Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σιωπη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σιωπη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

25 Δεκεμβρίου, 2023

Ἡ σιωπὴ τοῦ Ἰωσὴφ

 Καλλιακμάνης Βασίλειος

Καθηγητοῦ Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ.

Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ γλώσσα τοῦ μέλλοντος αἰῶνος θὰ εἶναι ἡ σιωπή, τότε ὁ Ἰωσήφ, ὁ Μνήστωρ τῆς Παρθένου, εἶναι τύπος τοῦ ἀνθρώπου τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Στὰ εὐαγγέλια δὲν διασώζεται κανένας λόγος του, δὲν ἀναφέρεται καμιὰ συνομιλία του. Περιγράφονται μόνο οἱ σκέψεις του καὶ οἱ ἐνέργειές του. Προσεγγίζει τὸ μυστήριο τῆς ἄφατης κένωσης τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ μὲ δέος, περίσκεψη καὶ σιωπή. Κι ὅταν λογισμοὶ ἀμφιβολίας τὸν κατακλύζουν, κι ὅταν ἡ ταραχὴ τοῦ προξενεῖ ἀνυπόφορο ψυχικὸ πόνο, τότε μιλάει ὁ οὐρανός.

Ἀλλὰ ἂς πάρουμε τὰ πράγματα ἀπὸ τὴν ἀρχή. Ὁ Ἰωσὴφ ἐπιλέχθηκε στὸ κατώφλι τοῦ γήρατός του νὰ γίνει προστάτης καὶ φύλαξ τῆς Παρθένου. Ὅμως στὴ διάρκεια τῆς μνηστείας, Ἐκείνη βρέθηκε ἔγκυος “ἐκ Πνεύματος Ἁγίου”. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τοῦ προκάλεσε ἀμφιβολίες καὶ τὴν θεώρησε “κλεψίγαμο”. Σύμφωνα μὲ τὸν ποιητὴ τοῦ Ἀκαθίστου ΄Ὕμνου: “Ζάλην ἔνδοθεν ἔχων λογισμῶν ἀμφιβόλων, ὁ σώφρων Ἰωσὴφ ἐταράχθη”.

Ἡ ταραχὴ αὐτὴ “μεταφράζεται” μὲ γλαφυρὸ καὶ δραματικὸ τρόπο ἀπὸ ἄλλο ὑμνωδό: “Τάδε λέγει Ἰωσὴφ πρὸς τὴν Παρθένον· Μαρία, τί τὸ δράμα τοῦτο, ὁ ἐν σοι τεθέαμαι; Ἀπορῶ καὶ ἐξίσταμαι, καὶ τὸν νοῦν καταπλήττομαι. Ἀντὶ τιμῆς, αἰσχύνην· ἀντ’ εὐφροσύνης, τὴν λύπην· ἀντὶ τοῦ ἀπαινεῖσθαι, τὸν ψόγον μοι προσήγαγες. Οὐκ ἔτι φέρω λοιπόν, τὸ ὄνειδος ἀνθρώπων· ὑπὸ γὰρ ἱερέων ἐκ τοῦ ναοῦ ὡς ἄμεμπτον Κυρίου σὲ παρέλαβον· καὶ τί τὸ ὀρώμενον;”.

Ὃμως παρὰ τοὺς λογισμούς, ἐπειδὴ ὁ Ἰωσὴφ ἦταν εὐσεβὴς καὶ δίκαιος, δὲν θέλησε νὰ διαπομπεύσει τὴ Μαριάμ. Ἀποφάσισε νὰ διαλύσει τὸν ἀρραβώνα χωρὶς ἐπίσημη διαδικασία. Τότε ἀκριβῶς ἐμφανίστηκε στὸν ὕπνο τοῦ ἄγγελος Κυρίου καὶ τοῦ εἶπε: “Ἰωσήφ, ἀπόγονέ τοῦ Δαβίδ, μὴ διστάσεις νὰ πάρεις στὸ σπίτι σου τὴ Μαριάμ, γιατί τὸ παιδὶ ποὺ περιμένει προέρχεται ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Θὰ γεννήσει γιό, καὶ θὰ τοῦ δώσεις τὸ ὄνομα Ἰησοῦς, γιατί αὐτὸς θὰ σώσει τὸ λαό του ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες του” (Μάτθ. 1, 20-21).

Ὁ Ἰωσὴφ εἶναι μοναδικὸ πρόσωπο, διότι ἀκολούθησε τὴν ὁδὸ τῆς καρδιᾶς καὶ ὄχι τὴν αὐστηρότητα τοῦ νόμου. Χαρακτηρίστηκε δίκαιος, παρότι δὲν ἔμεινε προσκολλημένος στὸν παλαιὸ νόμο, τὸν ὁποῖο ὑπερέβη συνεργώντας στὸ ἔργο τῆς χάριτος. Ἔγινε διάκονος τῆς νέας διαθήκης, ὄχι τοῦ γράμματος τοῦ νόμου ἀλλὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ. “Το γὰρ γράμμα ἀποκτέννει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ” (Β’ Κόρ. 3,7). Ἐξάλλου, ἡ χριστιανικὴ δικαιοσύνη βρίσκεται πέρα καὶ πάνω ἀπὸ τὰ ὅρια ὁποιασδήποτε προσκόλλησης στὸ γράμμα τοῦ νόμου.

Ὁ εὐαγγελικὸς λόγος εἶναι ζωντανὸς καὶ δραστικός, πιὸ κοφτερὸς κι ἀπὸ κάθε δίκοπο σπαθί· εἰσχωρεῖ βαθιὰ καὶ κρίνει τοὺς διαλογισμοὺς καὶ τὶς προθέσεις τῶν ἀνθρώπων (βλ. Ἑβρ. 4,12). Ἐξίσου ὅμως σωστικὴ μπορεῖ νὰ ἀποβεῖ καὶ ἡ σιωπή. Ὄχι ἡ ἔνοχη σιωπή, ἀλλὰ ἐκείνη ποὺ συνοδεύεται ἀπὸ ἁπλότητα καρδιᾶς, διαύγεια, εὐρυχωρία καὶ ἄνευ ὅρων ὑπακοὴ στὸ θεῖο θέλημα. Στὴν περίπτωση τοῦ Ἰωσὴφ ἡ σιωπὴ ὑπουργεῖ τὸ θαῦμα τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ.

Σὲ ἐποχὴ πολυλογίας, ἀργολογίας καὶ πληθωρισμοῦ ἀκόμη καὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λόγου, εἶναι σχεδὸν ἀδύνατο νὰ ἐκτιμηθεῖ ἡ ἀξία τῆς σιωπῆς. Εἶναι ἀκόμη δύσκολο στὴ σύγχρονη ὀρθολογιστικὴ ἐποχὴ νὰ προσεγγίσει κάποιος τὴ θεία Γέννηση ὅπως ὁ Ἰωσήφ. Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ θὰ ὑπερβεῖ τὸ κέλυφος τῆς ἀνθρώπινης λογικῆς καὶ θὰ λευκάνει τὴν καρδιά του, θὰ γευθεῖ ἔστω καὶ ἀμυδρὰ τὴν παρουσία τοῦ “πτωχεύσαντος δὶ’ ἠμᾶς” Λυτρωτῆ, εἴτε “ἔνδον ἐν τῇ καρδίᾳ”, εἴτε στὰ πρόσωπα τῶν ἀγαπητῶν ἀδελφῶν ἀλλὰ καὶ τῶν “ἄλλων”, τῶν ἐλαχίστων.

https://agiazoni.gr/%e1%bc%a1-%cf%83%ce%b9%cf%89%cf%80%e1%bd%b4-%cf%84%ce%bf%e1%bf%a6-%e1%bc%b0%cf%89%cf%83%e1%bd%b4%cf%86/

14 Οκτωβρίου, 2022

Πατερικός Λόγος: «Όσο ήρεμα υποφέρεις, τόσο περισσότερο θα νικήσεις».

 

Ο Ι. Χρυσόστομος περί αγάπης και υπομονής.

Τον Χριστό ο μαθητής Του Τον πρόδωσε, οι άλλοι Τον εγκατέλειψαν και έφυγαν, εκείνοι που ευεργετήθηκαν Τον έφτυσαν, ο δούλος του αρχιερέως Τον ράπισε, οι στρατιώτες Τον κολάφιζαν, οι διερχόμενοι Τον κοροίδευαν και Τον βλασφημούσαν, οι ληστές Τον κατηγόρησαν και σε κανένα δεν απηύθυνε λόγο, αλλά τους αντιμετώπιζε όλους με σιωπή, διδάσκοντας εσένα έμπρακτα, ότι όσο ήρεμα υποφέρεις, τόσο περισσότερο θα νικήσεις όσους σε κακοποιούν και θα εκτιμηθείς απ’ όλους.

Ιερός Χρυσόστομος..

https://www.dogma.gr/dialogos/paterikos-logos-oso-irema-ypofereis-toso-perissotero-tha-nikiseis/158099/

A.P.

30 Σεπτεμβρίου, 2018

Ἡ ἀρετὴ τῆς σιωπῆς


Ἀρχιμ. Ἐφραίμ Μιλτιάδου, Καθηγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς
Ἁγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σπάρτης

Η σύγχρονη κοινωνία ποὺ ζοῦμε εἶναι
ἐξαρτημένη ἀπὸ τὴν πολυφωνία, τὴν πολυ-
λογία καὶ τὴν ἀκατάσχετη ροὴ τῶν ποικίλων
πληροφοριῶν. Ὅλοι μιλᾶνε καὶ κανεὶς δὲν
ἀκούει.
Ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος πολὺ
εὔστοχα μᾶς τονίζει ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα μυ-
ρίων λόγων εἶναι ἡ σιωπή.
Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ μάθει νὰ σιωπᾶ,
νὰ ἀκούει γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ ἐπεξεργάζεται
σωστὰ τίς πληροφορίες καὶ νὰ διαμορφώ-
νει ἀντικειμενικὴ ἄποψη. Ὅποιος μπορεῖ νὰ
βάλει φρένο στὸ στόμα του μπορεῖ νὰ
βάλει φρένο καὶ στὸ σῶμα του ὁλόκληρο
καί στὴν ὕπαρξή του γενικότερα.

Οἱ σύγχρονοι ψυχολόγοι ἐπιβεβαιώνουν
αὐτὰ ποὺ λέγουν οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας
ἐδῶ καὶ δυὸ χιλιάδες χρόνια. Δηλαδὴ ὁ
ἄνθρωπος ποὺ μιλάει συνεχῶς καὶ θέλει νὰ
ἐπιβάλλει τήν ἄποψή του εἶναι ἀνασφαλὴς
καὶ ἐσωτερικὰ ἀνεπαρκής.
Προσπαθεῖ νὰ
πείσει τὸν ἀκροατή του μὲ χίλια δυὸ
ἐπιχειρήματα, ἐνῶ ἡ ζωὴ του εἶναι
ἀκατάστατη γιατί ὑπάρχει ἀνακολουθία
λόγων καὶ ἔργων. Ἐάν ὁ ἄνθρωπος δὲ γεμί-
σει ἐσωτερικὰ μὲ τὴν παρουσία τοῦ
Χριστοῦ, στὴν οὐσία μένει ἄδειος κινώντας
τὰ χείλη του καὶ ὄχι τὴν καρδιά του. Ὁ Κύ-
ριός μας στὴν ἐπίγεια διαδρομὴ του ἔλεγε
τὰ ἀπαραίτητα γιὰ τὴ σωτηρία μας. Ἐνῶ ἡ
σιωπὴ Του μπροστὰ στὸν Πιλάτο
δημιουργεῖ σεβασμὸ καὶ ἐντύπωση.
Ὁ Ἀπόστολος Πέτρος ἐπειδὴ ὁμίλησε,
ἔκλαυσε πικρά. Ὁ Κύριος παρεχώρησε νὰ
ταπεινωθεῖ καὶ συγκεντρωθεῖ περισσότερο
στὸν ἑαυτό του, γιατί τὰ μεγάλα λόγια εἶναι
ἀνέξοδα καὶ ἀνώδυνα.
«Κρεῖσον πεσεῖν ἀπό ὕψους εἰς γῆν ἤ ἀπὸ
γλώσσης » (Σοφία Σειρὰχ κ΄, 18). Δηλαδὴ τὸ
πέσιμο ἀπὸ ψηλά μᾶς τραυματίζει
σωματικὰ ἐνῶ τὸ πέσιμο ἀπὸ τὰ λόγια μας
γκρεμίζει καὶ ζημιώνει τὴν ψυχή μας.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακας μᾶς λέγει ὅτι
ἡ ἠρεμία καὶ ἡ σιωπὴ ἐνὸς ταπεινοῦ ἀνδρὸς
καταργεῖ τὴν κενόδοξη καυχησιολογία ἑνὸς
ἄλλου.
Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ Θεὸς ἀπουσιάζει
ἀπὸ τὴ ζωὴ ἑνὸς ἀνθρώπου αὐτός
προσπαθεῖ μὲ κάθε τρόπο νὰ ἀναπληρώσει
τὸ κενὸ μὲ κούφια λόγια, μὲ λογικοφανῆ
ἐπιχειρήματα χωρὶς οὐσιαστικὸ περιεχό-
μενο.
Ἕνας σύγχρονος καλλιτέχνης ἔλεγε πολὺ
ἔξυπνα ὅτι οἱ λέξεις σήμερα ἔχουν χάσει τὸ
νόημά τους. Ἄλλα λέγει ὁ ἄνθρωπος, ἄλλα
ἐννοεῖ καὶ ἄλλα κάνει. Γι’ αὐτὸ εἶναι δύ-
σκολο νὰ συνεννοηθοῦμε μεταξύ μας γιατί
δὲν ὑπάρχει ἡ γλώσσα τῆς ἀγάπης καὶ τῆς
εἰλικρίνειας.

Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης στὶς διδαχὲς
του πολὺ σοφά μᾶς διδάσκει ὅτι σήμερα οἱ
περισσότεροι ἄνθρωποι μιλοῦν πολλὲς
ξένες γλῶσσες καὶ ὅμως τὴν πνευματικὴ
γλώσσα δὲν τὴν κατέχουνε, γι’ αὐτὸ καὶ
ὑπάρχει σύγχυση, ἀκαταστασία καὶ
ἀσυνεννοησία.
Ὁ Ἅγιος Κλήμης Ἀλεξανδρείας ἔλεγε:
«Ὅταν οἱ ἄθεοι ἀκοῦνε ἀπό τό στόμα μας
τό κήρυγμα περί Θεοῦ, θαυμάζουν τό
μεγαλεῖο καί τήν ὀμορφιά Του. Ὅταν ὅμως
ἀνακαλύπτουν ὅτι οἱ πράξεις μας δέν εἶναι
ἄξιες τῶν λόγων μας, τότε στρέφονται ἀπό
τό θαυμασμό στή βλασφημία, λέγοντας ὅτι
πρόκειται γιά παραμύθι καί πλάνη».
Συμπερασματικὰ πρέπει νὰ μιλᾶμε προ-
σεκτικά. Νὰ ἀφήνουμε χῶρο στὴν καρδιά
μας γιὰ νὰ μιλάει ὁ Χριστός μὲ τὸ
ἀλάνθαστο Πανάγιο στόμα Του.
Ἄς λέμε τὰ
ἀπαραίτητα καὶ ἂς μὴν προσπαθοῦμε νὰ
πείσουμε τοὺς ἄλλους μὲ τὰ λόγια μας. Ἡ
ζωή μας πρέπει νὰ μιλήσει ἐκκωφαντικὰ καὶ
τότε θὰ μιλήσουν καὶ τὰ λόγια μας.
Νὰ πά-
ρουμε ὡς παράδειγμα τὸν Κύριό μας γιὰ νὰ
βαδίσουμε μὲ ἀσφάλεια στὴ ζωή μας. Νὰ
λέμε λίγα καὶ νὰ κάνουμε πολλά
. Αὐτὴ εἶναι
ἡ καλύτερη μέθοδος ποὺ ὁδηγεῖ σίγουρα σὲ
πνευματικὲς ἀναβάσεις. Ἡ σιωπή μας, ἐάν
ἔχει πνεῦμα Θεοῦ, πολλὲς φορὲς εἶναι
εὔλαλη. Ἐξάλλου ἡ σιωπὴ εἶναι τὸ μυστήριο
τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ μᾶς
ἀναφέρει στὰ συγγράμματά του ὅτι περισ-
σότερο ἀπό ὅλες ἀρετές ἄς ἀγαπήσουμε τὴ
σιωπὴ γιατί αὐτή θὰ μᾶς ὁδηγήσει στὸν Πα-
ράδεισο, ἐνῶ ἕνας Ἅγιος Ἀσκητὴς ἔλεγε
χαρακτηριστικὰ «ὅσες φορὲς ὁμίλησα τὸ
μετανόησα καὶ ὅσες φορὲς δὲν μίλησα
οὐδέποτε τὸ μετανόησα»
. Ἄς τούς
ἀφουγκραστοῦμε γιὰ νὰ μιμηθοῦμε τὴν
φωτεινὴ ζωὴ τους.

περιοδικο ''οσιος Νικων'' 202