Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αρχαιοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αρχαιοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

20 Αυγούστου, 2018

Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

                    Εχουμε συνηθίσει να εξιδανικεύουμε τον αρχαίο κόσμο του Κλασσικού Πολιτισμού επειδή βεβαιως η ελληνική Αρχαιότητα εχει διαμορφώσει την Ιστορία μας , αποτελώντας το θεμέλιο του Δυτικού Πολιτισμού. 
Και πράγματι χωρίς τον Κλασσικό Πολιτισμό
θα είμασταν ΑΛΛΟΙ σήμερα  και βεβαίως ο Κλασσικός Πολιτισμός υπήρξε ο σπουδαιότερος στην ανθρώπινη Ιστορία επειδή αποτελεί το θεμέλιο της ανάπτυξης της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΚΕΨΗΣ . 
Ωστόσο ολα αυτά δεν δικαιολογούν την οποια εξιδανίκευση διότι ο Κλασσικος Πολιτισμός :
1) Βασιζόταν στη ΔΟΥΛΕΙΑ  και στο εξ αυτής συνεπαγόμενο ΔΟΥΛΕΜΠΟΡΙΟ (βλ Δήλος)
ανεχόμενος τον χωρισμό των ανθρώπων  σε ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ και ΔΟΥΛΟΥΣ  ΕΚ ΓΕΝΕΤΗΣ 
με βάση ΦΥΛΕΤΙΚΑ, ως επι το πλείστον, χαρακτηριστικά ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ δηλ. ΕΞ ΑΙΜΑΤΟΣ  (οι Δουλοι στην κλασσική αρχαιότητα θεωρουντο οτι ανήκαν στην ΕΓΓΕΙΟ ιδιοκτησια).
2) Ανεχόταν ΤΗΝ ΙΕΡΟΔΟΥΛΙΑ δηλ την ΠΟΡΝΕΙΑ  ΣΤΑ ΙΕΡΑ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ (στο Ιερό της Αφροδίτης στην Κόρινθο "υπηρετούσαν " ως και 1000 Ιεροδουλες, ενω υπήρχε η συνήθεια των ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΤΑΜΑΤΩΝ ,οπως γράφει ο Πίνδαρος (ΧΙΙΙ Ολυμπ.) αναφερόμενος σε εναν Ολυμπιονίκη του 464 πΧ που αφιέρωσε στην ΚΟΡΙΝΘΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ 50 Ιεροδουλες !).
Η Ιεροδουλία ηταν άλλωστε  η συχνότερη διεξοδος για τα θήλεα τέκνα  ΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΓΟΝΕΩΝ.
3) Ανεχόταν την ΕΚΘΕΣΗ (=εγκατάλειψη) των θήλεων νεογνών απο γονεις που ΑΡΝΟΥΝΤΟ ή ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ να συντηρήσουν ενα κορίτσι. Πολλά τετοια θήλεα έκθετα κατέληγαν Ιερόδουλες στα κατά τόπους Ιερά της Αφροδίτης  ή Πόρνες στα "δημόσια" Πορνεία  του ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΥ που ιδρυσε στην Αθήνα, κατά την παράδοση ο Σόλων.
4) Ανεχόταν την ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΟΡΝΕΙΑ  ΚΑΙ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ ΜΙΚΡΩΝ ΑΓΟΡΙΩΝ,(και συχνά μέσω ΣΥΜΒΟΛΑΙΩΝ ) οταν δεν ηταν τέκνα ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ γονέων  αλλά ηταν τέκνα ΔΟΥΛΩΝ-οπως ο γνωστός μαθητής του Σωκράτη ,Φαίδων  ο οποιος δουλος ων ,εκπορνεύτηκε παιδιόθεν απο τον κύριο του - (ή ακομα και οταν ηταν γόνοι Ελευθερων γονέων αλλά ΠΑΜΦΤΩΧΩΝ. )
Ειναι πολλές οι αρχαιες πηγές που αποκαλύπτουν την σκοτεινή , αυτή, πλευρά της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ.
Τα εργα πχ:
-"ΚΑΤΑ ΤΙΜΑΡΧΟΥ " του ΑΙΣΧΙΝΗ ,

-"ΚΑΤΑ ΝΕΑΙΡΑΣ" του ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ
(αν και νεώτερες ερευνες αποδίδουν το εργο αυτό στον Απολλόδωρο)

-"ΚΑΤΑ ΣΙΜΩΝΟΣ" του ΛΥΣΙΑ

-οι "ΕΤΑΙΡΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ" του ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ
κλπ.  ειναι μερικές απο τις αρχαιες πηγές  που  ερχονται να ρίξουν απλετο φώς για την ζωή των ΑΠΟΚΛΗΡΩΝ της αρχαιότητας ιδιαίτερα για τις ΓΥΝΑΙΚΕΣ και τους ΔΟΥΛΟΥΣ.
Γράφει ο ΣΤΡΑΒΩΝ οτι στις "καλές" μέρες  της ΔΗΛΟΥ  διακινούντο εκει 10.000 δούλοι ημερησίως ΣΕ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΔΟΥΛΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ της Ιστορίας  και μάλιστα ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΕΠΗ ΤΟΥ ΕΚΕΙ ΙΕΡΟΥ του ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ ....!
Απο την άλλη μιλώντας για τον βίο της Νέαιρας
ο Δημοσθένης (ή όποιος έγραψε το εν λόγω έργο)
παρουσίαζει την ζοφερή εικόνα της εξέλιξης μιάς εταίρας από την παιδική ηλικία ως την ωριμότητα.
Διαβάζοντας λοιπόν τις αρχαίες πηγές διαπιστώνει κάποιος ότι πράγματι για τα μικρά ΚΟΡΙΤΣΙΑ μιας ΦΤΩΧΗΣ οικογένειας  στην Αρχαιότητα  δεν υπήρχε οικονομικό μέλλον άλλο , παρά αυτό της κεκαλυμμένης , ή μη, ΠΟΡΝΕΙΑΣ ενω για τα κορίτσια από γονείς που ηταν ΔΟΥΛΟΙ  Η ΠΟΡΝΕΙΑ ή η ΙΕΡΟΔΟΥΛΙΑ  ΗΤΑΝ σχεδόν ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΗ.
Εχει ενδιαφέρον να διαβάσει κανείς το ξεκίνημα των γνωστών ΕΤΑΙΡΩΝ της αρχαιότητας ΦΡΥΝΗΣ, ΛΑΪΔΑΣ, ΑΣΠΑΣΙΑΣ,ΝΕΑΙΡΑΣ κλπ για να καταλάβει το ολο κοινωνικό πλαίσιο της εποχής.
Σύνηθες εξάλλου φαινόμενο  χαρακτηριστικό της αρχαιότητας και βεβαίως  ΝΟΜΙΚΑ ΕΠΙΤΡΕΠΤΟ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ,ήταν η  ΕΚΘΕΣΗ  (=εγκατάλειψη μικρών νεογέννητων κοριτσιών  σε Ναούς ή ακόμα και στους δρόμους τα οποία  όταν δεν πέθαιναν από το κρύο , τα έπαιρναν επιτήδειοι  συνήθως ηλικιωμένες πόρνες  για να τα "εκπαιδεύσουν " στο...αρχαιότερο επάγγελμα.
Κι όσα κορίτσια σαν την Φρύνη πλούτιζαν εξαιτίας της ανυπέρβλητης ομορφιάς τους κατέληγαν ως ΕΤΑΙΡΕΣ να γίνουν κάτοχοι πλήθους τέτοιων νέων κοριτσιών που ως θηλυκές ΜΑΣΤΡΟΠΟΙ  τις "εκπαίδευαν" κατάλληλα (πχ στον χορό και το τραγούδι)  για να βγουν γρήγορα στο επάγγελμα ,αρχικά ως ΣΥΝΟΔΟΙ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ (αυλήτριες ,χορεύτριες) και κατόπιν ως επαγγελματίες επίσημες πόρνες-με σκοπό τον γρήγορο πλουτισμό βεβαίως.
Ένας πρόχειρος...Τιμοκατάλογος του 4ου αι πΧ εν Αθηναις, σύμφωνα με τις πηγές, εχει ως ακολούθως :

ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΕΡΓΑΤΗ :
1 ΔΡΑΧΜΗ  
(τα προς το ζην αναγκαία έφταναν  ημερησίως τους 3 οβολούς, ητοι 1/2 δραχμής)

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΕΝΟΙΚΙΟ ΕΤΑΙΡΑΣ : 2 ΔΡΑΧΜΕΣ

ΑΓΟΡΑ ΕΤΑΙΡΑΣ: 70 ΔΡΧ -3000 ΔΡΑΧΜΕΣ

ΑΓΟΡΑ ΠΟΛΥΤΕΛΟΥΣ ΟΙΚΙΑΣ : 20 ΜΝΕΣ= 2000 ΔΡΑΧΜΕΣ
(Στην γνωστή περίπτωση της Νέαιρας μαθαίνουμε από τον "ΚΑΤΑ ΝΕΑΙΡΑΣ" λόγο  οτι η απελεύθερη πόρνη, σύζυγος ενός μάγειρα, Νικαρέτη ΑΓΟΡΑΣΕ 7 ΜΙΚΡΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ , ενα εκ των οποίων ήταν η Νέαιρα ,για να τα "εκπαιδεύσει" ως πόρνες  ΑΠΟ 4 ΗΔΗ ΕΤΩΝ
ενω τα παρουσίαζε ως δικά της γνήσια και ελεύθερα τέκνα  ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΝΑ ΑΝΕΒΑΣΕΙ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΟΥΣ  ΚΑΙ ΝΑ ΕΚΒΙΑΖΕΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ,αφού ο Νόμος απαγόρευε την εκπόρνευση Ελευθέρων γυναικών.
Αργότερα  -όπως γράφει το κέιμενο- ξαναπούλησε τις " κόρες" της κι ετσι η Νέαιρα βρέθηκε "αυτόνομη" πόρνη στην Κορινθο  όπου ,όχι μόνο πλούτισε, αλλά εγινε με τα χρήματα της και Απελεύθερη ,ενω μετακόμισε στην Αθήνα οπου εκει ,νυμφευόμενη κάποιον Στέφανο, κατηγορήθηκε οτι παρουσιαζόταν ως Ελευθερη ενω δεν ηταν ,παραβιάζοντας τους σχετικούς περι Γάμου αθηναϊκούς Νόμους.(Βλ Δημοσθ."Κατά Νέαιρας ,18-19)
Το πόσο χρήμα απέφερε αυτή η πορνεία στην κλασσική αρχαιότητα φαίνεται απο τα..ΤΑΜΑΤΑ αυτών των πορνών- πολυτελείας  στο ΜΑΝΤΕΙΟ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ και σε άλλα μεγάλα Πανελλήνια Ιερά.
Ιδιαιτέρως το Ιερό της Αφροδίτης στην Κορινθο με τις διάσημες 1000 ΙΕΡΟΔΟΥΛΕΣ του, υπήρξε βασική πηγή πλούτου για ολοκληρη την πόλη  (οπως συνέβαινε και με το δουλεμπόριο της Ιεράς νήσου Δήλου).
Βέβαια η Νομοθεσία απαγόρευε  επι ποινή θανάτου  την ΕΚΠΟΡΝΕΥΣΗ των ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ γυναικών  (για λόγους κυρίως ΦΥΛΕΤΙΚΗΣ ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑΣ οπως φαινεται απο τη Νομοθεσία περί νόμιμων γάμων και γνησίων Τεκνων), ομως τι προοπτικές ειχε να επιβιώσει μια ελευθερη κοπέλα ΦΤΩΧΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
αν δεν κατάφερνε να παντρευτεί ?
Ή το πιο συχνό : τι επιβίωση μπορούσε να εχει μια ΧΗΡΑ που έχασε  ( στους συχνούς πολέμους)
τον άνδρα-προστάτη της  ("ΚΥΡΙΟΝ" κατά τη νομική ορολογία της εποχής) σε μιαν κοινωνία ΧΩΡΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ?
Μια άλλη σκοτεινή σελίδα της ελληνικής αρχαιότητας  (πέραν της Δουλείας και της Ιεράς Πορνείας) είναι η ΠΑΙΔΙΚΗ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ, τα "Παιδικά" -και δεν εννοώ εδω την "πνευματική Παιδεραστία" του πλατωνικού Συμποσίου -αλλά την ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΟΡΝΕΙΑ  και μάλιστα με ..Συμβόλαιο,οπως την παρουσιάζουν οι αρχαίες πηγές μας,πχ ο ΑΙΣΧΙΝΗΣ στον "ΚΑΤΑ ΤΙΜΑΡΧΟΥ" λόγο του  ή ο "ΚΑΤΑ ΣΙΜΩΝΟΣ" του ΛΥΣΙΑ  που περιγράφει την δικαστική διαμάχη δυο εραστών για τον νεαρό Θεόδοτο απο τις Πλαταιές  που ο Σίμων είχε νοικιάσει ( ή αγοράσει)  αντί 300 δρχ  μέσω Συμβολαίου , αλλά ο αντίπαλος του (που υπερασπίζεται ο Λυσίας) απήγαγε το αγόρι  δια της βίας  με συνέπεια να ξεσπάσει ολόκληρη συμπλοκή μεταξύ των ..παρατάξεων των δύο εραστών  του νεαρού Θεοδότου..
Ο,τι ίσχυε δηλαδή  για την ..ανυπαρξία μέλλοντος ενός φτωχού κοριτσιού ,το ίδιο ίσχυε φυσικά και για ένα φτωχό αγόρι  ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΕΚΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΓΟΝΕΩΝ
(ή ήταν ορφανό  ακόμα κι αν ανήκε στους ελεύθερους πολίτες -ήταν γραμμένο σε ΦΑΤΡΙΑ δηλαδή).
Αν σκεφτούμε μάλιστα οτι Η ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΦΥΛΕΤΙΚΗ  ΕΞ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ,
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ,αναγνώριζε ως γνήσια και ελεύθερα  τα τέκνα των οποίων ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΓΟΝΕΙΣ ηταν Ελευθεροι κι οχι μόνο ο πατέρας (ΔΥΟΙΝ ΑΜΦΟΙΝ) ,αντιλαμβανόμαστε οτι  ενα ΜΕΓΑ πλήθος ΜΗ ΓΝΗΣΙΩΝ ΑΡΡΕΝΩΝ ΤΕΚΝΩΝ  (απο πχ παλλακίδες ή εταιρες ή δούλες κλπ) ΑΝΑΖΗΤΟΥΣΕ ΜΟΙΡΑ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ -δηλ τροφή και επιβίωση σε σκοτεινά μονοπάτια.
Έτσι και τα νεαρά αγόρια  αυτής της καταγωγής
έψαχναν οδό επιβίωσης στην πορνεία ,
εξαιρετικά προσοδοφόρο όπως φαίνεται απο τις πηγές, στις αρχαίες ΑΝΔΡΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΕΣ κοινωνίες.
Βέβαια κι εδω ο Νόμος ηταν αυστηρότατος ,η ποινή ηταν θάνατος για την διαφθορά αγοριών
(ΤΕΘΝΑΤΩ ΑΥΘΗΜΕΡΟΝ) ,αλλά ΜΟΝΟ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ .
Για τα αγόρια δούλων (ή ξένων)  ουδείς ενδιαφερόταν ΕΚΕΙ ΙΣΧΥΕ Ο,ΤΙ ΙΣΧΥΕ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ  ΑΓΟΡΑΣ ή ΕΝΟΙΚΙΑΣΗΣ ΔΟΥΛΩΝ-[εξάλλου δεν μπορούσε να υπάρξει σπουδαία ΑΛΛΗ οικονομική διέξοδος  για τους φτωχούς Ελευθερους εργάτες  σε άλλα επαγγέλματα , οταν οι ΔΟΥΛΟΙ  ειχαν γεμίσει τις ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ  ελαχιστοποιώντας τα ημερομίσθια..
Οι πηγές δειχνουν οτι λιγοι ελευθεροι τεχνίτες
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΙΚΑΝΟΙ  μπορουσαν να αντεπεξέλθουν οικονομικά στην  ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΗ αρχαιότητα που μηδένιζε το κόστος της δουλικής χειρονακτικής εργασίας
αφανίζοντας την ελεύθερη εργασία,πχ την υφάντρια ή τον κατασκευαστή ασπίδων..]
Τελος, η ζωή στην αρχαιότητα   ήταν εξαιρετικά...ανθυγιεινή  τα βράδυα και τις νυχτες  εξαιτίας αφενός της ανυπαρξίας δημοσιου φωτισμού  αλλά κυρίως εξαιτίας  της ΑΝΥΠΑΡΞΙΑΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ.
Ετσι διάφορες εγκληματικές παρέες ή ομαδες μεθυσμένων  οργίαζαν στους δρόμους των πόλεων
της Αρχαιότητας  τις νύχτες  ληστευοντας ή κακοποιώντας οποιον εβρισκαν ..
Στην συμπεριφορά αυτη των περιθωριακών ομάδων- συμμοριών  δεν υστερούσαν οι πλούσιοι
οι οποιοι εξαιτίας και της..μόρφωσης που ειχαν λάβει (απο προσωκρατικούς και σοφιστές)
ειχαν καταλήξει στο να μην πιστευουν σε θεούς κι ετσι το ειχαν σαν διασκέδαση να ..ιεροσυλήσουν ή να διακωμωδήσουν την λατρεία της Πολης  ( βλ πχ λέσχες των αυτοαποκαλούμενων ΚΑΚΟΔΑΙΜΟΝΙΣΤΩΝ -" σατανιστές " θα τους λέγαμε σήμερα..).
Εδώ εντάσσεται και ο ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΡΜΩΝ και η ΔΙΑΚΩΜΩΔΗΣΗ ΤΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ απο την παρέα του Αλκιβιάδη παραμονές  της Σικελικής Εκστρατείας...
( αν σκεφτούμε με σημερινούς ορους τι ειδους ενεργεια  ηταν ο ακρωτηριασμός των Ερμών ,
θα αντιληφθούμε το μεγεθος της ιεροσυλίας και το αντικτυπο που ειχε τοτε στον αθηναϊκό λαό.
Ειναι πχ σαν μια παρέα σήμερα να βεβηλώσει εν μιά νυκτί ΟΛΕΣ τις Εκκλησίες μιας Πολης..)
Η ιδια σκοτεινή εικόνα για τους ΠΕΡΙΘΩΡΙΑΚΟΥΣ και ΑΠΟΚΛΗΡΟΥΣ,
γυναικες και δούλους  της κλασσικής αρχαιότητας ισχύει και για την ελληνιστική και ΡΩΜΑΪΚΗ Περίοδο -με μιά διαφορά  οφειλόμενη στά πλήθη των ΑΝΕΡΓΩΝ που ειχαν συρρεύσει στην Ρώμη για τις δωρεάν διανομές σιταριού :
 Οταν επι αυτοκράτορος ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ( 30 πΧ) καταλύθηκε η Δημοκρατία στη Ρώμη (η οποία ειχε εκφυλιστεί σε ΑΛΛΗΛΟΣΠΑΡΑΓΜΟ ΚΟΜΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΜΜΟΡΙΩΝ  ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΩΝ) οι διάφορες "πολιτικές" συμμορίες, απο τις μάζες των ανέργων που ειχαν κατακλύσει τη Ρώμη μετά τους Κατακτητικούς Πολέμους,
ελαβαν ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ μανδύα (collegia) συνεχίζοντας την εγκληματική τους δραστηριότητα με τους ιδιους "χουλιγκανισμούς" ...
(Υπηρξαν μάλιστα και αυτοκράτορες οπως ο Νέρων που μεταμφιεσμένοι με τους σωματοφύλακες τους επιδίδοντας σε τετοιες νυχτερινές αλητείες...)
Τοτε το Κράτος εθεσε εκτός νόμου τα collegia αυτά που τα διειδε  ως εν δυνάμει ΠΟΛΙΤΙΚΑ ταραχοποιά στοιχεία αποτελούμενα απο δούλους , ξένους , φτωχούς, απόκληρους, περιθωριακούς κλπ επικίνδυνους  για την Ασφάλεια και την Τάξη της Ρώμης  (κατά ανάλογο των Συμμοριών του Σικάγου στον Μεσοπόλεμο).
Σε αυτά τα collegia ως γνωστόν συμπεριέλαβε τοτε  μαζί με τους αγύρτες της Κυβέλης και τους Χριστιανούς..
ΥΓ για οσους δυσκολεύονται να εντρυφήσουν στις πολλαπλές αρχαίες πηγές για τα εν λόγω θέματα  προτείνω το ευσύνοπτο, γνωστό εργο της GATHERINE SALLES " Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ" - εκδ.Παπαδήμα.

01 Αυγούστου, 2016

Έρευνα: Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν φτάσει κοντά στο να εφεύρουν ατμοκίνητη υδραντλία

 .....Οι επιστήμονες, μηχανικοί και εφευρέτες της Ελληνιστικής εποχής έφθασαν μια ανάσα πριν την αφετηρία της σύγχρονης Βιομηχανικής Επανάστασης: Να δημιουργήσουν την ατμοκίνητη εμβολοφόρο υδραντλία.
.....Aυτό ανέφεραν ο καθηγητής του ΕΜΠ Θεοδόσης Τάσιος και ο ομότιμος καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μιχάλης Τιβέριος σε εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής,  με τίτλο «'Αραγε είχαν ατμοκίνητη υδραντλία οι Πτολεμαίοι;».
......Όπως είπε ο κ.Τάσιος, τον καιρό των Πτολεμαίων, οι μηχανικοί είχαν εφεύρει διαδοχικά όλα τα αναγκαία μηχανολογικά εξαρτήματα (ιμάντες, σωλήνες, γρανάζια, στρόβιλοι κ.α.), που τους επέτρεπαν να αξιοποιούν την ενέργεια του αέρα και του νερού για τη δημιουργία αντλιών, εκμεταλλευόμενοι έτσι τόσο την αιολική, όσο και την υδροδυναμική ενέργεια. Επιπλέον, είχαν κάνει το αρχικό βήμα για την ατμοκίνηση με την μετατροπή της θερμικής ενέργειας σε κινητική, επιτυγχάνοντας την περιστροφική κίνηση μέσω ατμού.
.....Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ.Τάσιου, οι αρχαίοι έλληνες μηχανικοί απείχαν ελάχιστα -από δέκα έως το πολύ 100 χρόνια- από το να εφεύρουν μια κανονική ατμοκίνητη υδραντλία, οπότε θα είχαν εκείνοι ξεκινήσει τη βιομηχανική επανάσταση πολύ πριν την ώρα της. Τελικά, αυτό συνέβη το 1776, όταν ο σκωτσέζος μηχανικός Τζέημς Βατ εφηύρε μια τέτοια ατμοκίνητη αντλία.
.....Αν και ο κ.Τιβέριος επεσήμανε πως από τα αρχαία ιστορικά κείμενα έχει διασωθεί μόνο το 2,5% περίπου, συνεπώς δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι ίσως το τελικό βήμα της ατμοκίνησης είχε γίνει, έστω κι αν κατασκευάσθηκε μία μόνο πρωτότυπη αντλία ως παιγνίδι και μετά η σχετική τεχνολογία ξεχάσθηκε, όμως -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- δεν υπάρχουν οι σχετικές μαρτυρίες και τα αποδεικτικά στοιχεία.
.......Ο κ.Τάσιος -που είναι και πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας- εκτίμησε ότι οι πρόγονοί μας έφθασαν πολύ κοντά στην «πηγή», χάρη στις εντυπωσιακές επιστημονικές και τεχνολογικές προόδους τους, όμως δεν είχαν τελικά προχωρήσει στην αξιοποίηση του ατμού για την κίνηση μιας αντλίας και τελικά μιας μηχανής.
......Οι κ.κ. Τάσιος και Τιβέριος αναφέρθηκαν στο σημαντικό τεχνολογικό έργο του Κτησίβιου (3ος αι. π.Χ., ιδρυτής της Σχολής Μηχανικών και Μαθηματικών στην Αλεξάνδρεια), του Φίλωνα από το Βυζάντιο (μαθητή του Κτησίβιου) και του Ήρωνα (μάλλον 1ος αι. μ.Χ., οι οποίοι με τις εφευρέσεις τους έδειξαν πόσο προχωρημένη ήταν η ελληνική εφαρμοσμένη επιστήμη και τεχνολογία. Πολλά έργα των ελλήνων μηχανικών, όπως επεσήμανε ο κ.Τιβέριος, διασώθηκαν σε αραβικές μεταφράσεις.
......Ο κ.Τάσιος τόνισε το πάθος των αρχαίων Ελλήνων για την τεχνολογία και επεσήμανε ότι, ήδη στα έπη του Ομήρου, γίνεται αναφορά σε αυτόματα και πλοία-ρομπότ. Αργότερα, ο συνδυασμός του κοσμοπολιτισμού (ιδίως στην Αλεξάνδρεια), της ανερχόμενης μεσαίας τάξης και του ενδιαφέροντος των Πτολεμαίων οδήγησε σε σημαντικές εφευρέσεις, όπως δείχνει και ο μηχανισμός των Αντικυθήρων. Αν και παραμένει ερώτημα κατά πόσο αυτές οι τεχνολογίες γνώρισαν ευρύτερη εφαρμογή ή παρέμειναν προνόμιο μιας μικρής ομάδας ανθρώπων.

17 Μαΐου, 2016

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ Ο ΔΙΚΑΙΟΣ Ο ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΛΥΣΙΜΑΧΟΥ - ΜΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ο Αριστείδης, ο γιος του Λυσιμάχου, υπήρξε ένας από τις κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες που ανέδειξε η Αρχαία Αθήνα. Γεννήθηκε το 550 π.Χ. περίπου και κατάγονταν από τον δήμο της Αλωπεκής της Αντιοχίδας φυλής.

Από τα πρώτα βήματα του στον πολιτικό βίο της πόλης του, συνδέθηκε με τον ιδρυτή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας Κλεισθένη και προσχώρησε στο αριστοκρατικό κόμμα έχοντας ως βασικό του πολιτικό αντίπαλο τον Θεμιστοκλή.

Το πρώτο πολιτικό αξίωμα που έλαβε ο Αριστείδης ήταν αυτό της επιμελητείας των δημοσίων εξόδων, όταν και αποκάλυψε μια σειρά από οικονομικά σκάνδαλα και ατασθαλίες τα οποία αφορούσαν τον Θεμιστοκλή και συνεργάτες του.

Ο Θεμιστοκλής αντέδρασε αμέσως προσπαθώντας να του χρεώσει οικονομικές ατασθαλίες, αλλά ο Αριστείδης απέδειξε το αβάσιμο των ισχυρισμών αυτών προστατεύοντας το όνομα του και την τιμή του. 

Η πρώτη Περσική εκστρατεία με τον Δάτη και τον Αρταφέρνη, βρίσκουν τον Αριστείδη έναν από τους δέκα εκλεγμένους στρατηγούς, οι οποίοι ως γνωστόν, αναλάμβαναν την συνολική διοίκηση του Αθηναϊκού στρατού ανά ημέρα.

Ο Αριστείδης υπήρξε ο πρώτος ο οποίος παραιτήθηκε από την στρατηγία δίνοντας την θέση του στον Μιλτιάδη πείθοντας και τους υπολοίπους να πράξουν το ίδιο για να υπηρετηθεί αποτελεσματικότερα το συμφέρον της πατρίδας.



Ο Μιλτιάδης με την στρατηγία του συνέτριψε τους Πέρσες στην μάχη του Μαραθώνα και ο Αριστείδης πολέμησε δίπλα στον πολιτικό του αντίπαλο Θεμιστοκλή στην πρώτη γραμμή στο κέντρο της Αθηναϊκής παράταξης που δέχθηκε και την μεγαλύτερη Περσική πίεση (ἐν δὲ τῇ μάχῃ μάλιστα τῶν Ἀθηναίων τοῦ μέσου πονήσαντος καὶ πλεῖστον ἐνταῦθα χρόνον τῶν βαρβάρων ἀντερεισάντων κατὰ τὴν Λεοντίδα καὶ τὴν Ἀντιοχίδα φυλήν, ἠγωνίσαντο λαμπρῶς τεταγμένοι παρ' ἀλλήλους ὅ τε Θεμιστοκλῆς καὶ ὁ Ἀριστείδης).

Μετά το τέλος της μάχης, και την αποχώρηση του Περσικού στόλου ο Αθηναϊκός στρατός με επικεφαλής τον Μιλτιάδη έσπευσε να υπερασπιστεί την Αθήνα σε περίπτωση Περσικής επίθεσης και ο Αριστείδης ορίστηκε από τον Μιλτιάδη να παραμείνει με ένα στρατιωτικό τμήμα στο πεδίο της μάχης, φυλάσσοντας τους αιχμαλώτους και τα λάφυρα που είχε αφήσει ο εχθρός.


Ο Αριστείδης επέδειξε θαυμαστή ανιδιοτέλεια και εντιμότητα σε αυτή την περίπτωση επιβεβαιώνοντας την φήμη του, καθώς ούτε ο ίδιος καταχράστηκε το παραμικρό, ούτε επέτρεψε σε κανέναν οπλίτη που βρισκόταν στον χώρο να κλέψει από τα πλούτη που είχαν κατακτηθεί και άνηκαν στην πόλη, τηρώντας απόλυτη τάξη στον χώρο.

Η συμπεριφορά του αυτή και η εν γένει πολιτεία του στα δημόσια πράγματα, η εντιμότητα και η ευθυκρισία που τον διέκρινε, του χάρισε το προσωνύμιο "Δίκαιος" που τον συνόδεψε σε όλη του την ζωή.

Μετά τον θρίαμβο του Μαραθώνα η πολιτική αντιπαράθεση με τον Θεμιστοκλή εντάθηκε, καθώς ο Αριστείδης αντιτάχθηκε στην στροφή της Αθήνας προς την θάλασσα, το εμπόριο και την πανελλήνια ναυτική υπεροχή.

Ο Αριστείδης θεώρησε ότι αυτή η πολιτική απομάκρυνε τον Αθηναίο από την γη και τις πατροπαράδοτες αξίες της.

Ο Θεμιστοκλής τότε κατάφερε να υποκινήσει τον φθόνο των Αθηναίων εναντίον του Αριστείδη και να τον εξοστρακίσει το 483 π.Χ. , εξουδετερώνοντας τον πολιτικά. 

Την αδικία αυτή ο Αριστείδης την δέχθηκε αγόγγυστα και χωρίς να κρατήσει μνησικακία για τους συμπολίτες του επέλεξε ως τόπο εξορίας του την Αίγινα, ώστε να βρίσκεται πλησίον της Αθήνας και να παρακολουθεί τις εξελίξεις στην πατρίδα του.


Η εκστρατεία του Ξέρξη τρία χρόνια μετά τον εξοστρακισμό του το 480 π. Χ., έφερε εκ νέου τον Αριστείδη στο πολιτικό προσκήνιο καθώς οι Αθηναίοι αποφάσισαν να επιτρέψουν την επιστροφή των εξόριστων, φοβούμενοι την πιθανότητα αυτοί να "μηδίσουν".


Ο Αριστείδης προέτρεψε τους Αθηναίους να αγωνιστούν για την ελευθερία τους εναντίον του Πέρση εισβολέα (διετέλει προτρέπων καὶ παροξύνων τοὺς Ἕλληνας ἐπὶ τὴν ἐλευθερίαν), αδιαφορώντας για την ισχύ του.

Στήριξε την πολιτική του Θεμιστοκλή και του έδωσε πολύτιμες πληροφορίες και συμβουλές λίγο πριν την ναυμαχία της Σαλαμίνας, όταν και έγινε η συμφιλίωση των δύο ανδρών.

Την προηγουμένη της ναυμαχίας της Σαλαμίνας, ο Αριστείδης προέβλεψε την αξία της θέσης της Ψυττάλειας και με μια δύναμη Αθηναίων οπλίτων επιτέθηκε εναντίον των Περσών που κατείχαν το νησί και τους σκότωσε όλους (καὶ μάχην πρὸς τοὺς βαρβάρους συνάψας ἀπέκτεινε πάντας) καταλαμβάνοντας την επίκαιρη αυτή θέση.

Την ημέρα της ναυμαχίας πολλά πλοία των δύο αντιπάλων ναυάγησαν στο νησί καθώς στην τοποθεσία έγιναν πολλές σφοδρές συγκρούσεις.

Ο Αριστείδης κύριος της τοποθεσίας σκότωσε όλους τους Πέρσες που ναυαγούσαν από τα βυθιζόμενα Περσικά πλοία, ενώ έσωσε όλα τα Ελληνικά πληρώματα (τὴν δὲ νησῖδα τοῖς ὅπλοις πανταχόθεν ὁ Ἀριστείδης περιστέψας ἐφήδρευε τοῖς ἐκφερομένοις πρὸς αὐτήν, ὡς μήτε τῶν φίλων τινὰ διαφθαρῆναι μήτε τῶν πολεμίων διαφυγεῖν).


Μετά την συντριβή του Ξέρξη στην Σαλαμίνα, ο Αριστείδης αντιτάχθηκε στο φιλόδοξο σχέδιο του Θεμιστοκλή να καταστρέψουν τις γέφυρες στον Ελλήσποντο και να τον παγιδεύσουν στην Ευρώπη, αντιθέτως προέτρεπε τον Θεμιστοκλή να βρει τρόπο οι Πέρσες να εκκενώσουν τον Ελλαδικό χώρο το συντομότερο. Όταν ο Μαρδόνιος επανήλθε στους Αθηναίους με δελεαστικές ειρηνευτικές προτάσεις υποσχόμενος να ανοικοδομήσει την κατεστραμμένη τους πόλη, να τους δώσει πλούτη και να τους κάνει κυρίαρχους στην Ελλάδα υπό τον όρο ότι θα σταματούσαν να πολεμούν εναντίον των Περσών ο Αριστείδης έδειξε τον ήλιο και απάντησε "όσο αυτός θα πορεύεται αυτή την πορεία, οι Αθηναίοι θα πολεμούν τους Πέρσες για την χώρα που έχει λεηλατηθεί και για τα ιερά που έχουν βεβηλωθεί και κατακαεί" (τὸν ἥλιον δείξας, “ἄχρι ἂν οὗτος,” ἔφη, “ταύτην πορεύηται τὴν πορείαν, Ἀθηναῖοι πολεμήσουσι Πέρσαις ὑπὲρ τῆς δεδῃωμένης χώρας καὶ τῶν ἠσεβημένων καὶ κατακεκαυμένων ἱερῶν.”). Την ίδια περήφανη απάντηση έστειλε γραπτώς στους Σπαρτιάτες που φοβούνταν μια πιθανή αποσκίρτηση των Αθηναίων. 
 
Σύντομα όλες οι Ελληνικές πόλεις που δεν είχαν "μηδίσει", έστειλαν στρατό εναντίον του Μαρδόνιου στις Πλαταιές για να συντρίψουν τον εισβολέα. Οι Σπαρτιάτες έστειλαν το άνθος του στρατού τους (5.000 Σπαρτιάτες με 35.000 βοηθητικούς) υπό τον Παυσανία, ενώ οι Αθηναίοι έστειλαν 8.000 οπλίτες υπό τον Αριστείδη στον οποίο είχαν δοθεί απεριόριστες αρμοδιότητες λόγω της έκτακτης περίστασης. Στο Ελληνικό στρατόπεδο ακόμα και σε αυτή την κρίσιμη στιγμή δεν έλειψαν οι εσωτερικές έριδες για εντελώς ασήμαντες αφορμές όπως ποιας πόλης οι στρατιώτες θα αγωνιστούν στην αριστερή πτέρυγα (την δεξιά πτέρυγα είχαν οι Σπαρτιάτες), ενώ στις παραμονές της μάχης εξυφάνθηκε μια ευρύτατη συνωμοσία σημαινόντων Αθηναίων πολιτών που επεδίωκαν την συνεννόηση με τον Μαρδόνιο. Ο Αριστείδης κατάφερε να συμβιβάσει τις ακατανόητες για την κρισιμότητα της περίστασης ενδοελληνικές φιλονικίες, ενώ από τους κρυφά μηδίζοντες Αθηναίους συνέλαβε μόνο οκτώ, δίνοντας στους υπόλοιπους την ευκαιρία να μετανοήσουν, ώστε να μην τραυματιστεί η ενότητα των Αθηναίων.


Ο Μαρδόνιος, λόγω έλλειψης εφοδίων αναγκάστηκε να επιτεθεί ξαφνικά με την πρόθεση να αιφνιδιάσει τους Έλληνες, αλλά αυτοί ειδοποιημένοι μυστικά την προηγούμενη νύχτα από τον Μακεδόνα Βασιλιά Αλέξανδρο, δεν αιφνιδιάστηκαν αλλά μετά από μια καθυστέρηση λόγω των μη ευνοϊκών οιωνών από τις θυσίες, οι Έλληνες συνέτριψαν σχετικά εύκολα τους υπεράριθμους Πέρσες σκοτώνοντας τον Μαρδόνιο. Μετά την επικράτηση τους στο πεδίο της μάχης, οι Έλληνες καταδίωξαν τους Πέρσες μέχρι το στρατόπεδο τους το οποίο και κυρίευσαν σκοτώνοντας τους αντιπάλους τους. Μετά τις νίκες τους στις Πλαταιές και στην Μυκάλη, οι ενωμένοι Έλληνες συνέχισαν τις εκστρατείες τους εναντίον των Περσών με επικεφαλής τον Παυσανία. Πολύ σύντομα όμως η δεσποτική και αυταρχική συμπεριφορά του Παυσανία, έστρεψε τις ελληνικές πόλεις προς την Αθήνα, καθώς οι εκπρόσωποι της Αριστείδης και Κίμωνας πολιτεύονταν με σύνεση, δικαιοσύνη και μετριοπάθεια (προσφιλεῖς γὰρ ὄντας τοὺς Ἀθηναίους τοῖς Ἕλλησι διὰ τὴν Ἀριστείδου δικαιοσύνην καὶ τὴν Κίμωνος ἐπιείκειαν ἔτι μᾶλλον ἡ τοῦ Παυσανίου πλεονεξία). Η Σπάρτη αποχώρησε από την συμμαχία και τιμωρώντας με την ποινή του θανάτου τον Παυσανία που παρέβη όλους τους κανόνες της αυστηρής Σπαρτιατικής ηθικής.


Όλες οι Ελληνικές πόλεις συσπειρώθηκαν γύρω από την Αθήνα για να προφυλάξουν αποτελεσματικότερα την ανεξαρτησία τους έναντι των Περσών. Οι περισσότερες από αυτές, έδιναν οικονομικές εισφορές σε ένα κοινό ταμείο για να αντιμετωπίζονται τα έξοδα του πολέμου. Το ποσό αυτό οι εκπρόσωποι των Ελληνικών πόλεων ζήτησαν να το προσδιορίσει ο Αριστείδης αφού θα επισκεπτόταν κάθε πόλη χωριστά για να εκτιμήσει τις οικονομικές της δυνατότητες.


Ο Αριστείδης για άλλη μια φορά επιβεβαίωσε την φήμη της δίκαιης κρίσης του, καθορίζοντας με αμεροληψία και αντικειμενικότητα το ύψος των εισφορών κάθε πόλης, καθορίζοντας το τελικό ποσό σε 460 τάλαντα, κερδίζοντας την εκτίμηση όλων των πόλεων για την ορθή κρίση του. Η αναλογία των εισφορών μεταξύ των πόλεων που όρισε ο Αριστείδης κρατήθηκε ανέπαφη καθ όλη την διάρκεια της Αθηναϊκής συμμαχίας, αν και πολύ σύντομα διπλασιάστηκε και τριπλασιάστηκε. Ο Περικλής αύξησε το σύνολο των εισφορών σε 600 τάλαντα, ενώ κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου αυξήθηκε μέχρι και 1400 τάλαντα(!) έσοδα που οι Αθηναίοι είτε διένειμαν μεταξύ τους, είτε τα ξόδευαν σε δωρεάν θεατρικά εισιτήρια και δημόσια έργα καλλωπισμού της πόλης τους. Ο Αριστείδης όρισε για έδρα του Συμμαχικού ταμείου το νησί της Δήλου, αλλά πολύ σύντομα οι Αθηναίοι αποφάσισαν να μεταφέρουν το ταμείο στην πόλη τους ώστε να χρησιμοποιούν τους πόρους του κατά το δοκούν.

Όταν ο Αριστείδης ρωτήθηκε αν αυτή η πρωτοβουλία είναι δίκαιη η όχι απάντησε "είναι συμφέρουσα" (ὡς οὐ δίκαιον μέν, συμφέρον δὲ τοῦτ' ἐστί). Σε μια ακόμη λίαν αμφιλεγόμενη πρωτοβουλία του, ο Αριστείδης προέτρεπε τους Αθηναίους να χειρίζονται τα ζητήματα της συμμαχίας κατά το συμφέρον τους, χρεώνοντας την επιορκία πάνω του (ἐκέλευε τοὺς Ἀθηναίους τὴν ἐπιορκίαν τρέψαντας εἰς ἑαυτὸν ᾗ συμφέρει χρῆσθαι τοῖς πράγμασι). Ο Αριστείδης παρέμεινε φτωχός ως το τέλος της ζωής του παρά τις υψηλότατα δημόσια αξιώματα που ανέλαβε και τα μεγάλα χρηματικά ποσά που διαχειρίστηκε. Στάθηκε επιεικής και μεγαλόψυχος έναντι του Θεμιστοκλή όταν ο τελευταίος έπεσε στην δυσμένεια του δήμου και εξοστρακίστηκε, δεν χάρηκε με την κακοτυχία του παρά το γεγονός ότι υπήρξαν πολιτικοί αντίπαλοι (οὐδ' ἀπέλαυσεν ἐχθροῦ δυστυχοῦντος) και ποτέ δεν τον κατηγόρησε δημοσίως.


Ο Αριστείδης πέθανε στην Αθήνα το 467 π.Χ. σε ηλικία 73 ετών, τιμώμενος από τους συμπολίτες του για τις μεγάλες υπηρεσίες που πρόσφερε στην πατρίδα του. Πέθανε όπως έζησε, παμφτωχος, ενταφιάστηκε στο Φάληρο και η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη καθώς ο ίδιος δεν είχε το παραμικρό περιουσιακό στοιχείο. Οι θυγατέρες του προικίστηκαν με δαπάνες του δημοσίου, ενώ ο γιος του Λυσίμαχος έλαβε 100 ασημένιες μνες και δημόσια γη για να καλλιεργήσει (καὶ τὰς μὲν θυγατέρας ἱστοροῦσιν ἐκ τοῦ πρυτανείου τοῖς νυμφίοις ἐκδοθῆναι δημοσίᾳ, τῆς πόλεως τὸν γάμον ἐγγυώσης καὶ προῖκα τρισχιλίας δραχμὰς ἑκατέρᾳ ψηφισαμένης, Λυσιμάχῳ δὲ τῷ υἱῷ μνᾶς μὲν ἑκατὸν ἀργυρίου καὶ γῆς τοσαῦτα πλέθρα πεφυτευμένης ἔδωκεν ὁ δῆμος).


Ο Αριστείδης υπήρξε υπόδειγμα δημοσίου ανδρός, σε όλες τις περιστάσεις του βίου του τοποθέτησε το συμφέρον της πατρίδας του υπεράνω οποιασδήποτε προσωπικής σκοπιμότητας, υπήρξε μεγαλόφρων απέναντι στους εχθρούς του και δίκαιος έναντι των φίλων του χωρίς να ευνοήσει κανέναν που δεν το άξιζε. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο υπήρξε το πλέον επίλεκτο και δίκαιο άτομο που ανέδειξε η Αθήνα ως την εποχή του (Ἀριστείδης ὁ Λυσιμάχου, ἀνὴρ Ἀθηναῖος μὲν ἐξωστρακισμένος δὲ ὑπὸ τοῦ δήμου· τὸν ἐγὼ νενόμικα, πυνθανόμενος αὐτοῦ τὸν τρόπον, ἄριστον ἄνδρα γενέσθαι ἐν Ἀθήνῃσι καὶ δικαιότατον.)

Ι. Β. Δ.

Επίμετρον 1

Εξοστρακισμός - μια δικλείδα ασφαλείας της Αθηναϊκής Δημοκρατίας

Ο Θεσμός του εξοστρακισμού αποτελούσε μια εσωτερική θωράκιση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας έναντι της αυξημένης ισχύος οποιουδήποτε πολιτικού άνδρα της πόλης και του κινδύνου της τυραννίας. Πιο συγκεκριμένα, ο δήμος εξόριζε για 10 χρόνια οποιαδήποτε σημαντική πολιτική προσωπικότητα θεωρούσε ότι συγκέντρωνε πολύ μεγάλη εξουσία, είτε βρισκόταν σε συνεχή πολιτική διαμάχη και δίχαζε την πόλη. Για να επιβληθεί ο εξοστρακισμός, έπρεπε να συγκεντρωθούν 6000 όστρακα (θραύσματα αγγείων) με το όνομα αυτού που θεωρούσαν επικίνδυνο για την Δημοκρατία, τα οποία οι Αθηναίοι πολίτες εναπόθεταν σε συγκεκριμένο σημείο για να εξασφαλιστεί η μυστικότητα της διαδικασίας.

Ο Θεσμός του εξοστρακισμού σχεδόν αμέσως καταστρατηγήθηκε και χρησιμοποιήθηκε για ξεκαθάρισμα πολιτικών λογαριασμών. Ο τελευταίος που εξοστρακίστηκε ήταν ο Υπέρβολος, δημαγωγός που φιλοδόξησε να ηγηθεί του Δημοκρατικού κόμματος μετά τον θάνατο του Κλέωνα. Την εποχή εκείνη οι δύο μεγάλοι πολιτικοί αντίπαλοι που πρωταγωνιστούσαν στα δημόσια πράγματα ήταν ο Νικίας και ο Αλκιβιάδης και ο δήμος φανερά θα εξοστράκιζε έναν εκ των δύο. Οι δύο μεγάλοι αντίπαλοι συνεννοήθηκαν μυστικά και κινητοποίησαν τους φίλους και οπαδούς τους να ψηφίσουν τον Υπέρβολο, ώστε να γλυτώσουν και οι δύο. Ο δήμος αντελήφθη την συμπαιγνία και τον εξευτελισμό του θεσμού και τον κατήργησε οριστικά. 
 Επίμετρον 2

Ο εξοστρακισμός του Αριστείδη - το μεγαλείο ψυχής του ακέραιου ανθρώπου έναντι του άδικου φθόνου της κοινωνίας


Ο εξοστρακισμός του Αριστείδη υπήρξε εντελώς άδικος, μια πράξη μοχθηρίας των πολιτών της Αθήνας έναντι ενός δημόσιου άνδρα του οποίου η εντιμότητα ήταν διαπιστωμένη. Αναμφίβολα σημαντικός παράγοντας για τον εξοστρακισμό υπήρξε η κινητοποίηση του πολιτικού του αντιπάλου Θεμιστοκλή και των οπαδών του, που κατάφεραν να υποδαυλίσουν το συναίσθημα φθόνου των πολλών για την υπεροχή του ενός. Η παράδοση μεταφέρει ένα χαρακτηριστικό επεισόδιο από την συγκεκριμένη διαδικασία, όταν ο Αριστείδης την ημέρα του εξοστρακισμού του συνάντησε τυχαία έναν αγράμματο χωριάτη. Αυτός χωρίς να γνωρίζει τον Αριστείδη του ζήτησε να γράψει το όνομα του στο όστρακο. Ο Αριστείδης τότε χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του ρώτησε τον συμπολίτη του αν του έχει κάνει κάτι και θέλει να εξοστρακίσει τον Αριστείδη. Τότε ο χωριάτης του απάντησε πως "όχι δεν μου έχει κάνει τίποτε και ούτε τον γνωρίζω, αλλά ενοχλούμαι να ακούω παντού να τον αποκαλούν Δίκαιο". (γραφομένων οὖν τότε τῶν ὀστράκων λέγεταί τινα τῶν ἀγραμμάτων καὶ παντελῶς ἀγροίκων ἀναδόντα τῷ Ἀριστείδῃ τὸ ὄστρακον ὡς ἑνὶ τῶν τυχόντων παρακαλεῖν, ὅπως Ἀριστείδην ἐγγράψειε.  τοῦ δὲ θαυμάσαντος καὶ πυθομένου, μή τι κακὸν αὐτὸν Ἀριστείδης πεποίηκεν, “οὐδέν,” εἶπεν, “οὐδὲ γιγνώσκω τὸν ἄνθρωπον, ἀλλ' ἐνοχλοῦμαι πανταχοῦ τὸν Δίκαιον ἀκούων.” ταῦτα ἀκούσαντα τὸν Ἀριστείδην ἀποκρίνασθαι μὲν οὐδέν, ἐγγράψαι δὲ τοὔνομα τῷ ὀστράκῳ καὶ ἀποδοῦναι.)

Ο Αριστείδης έγραψε το όνομα του στο όστρακο και το έδωσε στον συμπολίτη του χωρίς να του πει τίποτε.

Πηγές

http://el.wikipedia.org/Αριστείδης

Πλούταρχος, Παράλληλοι βίοι - Αριστείδης, εκδόσεις Ζήτρος (μετάφραση, ερμηνεία, σχόλια, Γεώργιος Ράπτης)

Πλούταρχος βίοι παράλληλοι - Αριστείδης (αρχαίο κείμενο)

Ηρόδοτος, Μούσαι (Ουρανία), (εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια Ευάγγελος Πανέτσος), εκδόσεις Ζαχαρόπουλος

Ηρόδοτος, Μούσαι (Ουρανία) - αρχαίο κείμενο

9/30/2013 01:07:00 μ.μ.

Ιωάννης Φιλίστωρ

12 Μαρτίου, 2016

Ο ΕΠΙΣΚΥΡΟΣ Η΄ ΑΛΛΙΩΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ !


Ο  Επίσκυρος: " παιδιά τις, διά σφαίρας", " ό, μέ τά πολλών, σφαιρισμός " (Ησυχ.) {Από το Ομηρικό Λεξικό των LIDDEL & SCOTT}. Δηλαδή " αυτός που παίζει με τη σφαίρα (μπάλα) " ή " αυτός που παίζει με πολλούς τη σφαίρα (μπάλα)". Στην αγγλική μετάφραση του ίδιου Λεξικού λέει: Επίσκυρος = Ballgame, football or rugby.

Αν ανατρέξουμε στα Ομηρικά έπη θα βρούμε τις πρώτες πληροφορίες για παιχνίδι με μπάλα στη λεκάνη της Μεσογείου. Μια παρόμοια αναφορά γίνεται και στον "Θεαίτητο" του Πλάτωνα

Μεγάλη επιτυχία στην αρχαία Ελλάδα γνώρισε το παιχνίδι «Επίσκυρος » που είχε πάρει το όνομά του από τη γραμμή με σκύρα (σπασμένα κομμάτια πέτρας, πετραδάκια) που χώριζε το γήπεδο.Με λίγα λόγια είχαμε και κεντρική διαχωριστική γραμμή, των δύο μεγάλων περιοχών του γηπέδου.

(Σωκράτης) Λέγεται τοίνυν, ἔφη, ὦ ἑταῖρε, πρῶτον μὲν εἶναι τοιαύτη ἡ γῆ αὐτὴ ἰδεῖν, εἴ τις ἄνωθεν θεῷτο, ὥσπερ αἱ δωδεκάσκυτοι σφαῖραι, ποικίλη, χρώμασιν διειλημμένη, ὧν καὶ τὰ ἐνθάδε εἶναι χρώματα ὥσπερ δείγματα, οἷς δὴ οἱ γραφῆς καταχρῶνται.
(μτφ): “Λέγεται λοιπόν, ω συνομιλητή, πως η γη, εάν την δει κανείς από ψηλά είναι σαν τις σφαίρες (μπάλες) που αποτελούνται από δώδεκα κομμάτια διαφορετικού δέρματος. Είναι δηλαδή πολύχρωμη σφαίρα και τα μέρη της ξεχωρίζουν από τα χρώματα που έχει το καθένα

Πλάτων «Φαίδων» ή περί ψυχής [110b]
Αρα η μπάλα ήταν φτιαγμένη από 12 χρώματα, 12 κομμάτια δέρματος συμβολίζοντας τους 12 Έλληνες Θεούς.
«Φύγετε νεαροί, αυτό το παιχνίδι με την μπάλα φουσκωμένη από αέρα έχει γίνει για μεσήλικες και παιδιά» - Αρριανός ΧΙV 47
"Έριχνε ψηλά την σφαίρα και την γη που έθρεψε πολλούς άρχισε να κτυπά με προικισμένα πόδια και να κάνη στροφές γρήγορες και εναλλασσόμενες, ενώ οι άλλοι νέοι τον ζητωκραύγαζαν και στον ουρανό υψώνονταν δυνατές φωνές." - Οδύσσεια Θ 370 - 375
Πληροφορούμεθα λοιπόν από τον αρχαιολόγο Ε. Μπεξή στο περιοδικό ΙΧΩΡ ότι:
Υπήρχε ένα άθλημα με το όνομα "Επίσκυρος".

Το γήπεδο που διεξήγετο ο αγώνας ήταν χωρισμένο σε δύο μέρη με γραμμές από χαλίκια και η μπάλα ήταν κατασκευασμένη από δερμάτινα κομμάτια ραμμένα μεταξύ τους με εντόσθια ζώων, ενώ στις άκρες του γηπέδου ήταν χαραγμένη μία γραμμή που συμβόλιζε τα δύο τέρματα.

Η μπάλα ήταν φουσκωμένη με αέρια και εξωτερικά ήταν ζωγραφισμένη με ζωντανά χρώματα και γεωμετρικά σχήματα. Σκοπός ήταν και για τις δύο ομάδες όπως και σήμερα να περάσουν την μπάλα από την απέναντι εστία, το τέρμα.

Εντύπωση προξενεί επίσης η ιατρική(!) παρατήρηση του αθλήματος. Ο μεγάλος γιατρός της ύστερης αρχαιότητος Γαληνός μας δίνει μία καταπληκτική περιγραφή στο έργο του "Περί ασκήσεων με μικρή μπάλα" του παιχνιδιού.

"Όταν οι παίκτες παρατάσσονται σε αντίθετες σειρές και αγωνίζονται, για να εμποδίσουν τον αντίπαλο να κρατήσει την μπάλα στο κέντρο, τότε είναι βίαια άσκηση με κρατήματα στους ώμους και λαβές πάλης. Έτσι το κεφάλι και ο λαιμός ασκούνται με τις κινήσεις, τα κρατήματα των ώμων και τα πλευρά και το στήθος και το στομάχι ασκούνται από τα κρατήματα και τις λαβές πάλης με τα χέρια. Σε αυτό το παιχνίδι οι γλουτοί και τα πόδια τεντώνονται βίαια, γιατί αποτελούν την βάση των κινήσεων. Ο συνδυασμός με το τρέξιμο μπροστά και πίσω και τα πηδήματα στα πλάγια, κάθε άλλο παρά μικρή άσκηση είναι όχι μόνο για τα πόδια αλλά και για όλο το σώμα που είναι σε κίνηση."

Εάν δεν αρκούν τα λόγια έχουμε και "κατευθείαν αναμετάδοση" από το αρχαιολογικό μουσείο Αθηνών αθλητή - ποδοσφαιριστή, ο οποίος προσπαθεί με άψογη τεχνική να κοντρολάρει την μπάλα πάνω στο δεξί του πόδι. Είναι σαφές ότι ο παίκτης δεν πρέπει να πιάσει την μπάλα με τα χέρια του γι αυτό τα κρατάει πίσω από την πλάτη του. (Αρχική φώτο).

Μας διασώζονται ακόμη και ονόματα διάσημων «ποδοσφαιριστών» της αρχαιότητος, όπως του Αριστόνικου του Καρυστίου, του Δημοτέλη του Χίου, του Χαιρεφάνη και του Κτησιβίου του Χαλκιδέως.


11 Σεπτεμβρίου, 2015

ΟΙ ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΚΤΙΘΕΝΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ''ΕΚΘΕΤΟΥΝ'' ΤΟΥΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ !!!


"Ζωή" παίρνουν στην 80η ΔΕΘ εξαιρετικές μηχανές και επινοήσεις των αρχαίων Ελλήνων, τα οποία προέρχονται από το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας, Κώστα Κοτσανά, που λειτουργεί στο Κατάκολο και στην Αρχαία Ολυμπία.
Οι "σημαντικότερες εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων" από το «ρομπότ-υπηρέτρια» του Φίλωνος και τον υδραυλικό τηλέγραφο του Αινεία μέχρι τον «κινηματογράφο» του Ήρωνος κι από το αυτόματο ωρολόγιο του Κτησιβίου και τον αστρολάβο του Πτολεμαίου μέχρι τον αναλογικό υπολογιστή των Αντικυθήρων, θα βρίσκονται στη ΔΕΘ και συγκεκριμένα στο περίπτερο 3.
Τα εκθέματα δημιουργήθηκαν κατόπιν πολύχρονης ενδελεχούς έρευνας και μελέτης της αρχαιοελληνικής, λατινικής κι αραβικής γραμματείας, των αγγειογραφικών πληροφοριών και των ελάχιστων σχετικών αρχαιολογικών ευρημάτων. Στόχος της έκθεσης είναι να αναδείξει τη σχετικά άγνωστη αυτή πτυχή του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και να αποδείξει πως η τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων λίγο πριν το τέλος του αρχαιοελληνικού κόσμου ήταν συγκλονιστικά όμοια με τις απαρχές της σύγχρονης τεχνολογίας.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης περί τα 40 ανακατασκευασμένα μουσικά όργανα των αρχαίων Ελλήνων τα οποία είναι πλήρως λειτουργικά και αξιόπιστα και η κατασκευή τους βασίζεται αποκλειστικά στην αρχαία ελληνική γραμματεία και τις αγγειογραφικές απεικονίσεις.
Λειτουργεί από Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου μέχρι και Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου με το εισιτήριο εισόδου της ΔΕΘ και σύμφωνα με το ωράριο της ΔΕΘ.
Μετά το πέρας της Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης, η Εκθεση «ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ» από το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά (www.kotsanas.com) σε Αρχαία Ολυμπία και Κατάκολο θα συνεχίσει τη λειτουργία της μέχρι τις 5 Ιανουαρίου.





Τα εκθέματα σημιουργήθηκαν κατόπιν πολύχρονης ενδελεχούς έρευνας και μελέτης της αρχαιοελληνικής, λατινικής κι αραβικής γραμματείας, των αγγειογραφικών πληροφοριών και των ελάχιστων σχετικών αρχαιολογικών ευρημάτων. Στόχος της έκθεσης είναι να αναδείξει τη σχετικά άγνωστη αυτή πτυχή του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και να αποδείξει πως η τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων λίγο πριν το τέλος του αρχαιοελληνικού κόσμου ήταν συγκλονιστικά όμοια με τις απαρχές της σύγχρονης τεχνολογίας.

Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης περί τα 40 ανακατασκευασμένα μουσικά όργανα των αρχαίων Ελλήνων τα οποία είναι πλήρως λειτουργικά και αξιόπιστα και η κατασκευή τους βασίζεται αποκλειστικά στην αρχαία ελληνική γραμματεία και τις αγγειογραφικές απεικονίσεις.


Λειτουργεί από Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου μέχρι και Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου με το εισιτήριο εισόδου της ΔΕΘ και σύμφωνα με το ωράριο της ΔΕΘ.


Μετά το πέρας της Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης, η Εκθεση «ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ» από το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά (www.kotsanas.com) σε Αρχαία Ολυμπία και Κατάκολο θα συνεχίσει τη λειτουργία της μέχρι τις 5 Ιανουαρίου.











Πηγή:thestival.gr

http://www.tokarfi.gr/