφαντα στο δωμάτιο, όμως τέτοια γεγονότα συνιστούν μεγάλη ανατροπή και επιφέρουν μεγάλες συνέπειες στον ψυχικό κόσμο των εφήβων», αναφέρει. Υπογραμμίζει δε την ανάγκη, μετά τη γνωστοποίηση μιας τέτοιας είδησης, να γίνεται ένα σχολικό συμβούλιο και να συναποφασίζουν οι εκπαιδευτικοί για τις δράσεις που θα πρέπει να αναλάβουν.

Όταν δεν υπάρχουν λόγια…

Η κ. Τριανταφύλλου επισημαίνει ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν υπάρχουν λόγια αρκετά για να λάβει ένας άνθρωπος παρηγοριά και τονίζει ότι ίσως είναι καλύτερη η σιωπή ώστε να δοθεί περιθώριο στο θρήνο και την έναρξη της διαδικασίας του πένθους.

Η ίδια θυμάται, μάλιστα, ως τραυματική εμπειρία, την απώλεια μιας μαθήτριας σε τροχαίο δυστύχημα και την επόμενη μέρα στο σχολείο, όταν προσπάθησε να μιλήσει στα παιδιά, σε μια τάξη που πενθούσε, δίπλα σε ένα άδειο θρανίο: «Τότε ένα παιδί, μου είπε: ‘κυρία μπορείτε τώρα να σωπάσετε;’, αφού το μόνο που ήθελαν οι μαθητές και οι μαθήτριες ήταν να κλάψουν και να μην ακούσουν τίποτε».

Πιθανές αντιδράσεις των παιδιών

Αναφερόμενη στις πιθανές αντιδράσεις των παιδιών, δηλώνει πως κάποια έχουν φοβερή άρνηση και καταπνίγουν τον πόνο τους, προσέχοντας πολύ να μην φανεί και δείξουν διαφορετικά από τα υπόλοιπα. Κάποια πάλι παρουσιάζουν πολύ ψυχρή, ακόμη και κυνική συμπεριφορά, κάποια εκδηλώνονται, ξεσπούν σε κλάματα και ζητούν συμπαράσταση, κάποια επιλέγουν τη σιωπή και κάποια διογκώνουν άλλα προβλήματα της εφηβείας.

Είναι επίσης πιθανόν να πέσουν οι επιδόσεις στο σχολείο, να εκδηλώνονται παραβατικές συμπεριφορές ή ακόμη ορισμένα παιδιά να υπερεπενδύουν στη σχολική επίδοση. Τη λίστα των αντιδράσεων των εφήβων συμπληρώνουν ο θυμός, το άγχος, οι ενοχές, οι διατροφικές διαταραχές, η κατάθλιψη, η αδυναμία συγκέντρωσης, η κόπωση, η υπνηλία και η απομόνωση.

«Έχουμε δει έναν μαθητή που έχασε τον μεγαλύτερο αδελφό του, ο οποίος ήταν πολύ καλός μαθητής, να κάνει στροφή σε όλη του την πορεία και να εκτοξεύονται οι επιδόσεις του, πιθανότατα για να λειτουργήσει αυτή η συμπεριφορά παρηγορητικά για τους γονείς», σημειώνει η υποδιευθύντρια του 2ου ΓΕΛ Μίκρας.

Σε κάθε περίπτωση, όπως λέει, ανάλογα με τη συμπεριφορά κάθε παιδιού ο εκπαιδευτικός οφείλει να δείχνει διαθέσιμος, χωρίς να ασκεί πίεση, να μην κρίνει τις αντιδράσεις του μαθητή που πενθεί, να μην μεροληπτεί υπέρ του αλλά να διατηρεί τη ρουτίνα της τάξης, να επαναπροσδιορίζει τους στόχους επίδοσης με τον μαθητή ή να προσφέρει ακόμη και εξατομικευμένη διδασκαλία στο παιδί που μπορεί να απουσιάζει.

Αν εκδηλώνεται, ακόμη, περιπεπλεγμένο ή παθολογικό πένθος θα πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίσει τα συμπτώματα και να επικοινωνήσει με την οικογένεια για τη διαχείριση του θέματος από ειδικούς.

Το σχολείο ως καταφύγιο

Όσο για το πώς εκλαμβάνουν τα παιδιά τους χειρισμούς των εκπαιδευτικών που κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση, εκτιμά ότι οι αντιδράσεις τους είναι θετικές, αφού νιώθουν πως υποστηρίζονται στη διαχείριση του θέματος.

«Το παιδί έρχεται στο σχολείο για να ξεχάσει. Εδώ είναι το καταφύγιό του. Είχαμε μαθήτρια πέρσι που δεν ήθελε να πάει στην κηδεία του πατέρα της και δήλωσε ότι ήθελε να έρθει στο σχολείο. Ακόμη και εκπαιδευτικοί που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας, έρχονταν στο σχολείο για να ξεχάσουν, για να μην επικεντρώνεται ο νους τους στην απώλεια. Το σχολείο είναι φάρμακο, μπορεί να λειτουργήσει ως παυσίπονο», προσθέτει.

Πριν από λίγες μέρες, η κ. Τριανταφύλλου μίλησε για το συγκεκριμένο ζήτημα σε ημερίδα σχολείων της Δημοτικής Ενότητας Μίκρας, με θέμα «Παιδί, σχολείο οικογένεια», που διοργανώθηκε υπό την αιγίδα της ΔΔΕ Ανατολικής Θεσσαλονίκης και του δήμου Θέρμης και πραγματοποιήθηκε στο 2ο δημοτικό σχολείο Καρδίας.

Στην ερώτηση που της απηύθυναν οι περισσότεροι γονείς, γιατί ασχολήθηκε με το θέμα αυτό, απάντησε ότι δεν είναι δυνατόν μια απώλεια να κρύβεται κάτω από το χαλί γιατί κάποια στιγμή τα ανεπίλυτα πένθη θα βγουν στην επιφάνεια.

Ανέφερε ακόμη ότι είμαστε όλοι θνητοί και τόνισε ότι ο στόχος της διαχείρισης του πένθους είναι κάποια στιγμή η απώλεια να γίνει συνειδητή και να γίνει μέρος της ιστορίας της ζωής του καθενός.

Τόνισε ακόμη τη σημασία της παρουσίας των ψυχολόγων στα σχολεία για τη διαχείριση κάθε δύσκολης κατάστασης των εφήβων και μίλησε για τις δράσεις που διοργανώνει η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Μέριμνα» για τα παιδιά των οποίων η ζωή ανατρέπεται από την απειλητική για τη ζωή αρρώστια ή τον θάνατο αγαπημένου τους προσώπου.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Π. Γιούλτση

Θεσσαλονίκη, Ελλάδα.

https://hellasjournal.com/2024/05/pos-boroun-i-ekpedeftiki-na-voithisoun-tous-efivous-pou-penthoun-to-scholio-os-katafigio-pente-vimata-gia-tin-ipostirixi-tou-pediou/

ΜΕ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ

 

1. «Καποιος με αγγιξε» 

Ο Κύριος περνώντας ἀνάμεσα ἀπὸ πλήθη λαοῦ ποὺ Τὸν στριμώχνουν, κατευθύνεται στὸ σπίτι τοῦ ἀρχισυναγώγου Ἰαείρου γιὰ νὰ θεραπεύσει τὴν κόρη του. Κάποια στιγμὴ ἐρωτᾶ: –«Τίς ὁ ἁψάμενός μου;». Ποιὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ μὲ ἄγγιξε; Ἐνῶ ὅλοι ἀρνοῦνται, ὁ Πέτρος λέει: –Κύριε, τὰ πλήθη Σὲ ἔχουν περικυκλώσει καὶ Σὲ πιέζουν ἀσφυκτικά, κι Ἐσὺ λές, «ποιὸς μὲ ἄγγιξε;»; –«Ἥψατό μού τις», ἐπιμένει ὁ Κύριος. Κάποιος μὲ ἄγγιξε. «Ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ᾿ ἐμοῦ». Ἐγὼ κατάλαβα ὅτι βγῆκε ἀπὸ πάνω μου δύναμη θαυματουργική. Τότε ἡ αἱμορροούσα γυναίκα ποὺ εἶχε ἀκουμπήσει «τὸ κράσπεδον», τὴν ἄκρη τοῦ χιτώνα Του, καὶ εἶχε θεραπευθεῖ, ἦλθε μπροστά Του καὶ ὁμολόγησε μπροστὰ σὲ ὅλους τὸ θαῦμα ποὺ ἔζησε. Ὁ Κύριος τὴν εὐλόγησε: –Ἔχε θάρρος, κόρη μου! Ἡ πίστη σου σὲ ἔχει σώσει. Πήγαινε στὸ καλὸ εἰρηνική! Ὁ Κύριος εἶχε τὴν αἴσθηση ὅτι μόνο ἕνας Τὸν ἄγγιξε· ὅλοι ὅσοι Τὸν στρίμωχναν, ἀρνήθηκαν ὅτι Τὸν ἄγγιξαν· μόνο μία γυναίκα εἶχε τὴ συνείδηση ὅτι Τὸν ἄγγιξε οὐσιαστικά, μὲ πίστη καὶ ταπείνωση!… Ἀπὸ τότε ἑκατοντάδες χιλιάδες πλησιάζουν τὸν Κύριο: ὅταν προσεύχονται, ὅταν μελετοῦν τὴν Ἁγία Γραφή, ὅταν προσέρχονται στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, ἀλλὰ κυρίως ὅταν κοινωνοῦν. Πλήθη πιστῶν! Πλήθη πιστῶν Τὸν πλησιάζουν, ἀλλὰ ποιὸς πραγματικὰ Τὸν ἀγγίζει ὅπως ἡ αἱμορροούσα γυναίκα καὶ νιώθει θεία δύναμη νὰ πλημμυρίζει τὴν ὕπαρξή του, καὶ τὴν θεία Χάρι νὰ τὸν ἀναγεννᾶ; Γιὰ ποιὸν ὁ Κύριος μπορεῖ νὰ πεῖ: Σήμερα «ἥψατό μού τις»; Σήμερα κάποιος μὲ ἄγγιξε, ἦλθε σὲ ἀληθινὴ κοινωνία μαζί μου. Εὐτυχὴς ὅποιος προσέρχεται στὸν Κύριο μὲ πίστη καὶ ταπείνωση, μὲ ὁλόκληρη τὴν ὕπαρξή του στραμμένη σ᾿ Ἐκεῖνον, μὲ ὅλη του τὴν ἀγάπη, μὲ ὅλη του τὴν εὐγνωμοσύνη! Ἐκεῖνος θὰ θεραπεύεται ἀπὸ τὶς πληγὲς τῆς ψυχῆς του καὶ θὰ λαμβάνει τὴν εἰρήνη καὶ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ! 

2. Ἀσαλευτη πìστη

 Ἐκείνη τὴν ὥρα ὅμως ἔρχεται κάποιος ἀπὸ τὸ σπίτι φέρνοντας τὴ θλιβερὴ εἴδηση στὸν Ἰάειρο ὅτι ἡ κόρη του ἔφυγε ἀπὸ τὴ ζωή· νὰ μὴν κουράζει τὸν Διδάσκαλο. Ὁ Κύριος ὅμως εἶπε στὸν συντετριμμένο πατέρα: –«Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε, καὶ σωθήσεται». Μὴ φοβᾶσαι· μόνο συνέχισε νὰ πιστεύεις, καὶ θὰ σωθεῖ ἡ κόρη σου ἀπὸ τὸν θάνατο. Εἶναι κάποιες στιγμὲς στὴ ζωή μας κατὰ τὶς ὁποῖες νιώθουμε ὅτι δὲν ἀντέχουμε, ὅτι λυγίζουμε κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τῶν θλίψεων καὶ τῶν πειρασμῶν· θύελλα λογισμῶν σηκώνεται μέσα μας καὶ μᾶς συνταράζει: «Τί δυστυχία! Πῶς θὰ τὸ σηκώσω αὐτό; Λοιπὸν χάθηκαν ὅλα;». «Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε», λέει τότε καὶ σ᾿ ἐμᾶς ὁ Κύριος. Μὴν καταποντίζεσαι στὸ πέλαγος τῶν φόβων καὶ τῆς ἀγωνίας· κράτα σταθερὴ καὶ ἀσάλευτη τὴν ἐμπιστοσύνη σου σ᾿ Ἐμένα. Δὲν θὰ σὲ ἀφήσω μόνο… Τέτοιες δύσκολες ὧρες νὰ μὴ σβήσει μέσα μας ἡ πίστη καὶ ἡ ἐλπίδα. Ὁ ἅγιος Δωρόθεος ἔγραφε κάποτε σὲ Μοναχὸ ποὺ περνοῦσε μεγάλο πειρασμό, ἀπαντώντας σὲ ἐπιστολή του: «Παιδί μου, ἄφησε κάθε δικό σου λογισμό, ἀκόμη κι ἂν εἶναι συνετός, καὶ κράτα τὴν ἐλπίδα στὸν Θεό… νὰ στερεωθεῖς στὸν δρόμο τῆς ἐλπίδας στὸν Θεό· γιατὶ εἶναι ὁ πιὸ ἀσφαλὴς καὶ ἀμέριμνος δρόμος»(*). 

3. Πενθος  μετρημενο 

Στὸ σπίτι τοῦ ἀρχισυναγώγου ὅλοι ἔκλαιγαν καὶ θρηνοῦσαν γιὰ τὴ νεκρὴ κόρη τοῦ Ἰαείρου χτυπώντας τὸ κεφάλι καὶ τὸ στῆθος τους, κατὰ τὴ συνήθεια τῆς ἐποχῆς. Τότε ὁ Κύριος τοὺς εἶπε: –«Μὴ κλαίετε· οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει». Μὴν κλαῖτε· δὲν πέθανε, ἀλλὰ κοιμᾶται. Ἐκεῖνοι ὅμως Τὸν περιγελοῦσαν, ἐπειδὴ γνώριζαν καὶ εἶχαν βεβαιωθεῖ ὅτι τὸ κοριτσάκι εἶχε πεθάνει. Ὁ Κύριος περιγελάσθηκε τὴν ὥρα ποὺ ἔδινε μιὰ πολύτιμη συμβουλὴ σὲ βαρυπενθοῦντες, ὅταν φανέρωνε τὴν πιὸ ἐλπιδοφόρα ἀλήθεια τῆς ζωῆς μας, ὅτι δηλαδὴ ὁ θάνατος εἶναι ὕπνος. Εἶπε τὰ λόγια αὐτὰ σ᾿ ἐκείνους, διότι σὲ λίγο θὰ ξαναχάριζε στὴν κόρη τὴ ζωή, θὰ τὴν ἀνέσταινε. Ἀπευθύνει ὅμως τὰ ἴδια λόγια καὶ σὲ μᾶς γιὰ νὰ μᾶς βεβαιώσει γιὰ τὴν τελικὴ ἀνάσταση. Μὲ τὰ λόγια Του αὐτὰ ὁ Κύριος δὲν μᾶς ἀποτρέπει νὰ πενθοῦμε τὸν νεκρό μας· μᾶς ἀποτρέπει νὰ τὸν πενθοῦμε ἀπαρηγόρητοι καὶ ἀπελπισμένοι· διότι δὲν χάθηκε γιὰ πάντα, οὔτε ἰσχύει ὅτι δὲν θὰ τὸν ξαναδοῦμε ποτέ. Στὴν κοινὴ ἀνάσταση θὰ «ξυπνήσει», θὰ ἀναστηθεῖ καὶ ἐκεῖνος ὅπως ὅλοι οἱ νεκροί, «οἱ κεκοιμημένοι», καὶ ἔτσι ὅλοι μαζὶ ἀχώριστοι γιὰ πάντα θὰ ὑμνοῦμε τὴν Ἁγία Τριάδα στὴν ἀπέραντη αἰωνιότητα. Μακάρι ὅλοι νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ ἀποκτήσουμε τέτοια πίστη στὸν Νικητὴ τοῦ θανάτου, τὸν Κύριο καὶ Λυτρωτή μας, ὥστε νὰ ζήσουμε ἀπὸ τώρα τὴν ἀλήθεια ὅτι ὁ θάνατος εἶναι κοίμηση, ὕπνος. 

(*) «Τέκνον, ἄφες πάντα λογισμὸν ἴδιον, κἂν συνετὸς ᾖ, καὶ κράτει τὴν εἰς Θεὸν ἐλπίδα, τὸν ἐκ περισσοῦ ποιοῦντα ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν. Ἠδυνάμην πᾶσιν οἷς εἶπας ἀντιθῆναι, ἀλλ᾿ οὐ θέλω ἀντιστῆναί σοι οὐδὲ ἐμαυτῷ, εἰ μὴ μᾶλλον ἐμμεῖναί σε τῇ ἐπὶ τὴν ἐλπίδα τοῦ Θεοῦ ὁδῷ· αὕτη γὰρ ἀμεριμνοτέρα καὶ ἀσφαλεστέρα ἐστίν. Ὁ Κύριος μετὰ σοῦ» (Ἀββᾶ Δωροθέου, Ἔργα ἀσκητικά, ἐκδ. «Ἑτοιμασία», Καρέας 20006 , Ἐπιστ. η´, § 193, σελ. 418).ΟΣΩΤΗΡ2207

ΜΙΑ ΚΗ∆ΕΙΑ ΠΟΥ ∆ΕΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΕ

 
1. Συμμετοχή στο πένθος

 Δὲν ἦταν μιὰ συνηθισμένη κηδεία. Ὁ νεκρὸς ἦταν νέος· καὶ ἦταν τὸ μονάκριβο παιδὶ τῆς μητέρας του, ἡ ὁποία μάλιστα ἦταν χήρα. Ὁ γιός της ἦταν τὸ μόνο στήριγμά της, ἡ παρηγοριά της· ἀλλὰ τώρα δὲν ὑπάρχει πλέον στὴ ζωή… Ὁ πόνος ἦταν μεγάλος, τὸ πένθος βαρύ. Ὁλόκληρη ἡ κωμόπολη τῆς Ναῒν εἶχε συγκλονισθεῖ ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν θάνατο. Γι᾿ αὐτὸ καὶ «ὄχλος ἱκανός», πολὺς λαός, ἔλαβε μέρος στὴν κηδεία συμπαριστάμενος στὴν πονεμένη μάνα. Καὶ τώρα, νά, τὸ σκήνωμα μεταφέρεται γιὰ τὴν ταφή. Τὰ πλήθη ἀκολουθοῦν σιωπηλά… Πόσο ἀνθρώπινη σκηνή! Πόσο σημαντικὸ εἶναι, ὅταν οἱ συνάνθρωποί μας δοκιμάζουν πένθος, μάλιστα βαρύ, νὰ συμμετέχουμε στὸ πένθος τους, δίνοντας λίγο βάλσαμο παρηγοριᾶς μὲ τὴν παρουσία μας! «Κλαίειν μετὰ κλαιόντων», προτρέπει ὁ ἀπόστολος Παῦλος (Ρωμ. ιβ´ 15), ἐνῶ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη διαβάζουμε: «Ἀγαθὸν πορευθῆναι εἰς οἶκον πένθους ἢ ὅτι πορευθῆναι εἰς οἶκον πότου» (Ἐκκλ. ζ´ 2). Εἶναι ὠφελιμότερο νὰ πορευθεῖ κανεὶς σὲ σπίτι ποὺ πενθεῖ παρὰ σὲ σπίτι ὅπου γίνεται συμπόσιο· ὠφελιμότερο καὶ γιὰ ἐμᾶς καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους. Ἂς ἔχουμε λοιπὸν τὴν εὐαισθησία νὰ μετέχουμε στὸ πένθος τῶν ἄλλων, διότι «ἡ μοιρασμένη λύπη εἶναι μισὴ λύπη», ὅπως λέει ὁ λαός μας. Βέβαια εἶναι ἀναγκαῖο νὰ ὑπογραμμίσουμε ὅτι δὲν πηγαίνουμε γιὰ νὰ ποῦμε λόγια καὶ εὐχὲς ἀψυχολόγητες, καὶ ἔτσι νὰ δυσκολέψουμε ἀκόμη περισσότερο τοὺς πενθοῦντες. Ἡ συμπαράστασή μας νὰ εἶναι πολὺ διακριτική, χωρὶς πολλὰ λόγια, μὲ σεβασμὸ καὶ κατανόηση στὸν μεγάλο πόνο τῶν δοκιμαζομένων.

 2. Θεός Εύσπλαγχνος

 Ἡ θλιβερὴ πομπὴ βγαίνει ἀπὸ τὴ μοναδικὴ πύλη τῆς κωμοπόλεως. Ἐκεῖ ὅμως συναντᾶται μὲ ἄλλη πομπή. Εἶναι ὁ Κύριος, οἱ Μαθητές Του καὶ τὰ πλήθη ποὺ Τὸν ἀκολουθοῦν. «Καὶ ἰδὼν αὐτὴν ὁ Κύριος ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾿ αὐτῇ καὶ εἶπεν αὐτῇ· μὴ κλαῖε». Τὸ βλέμμα τοῦ Θεανθρώπου ἔπεσε ἐπάνω στὴ βαρυπενθούσα καὶ τὴ συμπόνεσε. Ἔνιωσε βαθιὰ συμπάθεια γιὰ τὴ συντετριμμένη μητέρα. Ὢ, τί παρηγοριὰ μᾶς δίνουν αὐτοὶ οἱ λόγοι τῆς Ἁγίας Γραφῆς! Στέκεται μπροστὰ στὸ φέρετρο ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Καὶ στέκεται μὲ συμ πάθεια, «σπλαγχνιζόμενος» τὴν πενθούσα. Ὅταν λοιπὸν ὁ Θεὸς ἐπιτρέπει κάποιον θάνατο, δὲν τὸ κάνει ἀδιαφορώντας γιὰ τὸν πόνο ποὺ αὐτὸς θὰ προκαλέσει στοὺς οἰκείους τοῦ ἀπερχομένου, ἀλλὰ ἐνεργεῖ μὲ ἀγάπη, ὡς ἐλεήμων καὶ πάνσοφος καὶ παντοδύναμος Θεός. Γιὰ νὰ τὸ ἐπιτρέψει, σημαίνει ὅτι αὐτὸ ἦταν τὸ καλύτερο καὶ γιὰ τὸν κεκοιμημένο καὶ γιὰ ὅσους ἐκεῖνος ἄφησε πίσω του. Ὁ Θεὸς παίρνει ὅλους μας στὴν καλύτερη στιγμή, ὥστε νὰ ἀξιωθοῦμε τῆς αἰωνίου μακαριότητος. Ἐπιπλέον ὡς Πατέρας χαρίζει πολλὴ παρηγοριὰ σὲ ὅσους πενθοῦντες καταφεύγουν σ᾿ Ἐκεῖνον καὶ ζητοῦν τὴ βοήθειά Του. «Ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾿ αὐτῇ»! Λόγος ποὺ δροσίζει τὴν ψυχὴ τοῦ πενθοῦντος πιστοῦ. 

3. Θεος παντοδύναμος 

Ὁ Κύριος ἄγγιξε τὸ φέρετρο· οἱ ἄνθρωποι ποὺ μετέφεραν τὸν νεκρὸ σταμάτησαν, καὶ μαζί τους ὅλη ἡ πομπή. Καὶ ἀφοῦ παρηγόρησε τὴ χαροκαμένη μάνα, στράφηκε στὸν νεκρὸ νέο καὶ εἶπε: –«Νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι». Νεαρέ, σ᾿ ἐσένα μιλάω· σήκω ἐπάνω! Ἀμέσως ὁ νεκρὸς ἀνασηκώθηκε καὶ ἄρχισε νὰ μιλάει. Ὁ Κύριος μ᾿ ἕναν Του λόγο ἀνέστησε τὸν νεκρό. Διότι εἶναι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁμοούσιος μὲ τὸν Θεὸ Πατέρα, ὁ Κύριος τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου. Κανεὶς δὲν μπορεῖ ν᾿ ἀντισταθεῖ στὸ παντοδύναμο πρόσταγμά Του. «Σοὶ λέγω»! Σ᾿ ἐσένα μιλάω. Ὁ Ἅδης καὶ ὁ θάνατος ἔφριξαν στὸ ἄκουσμα τῆς θεϊκῆς προσταγῆς καὶ ἄφησαν ἀμέσως τὴν ψυχὴ τοῦ νέου ἐλεύθερη νὰ ἐπιστρέψει στὸ νεκρὸ σῶμα. Ὁ Κύριος παρέδωσε τὸν νέο στὴ μητέρα του… Δύο πομπὲς συναντήθηκαν σήμερα στὴν πύλη μιᾶς ἄσημης πόλεως τῆς Γαλιλαίας· ἡ μία ἦταν πένθιμη, πομπὴ θανάτου, καὶ στὴν ἄλλη ἡγεῖτο Αὐτὸς ποὺ εἶναι ἡ Αὐτοζωή. Ἡ Ζωὴ καὶ ὁ θάνατος συναντήθηκαν σήμερα, καὶ νίκησε ἡ Ζωή, νίκησε ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Στὴν πύλη τῆς Ναῒν ἀκούσθηκε τὸ ζωοποιὸ πρόσταγμα τοῦ Θεανθρώπου, καὶ σείσθηκαν οἱ πύλες τοῦ Ἅδη, ὡς προανάκρουσμα τῆς ὁλοκληρωτικῆς συντριβῆς του!ΟΣΩΤΗΡ2206

Γιατί όταν πεθαίνει κάποιος φοράμε μαύρα

Το δέκατο ένατο αιώνα μια χήρα αναμενόταν να φοράει βαριά μαύρα ρούχα και πέπλα για τουλάχιστον δύο χρόνια μετά το θάνατο του συζύγου της και ν’αποφεύγει όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις, ενώ ακόμα και σήμερα υπάρχουν δοξασίες που «υπαγορεύουν» οι χήρες να μην αναμιγνύονται στην παρασκευή των γλυκισμάτων του γάμου καθώς και στα προικιά. Και αν μπει στο σπίτι χήρα την πρώτη του μήνα θεωρείται γρουσουζιά.

Γίνεται εύκολα κατανοητό ότι τα μαυρα εχουν μεινει απο την παραδοση μας και συνεχιζουμε να τα φοραμε ως τιμης ενεκεν για τον νεκρο μας, ειναι ενας φορος τιμης για την μνημη του.

Κανονικά εμείς οι Χριστιανοί δεν πρέπει να φοράμε μαύρα λόγω πένθους διότι, πως είναι δυνατόν να πενθούμε αφού πιστεύουμε στην Ανάσταση και στη Ζωή μετά Θάνατον;

Οι χηρες λοιπον δεν χρειαζεται να φορανε ισοβιως τα μαυρα εκτος βεβαια εαν ετσι το νιωθουν. Γενικα κανεις δεν επιβαλει σε κανεναν τιποτα, αλλα ο καθενας πρατει συμφωνα με τη συνειδηση του.

Τα μαύρα δεν έχουν καμία σχέση με την Ορθοδοξία, αλλά αποκλειστικά και μόνο με τις παραδόσεις.

https://www.dogma.gr/diafora/giati-otan-pethainei-kapoios-forame-mavra/106218/

ΟΤΑΝ ΠΕΝΘΟΥΜΕ

«Μὴ   κλαιε»

Καθὼς ὁ Κύριος μαζὶ μὲ τοὺς μαθητές Του καὶ

πλῆθος κόσμου πλησίαζε στὴν πόλη τῆς Ναΐν,

συνάντησε μιὰ νεκρικὴ πομπή. Δὲν ἦταν μιὰ συν-

ηθισμένη κηδεία· ὁ νεκρὸς ἦταν νεαρός, καὶ μάλι-

στα τὸ μονάκριβο παιδὶ μιᾶς χήρας. Ἡ πονεμένη

μάνα ἔκλαιγε ἀπαρηγόρητη· οἱ συγχωριανοί της

συγκλονισμένοι τῆς συμπαρίσταντο σιωπηλοί. Ὁ

Κύριος ἔνιωσε βαθιὰ συμπάθεια γιὰ τὴν πονεμέ-

νη μητέρα· τὴν πλησίασε καὶ τῆς εἶπε: «Μὴ κλαῖε».  Μὴν κλαῖς. Ταυτόχρονα ἄγγιξε τὸ φέρετρο καὶ ἡ  θλιβερὴ πομπὴ σταμάτησε. Μ᾿ ἕναν Του λόγο: «νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι», ἀνέστησε τὸ ἀγόρι  καὶ τὸ παρέδωσε στὴν ἔκπληκτη καὶ παρηγορημένη μητέρα του…

«Μὴ κλαῖε». Τί σήμαινε ὅμως ὁ λόγος αὐτὸς τοῦ

Κυρίου γιὰ τὴ χήρα τῆς Ναῒν καὶ πῶς ἀφορᾶ στὸν

καθένα μας; 

Αὐτὸ θὰ δοῦμε πολὺ σύντομα σήμερα.

1. Λόγος  συμπαθείας και  εξουσιαστικος.

«Μὴν κλαῖς». Ποιὸς θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ αὐτὸ τὸν

λόγο σὲ μιὰ χήρα ποὺ μόλις ἔχασε τὸ μόνο στήρι-

γμα τῆς ζωῆς της, τὸ μονάκριβο παιδί της; Τί νόημα  θὰ εἶχε νὰ τὸν πεῖ; Τέτοιος λόγος δὲν θὰ παρηγοροῦσε τὴν πενθοῦσα, ἀλλὰ θὰ τὴν πλήγωνε ἀκόμη  περισσότερο, θὰ βάρυνε τὸ πένθος της, διότι ἔδειχνε ὅτι αὐτὸς ποὺ τὸν λέει δὲν καταλάβαινε τὸν πόνο της. Δὲν εἶναι εὔκολο νὰ παρηγορήσει κανεὶς μὲ  λόγια κάποιον πολὺ πονεμένο, ὅταν δὲν ἔχει ζήσει  τὸν πόνο του. Στὸ στόμα ὅμως τοῦ Κυρίου ἡ προτροπὴ «Μὴν κλαῖς» δὲν ἦταν ἄκριτος  λόγος, ἀλλὰ εἶχε νόημα. Ἦταν λόγος  ποὺ φανέρωνε τὴ συμπάθεια τοῦ Κυρί-

ου – τὸ δηλώνει σαφῶς τὸ ἱερὸ κείμενο

– καὶ συγχρόνως τὴν ἐξουσία Του ἐπάνω στὸ θάνατο – ἐφόσον συνδέεται μὲ  τὸ θαῦμα ποὺ ἀμέσως ἐπακολούθησε.

Ἦταν λόγος καὶ ἀνθρώπινης συμπάθει-

ας ἀλλὰ καὶ θεϊκῆς ἐξουσίας.

«Μὴν κλαῖς· σταμάτα νὰ κλαῖς· διότι

τώρα εἶμαι Ἐγὼ ἐδῶ, ὁ ἐνανθρωπή-

σας Θεός, ὁ ἐξουσιαστὴς τῆς ζωῆς καὶ

τοῦ θανάτου. Μὴν κλαῖς. Γιατὶ δὲν μένω

ἀδιάφορος στὸ μεγάλο σου πόνο, στὰ

θερμά σου δάκρυα. Θέλω νὰ τὰ στε-

γνώσω καὶ μπορῶ νὰ τὰ στεγνώσω.

Μὴν κλαῖς, διότι τώρα θὰ ἀναστήσω τὸ

παιδί σου».

«Μὴν κλαῖς»: λόγος ἐξουσιαστικός,

ποὺ μποροῦσε νὰ τὸν πεῖ σ᾿ ἕναν τό-

σο πονεμένο ἄνθρωπο μόνο ὁ παντο-

δύναμος Θεός, Ἐκεῖνος ποὺ γνωρίζει

καὶ νιώθει τὴ δοκιμασία μας καὶ ἦλθε νὰ

συντρίψει τὸν θάνατο.

2. Πενθος  με  ελπιδα.

Ὁ Κύριος ἀπευθύνει τὸ «Μὴ κλαῖε»

καὶ στὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς, στὸν πιστὸ

τῆς κάθε ἐποχῆς ποὺ πενθεῖ τοὺς

προσφιλεῖς νεκρούς του. Βέβαια ἀπευ-

θύνει αὐτὸ τὸν λόγο μὲ ἄλλη σημασία

ἀπὸ ὅ,τι στὴ χήρα. Διότι ὁ Κύριος δὲν

πρόκειται νὰ ἀναστήσει τοὺς νεκρούς

μας, ὥστε νὰ συνεχίσουν αὐτὴ τὴ ζωὴ

τῆς φθορᾶς καὶ νὰ ξαναπεθάνουν·

ἀλλὰ μᾶς βεβαιώνει ὅτι θὰ τοὺς ἀνα-

στήσει κατὰ τὴ Δευτέρα Του Παρουσία

χαρίζοντάς τους ἄφθαρτο σῶμα, ὥστε

νὰ ζήσουν πλέον αἰωνίως στὴ Βασι-

λεία Του.

Μᾶς ἀπευθύνει τὸ «Μὴν κλαῖς» μὲ τὴν

ἔννοια ὄχι νὰ μὴν πενθοῦμε, ἀλλὰ νὰ

μὴν πενθοῦμε ὑπερβολικά, νὰ μὴ λυ-

πούμαστε «καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ

ἔχοντες ἐλπίδα» (βλ. Α´ Θεσ. δ´ 13). Δι-

ότι ἐμεῖς ἔχουμε ἐλπίδα. Μᾶς τὴν ἔδω-

σε Ἐκεῖνος, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πίστεώς μας,

μὲ τὴν Ἀνάστασή Του.

Νίκησε τὸν θάνατο, ἐκμηδένισε τὴ δύ-

ναμη τοῦ Ἅδη· καὶ τώρα ζεῖ στοὺς οὐρα-

νούς, παρακολουθεῖ μὲ πολλὴ συμπά-

θεια τὸν ἀγώνα καὶ τὶς θλίψεις μας καὶ

μᾶς δίνει τὴ Χάρι Του νὰ τὶς ὑπομένου-

με. Ἀγαπᾶ τὸν κάθε ἄνθρωπο, καὶ τὸν

ἐκδημήσαντα οἰκεῖο μας, μὲ τέλεια ἀγά-

πη. Ἡ πίστη μας σ᾿ αὐτὴ τὴν ἀγάπη

μᾶς δίνει τὴ ζωντανὴ πληροφορία ὅτι

ὁ ἄνθρωπός μας δὲν χάθηκε στὸν Ἅδη,

οὔτε τὸν ἀποχωρισθήκαμε γιὰ πάντα.

Ἀλλὰ τὸν πιστὸ ἄνθρωπο τὸν κάλεσε ὁ

Θεὸς τὴν πιὸ κατάλληλη στιγμὴ καὶ τὸν

ἀνέπαυσε κοντά Του. Σύντομα θὰ τὸν

συναντήσουμε στὴ Βασιλεία τοῦ Θε-

οῦ, ὅπου ὁ Κύριος θὰ ἐξαλείψει κάθε

δάκρυ, καὶ δὲν θὰ ὑπάρχει πλέον ἐκεῖ

ὁ θάνατος· οὔτε πένθος, οὔτε κραυγὴ

σπαρακτική, οὔτε πόνος (βλ. Ἀποκ. κα´

[21] 4), ἀλλὰ ἀτελεύτητη ζωὴ ἀπέραν-

της μακαριότητος.

    

Σήμερα στὴν ἔξοδο τῆς Ναΐν, μιᾶς

μικρῆς πόλεως τῆς Γαλιλαίας, ἔσπευσε

ὁ Κύριος νὰ συναντήσει τὸν ἄνθρωπο

τὸν συντετριμμένο ἀπὸ τὴν πιὸ σκληρὴ

δοκιμασία: τὸν θάνατο. Ἔσπευσε νὰ τὸν

συναντήσει γιὰ νὰ τοῦ πεῖ: «Μὴν κλαῖς».

Διότι νά, ἦλθα· ἦλθα νὰ στεγνώσω τὰ

δάκρυά σου, νὰ σταματήσω τὴν τρα-

γικὴ μονόδρομη πορεία σου πρὸς τὸν

Ἅδη καὶ νὰ σοῦ ἀνοίξω ὁλόφωτο δρόμο

ζωῆς πρὸς τὸν οὐρανό. «Μόνον οἰκεί-

ως ἔχε πρὸς ἐμέ». Μόνο δῶσε μου τὴν

καρδιά σου, γίνε δικός μου, καὶ θὰ σοῦ

χαρίσω ζωὴ καὶ πλήρωμα ζωῆς στοὺς

ἀτελεύτητους αἰῶνες…

Δοξασμένο νὰ εἶναι τὸ ὄνομά Του!

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ''Ο ΣΩΤΗΡ'' 2162