Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ταπεινωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ταπεινωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

28 Ιανουαρίου, 2026

ΚΥΝΗΓΟΣ ΚΑΙ ΕΡΗΜΙΤΗΣ

 –Μια παραστατική παραβολή του Αγίου Σιλουανού   για τις ατελείωτες αξιώσεις της υπερηφανείας
στον ανθρώπινο νου και την εν γένει ζωή…
Ένας κυνηγός, αγαπούσε πολύ να περιφέρεται στα δάση και τους κάμπους για κυνήγι. Κάποια ημέρα, κυνηγώντας για πολλή ώρα, ανέβαινε σ’ ένα ψηλό βουνό κι επειδή κουράστηκε, κάθισε σε μια μεγάλη πέτρα. Βλέποντας ένα σμήνος από πουλιά να πετά από την μία κορυφή στην άλλη, σκέφτηκε: «Γιατί ο Θεός δεν έβαλε φτερά στον άνθρωπο, για να μπορεί να πετάει;».
Εκείνη την ώρα, από τον ίδιο τόπο περνούσε ένας ταπεινός ερημίτης και γνωρίζοντας τις σκέψεις του κυνηγού, του είπε: «Συλλογίζεσαι, γιατί ο Θεός δεν σου έδωσε φτερά. Αλλά, αν σου δώσει φτερά, πάλι δεν θα είσαι ευχαριστημένος και θα πεις: ‘‘Τα φτερά μου, είναι αδύνατα. Και μ’ αυτά δεν μπορώ να πετάξω ως τον ουρανό για να δω τί υπάρχει εκεί!’’. Και αν σου δοθούν τέτοια δυνατά φτερά, που να μπορέσεις να ανεβείς ως τον ουρανό, και τότε θα είσαι ανικανοποίητος και θα πεις: ‘‘Δεν καταλαβαίνω τί γίνεται εδώ!’’. Και αν σου δοθεί να καταλάβεις, τότε και πάλι δεν θα είσαι ευχαριστημένος, και θα πεις: ‘‘Γιατί εγώ δεν είμαι άγγελος;’’. Και αν γίνεις άγγελος, τότε και πάλι θα είσαι δυσαρεστημένος, και θα πεις: ‘‘Γιατί δεν είμαι Χερουβείμ;’’. Και αν γίνεις Χερουβείμ, τότε θα πεις: ‘‘Γιατί ο Θεός δεν μ’ αφήνει να κυβερνώ τον ουρανό;’’. Και αν σου δοθεί να κυβερνάς τον ουρανό, τότε δεν θα ευχαριστηθείς και, σαν κάποιον άλλον, θα ζητήσεις ‘‘περισσότερα’’. Γι’ αυτό, πάντα να ταπεινώνεσαι και, έτσι, θα είσαι ικανοποιημένος με ό,τι σου δίνεται και τότε θα ζεις με τον Θεό».
Ο κυνηγός είδε ότι ο ερημίτης είπε την αλήθεια και ευχαρίστησε τον Θεό, επειδή του έστειλε τον μοναχό, για να τον συνετίσει και να τον διδάξει την οδό της ταπεινώσεως…

ΑΓΙΟΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ (1866–1938)

[(1) Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ): «Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», α΄ μέρος, κεφ. στ΄ («Τα είδη της φαντασίας και ο αγώνας εναντίον της»), σελ. 210–211, 10η έκδοση, Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας, 2003. (2) Φωτογραφία: Platon (Antomiou).]




https://toeilhtarion.blogspot.com/2014/01/blog-post_3308.html

26 Σεπτεμβρίου, 2024

Ταπείνωση

  Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ ἀρετή, πού μᾶς ἀνεβάζει στόν Παράδεισο, ἐνῶ ἀντιθέτως ἡ ὑπερηφάνεια, αὐτή ἡ θανάσιμη ἁμαρτία, μᾶς κατεβάζει στήν Κόλαση. Τί λέγει ὁ Ἀπ. Ἰάκωβος: «Ὁ Θεός ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δέ δίδωσι χάριν» (Ἰακ. δ´ 6). Ἀλλά καί πόσα μᾶς δίδαξαν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τήν ταπείνωση μέ τήν ἴδια τήν ζωή τους. 

Ὁ Ὅσιος Παφνούτιος εἶχε πεῖ τά ἑξῆς: «Δύο φορές τό μήνα πήγαινα στούς γέροντες βαδίζοντας δώδεκα μίλια καί τούς φανέρωνα τούς λογισμούς μου. Αὐτοί τίποτε ἄλλο δέν μοῦ ἔλεγαν παρά τό ἑξῆς: “Ὅπου καί νά πᾶς μή ἔχεις μεγάλη ἰδέα γιά τόν ἑαυτόν σου καί θά εἰρηνεύης”»

Ὁ δέ Ἀββᾶς Τιθόης εἶχε τονίσει τό ἑξῆς: «Τό νά θέτη κάποιος τόν ἑαυτόν του κάτω ἀπό ὅλα τά δημιουργήματα αὐτό εἶναι ταπείνωση». 

* * * 

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Κουκουζέλης (1/10) ἦταν ὁ μελωδικότερος ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς του, γι᾽ αὐτό καί ὅλοι τόν φώναζαν ἀγγελόφωνο. Ἐπειδή ὅλοι τόν τιμοῦσαν γιά τίς ἀρετές καί γι᾽ αὐτό τό τάλαντο, πού εἶχε καί ἰδιαίτερα ὁ Αὐτοκράτωρ, γιά νά μή χάση τήν αἰώνια βασιλεία ἐξ αἰτίας τῆς πρόσκαιρης δόξας, ἔφυγε κρυφά καί πῆγε στό Ἅγιο Ὄρος. Ἐκεῖ ὅταν ἔφθασε καί τόν ρώτησαν ποιός εἶσαι εἶπε: «Μοναχός ἐπιθυμῶ νά γίνω, καί βοσκός ἤμουν». Ὁ Ἡγούμενος ὅταν ἄκουσε αὐτό χάρηκε πολύ, διότι εἶχε ἀνάγκη ἀπό ἕνα τέτοιο ἄνθρωπο. Ὅμως τόν δοκίμασε πρῶτα καί ἀφοῦ τόν ἔκειρε Μοναχό, τόν ἔστειλε στήν ἔρημο νά βόσκη τράγους. Ὁ Αὐτοκράτωρ εἶχε μεγάλη στενοχώρια, πού χάθηκε ὁ Ἰωάννης καί ἔστειλε παντοῦ ἀνθρώπους, γιά νά τόν βροῦν. Ὁ Ἰωάννης ὅμως ἔβοσκε τούς τράγους του σέ ἕνα ἀκρωτήρι τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Μιά μέρα λοιπόν ὁ Ὅσιος ἐκεῖ πού ἔβοσκε τούς τράγους καί ἀφοῦ βεβαιώθηκε ὅτι γύρω του δέν ὑπῆρχε κανείς, γιά νά τόν βλέπη, ἄρχισε νά ψάλη ὕμνους πρός τόν Θεό μέ πολλή τέχνη καί κατάνυξη. Κάποιος ἀσκητής, πού κατοικοῦσε μέσα σέ κάποια σπηλιά, ἐκεῖ κοντά, ὅταν ἄκουσε τέτοια γλυκύτατη καί ἀγγελική μελωδία, βγῆκε ἀπό τό σπήλαιο, γιά νά ἰδῆ ἀπό ποῦ προέρχεται. Ὅμως μέ μεγάλη ἔκπληξη εἶδε ἕνα φοβερό θέαμα: Ὁ μέν βοσκός νά ψάλη αὐτούς τούς γλυκύτατους ὕμνους, οἱ δέ τράγοι νά στέκωνται σάν ἀνθρώπινα ὄντα καί ἔκπληκτα καί χαρούμενα νά παρακολουθοῦν αὐτήν τήν ἀγγελική καί ὄχι ἀνθρώπινη μελωδία. Ὁ ἀσκητής χωρίς νά χάση χρόνο ἔτρεξε ἀμέσως στόν Ἡγούμενο καί ἀνέφερε τό γεγονός. Ὁ Ἡγούμενος ἀμέσως κάλεσε τόν Ἰωάννη καί τόν ρωτᾶ: «Ἐσύ εἶσαι ὁ Ἰωάννης ὁ Κουκουζέλης, πού ἀναζητᾶ ὁ βασιλεύς;». Ὁ Ἰωάννης τότε ἔπεσε στά πόδια τοῦ Ἡγουμένου καί μέ δάκρυα  στά μάτια τοῦ εἶπε: «Ἐγώ εἶμαι ὁ ἁμαρτωλός καί ἀνάξιος. Ὅμως θερμά σέ παρακαλῶ μή μέ φανερώσης, ἀλλά ἄφησέ με σ᾽ αὐτό τό ταπεινό καί εὐτελές διακόνημα, πού μοῦ ἔδωσες ἀπό τήν ἀρχή, νά βόσκω τράγους». Καί πράγματι ἔτσι καί ἔγινε. 

* * * 

Στὸ Γεροντικὸ διαβάζουμε γιὰ τὸν Ὅσιο Ἰωάννη τὸν Κολοβό: «Ἐνῶ καθόταν κάποτε μπροστὰ ἀπὸ τὴν ἐκκλησία, τὸν τριγύρισαν οἱ ἀδελφοὶ καὶ τοῦ ἐξέθεταν τοὺς λογισμούς τους. Βλέποντάς το αὐτὸ ἕνας ἀπὸ τοὺς γέροντες καὶ κινούμενος ἀπὸ φθόνο, τοῦ λέγει: «Τὸ κανάτι σου, Ἰωάννη, εἶναι γεμάτο ἀπὸ φαρμάκι». Τοῦ λέγει ὁ Ἀββᾶς Ἰωάννης: «Ἔτσι εἶναι, Ἀββᾶ. Καὶ αὐτὸ τὸ εἶπες, βλέποντας μόνο τὰ ἔξω. Ἂν ἔβλεπες καὶ τὰ μέσα, τί θὰ ἔλεγες;». 

* * * 

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος παρατηρεῖ: «Ταπεινοφροσύνη εἶναι ὅταν κάποιος, ἄν καὶ ἀναγνωρίζει στὸν ἑαυτό του μεγάλη ἀξία, δὲ φαντάζεται γιὰ τὸν ἑαυτό του τίποτε τὸ μεγάλο. Ἐνῶ εὐγνωμοσύνη εἶναι ὅταν κάποιος, ἐνῶ εἶναι ἁμαρτωλός, τό ὁμολογεῖ αὐτό. Ἂν ὅμως ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἀναγνώριζε στὸν ἑαυτό του κανένα ἀγαθὸ ἀπέσπασε τόση εὔνοια ἀπ᾽ τὸν Θεό, ἐπειδὴ ὁμολόγησε αὐτὸ ἀκριβῶς ποὺ ἦταν, πόση παρρησία θ᾽ ἀπολαύσουν αὐτοὶ ποὺ μποροῦν νὰ ποῦν τὰ πολλά τους κατορθώματα, ἀλλ᾽ ὅλα τὰ ξεχνοῦν καὶ συγκαταλέγουν τὸν ἑαυτό τους ἀνάμεσα στοὺς τελευταίους; 

(Ἀπ᾽ τὴν Ὁμιλία του «ΕΠΙΤΙΜΗΣΙΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΑΠΟΛΕΙΦΘΕΝΤΩΝ» 

ορθοδ.τυπος2085

17 Φεβρουαρίου, 2024

Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ τελειότητα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς

Γέρων Θαδδαῖος Στρμπούλοβιτς τῆς Βιτόβνιτσα

Πῶς θὰ καταλάβουμε ἂν ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἢ ὄχι;

Νὰ ὁρίστε πῶς. Ἂν στενοχωριέσαι γιὰ ὁτιδήποτε, αὐτὸ σημαίνει πὼς δὲν ἄφησες τὸν ἑαυτό σου ὁλόκληρο στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, παρ’ ὅλο ποὺ ἐξωτερικὰ φαίνεται ὅτι τὸ ἔκανες. Ὅποιος ζεῖ σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς δὲν στεναχωριέται γιὰ τίποτε! Ὅταν ὁ τέτοιου εἴδους ἄνθρωπος ἔχει κάποια ἀνάγκη, παρακαλάει τὸν Θεό. Ἂν δὲν πάρει αὐτὸ ποὺ ζητάει, μένει ἥσυχος, πρᾶος σὰν νὰ τὸ πῆρε. Ἡ ψυχὴ ποὺ ἀφέθηκε στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τίποτε δὲν φοβᾶται. Δὲν φοβᾶται οὔτε τὶς ἀπειλές, οὔτε τοὺς ληστὲς καὶ γιὰ ὅλα ὅσα τοῦ συμβαίνουν λέει:

Ἔτσι ἦταν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἀκόμη καὶ γιὰ τὴν ἀρρώστια ὁ ἥσυχος ἄνθρωπος σκέφτεται πὼς καὶ αὐτὴ ἡ ἀρρώστια θὰ μὲ βοηθήσει σὲ κάτι, μοῦ εἶναι χρήσιμη γιὰ κάτι, ἀλλιῶς δὲν θὰ μοῦ τὴν ἔστελνε ὁ Θεός. Ἔτσι φυλάγουμε τὴν ἠρεμία, τὴν γαλήνη καὶ στὴν ψυχὴ καὶ στὸ σῶμα μας.

Ὁ Κύριος κάλεσε τὸν καθένα ἀπὸ μᾶς στὴν ὕπαρξη μὲ ἕνα συγκεκριμένο στόχο καὶ σχέδιο. Καὶ τὸ παραμικρὸ χορταράκι αὐτοῦ τοῦ πλανήτη ἔχει ἕνα εἶδος ἀποστολῆς ἐδῶ στὴ γῆ. Καὶ πόσο ἀληθεύει αὐτὸ γιὰ τὰ ἀνθρώπινα ὄντα! Ὡστόσο, ἐμεῖς διαταράσσουμε ἐνίοτε καὶ ἐμποδίζουμε τὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ. Ἔχουμε τὴν ἐλευθερία εἴτε νὰ ἀποδεχτοῦμε τὸ θέλημά του εἴτε νὰ τὸ ἀπορρίψουμε. Ὁ Θεὸς ποὺ εἶναι ἀγάπη, δὲν θέλει νὰ ἄρει αὐτὴ τὴν ἐλευθερία ἀπὸ μᾶς. Μᾶς δόθηκε ἀπόλυτη ἐλευθερία, ἀλλὰ ἐμεῖς, πάνω στὴν τρέλα μας, ποθοῦμε συχνὰ ἄχρηστα πράγματα.

Δὲν μποροῦμε νὰ ἐπιτύχουμε τὴ σωτηρία μὲ κανέναν τρόπο πέρα ἀπὸ τὴ μεταμόρφωση τοῦ νοῦ μας, τὴ μεταμόρφωσή του σὲ κάτι διαφορετικὸ ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἦταν. Ὁ νοῦς μας θεώνεται ἀπὸ μιὰ ἰδιάζουσα ἐνέργεια τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ. Γίνεται ἀπαθὴς καὶ ἅγιος. Ἕνας θεωμένος νοῦς ζεῖ ἀκατάπαυστα μὲ τὴ μνήμη τοῦ Θεοῦ. Γνωρίζοντας ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι μέσα μας κι ἐμεῖς ἐν Αὐτῷ, ὁ θεωμένος νοῦς εἶναι ὁλότελα οἰκεῖος μὲ τὸν Θεό. Ὁ Θεὸς εἶναι παντοῦ κι ἐμεῖς εἴμαστε σὰν ψάρια μέσα στὸ νερὸ ὅταν εἴμαστε ἐν Θεῷ. Τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ λογισμοί μας Τὸν ἐγκαταλείπουν, ἀφανιζόμαστε πνευματικά.

Πρέπει κανεὶς νὰ κηρύττει ὄχι ἀπὸ τὸ ὀρθολογιστικό του μυαλό, ἀλλὰ μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά του. Μόνο ὅ,τι προέρχεται ἀπὸ τὴν καρδιὰ μπορεῖ νὰ ἀγγίξει μιὰ ἄλλη καρδιά.

Πρέπει νὰ ὑποφέρουμε ἀρκετὰ στὴν καρδιά μας ὥστε νὰ μάθουμε τὴ ταπεινοφροσύνη. Ὁ Κύριος στέκει διαρκῶς στὸ πλάι μας, ἐπιτρέποντας νὰ νιώσουμε πόνο ἀριστερὰ στὸ στῆθος μας, ἔτσι ὥστε νὰ φύγει ἀπὸ μέσα μας ὅλη ἡ δυσωδία. Κι ἐμεῖς αὐτὸ ποὺ λέμε συνέχεια εἶναι, «Ἐκεῖνο καὶ τὸ ἄλλο μοῦ εἶπε… Μὲ προσέβαλε ὅσο δὲν παίρνει… Ε, αὐτὸ εἶναι ἀσυγχώρητο!».

Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συγχωροῦμε, τὴ στιγμὴ ποὺ εἴμαστε ἴδιοι μὲ τοὺς ἄλλους; Πόσες καὶ πόσες φορὲς δὲν ἔχουμε κι ἐμεῖς προσβάλλει τους πλησίον μας; Πρέπει λοιπὸν νὰ μάθουμε νὰ διατηροῦμε τὴ γαλήνη μας. Δὲν μπορεῖς νὰ μάθεις τὴν ταπείνωση, ἂν δὲν ἔχεις φτάσει νὰ ὑποφέρεις πολλὰ στὴν καρδιά σου.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες λένε ὅτι ἂν δὲν ταπεινώσουμε τὸν ἑαυτό μας, ὁ Κύριος δὲν θὰ σταματήσει νὰ μᾶς ταπεινώνει. Θὰ χρησιμοποιήσει κάποιον προκειμένου νὰ μᾶς ταπεινώσει. Κάποιος θὰ προκαλέσει τὴν ὀργή μας καὶ θὰ τὸ κάνει μέχρι νὰ μάθουμε νὰ παραμένουμε ἤρεμοι καὶ γαλήνιοι κάθε φορὰ ποὺ προκαλούμαστε.

Νομίζουμε ὅτι ξέρουμε πολλά, ἀλλὰ ὅσα ξέρουμε εἶναι πολὺ λίγα. Ἀκόμα κι ἐκεῖνοι ποὺ ἀγωνίζονται σὲ ὅλη τους τὴ ζωὴ νὰ κάνουν τὴν ἀνθρωπότητα νὰ προοδεύσει – ἐμβριθεῖς ἐπιστήμονες καὶ ἰδιαίτερα καλλιεργημένοι ἄνθρωποι – συνειδητοποιοῦν ἐν τέλει ὅτι ἡ γνώση τους δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο πέρα ἀπὸ ἕνας κόκκος ἄμμου πλάϊ στὴ θάλασσα. Ὅλα μας τὰ ἐπιτεύγματα εἶναι ἀνεπαρκῆ.

Ἡ ταπείνωση εἶναι θεϊκὴ περιουσία· εἶναι ἡ τελειότητα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Ἀποκτᾶται μέσα ἀπὸ τὴν ὑπακοή. Ὅποιος δὲν εἶναι ὑπάκουος δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκτήσει τὴν ταπείνωση. Ὑπάρχουν πολὺ λίγοι σήμερα στὸν κόσμο, ποὺ ἔχουν ὑπακοή. Ἡ ταπείνωσή μας εἶναι ἀνάλογη τῆς ὑπακοῆς μας.

Ἡ φυσική, ἡ ἐξωτερικὴ ταπείνωση ἀποκτιέται πιὸ εὔκολα ἀπὸ τὴν ἐσωτερική, τὴν ταπείνωση τοῦ νοῦ. Αὐτὴ ἡ τελευταία εἶναι ἕνα ἰδιαίτερο δώρημα. Ὁ ἅγιος πατήρ μας Συμεῶν λέει ὅτι τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἔχει ἀποκτήσει τὴν ταπείνωση τοῦ νοῦ, δὲν μπορεῖ νὰ τὸν βλάψει τίποτα στὸν κόσμο. Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος, ὁτιδήποτε κι ἂν συμβαίνει, εἶναι πάντοτε εἰρηνευμένος. Αὐτὸ εἶναι πραγματικὰ μιὰ θεϊκὴ περιουσία.

https://agiazoni.gr/%e1%bc%a1-%cf%84%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%af%ce%bd%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%b5%e1%bc%b6%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%e1%bc%a1-%cf%84%ce%b5%ce%bb%ce%b5%ce%b9%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%84%e1%bf%86%cf%82-%cf%87/

06 Δεκεμβρίου, 2023

Στὴν ἑορτὴ τοῦ Ἁγίου Νικολάου

 Διονύσιος Ψαριανός

Μητροπολίτης Σερβίων καί Κοζάνης (+)

«Διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῆ πτωχείᾳ τὰ πλούσια».

Ἡ πρώτη ἀρετὴ τοῦ χριστιανοῦ εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. Τὴν ἀρετὴν τῆς ταπεινοφροσύνης προέταξεν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς τὴν περιλάλητον καὶ θεοδίδακτον ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίαν «Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι…» (1). Εἶναι δὲ ταπεινοφροσύνη, ὄχι τὸ συναίσθημα τῆς μειονεξίας, διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ ἡ σύγχρονος παιδαγωγική, οὔτε πολὺ περισσότερον ἡ ταπεινολογία, ἀλλὰ ἡ βαθεῖα καὶ ἁγία ἀρετή, ποὺ εἶναι ἡ σαφὴς γνῶσις τοῦ ἑαυτοῦ μας, τὸ «γνῶθι σαυτὸν» (2). Δηλαδὴ νὰ γνωρίζωμεν τὸν ἑαυτόν μας, νὰ μὴ λησμονῶμεν τίνες εἴμεθα. Ἕνα τέτοιο φρόνημα εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς προκοπῆς· διότι κανεὶς δὲν ἀνέρχεται ὑψηλότερα, ἂν δὲν ἀναγνώρισῃ καὶ δὲν ὁμολογήσῃ εἰς τὸν ἑαυτόν του ὅτι εἶναι χαμηλά, ὅτι τοῦ λείπουν ἀκόμη πολλά, ὅτι δὲν εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἔπρεπε καὶ ἠμποροῦσε νὰ εἶναι. Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς τὸ εἶπεν ἐπιγραμματικὰ· «πᾶς ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται» (3).

Κατὰ φυσικὸν λόγον, ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ πρώτη ἀρετὴ καὶ τοῦ ἱεροῦ κλήρου τῆς Ἐκκλησίας. Διάκονοι καὶ λειτουργοὶ εἶναι οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς ὅτι οὐδεὶς τῇ ἀληθείᾳ διακονεῖ καὶ λειτουργεῖ, ἂν δὲν εἶναι κεκοσμημένος διὰ τῆς ἀρετῆς τῆς ταπεινοφροσύνης. Εἰδεμὴ διακονεῖ καὶ ποιμαίνει τὸν ἑαυτόν του καὶ ἐργάζεται εἰς τὴν Ἐκκλησίαν διὰ τὸ ἴδιον συμφέρον. Ἰδοὺ πῶς τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ὁμιλεῖ εἰς τὴν θείαν Γραφὴν διὰ τὸ φρόνημα καὶ τὸ ἦθος τῶν ἱερῶν ποιμένων καὶ διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ διακονοῦν καὶ νὰ λειτουργοῦν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν. «Ποιμάνατε τὸ ἐν ὑμῖν ποίμνιον τοῦ Θεοῦ, ἐπισκοποῦντες μὴ ἀναγκαστῶς, ἀλλ\’ ἑκουσίως, μηδὲ αἰσχροκερδῶς, ἀλλὰ προθύμως, μηδ’ ὡς κατακυριεύοντες τῶν κλήρων, ἀλλὰ τύποι γινόμενοι τοῦ ποιμνίου…» (4).

Ὁ Ἅγιος Νικόλαος, τοῦ ὁποίου τὴν ἱερὰν μνήμην σήμερον ἑορτάζομεν, ἡ πραεῖα πρεσβυτικὴ μορφὴ ἐν τῇ χορείᾳ τῶν ἁγίων Ἱεραρχῶν, εἶναι ὁ τύπος τῆς ἱερατικῆς ταπεινοφροσύνης. «Εἰκόνα πραότητος» τὸν ὀνομάζει ἡ Ἐκκλησία, ἐπειδὴ ἀκριβῶς πρῶτος καρπὸς τῆς ταπεινοφροσύνης εἶναι ἡ πραότης. Ὁ Ἅγιος Νικόλαος εἶναι ὁ λειτουργός τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ μὲ τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὴν πραότητά του, μὲ τὸ φρόνημα τῆς στερήσεως μᾶλλον καὶ τῆς πτωχείας καὶ ὄχι μὲ τὸ συναίσθημα τῆς αὐτοϊκανοποιήσεως καὶ τῆς πλησμονῆς, ἔφθασεν εἰς τὴν πνευματικὴν πληρότητα καὶ ἀπέκτησε τὸν οὐράνιον πλοῦτον. Κανὼν καὶ πρότυπον εἶναι ὁ ἅγιος Ἱεράρχης, ἔτσι καθὼς τὸ ψάλλει ἡ Ἐκκλησία εἰς τὸ γνωστὸν εἰς ὅλους τροπάριον.

«Κανόνα πίστεως καὶ εἰκόνα πραότητος ἐγκράτειας διδάσκαλον ἀνέδειξέ σε τῇ ποίμνῃ σου ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια…».

Δὲν εἶναι ὁ ἐξωτερικὸς θόρυβος καὶ ἡ ἐπίδειξις ποὺ ἐπιβάλλουν τὸν ἱερὸν ποιμένα εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ποιμνίου του· δὲν εἶναι ἡ κοσμικὴ λαμπρότης καὶ ἡ κοινωνικὴ προβολή, ποὺ τὸν ἀναδεικνύουν. Εἶναι «ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια». Τοῦτο πολλάκις τὸ λησμονοῦμεν, διότι μᾶς παρασύρει ἡ ἐπιφάνεια, ἡ ἐξωτερικὴ ἐπιτυχία, διὰ τοῦτο καὶ δὲν προσέχομεν εἰς τὸ βάθος τῶν πραγμάτων. Ἐκεῖ εἰς τὸ βάθος εἶναι «ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια», ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν εὕρῃ τις καὶ τὴν ἀγαπήσῃ πρέπει νὰ ἔχῃ ταπεινὸν φρόνημα. Ἀλλοίμονο ἂν οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας πιστεύσωμεν ὅτι ἡ διακονία μας εἶναι ζήτημα κοσμικῶν συνθηκῶν καὶ προσωπικῶν μόνον ἱκανοτήτων.

Τότε θὰ μᾶς ἀφήσῃ ἡ θεία χάρις, θὰ μείνωμεν κενοὶ καὶ ἄχρηστοι. Ὁ Θεὸς ἐπιβλέπει μόνον ἐπὶ τοὺς ταπεινοὺς καὶ πράους.

Εἰς ἕνα ἐκ τῶν ἀσκητικῶν του λόγων ὁ Μέγας Βασίλειος γράφει τὸ ἐξῆς· «Μὴ σὲ βαθμὸς κλήρου ἐπαιρέτω, ἀλλὰ μᾶλλον ταπεινούτω. Προκοπὴ γὰρ ψυχῆς, προκοπὴ ταπεινώσεως· ὑστέρησις δὲ καὶ ἀτιμία ἐξ ὑψηλοφροσύνης τίκτεται. Ὅσον ἐγγίζειν σε τῶν ἱερατικῶν βαθμῶν τοῖς μείζοσι συμβαίη, τοσοῦτον ταπείνου σεαυτόν…» (5). Δηλαδή, «μὴ σὲ κάμνει νὰ ὑπερηφανεύεσαι ὁ ἱερατικὸς βαθμός, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ σοῦ γίνεται ὑπόμνησις διὰ νὰ ταπεινοφρονῇς. Διότι ὅσον περισσότερον κανεὶς ταπεινοφρονεῖ, τόσον περισσότερον πνευματικῶς προκόπτει· ἡ πνευματικὴ κενότης καὶ ἡ ἐσωτερικὴ πτωχεία γεννῶνται ἀπὸ τὴν ὑψηλοφροσύνην. Ὅσον περισσότερον ἂν ἴσως καὶ συμβῇ νὰ πλησιάζῃς εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἱερατικοὺς βαθμοὺς τόσον περισσότερον νὰ ταπεινοφρονῇς…». Μεγάλαι καὶ ἅγιαι ἀλήθειαι τὰς ὁποίας ἐνσαρκώνει ἡ ἔμψυχος εἰκὼν τῆς πραότητος καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης, ὁ προστάτης μας Ἅγιος Νικόλαος ὁ θαυματουργός, διὰ πρεσβειῶν τοῦ ὁποίου ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἴη μετὰ πάντων ὑμῶν». Ἀμήν.

† ὁ Σ.Κ.Δ.

* Ἀνεγνώσθη ὑπὸ τοῦ π. Γαζῆ εἰς τὴν ἑορτὴν τοῦ ἁγ. Νικολάου, 6 Δεκεμβρίου 1975.

Ὑποσημειώσεις

1. Ματθ. 5,3.

2. Χίλων Παλατινὴ Ἀνθολογία τ. 3,48.

3. Λουκ. 14,11.

4. Α Πέτρ. 5,2-4.

5. Μεγάλου Βασιλείου, Λόγος ἀσκητικὸς καὶ παραίνεσις, MPG ΛΑ, 648.

30 Οκτωβρίου, 2023

Πρόσεχε, μὴν Πἀρουν τὰ Μυαλὰ σου Αέρα

 Ἅγιος Ἀντώνιος τῆς Ὄπτινα

Ἄκουσα, ὅτι ἡ οἰκογενειακή σας ζωή, τό σπίτι σας, δέν εἶναι ἔξω ἀπό ἀρρώστιες καί ἀπό ἄλλες λυπηρές καταστάσεις, καί λυπήθηκα πολύ. Καί παρακάλεσα τόν Κύριο, νά σᾶς ἐπισκεφθῆ μέ εὐσπλαχνία καί ἔλεος· καί νά θεραπεύσει τίς ἀσθένειές σας.
Τί νά κάμωμε;
Ἔτσι τό θέλησε ὁ Κύριος: νά μή περνάει ἡ πρόσκαιρη αὐτή ζωή χωρίς πίκρες καί θλίψεις.
* * *
Ἡ ἁγία Γραφή λέγει: «πᾶσα κεφαλή εἰς πόνον καί πᾶσα καρδία εἰς λύπην» (Ἠσ. 1,5). Δηλαδή: Δέν θά βρεῖς στόν κόσμο κεφάλι χωρίς σκοτοῦρες- καρδιά χωρίς πόνο καί στενοχώριες.
Καί αὐτό ἰσχύει ὄχι ἁπλά γιά κάθε ἄνθρωπο· ἀλλά καί γιά τούς ἁγίους!
Δέν ὑπάρχει ἅγιος, ποὺ – ὅσο ἅγιος καί τέλειος καί ἄν ἦταν – νά πέρασε στή ζωή του χωρίς πόνο καί θλίψη, χωρίς νά ὑποφέρει.
Γιατί ὅμως; γιατί;
Ἀπαντάει ὁ ἀπόστολος Παῦλος: «Ἵνα μή ὑπεραίρομαι». Γιά νά μή πάρουν τά μυαλά μου ἀέρα! Γιατί, ὁ ἄνθρωπος, ὅταν τά ἔχει ὅλα καλά, μεγαλοπιάνεται (Β\’ Κορ. 12,7).
Καί ὅποιος μεγαλοπιάνεται, σκέφτεται ἀπάνθρωπα· καί μιλάει καί ἐνεργεῖ ἀπάνθρωπα!
Ἄν λοιπόν ἅγιοι σάν τόν ἀπόστολο Παῦλο ὑπόφεραν πολλά, γιά νά μήν πάρουν τά μυαλά τους ἀέρα, πόσο πιό πολύ εἶναι γιά μᾶς εὐεργεσία θεϊκή, ὅταν ὑποφέρουμε!
Πότε εἶναι γιά μᾶς ὁ πόνος εὐεργεσία;
Ὅταν μᾶς κάνει καί ψάχνουμε νά ἰδοῦμε, πῶς περπατᾶμε».
Ὅταν αὐτό δέν τό κάνουμε, ἀπό μόνοι μας, μᾶς χρειάζονται οἱ θλίψεις· γιατί εἶναι ὁ μόνος τρόπος ποὺ μπορεῖ νά μᾶς κάμει νά ξυπνήσουμε.
Μετάφραση: +ὁ Ν. Μ.
https://agiazoni.gr/slug-545/

14 Οκτωβρίου, 2022

ΜΕ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ

 

1. «Καποιος με αγγιξε» 

Ο Κύριος περνώντας ἀνάμεσα ἀπὸ πλήθη λαοῦ ποὺ Τὸν στριμώχνουν, κατευθύνεται στὸ σπίτι τοῦ ἀρχισυναγώγου Ἰαείρου γιὰ νὰ θεραπεύσει τὴν κόρη του. Κάποια στιγμὴ ἐρωτᾶ: –«Τίς ὁ ἁψάμενός μου;». Ποιὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ μὲ ἄγγιξε; Ἐνῶ ὅλοι ἀρνοῦνται, ὁ Πέτρος λέει: –Κύριε, τὰ πλήθη Σὲ ἔχουν περικυκλώσει καὶ Σὲ πιέζουν ἀσφυκτικά, κι Ἐσὺ λές, «ποιὸς μὲ ἄγγιξε;»; –«Ἥψατό μού τις», ἐπιμένει ὁ Κύριος. Κάποιος μὲ ἄγγιξε. «Ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ᾿ ἐμοῦ». Ἐγὼ κατάλαβα ὅτι βγῆκε ἀπὸ πάνω μου δύναμη θαυματουργική. Τότε ἡ αἱμορροούσα γυναίκα ποὺ εἶχε ἀκουμπήσει «τὸ κράσπεδον», τὴν ἄκρη τοῦ χιτώνα Του, καὶ εἶχε θεραπευθεῖ, ἦλθε μπροστά Του καὶ ὁμολόγησε μπροστὰ σὲ ὅλους τὸ θαῦμα ποὺ ἔζησε. Ὁ Κύριος τὴν εὐλόγησε: –Ἔχε θάρρος, κόρη μου! Ἡ πίστη σου σὲ ἔχει σώσει. Πήγαινε στὸ καλὸ εἰρηνική! Ὁ Κύριος εἶχε τὴν αἴσθηση ὅτι μόνο ἕνας Τὸν ἄγγιξε· ὅλοι ὅσοι Τὸν στρίμωχναν, ἀρνήθηκαν ὅτι Τὸν ἄγγιξαν· μόνο μία γυναίκα εἶχε τὴ συνείδηση ὅτι Τὸν ἄγγιξε οὐσιαστικά, μὲ πίστη καὶ ταπείνωση!… Ἀπὸ τότε ἑκατοντάδες χιλιάδες πλησιάζουν τὸν Κύριο: ὅταν προσεύχονται, ὅταν μελετοῦν τὴν Ἁγία Γραφή, ὅταν προσέρχονται στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, ἀλλὰ κυρίως ὅταν κοινωνοῦν. Πλήθη πιστῶν! Πλήθη πιστῶν Τὸν πλησιάζουν, ἀλλὰ ποιὸς πραγματικὰ Τὸν ἀγγίζει ὅπως ἡ αἱμορροούσα γυναίκα καὶ νιώθει θεία δύναμη νὰ πλημμυρίζει τὴν ὕπαρξή του, καὶ τὴν θεία Χάρι νὰ τὸν ἀναγεννᾶ; Γιὰ ποιὸν ὁ Κύριος μπορεῖ νὰ πεῖ: Σήμερα «ἥψατό μού τις»; Σήμερα κάποιος μὲ ἄγγιξε, ἦλθε σὲ ἀληθινὴ κοινωνία μαζί μου. Εὐτυχὴς ὅποιος προσέρχεται στὸν Κύριο μὲ πίστη καὶ ταπείνωση, μὲ ὁλόκληρη τὴν ὕπαρξή του στραμμένη σ᾿ Ἐκεῖνον, μὲ ὅλη του τὴν ἀγάπη, μὲ ὅλη του τὴν εὐγνωμοσύνη! Ἐκεῖνος θὰ θεραπεύεται ἀπὸ τὶς πληγὲς τῆς ψυχῆς του καὶ θὰ λαμβάνει τὴν εἰρήνη καὶ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ! 

2. Ἀσαλευτη πìστη

 Ἐκείνη τὴν ὥρα ὅμως ἔρχεται κάποιος ἀπὸ τὸ σπίτι φέρνοντας τὴ θλιβερὴ εἴδηση στὸν Ἰάειρο ὅτι ἡ κόρη του ἔφυγε ἀπὸ τὴ ζωή· νὰ μὴν κουράζει τὸν Διδάσκαλο. Ὁ Κύριος ὅμως εἶπε στὸν συντετριμμένο πατέρα: –«Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε, καὶ σωθήσεται». Μὴ φοβᾶσαι· μόνο συνέχισε νὰ πιστεύεις, καὶ θὰ σωθεῖ ἡ κόρη σου ἀπὸ τὸν θάνατο. Εἶναι κάποιες στιγμὲς στὴ ζωή μας κατὰ τὶς ὁποῖες νιώθουμε ὅτι δὲν ἀντέχουμε, ὅτι λυγίζουμε κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τῶν θλίψεων καὶ τῶν πειρασμῶν· θύελλα λογισμῶν σηκώνεται μέσα μας καὶ μᾶς συνταράζει: «Τί δυστυχία! Πῶς θὰ τὸ σηκώσω αὐτό; Λοιπὸν χάθηκαν ὅλα;». «Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε», λέει τότε καὶ σ᾿ ἐμᾶς ὁ Κύριος. Μὴν καταποντίζεσαι στὸ πέλαγος τῶν φόβων καὶ τῆς ἀγωνίας· κράτα σταθερὴ καὶ ἀσάλευτη τὴν ἐμπιστοσύνη σου σ᾿ Ἐμένα. Δὲν θὰ σὲ ἀφήσω μόνο… Τέτοιες δύσκολες ὧρες νὰ μὴ σβήσει μέσα μας ἡ πίστη καὶ ἡ ἐλπίδα. Ὁ ἅγιος Δωρόθεος ἔγραφε κάποτε σὲ Μοναχὸ ποὺ περνοῦσε μεγάλο πειρασμό, ἀπαντώντας σὲ ἐπιστολή του: «Παιδί μου, ἄφησε κάθε δικό σου λογισμό, ἀκόμη κι ἂν εἶναι συνετός, καὶ κράτα τὴν ἐλπίδα στὸν Θεό… νὰ στερεωθεῖς στὸν δρόμο τῆς ἐλπίδας στὸν Θεό· γιατὶ εἶναι ὁ πιὸ ἀσφαλὴς καὶ ἀμέριμνος δρόμος»(*). 

3. Πενθος  μετρημενο 

Στὸ σπίτι τοῦ ἀρχισυναγώγου ὅλοι ἔκλαιγαν καὶ θρηνοῦσαν γιὰ τὴ νεκρὴ κόρη τοῦ Ἰαείρου χτυπώντας τὸ κεφάλι καὶ τὸ στῆθος τους, κατὰ τὴ συνήθεια τῆς ἐποχῆς. Τότε ὁ Κύριος τοὺς εἶπε: –«Μὴ κλαίετε· οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει». Μὴν κλαῖτε· δὲν πέθανε, ἀλλὰ κοιμᾶται. Ἐκεῖνοι ὅμως Τὸν περιγελοῦσαν, ἐπειδὴ γνώριζαν καὶ εἶχαν βεβαιωθεῖ ὅτι τὸ κοριτσάκι εἶχε πεθάνει. Ὁ Κύριος περιγελάσθηκε τὴν ὥρα ποὺ ἔδινε μιὰ πολύτιμη συμβουλὴ σὲ βαρυπενθοῦντες, ὅταν φανέρωνε τὴν πιὸ ἐλπιδοφόρα ἀλήθεια τῆς ζωῆς μας, ὅτι δηλαδὴ ὁ θάνατος εἶναι ὕπνος. Εἶπε τὰ λόγια αὐτὰ σ᾿ ἐκείνους, διότι σὲ λίγο θὰ ξαναχάριζε στὴν κόρη τὴ ζωή, θὰ τὴν ἀνέσταινε. Ἀπευθύνει ὅμως τὰ ἴδια λόγια καὶ σὲ μᾶς γιὰ νὰ μᾶς βεβαιώσει γιὰ τὴν τελικὴ ἀνάσταση. Μὲ τὰ λόγια Του αὐτὰ ὁ Κύριος δὲν μᾶς ἀποτρέπει νὰ πενθοῦμε τὸν νεκρό μας· μᾶς ἀποτρέπει νὰ τὸν πενθοῦμε ἀπαρηγόρητοι καὶ ἀπελπισμένοι· διότι δὲν χάθηκε γιὰ πάντα, οὔτε ἰσχύει ὅτι δὲν θὰ τὸν ξαναδοῦμε ποτέ. Στὴν κοινὴ ἀνάσταση θὰ «ξυπνήσει», θὰ ἀναστηθεῖ καὶ ἐκεῖνος ὅπως ὅλοι οἱ νεκροί, «οἱ κεκοιμημένοι», καὶ ἔτσι ὅλοι μαζὶ ἀχώριστοι γιὰ πάντα θὰ ὑμνοῦμε τὴν Ἁγία Τριάδα στὴν ἀπέραντη αἰωνιότητα. Μακάρι ὅλοι νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ ἀποκτήσουμε τέτοια πίστη στὸν Νικητὴ τοῦ θανάτου, τὸν Κύριο καὶ Λυτρωτή μας, ὥστε νὰ ζήσουμε ἀπὸ τώρα τὴν ἀλήθεια ὅτι ὁ θάνατος εἶναι κοίμηση, ὕπνος. 

(*) «Τέκνον, ἄφες πάντα λογισμὸν ἴδιον, κἂν συνετὸς ᾖ, καὶ κράτει τὴν εἰς Θεὸν ἐλπίδα, τὸν ἐκ περισσοῦ ποιοῦντα ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν. Ἠδυνάμην πᾶσιν οἷς εἶπας ἀντιθῆναι, ἀλλ᾿ οὐ θέλω ἀντιστῆναί σοι οὐδὲ ἐμαυτῷ, εἰ μὴ μᾶλλον ἐμμεῖναί σε τῇ ἐπὶ τὴν ἐλπίδα τοῦ Θεοῦ ὁδῷ· αὕτη γὰρ ἀμεριμνοτέρα καὶ ἀσφαλεστέρα ἐστίν. Ὁ Κύριος μετὰ σοῦ» (Ἀββᾶ Δωροθέου, Ἔργα ἀσκητικά, ἐκδ. «Ἑτοιμασία», Καρέας 20006 , Ἐπιστ. η´, § 193, σελ. 418).ΟΣΩΤΗΡ2207

13 Οκτωβρίου, 2022

Η «πλουτοταπείνωσις» του αγίου Παϊσίου

  • παισίου

Όπως το άλας μπαίνει σε όλα τα φαγητά και τα νοστιμίζει, έτσι και στην ζωή του Γέροντα Παϊσίου, σε όλες τις εκδηλώσεις, στα λόγια, στα γραπτά, στις σχέσεις του με τους άλλους, συναντούμε την ταπεινοφροσύνη. Ενδύθηκε η ψυχή του σαν ένδυμα την ταπείνωση, την «στολή της θεότητος» (Αβ. Ισαάκ).

Τα θαύματα και οι ευεργεσίες του Θεού αντί να του φέρνουν λογισμούς υπερηφανείας, γίνονταν αφορμές ταπεινώσεως και μεγαλυτέρου αγώνος. Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα της ταπεινώσεώς του. Ταπείνωση αρχοντική, «πλουτοταπείνωσις» (Κλίμαξ Ε’, θ’).

Έβλεπε τον εαυτό του κάτω απ’ όλη την κτίση, χειρότερο και από τα ζώα. Αναφέρει σε επιστολή του (25-12-65): «Παρομοιάζουμε τον εαυτό μας με τα ζώα και κατηγορούμε και τα καημένα τα ζώα. Εμείς γινόμαστε χειρότεροι από αυτά. Μιαν ημέρα σκεφτόμουνα να βρω κάτι δια να παρομοιάσω τον εαυτό μου, και κατέληξα τελικά στο σκαθάρι. Μετά από μια καλή εξέταση είδα να το αδικώ και αυτό το καημένο, διότι και αυτό εκτελεί τον προορισμό του εις το να κόβη κομματάκια-κομματάκια την κοπριά και να την κάμη μικρά μπαλάκια και να την αφανίζη. Ενώ εγώ, λογικός άνθρωπος, πλάσμα του Θεού κατ’ εικόνα και ομοίωσιν, συγκεντρώνω κοπριά στον ναό του Θεού δια της αμαρτίας. Και το κακό είναι, που όχι σκαθάρι δεν δέχομαι να με ειπή κανείς, αλλ’ ούτε και γαϊδουράκι, που είναι τουλάχιστον σ’ όλους γνωστές οι πολλές και κοπιαστικές υπηρεσίες που προσφέρει στον άνθρωπο με μεγάλη υπομονή και στο τέλος αφανίζεται».

Ζούσε βαθειά το μυστήριο της ταπεινώσεως και ο νους του γεννούσε έννοιες και λόγους ταπεινούς. Ονόμαζε τον εαυτό του «λειψό», «μυξιάρικο», «χωριάτη», «χαμένο», «σκιάχτρο», «αγράμματο», «ολιγόμυαλο» κ.ά.

Ασφάλιζε τον εαυτό του με την ταπείνωση. Ήξερε ότι «εν τη υπερηφανεία απώλεια και ακαταστασία πολλή» (Τωβ. 4:13), ενώ η ταπείνωση είναι θείος μαγνήτης που φέρνει στον άνθρωπο όλα τα χαρίσματα και τις ευλογίες του Θεού. Γι’ αυτό την αγάπησε από την καρδιά του και αρεσκόταν να χρησιμοποιή ανάλογες εκφράσεις: «ταπείνωσε την λάμπα», «ένα σκαμνάκι ταπεινό», «αυτό το δένδρο θέλει ταπείνωμα» (κλάδεμα), κ.ά.

Αν έπεφτε έξω στην κρίση του, είχε την ταπείνωση να το ομολογήση και, αν κατέκρινε, να ζητήση συγχώρεση. Γνώριζε τα μέτρα του. Δεν πίστευε ότι μπορεί να απαντά σε όλα. Όταν τον ρωτούσαν για θέματα ειδικά, εκκλησιαστικά, κανονικά ή επιστημονικά, τους παρέπεμπε στα κατάλληλα πρόσωπα για να συμβουλευθούν.

Ο Γέροντας Παΐσιος αποστρεφόταν και απέφευγε τις τιμές, τις διακρίσεις, τα αξιώματα, την προβολή, όπως η μέλισσα τον καπνό. Είχε βαθειά και αληθινή ταπεινοφροσύνη, όπως φαίνεται από αυθόρμητες εκδηλώσεις του.

Όταν ήταν στρατιώτης του απένειμαν παράσημο ανδρείας και στην θέση του πήγε και το πήρε άλλος. «Καλά έκανες», του είπε, «εγώ τι να το κάνω;».

Στην Κέρκυρα, όταν συνάντησε τον φίλο και συστρατιώτη του Παντελή Τζέκο, εκείνος τον σύστησε στην μητέρα του: «Αυτός είναι που με έσωσε». Ο Γέροντας τινάχθηκε επάνω και είπε ζωηρά: « Όχι, όχι εγώ, ο Κύριος». Ο Γέροντας τότε έλαβε τα μέτρα του και απέκρυψε το μοναχικό του όνομα. Όταν πολύ αργότερα ο γυιός του Παντελή, Φίλιππος, τον επισκέφθηκε στο Άγιον Όρος, ο Γέροντας κατάλαβε πως είναι γυιός του, αλλά δεν αποκαλύφθηκε. Έστειλε και ευλογίες στον πατέρα του τον Παντελή. Ο Φίλιππος μιλούσε για την καλωσύνη του π. Παϊσίου, αλλά ο κ. Παντελής ήθελε να βρη τον Αρσένιο Εζνεπίδη. Τριανταπέντε χρόνια τον αναζητούσε και έμαθε μετά την κοίμησή του ότι ο Αρσένιος Εζνεπίδης είναι ο γέροντας Παΐσιος. Έλεγε: «Θα διαλαλούσα σ’ όλο τον κόσμο ότι αυτός είναι ο σωτήρας μου και θα πήγαινα να μείνω μαζί του».

Πολλοί τιμούσαν τον Γέροντα ως άγιο. Άλλοι, ελάχιστοι, τον κατηγορούσαν ως μάγο. Εκείνος απαντούσε με αυτοσυνειδησία: «Δεν είμαι ούτε άγιος ούτε μάγος. Είμαι ένας αμαρτωλός άνθρωπος, που προσπαθώ να αγωνίζωμαι. Μέσα στο σύμπαν βλέπω τον εαυτό μου σαν ένα μόριο σκόνης. Τουλάχιστον να ήταν καθαρό!».

Αυτός ήταν ο Γέροντας. Μέγας, βυθισμένος μέσα στην άβυσσο της «πλουτοταπεινώσεώς» του, με πλήρη επίγνωση των θείων χαρισμάτων αλλά και της αναξιότητός του.

 Από το βιβλίο: Ιερομονάχου Ισαάκ, ΒΙΟΣ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, Στ’ έκδοσις, Άγιον Όρος 2008, σελ. 405.

https://www.dogma.gr/dialogos/i-ploutotapeinosis-tou-agiou-paisiou/158141/

Α.Π.

29 Απριλίου, 2022

Αν δεν Eξομολογούμαστε τους Λογισμούς θα Γίνουν Θηρία και θα μας Φάνε!

 
Κανένα καλό δεν μπορούμε να κάνουμε χωρίς τη μετάνοια. Ας ανατρέξουμε στην Παλαιά Διαθήκη στο εξής περιστατικό. Λέει ο προφήτης Ιωνάς: «Ακόμη τρεις ημέρες και η Νινευΐ καταστρέφεται». Τι έκαναν τότε οι Νινευΐτες; Μετανόησαν και νήστεψαν οι πάντες, ακόμη και τα ζώα τους.

Το ίδιο και μείς, ας υψώσουμε τους νοητούς οφθαλμούς μας προς τον Θεό, να ζητήσουμε το θείο έλεος για μας, το Έθνος, την Εκκλησία, τον κόσμο ολόκληρο, λέγοντας: «Κύριε, κατάπεμψον το έλεός σου επί τον λαόν σου και συγχώρησον ημάς τους αμαρτωλούς και όλον τον κόσμον σου». Στην περίοδο της Νέας Διαθήκης, διαβάζουμε για τον Μεγα Βαρσανούφιο, ότι έβλεπε να ξεσπά στον κόσμο μεγάλο κακό. Τότε τρεις άνδρες εμπόδιζαν να εξαπλωθεί στον κόσμο αυτό το κακό. Ο ένας ήταν ασκητής στην Ρώμη, ο άλλος στην Κόρινθο και ο τρίτος ο ίδιος ο άγιος Βαρσανούφιος. Οι προσευχές αυτών των τριών απέτρεψαν τον δίκαιο θυμό και την οργή του Μεγάλου Βασιλέως Χριστού. Πιστεύω ότι και μέχρι σήμερα υπάρχουν τέτοιοι Άγιοι που προσεύχονται. Έχει τόσο οργιάσει ο σατανάς με τα όργανά του, ώστε θέλουν να καταπιούν τα πάντα. Ας προσευχόμαστε λοιπόν όλοι, διότι χανόμαστε. Η ταπείνωση θα μας αναστήσει από κάθε χαμερπή διαλογισμό, όπως ο Κύριος «παθών και σταυρούμενος ανεστήθη και εδοξάσθη». Η ταπείνωση φέρει τη μετάνοια, που προέρχεται εκ του ρήματος μεταμελούμαι, δηλαδή αυτό το κακό που έκαμα δεν το ξανακάνω. Ο αμαρτωλός, εάν μετανοήσει, γίνεται αναμάρτητος. Ο προφήτης Δαβίδ είπε: «Ημάρτηκα τω Κυρίω», και ο προφήτης Ναθαν του είπε: «Αφείλετο ο Κύριος το αμάρτημά σου».  Να προσπαθήσουμε όλοι με τη μετάνοια να κερδίσουμε τα αιώνια αγαθά. Δύο τόποι εντεύθεν υπάρχουν: αιώνια ζωή και αιώνια κόλαση. Όσο ενάρετοι και να νομίζουμε ότι είμαστε, όμως ο ανθρώπινος νους εκ νεότητος αυτού ρέπει στα πονηρά «καν μία ώρα η ζωή ημών», διότι έτσι μας κατάντησε η απιστία των Πρωτοπλάστων. Να έχουμε πίστη θερμή, διότι « ο πιστεύσας εις εμέ ζήσεται», λέει ο Κύριος, και « ο αγαπών εμέ, αγαπά τον αποστείλαντά με». Αν δεν εξομολογούμαστε τους λογισμούς στον πνευματικό, θα γίνουν θηρία και θα μας φάνε. Ο γεωργός που βρήκε το παγωμένο φίδι και τό ‘βαλε στον κόρφο του, μόλις αυτό ζεστάθηκε, αμέσως τον δάγκασε. Κι εμείς, αν δεν τους εξαγορεύσουμε, θα γίνουν έργα, «η δε αμαρτία τελεσθείσα, λέει ο απόστολος Ιάκωβος, «αποκύει θάνατον».

H αγάπη είναι πολύ μεγάλο πράγμα. Αγάπη είναι ο ίδιος ο Χριστός. Ο Χριστός μάς αγάπησε μέχρι θυσίας. Ας αγαπήσουμε κι εμείς ο ένας τον άλλο με την αγάπη της θυσίας. Θέλει βία μια τέτοια αγάπη, καθώς λέει και το Ευαγγέλιο για την Βασιλεία των Ουρανών, ότι «βιασταί αρπάζουσιν αυτήν». Αρχή και οδός προς τον Θεό να είναι το «αεί βιάζεσθαι εαυτόν». Η σωτηρία μας είναι το πρωταρχικό έργο της ευδοκίας του Θεού, διότι «πάντας θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν». Δεν έχει προσωποληψία ο Θεός. Όλους ελεεί, αλλά σώζει τους πιστούς ορθοδόξους Χριστιανούς, διότι έχουν το αληθινό βάπτισμα και την αληθινή διδασκαλία. Αν θέλουμε τη σωτηρία μας σημαίνει ότι πρέπει να φυλάξουμε τις εντολές του Θεού, χωρίς τις οποίες δεν μπορούμε ν’ αγαπήσουμε τον Θεό και τον άνθρωπο.

Το Ευαγγέλιο μας λέει: Αν λες, άνθρωπε, ότι αγαπάς τον Θεό, που δεν βλέπεις, και μισείς τον πλησίον σου που βλέπεις κάθε μέρα, είσαι ψεύτης. Η σωτηρία μας λοιπόν εξαρτάται από την στάση που θα πάρουμε απέναντι στους άλλους ανθρώπους 

Προσευχή σημαίνει επικοινωνία απευθείας με τον Θεό. Ο Ψαλμωδός λέει: «Εκχεώ ενώπιον αυτού την δέησίν μου, την θλίψιν μου ενώπιον αυτού απαγγελώ». Προ της προσευχής χρειάζεται να αυτοσυγκεντρωθούμε με ταπεινωμένο φρόνημα, όπως κάνουμε όταν πάμε να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον ανώτερό μας. Με τη βοήθεια της προσευχής λυτρωνόμαστε από λογισμούς και φαντασίες. Να ετοιμαστούμε, για να μην πεθάνουμε. Ένα ρητό λέει: «Εάν πεθάνεις πριν πεθάνεις, δεν θα πεθάνεις όταν πεθάνεις». Η προετοιμασία μας, που θα πρέπει να γίνεται σ’ ολόκληρη τη ζωή μας, συνίσταται στα εξής τέσσερα σημεία

α)Να πεθαίνουμε συνεχώς ως προς την αμαρτία 

β) να μη θαρρεύουμε για ό,τι καλό κάναμε και αυτοεπαινούμαστε

γ) όσο και αν σφάλλουμε, να μην απελπιζόμαστε, και

δ) να γνωρίζουμε ότι ο Θεός παραχωρεί να αμαρτάνουμε για να ταπεινωθούμε, διότι χωρίς ταπείνωση δεν μπορούμε να εισέλθουμε στη Βασιλεία των Ουρανών.

[Από το βιβλίο: Μοναχού Δαμασκηνού Γρηγοριάτου, «Σύγχρονοι Γεροντάδες του Άθωνος», Ιερομόναχος Άνθιμος Αγιαννανίτης Πνευματικός († 1910-1996). Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου 2005] Πηγή:  Η ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ


19 Ιουλίου, 2021

ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΦΡΟΝΗΜΑ


 1. Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΔΟΥΛΟΥ  ΤΟΥ ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΟΥ

Μετὰ τὴν «ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία» ὁ Κύριος  κατέβηκε στὴν Καπερναούμ. Ἐκεῖ Τὸν πλησίασε ἕνας ἀξιωματικὸς τοῦ ρωμαϊκοῦ στρατοῦ, ἑκατόνταρχος. Ἤθελε νὰ ζητήσει μία χάρη, ὄχι γιὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ γιὰ τὸν δοῦλο του ποὺ εἶχε ἀρρωστήσει βαριά. Τὸν εἶχε σὰν παιδί του  καὶ δὲν ἄντεχε ἡ σπλαχνική του καρδιὰ νὰ τὸν  βλέπει νὰ ὑποφέρει. Γι’ αὐτὸ κι ἔτρεξε νὰ παρακαλέσει τὸν Κύριο:

─Κύριε, ὁ δοῦλος μου εἶναι κατάκοιτος καὶ  παράλυτος στὸ σπίτι καὶ βασανίζεται ἀπὸ τρομεροὺς πόνους, εἶπε.

─Θὰ ἔλθω ἐγὼ στὸ σπίτι σου καὶ θὰ τὸν θεραπεύσω, ἀποκρίθηκε ὁ Κύριος.

Ξαφνιάστηκε ὁ ἑκατόνταρχος. Τέτοια ἀνταπόκριση δὲν τὴν περίμενε. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ  Χριστός, ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ Θεοῦ, νὰ εἰσέλθει στὸ  σπίτι ἑνὸς εἰδωλολάτρη; Μὲ συστολὴ καὶ δέος  ἐξέφρασε τὸν δισταγμό του:

─Κύριε, «οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν  στέγην εἰσέλθῃς»· δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ εἰσέλθεις  κάτω ἀπὸ τὴ στέγη τοῦ σπιτιοῦ μου. Πὲς ἐδῶ  αὐτὸ ποὺ θέλεις μόνο μ’ ἕναν ἁπλὸ λόγο, καὶ  θὰ γιατρευθεῖ ὁ δοῦλος μου. Τὸ πιστεύω ἀκράδαντα! Ἀφοῦ ἐγὼ ποὺ εἶμαι ἄνθρωπος κάτω ἀπὸ ἐξουσία καὶ παίρνω διαταγὲς ἀπὸ ἀνωτέρους, ἔχω στὶς διαταγές μου στρατιῶτες καὶ  λέω σ’ ἕνα στρατιώτη «πήγαινε», καὶ πηγαίνει. Καὶ σ’ ἄλλον λέω, «ἔλα», κι ἔρχεται. Καὶ  στὸ δοῦλο μου λέω, «κάνε αὐτό», καὶ τὸ ἐκτελεῖ. Πόσο μᾶλλον θὰ ἐκτελεσθεῖ ὁ δικός σου λόγος, ἀφοῦ ἐσὺ δὲν εἶσαι κάτω ἀπὸ τὶς διαταγὲς κανενός!

Ἐντυπωσιακὴ ἡ πίστη τοῦ ἑκατοντάρχου. Συγκλονιστικὴ καὶ ἡ ταπείνωσή του. «Κύριε, δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ ἔλθεις στὸ σπίτι μου», εἶπε. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ  σπίτι του θὰ ἦταν κάποιο πλούσιο ἀρχοντικό, κάποιο ἐπίσημο καὶ περιποιημένο οἰκοδόμημα. Κι ὅμως, ὁ ἑκατόνταρχος θεωρεῖ  ὅτι ἀκόμη καὶ τὸ πλούσιο σπίτι του ἦταν εὐτελὲς γιὰ ἕναν τόσο σπουδαῖο Ἐπισκέπτη. Τί μεγαλεῖο ψυχῆς κρύβεται σὲ αὐτὸ  τὸ ταπεινὸ φρόνημα! Ἂν καὶ ὑψηλόβαθμος  ἀξιωματικός, ἡ ψυχὴ του παραμένει ξένη  πρὸς τὴν ἔπαρση καὶ τὴν ἀλαζονεία. Ἂν καὶ  διαθέτει ἐξουσία καὶ ἀνθρώπους ποὺ ὑποτάσσονται στὶς διαταγές του, ὁ ἴδιος αἰσθάνεται τὴ μικρότητά του καὶ ὑποτάσσεται στὸ μεγαλεῖο τοῦ παντοδύναμου Θεοῦ.

Ἄραγε ἐμεῖς ἔχουμε τέτοια συναίσθηση τῆς ἀναξιότητάς μας; Μήπως προσευχόμαστε μὲ τὴν ἰδέα ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ὑποχρεωμένος ἕνεκα τῆς δῆθεν καλῆς μας διαγωγῆς  νὰ μᾶς δώσει αὐτὰ ποὺ Τοῦ ζητοῦμε; Μήπως θεωροῦμε ἀκόμη καὶ τὸ Μυστήριο τῶν Μυστηρίων, τὴ θεία Κοινωνία, ὡς κεκτημένο δικαίωμα; Ἂς μὴν ξεθαρρεύουμε  μπροστὰ στὴν ἄπειρη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ  ποὺ μᾶς προσκαλεῖ στὴ μυστικὴ αὐτὴ ἕνωση. Ἡ δική μας ἀνταπόκριση στὴν πρόσκληση αὐτὴ ἂς εἶναι ὁ ἴδιος ὁ λόγος τοῦ ἑ­κατοντάρχου, ὅπως τὸν μεταφέρει ὁ ἱερὸς  Χρυσόστομος σὲ μία ἀπὸ τὶς Εὐχὲς πρὸ  τῆς θείας Κοινωνίας: «Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἄξιος, οὐδὲ ἱκανός, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην  εἰσέλθῃς τοῦ οἴκου τῆς ψυχῆς». Αὐτὸ τὸ ταπεινὸ φρόνημα καλούμαστε νὰ καλλιεργήσουμε. Εἶναι ὁ μόνος τρόπος γιὰ νὰ ἑλκύσουμε τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ, ὅπως συνέβη  καὶ μὲ τὸν   ἑκατόνταρχο ποὺ ἀπέσπασε τὸν ἔπαινο τοῦ Κυρίου καὶ τὴ θετικὴ ἀπάντηση  στὸ αἴτημά του.

2. ΔΙΚΑΙΩΜΑ  ΕΙΣΟΔΟΥ  ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ

Ὅταν ὁ Κύριος ἄκουσε τὰ λόγια τοῦ ἑκατοντάρχου, ἐξέφρασε δημοσίως τὸν θαυμασμό Του λέγοντας: Ἀληθινὰ σᾶς λέω, τόσο μεγάλη πίστη δὲν βρῆκα οὔτε ἀνάμεσα στοὺς Ἰσραηλίτες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὁ  ἐκλεκτὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ.

Καὶ ἀπευθυνόμενος στὸν ἑκατόνταρχο,εἶπε: Πήγαινε στὸ σπίτι σου, κι ἂς γίνει  σὲ σένα ἀκριβῶς ὅπως τὸ πίστεψες. Καὶ  πράγματι, ἐκείνη τὴ στιγμὴ θεραπεύθηκε  ὁ δοῦλος του. Ὡστόσο ὁ Κύριος προέβη καὶ σὲ μία ἐκπληκτικὴ ἀποκάλυψη: Σᾶς διαβεβαιώνω, εἶπε, ὅτι πολλοὶ σὰν τὸν ἐκατόνταρχο  θὰ ἔλθουν ἀπὸ Ἀνατολὴ καὶ Δύση καὶ θὰ  καθίσουν μαζὶ μὲ τὸν Ἀβραάμ, τὸν Ἰσαὰκ  καὶ τὸν Ἰακὼβ στὸ εὐφρόσυνο δεῖπνο τῆς  Βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Ἀντίθετα, «οἱ υἱοὶ  τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον»· οἱ Ἑβραῖοι πού, σύμφωνα μὲ τὶς ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ, εἶναι  κληρονόμοι τῆς βασιλείας, θὰ ριχθοῦν στὸ  σκοτάδι ἔξω ἀπ’ αὐτήν. Ἐκεῖ θὰ κλαῖνε καὶ  θὰ τρίζουν τὰ δόντια τους.

Ποιὸς μποροῦσε νὰ τὸ φανταστεῖ; Οἱ κατὰ νόμον κληρονόμοι νὰ κινδυνεύουν  νὰ βρεθοῦν ἐκτός τῆς βασιλείας, καὶ οἱ ξένοι ἀπ’ ὅλο τὸν κόσμο νὰ καταλαμβάνουν  τὶς πιὸ τιμητικὲς θέσεις! Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ  γιὰ τοὺς χριστιανούς. Δικαίωμα εἰσόδου στὸν Παράδεισο δὲν  ἀποκτᾶ κανεὶς μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ εἶναι  μέλος τῆς Ἐκκλησίας ἢ διακονεῖ στὰ ἔργα  τοῦ Θεοῦ ἢ ἐπειδὴ τηρεῖ τὰ θρησκευτικά  του καθήκοντα. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος   προειδοποίησε ὅτι τὴν ἡμέρα τῆς Κρίσεως πολλοὶ θὰ διαμαρτυρηθοῦν λέγοντας: «Κύριε,  δὲν κηρύξαμε στὸ ὄνομά σου, δὲν κάναμε  όσα θαυμαστὰ ἔργα;...». Ἀλλὰ ὁ δίκαιος  Κριτὴς θὰ τοὺς ἀπομακρύνει, ἐφόσον ὅλα  αὐτὰ τὰ ἐπετέλεσαν χωρὶς τὸ πνεῦμα τῆς  εὐαγγελικῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑψοποιοῦ ταπεινώσεως.

Ἂς μάθουμε λοιπὸν νὰ μὴν κρίνουμε κανένα, διότι μόνο ὁ Κύριος γνωρίζει ποιὸς  θὰ ἀξιωθεῖ νὰ εἰσέλθει στὴ Βασιλεία Του.  Ἐμεῖς ἂς παραμένουμε ταπεινοὶ καὶ ἀφοσιωμένοι δοῦλοι Του, γιὰ νὰ γίνουμε δεκτικοὶ τοῦ ἐλέους Του.ΟΣΩΤΗΡ2113

14 Απριλίου, 2021

Πώς πρέπει να φυλάμε το νου μας από την πολυπραγμοσύνη και την περιέργεια



Από Χ.Φ.Δ.
Καθώς είναι ανάγκη να φυλάμε το νου μας από την αγνωσία, όπως είπαμε πριν, έτσι παρομοίως είναι ανάγκη να τον φυλάμε ακόμη και από την πολυπραγμοσύνη, την αντίθετη της αγνωσίας. Γιατί, αφού τον γεμίσουμε από πολλούς λογισμούς μάταιους και άτακτους και βλαπτικούς, τον κάνουμε αδύνατο και δεν μπορεί να καταλάβει εκείνο που ταιριάζει στην αληθινή απονέκρωσή μας και τελειότητα. Γι’ αυτό, πρέπει να είσαι σαν πεθαμένος εντελώς, σε κάθε έρευνα των επιγείων πραγμάτων, τα οποία, αν και μπορεί να επιτρέπονται, δεν είναι όμως και αναγκαία. Και μαζεύοντας πάντα το νου σου, όσο μπορείς μέσα στον εαυτό σου, κάνε τον αμαθή από τα πράγματα όλου του κόσμου.
Τα μηνύματα, οι καινούργιες ειδήσεις και όλες οι μεταβολές και οι αλλοιώσεις, μικρές και μεγάλες του κόσμου και των βασιλείων, ας είναι για σένα τέτοιου είδους, σαν να μην υπάρχουν καθόλου. Αλλά και αν σου προσφέρονται από τους άλλους, εναντιώσου σε αυτά, απομάκρυνέ τα από την καρδιά και τη φαντασία σου. Ας είσαι ακόμη προσεκτικός εραστής στο να καταλάβεις τα πνευματικά και τα ουράνια, μη θέλοντας να γνωρίζεις άλλο μάθημα στον κόσμο, παρά τον Εσταυρωμένο και τη ζωή του και το θάνατο και το τι ζητάει αυτός από σένα· και βέβαια θα ευχαριστήσεις πολύ το Θεό, ο οποίος έχει για εκλεκτούς και αγαπημένους του εκείνους που τον αγαπούν και φροντίζουν να κάνουν το θέλημά του.
Επειδή, κάθε άλλο ζήτημα και έρευνα, είναι εγωισμός και υπερηφάνεια, δεσμά και παγίδες του διαβόλου, ο οποίος σαν πανούργος, βλέποντας ότι η θέληση εκείνων που προσέχουν στην πνευματική ζωή είναι δυνατή και ισχυρή, προσπαθεί να νικήσει το νου τους με τέτοιες περιέργειες, για να κυριεύσει με αυτόν τον τρόπο και το ένα και το άλλο· γι’ αυτό, συνηθίζει πολλές φορές να τους δίνει σκέψεις δήθεν υψηλές, λεπτές και περίεργες και μάλιστα στους εύστροφους στο νου και σε εκείνους που είναι εύκολοι να υψηλοφρονήσουν.
Γιατί αυτοί αιχμαλωτισμένοι από την ηδονή και τη συνομιλία εκείνων των υψηλών σκέψεων, στις οποίες νομίζουν ψεύτικα ότι απολαμβάνουν το Θεό ξεχνούν να καθαρίσουν την καρδιά τους και να προσέχουν στην ταπεινή γνώση του εαυτού τους και στην αληθινή απονέκρωση· και έτσι, αφού δεθούν με το δεσμό της υπερηφάνειας, γίνονται είδωλα του ίδιου του νου τους· και στη συνέχεια, λίγο λίγο, χωρίς να το καταλάβουν, φτάνουν να σκεφτούν, ότι δεν έχουν ανάγκη πλέον από τη συμβουλή και τη νουθεσία των άλλων, επειδή συνήθισαν να προστρέχουν σε κάθε τους ανάγκη στο είδωλο της δικής τους κρίσης· πράγμα, που είναι πολύ επικίνδυνο και δύσκολο να ιατρευθεί· διότι η υπερηφάνεια του νου είναι πολύ περισσότερο επικίνδυνη από εκείνη της θελήσεως.
Επειδή, η μεν υπερηφάνεια της θελήσεως, όντας φανερή στο νου, εύκολα θα μπορεί καμιά φορά να ιατρευθεί, υποτασσόμενη σ’ εκείνο που πρέπει. Ο νους, όμως, όταν έχει σταθερή γνώμη ότι η κρίση του είναι καλύτερη από των άλλων, από ποιον θα μπορεί να ιατρευθεί και πώς να υποταχθεί στην κρίση των άλλων, εκείνος που δεν τη θεωρεί τόσο καλή σαν τη δική του; Αν ο οφθαλμός της ψυχής, ο οποίος είναι ο νους, με τον οποίο ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίσει και να καθαρίσει την υπερηφάνεια της θελήσεως, είναι ο ίδιος ασθενής, τυφλός και γεμάτος από υπερηφάνεια, ποιος έπειτα μπορεί να τον γιατρέψει; Και αν το φως είναι σκοτάδι και ο κανόνας είναι λάθος, πώς θα φωτίσει ή θα διορθώσει τα άλλα; Γι’ αυτό πρέπει να αντισταθείς το γρηγορότερο σε αυτή την επικίνδυνη υπερηφάνεια του νου, προτού να διαπεράσει μέσα στο νου των κοκκάλων σου· και αντιστεκόμενος, βάλε χαλινάρι στην οξύτητα του νου σου και υπόβαλε τη δική σου γνώμη στη γνώμη των άλλων και γίνε ανόητος για την αγάπη του Θεού· και θα είσαι σοφότερος από το Σολομώντα: «Όποιος νομίζει ότι είναι σοφός με τα μέτρα αυτού εδώ του αιώνα, ας γίνει μωρός, για να γίνει πραγματικά σοφός» (Α΄ Κορινθ. 3, 18).

Από το βιβλίο Ο Αόρατος Πόλεμος του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου
Έκδοσις Συνοδίας Σπυρίδωνος Ιερομονάχου – Νέα Σκήτη Αγίου Όρους.

12 Απριλίου, 2021

Ταπείνωση και Αυτομεμψία

Από Χ.Φ.Δ.


Δοκιμασμένες Πνευματικές Νουθεσίες
Του Γέροντος Εφραίμ
*Αυτός που μας περιφρονεί, αδικεί και κατηγορεί, που μας τα κάνει αυτά είναι ο καυτήρας που μας καυτηριάζει την πληγή του εγωισμού μας για να γίνουμε καλά. Ο Θεός τον επιτρέπει, για να γίνουμε καλά, γιατί όσο έχουμε τον εγωισμό πονάμε. Όταν θα έλθει καιρός, που θα έχουμε ταπείνωση, δε θα πονάμε, και τότε μας έρχεται ειρήνη και γαλήνη.
* Ο Μέγας Αντώνιος τι είπε; «Οσάκις το βάρος του πράγματος το έριξα επάνω μου, αμέσως η γαλήνη απλώθηκε μέσα στην ψυχή μου. Από τη στιγμή που έριξα το βάρος στον άλλο και είπα αυτός φταίει και όχι εγώ, τότε ένιωσα μέσα μου στεναχώρια και πίκρα». Να ο δρόμος ποιος είναι· ρίξε το βάρος επάνω σου, μέμψου τον εαυτό σου ότι εγώ φταίω, για τις αμαρτίες μου επέτρεψε ο Θεός, γιατί έχω εγωισμό επέτρεψε ο Θεός, για στεφάνι επέτρεψε ο Θεός και γι’ αυτό μου έγινε… Άπαξ και πούμε γιατί να μου το κάνει αυτός και τα όμοια ζούμε στην αρρώστια του εγωισμού μας.
* Η οίηση είναι δυσδιάκριτη αρρώστια γιατί είναι το λεπτό πνεύμα της υπερηφάνειας. Εκδηλώνεται διά των παθημάτων και των λογισμών και την αντιλαμβάνεται ο πνευματικός ιατρός και αρχίζει την έρευνα για να βρει την αιτία.
* Αν θέλουμε να ταπεινώσουμε τα πάθη, το διάβολο, ας ταπεινώσουμε το λογισμό μας, ας κάνουμε αυτό που πρέπει, αυτό που διατάσσει ο Θεός.

04 Μαρτίου, 2021

Ελένη Ψυχούλη: «Η ιδέα του θανάτου μου μαθαίνει να είμαι ταπεινή» (video)

 
4-03-2021 | 11:06πμ

Στην εκπομπή «Μεσάνυχτα» πήγε καλεσμένη η Ελένη Ψυχούλη. Η γνωστή συγγραφέας, μίλησε στην Ελεονώρα Μελέτη για την απώλεια του αγαπημένου της φίλου που την στιγμάτισε στη ζωή της.

«Είναι κι η απώλεια του αγαπημένου φίλου που είναι μέσα στις φουρτούνες που έχω ζήσει. Έφυγε νωρίς από καρκίνο, μπορούσε να ζήσει κι άλλο. Όλα αυτά τα κλισέ που λέμε στους θανάτους ότι ηρέμησε και θα ζήσεις να τον θυμάσαι, δεν ακυρώνουν ότι στο τέλος ο θάνατος είναι ο νικητής ότι και να κάνουμε. Η ιδέα του θανάτου μου μαθαίνει να είμαι ταπεινή και να μην καβαλάω τα καλάμια και να σέβομαι που ξυπνώ, την φύση, τα πάντα. Να λέω ευχαριστώ γιατί θα νικήσει ο θάνατος αλλά ενδιάμεσα υπάρχει ένα φοβερό πάρτι που λέγεται ζωή», δήλωσε η Ελένη Ψυχούλη.

Ελένη Ψυχούλη: «Η ιδέα του θανάτου μου μαθαίνει να είμαι ταπεινή» (video)

09 Φεβρουαρίου, 2021

Ο ΘΕΟΣ ΔΕΧΕΤΑΙ ΟΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ.

1. Ἡ Κυριακὴ τῆς συγχωρήσεως 

  Πνευματικὰ ἀγωνίσματα,  εἶναι : ὴ συγχώρηση, ὴ νηστεία , ὴ  ἐλεημοσύνη. Ὅταν ὁ Κύριος δίδασκε τοὺς ἀνθρώπους μὲ τὴ γνωστὴ «ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία» Του, ἀφοῦ ἔδωσε ὡς ὑπόδειγμα προσευχῆς τὸ «Πάτερ ἡμῶν», στὴ συνέχεια ὑπογράμμισε τὴν ἀνάγκη νὰ συγχωροῦμε τοὺς ἀδελφούς μας. Διότι, ὅπως ὁ Ἴδιος μᾶς εἶπε, ἐὰν συγχωρήσετε τὰ ἁμαρτήματα ποὺ σᾶς ἔκαναν οἱ ἄνθρωποι, ὁ Πατέρας σας ὁ Οὐράνιος θὰ συγχωρήσει καὶ τὰ δικά σας ἁμαρτήματα. «Ἐὰν μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν»· ἐὰν ὅμως δὲν συγχωρήσετε τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἁμάρτησαν ἀπέναντί σας, οὔτε ὁ Πατέρας σας θὰ συγχωρήσει τὶς δικές σας ἁμαρτίες πρὸς Αὐτόν. Εἶναι σαφὴς ὁ λόγος τοῦ Κυρίου. Ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ νὰ συγχωρήσει ὁ Θεὸς τὰ πολλὰ καὶ ποικίλα ἁμαρτήματά μας εἶναι νὰ μάθουμε κι ἐμεῖς νὰ συγχωροῦμε τοὺς ἄλλους γιὰ τὰ λάθη καὶ τὶς ἀδυναμίες τους, μὲ τὶς ὁποῖες ἴσως μᾶς ἔβλαψαν ἢ μᾶς ἀδίκησαν. Ὁπωσδήποτε ἐκ πρώτης ὄψεως αὐτὸ δὲν εἶναι εὔκολο. Ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν πληγωμένη μας ἀξιοπρέπεια, τὰ προσωπικά μας συμφέροντα, ἴσως καὶ μὲ τὸ δίκαιο. Ὡστόσο, ἡ δική μας ὑποχώρηση καὶ ἡ συγχώρηση τοῦ ἀδελφοῦ μας δὲν εἶναι ἀδυναμία καὶ ἥττα. Ἀντιθέτως εἶναι μέγα προνόμιο, διότι μᾶς κάνει νὰ μοιάζουμε μὲ τὸν Θεό, ὁ Ὁποῖος ἔδειξε τόση ἀγάπη σ’ ἐμᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ ἀχάριστους ἀνθρώπους. Εἶναι καὶ νίκη μεγάλη, διότι ὑπερνικοῦμε τὰ τείχη ποὺ ὑψώνει ὁ ἐγωισμός μας καὶ κατατροπώνουμε τὸν παμπόνηρο διάβολο ποὺ ὑποθάλπει κάθε διχόνοια καὶ διαίρεση. Δὲν εἶναι τυχαῖο τὸ ὅτι ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ὀνόμασε τὸν πρῶτο Κατανυκτικὸ Ἑσπερινὸ ποὺ τελεῖται κατὰ τὴ  Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς τὸ ἀπόγευμα, ὡς «Ἑσπερινὸ τῆς Συγχωρήσεως». Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ μᾶς καλεῖ νὰ αναλαμβανουμε  τὸν πνευματικὸ ἀγώνα οπως  ξεκιναει και ο πνευματικος   αγωνας  τῆς Σαρακοστῆς ἀγαπημένοι καὶ συγχωρημένοι μεταξύ μας, ὥστε ἡ προσευχή μας νὰ εἶναι εὐάρεστη στὸ Θεό. 

 2. Ὄχι γιὰ τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων 

 Ὡστόσο ὁ Κύριος συνέχισε τὴ διδασκαλία Του: Ὅταν νηστεύετε, εἶπε, νὰ μὴ γίνεστε σκυθρωποὶ καὶ περίλυποι σὰν τοὺς ὑποκριτές. Διότι αὐτοὶ ἀλλοιώνουν τὰ πρόσωπά τους καὶ παίρνουν τὴν ὄψη καὶ τὴν ἔκφραση ἀνθρώπου καταβεβλημένου ἀπὸ τὶς στερήσεις, γιὰ νὰ φανοῦν στοὺς ἀνθρώπους ὅτι νηστεύουν. «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν»· αὐτοὶ ἔλαβαν ἐξ ὁλοκλήρου τὴν ἀμοιβή τους ἀπὸ τοὺς ἐπαίνους τῶν ἀνθρώπων. Ἐσὺ ὅμως ὅταν νηστεύεις, ἄλειψε τὸ κεφάλι σου, δηλαδὴ περιποιήσου τὰ μαλλιά σου, καὶ νίψε τὸ πρόσωπό σου, ὥστε νὰ φαίνεσαι χαρούμενος, καὶ νὰ μὴ φανεῖς στοὺς ἀνθρώπους ὅτι νηστεύεις «ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ». Κι ὁ Πατέρας σου ποὺ εἶναι βέβαια ἀόρατος, ἀλλὰ βρίσκεται παρὼν καὶ στὰ πιὸ κρυμμένα μέρη καὶ βλέπει, θὰ σοῦ ἀποδώσει τὴν ἀμοιβή σου στὰ φανερά. Μὴ μαζεύετε γιὰ τὸν ἑαυτό σας θησαυροὺς πάνω στὴ γῆ, ὅπου ὁ σκόρος καὶ ἡ φθορὰ τῆς σαπίλας ἢ τῆς σκουριᾶς τοὺς ἀφανίζουν, κι ὅπου οἱ κλέφτες κάνουν διάρρηξη καὶ τοὺς κλέβουν. «Θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ», μαζεύετε γιὰ τὸν ἑαυτό σας θησαυροὺς στὸν οὐρανό, ὅπου οὔτε ὁ σκόρος οὔτε ἡ σαπίλα καὶ ἡ σκουριὰ ἀφανίζουν τοὺς ἀποθηκευμένους θησαυρούς σας, κι ὅπου οἱ κλέφτες δὲν κάνουν διάρρηξη οὔτε κλέβουν. Πρέπει λοιπὸν νὰ θησαυρίζετε θησαυροὺς στὸν οὐρανό, γιὰ νὰ εἶναι καὶ ἡ καρδιά σας προσκολλημένη στὸ Θεὸ καὶ στὰ οὐράνια. Διότι ἐκεῖ ὅπου εἶναι ὁ θησαυρός σας, ἐκεῖ θὰ εἶναι καὶ ἡ καρδιά σας. Οἱ λόγοι αὐτοὶ τοῦ Κυρίου μᾶς βοηθοῦν νὰ διεισδύσουμε στὸ βάθος τῆς καρδιᾶς μας καὶ νὰ ἐξετάσουμε ἂν εἶναι σωστὰ προσανατολισμένη. Γιὰ παράδειγμα, ἄς ρωτήσουμε τὸν ἑαυτό μας: Μήπως νηστεύω ὄχι γιὰ τὴν πνευματική μου ὠφέλεια, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἀποσπάσω τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων;... Τότε ὁ Θεὸς δὲν δέχεται τὴ νηστεία αὐτή. Διότι ἀκόμη καὶ τὰ πιὸ ἅγια ἔργα, ὅπως ἡ προσευχή, ἡ νηστεία κι ἡ ἐλεημοσύνη, ἂν δὲν γίνονται μὲ ἁγνὰ καὶ ἀνιδιοτελὴ κίνητρα, ἀλλὰ μολύνονται ἀπὸ ἐγωιστικὴ διάθεση γιὰ προβολὴ καὶ ἐπίδειξη, τότε ἀποτελοῦν βδέλυγμα γιὰ τὸν Θεὸ καὶ ἀποδοκιμάζονται. Ὁ οὐράνιος Πατέρας μας δέχεται καὶ ἐπαινεῖ ὅ,τι γίνεται μὲ ταπείνωση καὶ ἀγάπη. Ἂς ἀγωνιζόμαστε λοιπὸν γιὰ τὴν τήρηση τῶν θείων ἐντολῶν ὄχι μὲ σκοπὸ τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων ἀλλὰ γιὰ τὴ δόξα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καὶ τὴν οἰκοδομὴ τῶν ἀδελφῶν μας.ΟΣΩΤΗΡ2105

23 Ιανουαρίου, 2021

ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ = ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗ.ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ= ΕΥΛΟΓΙΑ.

 


Το  υπερυψωμένο  είδωλο

 Κάποτε, εἶπε ὁ Κύριος, δύο ἄνθρωποι ἀνέβηκαν στὸ Ναὸ τῶν Ἱεροσολύμων γιὰ νὰ προσευχηθοῦν. Ὁ ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ἦταν Φαρισαῖος κι ὁ ἄλλος τελώνης. «Φαρισαῖος», ἐκείνη τὴν ἐποχή, σήμαινε ἄνθρωπος ποὺ τηροῦσε μὲ σχολαστικότητα τὸν Μωσαϊκὸ Νόμο καὶ τὶς ἰουδαϊκὲς παραδόσεις καὶ παρουσιαζόταν ὡς βαθιὰ θρησκευόμενος στὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων. Ἕνας τέτοιος λοιπὸν ἄνθρωπος ἦταν κι ὁ Φαρισαῖος τῆς παραβολῆς ὁ ὁποῖος, ὅταν ἔφτασε στὸ Ναό, «σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο»· στάθηκε ὄρθιος σ’ ἕνα σημεῖο γιὰ νὰ φαίνεται καλὰ καὶ ξεκίνησε νὰ προσεύχεται γιὰ τὸν ἑαυτό του μὲ τὰ ἑξῆς λόγια: «Σ’ εὐχαριστῶ, Θεέ μου, διότι δὲν εἶμαι σὰν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ποὺ εἶναι ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ σὰν αὐτὸν ἐκεῖ τὸν τελώνη. Ἐγὼ νηστεύω δύο φορὲς τὴν ἑβδομάδα καὶ προσφέρω τὸ ἕνα δέκατο ἀπ’ ὅλα ἐκεῖνα ποὺ ἀποκτῶ, ἀκόμη κι ἀπὸ τὰ πιὸ μικρὰ καὶ τιποτένια, γιὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιβάλλει ὁ Νόμος τὴ “δεκάτη”».
 Ἂν προσέξουμε τὰ λόγια τῆς προσευχῆς αὐτῆς, θὰ καταλάβουμε ὅτι ὁ Φαρισαῖος δὲν ἦλθε γιὰ νὰ λατρεύσει τὸν Θεό, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἀποθεώσει τὸν ἑαυτό του. Δῆθεν εὐχαριστεῖ τὸν Θεό, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα συγχαίρει τὸν ἑαυτό του. Ἀποδίδει τὰ κατορθώματα καὶ τὶς νομιζόμενες ἀρετές του στὴν προσωπική του ἱκανότητα, γι’ αὐτὸ καὶ λέει «σ’ εὐχαριστῶ διότι δὲν εἶμαι ἄδικος» κι ὄχι «σ’ εὐχαριστῶ, Θεέ μου, διότι μὲ τὴ βοήθειά σου ἀποφεύγω τὴν ἀδικία». Ἐπίσης εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι δὲν παρακαλεῖ γιὰ τίποτε τὸν Θεό. Δὲν πιστεύει ὅτι χρειάζεται κάποια βοήθεια. Μᾶλλον θεωρεῖ ὅτι ὁ Θεὸς τὸν ἔχει ἀνάγκη, ἀφοῦ εἶναι ἄψογος σὲ ὅλα! Τόσο πολὺ τὸν ἔχει τυφλώσει ὁ ἐγωισμός του! Τὸ ἀρνητικὸ παράδειγμα τοῦ Φαρισαίου πρέπει νὰ μᾶς προβληματίσει πολὺ σοβαρά, διότι φανερώνει πόσο καταστρεπτικὸ εἶναι τὸ μικρόβιο τοῦ ἐγωισμοῦ, ὅταν μολύνει τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου. Ἐγκλωβίζει τὸν ἄνθρωπο στὴν ἰδέα ὅτι εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ὁ μόνος καλὸς καὶ τὸν ἀποξενώνει ἀπὸ τοὺς συνανθρώπους του, ἀφοῦ κανένα δὲν παραδέχεται ὡς ἄξιο τιμῆς. Ζεῖ μὲ τὴν ψευδαίσθηση τῶν ἀρετῶν του, χωρὶς νὰ βλέπει τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς του ποὺ εἶναι γεμάτη ἐμπάθεια καὶ μίσος. Ὁ Φαρισαῖος καυχιέται γιὰ τὶς ἀρετές του. Τί νόημα ἔχουν ὅμως ὅλες αὐτὲς οἱ ἀρετές, ὅταν ἀπουσιάζει ἡ ἀγάπη;... Τί ἀξία ἔχει ἡ νηστεία καὶ ἡ ἐλεημοσύνη, ὅταν διατυμπανίζεται μὲ κομπασμὸ καὶ ἐπίδειξη;... Καὶ οἱ καλύτερες ἀρετές, ἂν ἀπουσιάζουν ἡ ἀγάπη καὶ ἡ ταπείνωση, διαστρεβλώνονται καὶ τελικὰ ἀποδοκιμάζονται ἀπὸ τὸν Θεό, ὅπως διεκήρυξε σαφῶς ὁ Κύριος στὴ συνέχεια τῆς παραβολῆς. 

 Η σωτήρια καταδίκη 

 Σὲ κάποιο ἄλλο σημεῖο τοῦ Ναοῦ, μακριὰ ἀπὸ τὸ ἱερὸ Θυσιαστήριο, στεκόταν μὲ φόβο Θεοῦ καὶ εὐλάβεια ὁ τελώνης. Ὁ τελώνης αὐτὸς δὲν τολμοῦσε ὄχι μόνο τὰ χέρια του ἀλλὰ οὔτε τὰ μάτια του νὰ σηκώσει πρὸς τὸν οὐρανό. Κτυποῦσε συνεχῶς τὸ στῆθος του, δηλαδὴ τὴν καρδιά του ποὺ τὴν αἰσθανόταν πολὺ ἁμαρτωλὴ καὶ ἀκάθαρτη, καὶ ἔλεγε: «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁ μαρτωλῷ». Κύριε καὶ Θεέ, σπλαχνίσου με καὶ συγχώρησέ με τὸν ἁμαρτωλό. Καὶ κλείνοντας τὴν παραβολὴ ὁ Κύριος, εἶπε κατηγορηματικά: Σᾶς βεβαιώνω ὅτι αὐτὸς ὁ περιφρονημένος τελώνης κατέβηκε ἀπὸ τὸ ἱερὸ καὶ πῆγε στὸ σπίτι του ἀθωωμένος ἀπὸ τὸν Θεό, καὶ ὄχι ὁ Φαρισαῖος ἐκεῖνος. 
Δικαιώθηκε ὁ τελώνης καὶ κατακρίθηκε ὁ Φαρισαῖος, διότι «πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται»· ὅποιος ὑψώνει τὸν ἐαυτό του θὰ ταπεινωθεῖ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ θὰ κατακριθεῖ. Ἀντίθετα, ὅποιος ταπεινώνει τὸν ἑαυτό του θὰ ὑψωθεῖ καὶ θὰ τιμηθεῖ ἀπὸ τὸν Θεό. Αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος δρόμος σωτηρίας γιὰ τὸν ἄνθρωπο: ἡ ταπείνωση. Νὰ φτάσει δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος στὸ σημεῖο νὰ αἰσθάνεται ὅτι εἶναι ὁ χειρότερος ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Πράγματι, ἂν ἐξετάσει κανεὶς προσεκτικὰ τὸν ἑαυτό του, θὰ βρεῖ ὄχι μόνο ἀμέτρητες ἁμαρτίες καὶ παραβάσεις τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ κακὲς ἐπιθυμίες, ἰδιοτελὴ κίνητρα καὶ ἀκόμη περισσότερες παραλείψεις, ἀμέλεια καὶ ὀλιγωρία. Γι’ αὐτὸ τὸν λόγο πρέπον εἶναι νὰ καταδικάζουμε τὸν ἑαυτό μας. Αὐτὴ ἡ καταδίκη θὰ γίνει ἡ ἀρχὴ τῆς σωτηρίας μας. Ἂν καταδικάζουμε ἐδῶ τὸν ἑαυτό μας, δὲν θὰ μᾶς καταδικάσει ὁ Θεὸς τὴν ἡμέρα τῆς Κρίσεως. Διότι, ὅπως λένε οἱ ἅγιοι Πατέρες, «ὁ Θεὸς δὲν κρίνει δυὸ φορές». Ἀρκεῖ νὰ μὴν ἀπελπιστοῦμε, ἀλλὰ νὰ στραφοῦμε μὲ ἐλπίδα στὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ ποῦμε ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας ὅπως ὁ τελώνης: «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁ μαρτωλῷ».
Ο ΣΩΤΗΡ 2103

11 Ιανουαρίου, 2021

Το μεγαλεῖο τῆς ταπεινοφροσύνης του - Τίμιος Πρόδρομος

Γιὰ τὸ μεγαλεῖο τοῦ Βαπτιστοῦ δὲν χρειάζεται νὰ ποῦμε πολλά· μιλᾶ τὸ τέμπλο κάθε Ὀρθόδοξου ναοῦ – στὰ δεξιὰ τῆς εἰκόνας τοῦ Δεσπότου βρίσκεται πάντοτε ἡ εἰκόνα του – καὶ ὁ ἔπαινος τοῦ Κυρίου γιὰ ἐκεῖνον, ὁ ἔπαινος τοῦ καρδιογνώστου Θεοῦ (βλ. Ματθ. ια´ [11] 7-15, Λουκ. ζ´ 24-30). 

Ἐμεῖς ἁπλῶς στὶς παρακάτω γραμμὲς θὰ προσπαθήσουμε νὰ ὑποψιασθοῦμε κάτι ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο τῆς ταπεινοφροσύνης του. 
 Ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἀπὸ παιδὶ ἔζησε στὴν ἔρημο ζωὴ ἄκρας ἀσκήσεως καὶ πλούτιζε συνεχῶς σὲ Πνεῦμα Ἅγιον. 
«Τὸ παιδίον ηὔξανε καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἰσραήλ», σημειώνει ἡ Ἁγία Γραφή (Λουκ. α´ 80). 
Ἔζησε μὲ μοναδικὴ ἀκρίβεια τὴ ζωὴ τῆς παρθενίας, τὴ ζωὴ τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀφιερώσεως στὸ Θεό, ἡ ὁποία ἦταν σχεδὸν τελείως ἄγνωστη στὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. 
 Ἀργότερα, στὰ τριάντα του περίπου χρόνια, βγῆκε νὰ κηρύξει μετάνοια καὶ νὰ ἑτοιμάσει τὸν Ἰσραὴλ γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Μεσσία, ὄχι ἀπὸ μόνος του ἀλλὰ κατόπιν θείας ἀποκαλύψεως: «ἐγένετο ρῆμα Θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην… καὶ ἦλθεν… κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας» (Λουκ. γ´ 2-3). 
Ἦταν δηλαδὴ θεόκλητος. Γνώριζε ἀκόμη ὅτι ἡ δράση του ἦταν προφητευμένη στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, πράγμα ποὺ δὲν ἀνέφερε ποτὲ παρὰ μόνο ὅταν τὸ ἐπέβαλε ἡ ἀνάγκη. 
Τὸν ρώτησαν οἱ ἀπεσταλμένοι τῆς θρησκευτικῆς ἡγεσίας τοῦ Ἰσραήλ: «Ποιὸς εἶσαι ἐσύ; ὁ Χριστός;». «Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Χριστός», ἀπάντησε. «Τί λοιπόν; Ὁ Ἠλίας εἶσαι ἐσύ;». «Δὲν εἶμαι». «Ὁ προφήτης ποὺ προανήγγειλε ὁ Μωυσῆς;». «Ὄχι». «Ποιὸς εἶσαι τέλος πάντων; γιὰ νὰ δώσουμε ἀπάντηση σ᾿ αὐτοὺς ποὺ μᾶς ἔστειλαν». 
 «Ἐγὼ “φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, εὐθύνατε τὴν ὁδὸν Κυρίου”, καθὼς εἶπεν Ἡσαΐας ὁ προφήτης» (βλ. Ἰω. α´ 19-23). 
 Τὸ κήρυγμά του καὶ ἡ ὅλη προσωπικότητά του εἶχε ἀπήχηση ὅσο κανενὸς ἄλλου προφήτη: «Ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν Ἱεροσόλυμα καὶ πᾶσα ἡ Ἰουδαία καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ Ἰορδάνου», «καὶ ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν» (Ματθ. γ´ 5, Μάρκ. α´ 5). 
Πήγαιναν σ᾿ αὐτὸν οἱ Ἱεροσολυμίτες καὶ ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Ἰουδαίας καὶ τῶν περιχώρων τοῦ Ἰορδάνη! 
Δὲν ἦταν ὅτι ἐντυπωσίαζε καὶ σαγήνευε. 
Τὸ κήρυγμά του ἦταν αὐστηρό, καλοῦσε σὲ μετάνοια, ὑπενθύμιζε τὴν κρίση τοῦ Θεοῦ: «ἤδη καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ρίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται»· τώρα μάλιστα καὶ τὸ τσεκούρι τῆς θείας κρίσεως βρίσκεται κοντὰ στὴ ρίζα τῶν δένδρων. 
Κάθε δένδρο λοιπὸν ποὺ δὲν κάνει καλὸ καρπὸ κόβεται ἀπὸ τὴ ρίζα καὶ ρίχνεται στὴ φωτιά (Ματθ. γ´ 10). 
Ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐπειδὴ ὁ λόγος καὶ τὸ παράδειγμά του ἦταν γεμάτα ἀπὸ τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, δὲν ἀπωθοῦσε οὔτε προκαλοῦσε ἀντιδράσεις. Ἀντίθετα συγκλόνιζε τὶς καρδιὲς καὶ προκαλοῦσε ριζικὴ ἀλλαγὴ ζωῆς· δέχονταν νὰ βαπτισθοῦν – «πάντες», ἀκόμη καὶ «οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι», οἱ πιὸ διαβεβλημένοι ἄνθρωποι (βλ. Ματθ. κα´ [21] 32) – ἐξομολογούμενοι δημοσίως τὶς ἁμαρτίες τους! 
 Τὸν παραδέχονταν ὡς αὐθεντικὸ καθοδηγὸ τῆς ζωῆς τους: «Τί οὖν ποιήσομεν;». 
Θέλουμε ν᾿ ἀλλάξουμε ζωή. Τί πρέπει νὰ κάνουμε; ρωτοῦσαν οἱ ὄχλοι τὸν Ἰωάννη, παρὰ τὸ νεαρὸ τῆς ἡλικίας του· ὄχι μόνο εὐσεβεῖς ἀλλὰ καὶ ἁμαρτωλοί: τελῶνες καὶ στρατιωτικοί (βλ. Λουκ. γ´ 10-14). 
 Τὸ ἀκόμη θαυμαστότερο εἶναι ὅτι ὁ Τίμιος Πρόδρομος εἶχε τέτοιο κύρος, ἐνῶ δὲν ἔκανε κανένα θαῦμα (βλ. Ἰω. ι´ 41)· τόσο μεγάλο κύρος, ὥστε ὅλοι εἶχαν λογισμό: «Μήπως αὐτὸς εἶναι ὁ Χριστός», ὁ Μεσσίας ποὺ περιμέναμε αἰῶνες; (Λουκ. γ´ 15). 
 Ἂς ἀναλογισθοῦμε ὅλα τὰ παραπάνω: ζωὴ πολὺ διαφορετικὴ ἀπὸ τὴ ζωὴ τῶν πολλῶν, σχεδὸν ὅλων· ζωὴ ἀνώτερη, ἰσάγγελη· πνευματικὲς ἐπιδόσεις ἀσυνήθιστα ὑψηλές· προφητικὴ κλήση καὶ ἀποστολὴ σὲ νεαρὴ ἡλικία· καταπληκτικὴ ἐπιτυχία στὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο, μαζικὲς καὶ συγκλονιστικὲς μεταστροφές· κύρος τόσο μεγάλο, ὥστε νὰ ἀναρωτιοῦνται, μήπως εἶναι ὁ Χριστός; 
Ἡ Παλαιστίνη σείσθηκε ἀπὸ τὸ κήρυγμα καὶ τὴν παρουσία του, ἕνας ὁλόκληρος λαὸς κρεμόταν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ νεαροῦ λιπόσαρκου Ἰωάννη· κι ἐκεῖνος; ἀνέγγιχτος ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια. 
Δὲν ζήτησε τίποτε γιὰ τὸν ἑαυτό του ἀπὸ ὅλη ἐκείνη τὴ δόξα. 
Εἶπε: «Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Χριστός. Ἔρχεται μετὰ ἀπὸ ἐμένα, καὶ δὲν εἶμαι ἄξιος ἐγὼ νὰ λύσω οὔτε τὰ κορδόνια ἀπὸ τὰ ὑποδήματά του» (Λουκ. γ´ 16). Καὶ ὅταν, ἐνῶ μεσουρανοῦσε, ἄρχισε νὰ τὸν ἐπισκιάζει ὁ Μεσσίας μὲ τὴ δράση Του, καὶ παραπονέθηκαν γι᾿ αὐτὸ στὸν Πρόδρομο οἱ μαθητές του, ἐκεῖνος τοὺς εἶπε: «Κανεὶς δὲν ἔχει τίποτε ἀπὸ τὸν ἑαυτό του. Ὅλα εἶναι τοῦ Θεοῦ. Ἐσεῖς οἱ ἴδιοι μαρτυρεῖτε πὼς εἶπα ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Μεσσίας, ἀλλὰ πρόδρομός Του. 
Γι᾿ αὐτὸ ἐργάσθηκα, γιὰ νὰ ὁδηγήσω τὶς ψυχὲς στὸ Νυμφίο Χριστό. 
Καὶ ὄχι ἁπλῶς δὲν ζηλεύω ἢ δὲν ἐνοχλοῦμαι ποὺ ἐλαττώνεται ἡ φήμη μου, ἀλλὰ “χαρᾷ χαίρω”, χαίρομαι μὲ πολὺ μεγάλη χαρά· “αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πεπλήρωται”· αὐτὴ λοιπὸν ἡ χαρά μου εἶναι τέλεια. 
Αὐτὸ εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ποὺ τὸ ἀποδέχομαι ὁλόψυχα: Ἐκεῖνος νὰ αὐξάνει σὲ ἐπιρροὴ καὶ δόξα, κι ἐγὼ νὰ μικραίνω» (βλ. Ἰω. γ´ 26-30). 
 Ὁ Τίμιος Πρόδρομος, μέγας καὶ στὴν ταπεινοφροσύνη, προκαλεῖ τὸν εὐλαβὴ θαυμασμό μας. 
Μπορεῖ ὅμως νὰ γίνει καὶ βοηθός, πρεσβευτής μας, ἂν τὸν ἐπικαλούμαστε, ὥστε νὰ καλλιεργοῦμε τέτοιο φρόνημα στὶς δικές μας ἀσήμαντες – σὲ σύγκριση μὲ τὶς δικές του – ἐπιδόσεις καὶ ἐπιτυχίες.
ΟΣΩΤΗΡ2102

08 Ιανουαρίου, 2021

ΑΝ ΛΕΙΨΕΙ Η ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΟΛΑ ΓΚΡΕΜΙΖΟΝΤΑΙ

 
«Ἐπεὶ οὖν αὕτη (ἡ ἀλαζονεία) τῶν κακῶν ἡ ἀκρόπολις ἦν, καὶ ἡ ῥίζα καὶ ἡ πηγὴ τῆς πονηρίας ἁπάσης, τῷ νοσήματι τὸ κατάλληλον κατασκευάζων φάρμακον, ὥσπερ θεμέλιον ἰσχυρόν τινα καὶ ἀσφαλῆ τοῦτον πρῶτον κατεβάλετο τὸν νόμον. Ταύτης γὰρ ὑποκειμένης, μετὰ ἀσφαλείας ἅπαντα τὰ ἄλλα ἐπιτίθησιν ὁ οἰκοδομῶν· ταύτης δὲ ἀνῃρημένης, κἂν μέχρι τῶν οὐρανῶν φθάσῃ πολιτευόμενος, ἅπαντα ὑποσύρεται ῥᾳδίως, καὶ εἰς χαλεπὸν καταστρέφει τέλος. Κἂν νηστείαν, κἂν εὐχήν, κἂν ἐλεημοσύνην, κἂν σωφροσύνην, κἂν ἄλλ’ ὁτιοῦν συναγάγῃς ἀγαθόν, ταπεινοφροσύνης χωρίς, διαῤῥεῖ καὶ ἀπόλλυται ἅπαντα. Ὅπερ οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ Φαρισαίου γέγονε. Καὶ γὰρ μετὰ τὸ φθάσαι εἰς αὐτὴν τὴν κορυφήν, πάντα ἀπολέσας κατέβη, ἐπειδὴ τὴν μητέρα τῶν ἀγαθῶν οὐκ εἶχεν. Ὥσπερ γὰρ ἡ ἀπόνοια πηγὴ κακίας ἁπάσης ἐστίν, οὕτως ἡ ταπεινοφροσύνη φιλοσοφίας ἁπάσης ἀρχή. ∆ιὸ καὶ ἐντεῦθεν ἄρχεται, πρόῤῥιζον ἀνασπῶν τὴν ἀλαζονείαν ἐκ τῆς τῶν ἀκουόντων ψυχῆς». (Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιον Ὁμιλία ΙΕ΄, ΕΠΕ 9, 466)

 Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοση

Ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ ὑπερηφάνεια ἦταν ἀνέκαθεν ἡ κορυφὴ τῶν κακῶν καὶ ἡ ρίζα καὶ  ἡ πηγὴ κάθε κακίας, ὁ Θεὸς παρασκευάζοντας τὸ κατάλληλο γιὰ τὴν ἀσθένεια φάρμακο, ὡς θεμέλιο ἰσχυρὸ καὶ ἀσφαλὲς τοῦ πνευματικοῦ οἰκοδομήματος τοποθέτησε  πρωτίστως αὐτὴ τὴν ἐντολή (τὴν ταπεινοφροσύνη). Διότι ὅταν τεθεῖ αὐτὴ ὡς θεμέλιο,  κτίζει ὁ οἰκοδόμος μὲ ἀσφάλεια ὅλα τὰ ἄλλα ἐπάνω σ’ αὐτήν. Ἂν ὅμως ἀπορριφθεῖ  ἡ ταπεινοφροσύνη, ἀκόμη κι ἂν ἀγωνιζόμενος φθάσει κανεὶς μέχρι τοὺς οὐρανούς,  ὅλα καταρρέουν εὔκολα καὶ καταλήγουν σὲ ὀδυνηρὴ καταστροφή. Κι ἂν ἀκόμη ἀποκτήσεις τὴ νηστεία, τὴν προσευχή, τὴν ἐλεημοσύνη, τὴν ἁγνότητα κι ἂν ὁποιοδήποτε ἄλλο καλὸ συγκεντρώσεις, χωρὶς τὴν ταπείνωση, ὅλα φυλλορροοῦν καὶ χάνονται. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἔγινε καὶ μὲ τὸν Φαρισαῖο. Διότι κι αὐτός, ἀφοῦ ἔφθασε στὴν κορυφὴ τῶν ἀρετῶν, κατέβηκε χάνοντάς τα ὅλα, ἐπειδὴ δὲν εἶχε τὴ μητέρα τῶν καλῶν. Διότι ὅπως ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι ἡ πηγὴ κάθε κακίας, ἔτσι καὶ ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ  ἀρχὴ τοῦ κατὰ Θεὸν βίου. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Κύριος ἀρχίζει τὴ διδασκαλία Του (μὲ τοὺς  Μακαρισμούς) ἀπὸ αὐτὸ τὸ σημεῖο, ἀποσπώντας ἀπὸ τὴ ρίζα της τὴν ὑπερηφάνεια  ἀπὸ τὴν ψυχὴ τῶν ἀκροατῶν. 


27 Δεκεμβρίου, 2020

ΘΕΛΕΙ ΠΟΛΛΗ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ''ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ '' ΤΟΝ ΘΕΟ !!

                    
«ΟΥΤΟΣ ΚΕΙΤΑΙ ΕΙΣ ΠΤΩΣΙΝ ΚΑΙ ΕΙΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΝ ΠΟΛΛΩΝ»

Εἶναι παράξενη ἡ ἱστορία τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ στή γῆ ἀγαπητοί μου. Ἀκόμη καί σήμερα δέν εἶναι εὔκολα ἀντιληπτή καί κατανοητή ἀπό τούς ἀνθρώπους. Πιστούς καί ἀπίστους. Σκεπτόμενους καί φιλοσοφοῦντες. Ἀρνητές καί ὑποστηρικτές. Ἡ πίστη προϋποθέτει ἐμπιστοσύνη. Ἀλλά ἡ πίστη ἔχει καί λογική. Καί δέν μπορεῖ νά μήν ἔχει λογική, διότι ἔχει νά κάνει μέ τή σοφία τοῦ Θεοῦ καί σοφία σημαίνει καί λογική. Καμιά σοφία στόν κόσμο δέν μπορεῖ νά διδάσκει ἤ καί νά προτρέπει σέ ἀποκοτιές. Καμιά σοφία δέν μπορεῖ νά εἶναι ὄχημα γιά νά ὁδηγήσει τόν πιστεύοντα στό παράλογο....

Ἔτσι εἶναι καί ἀλλιῶς δέν γίνεται. Ὅμως αὐτά ἔχουν νά κάνουν μέ ὅποια πράγματα, καταστάσεις καί συνθῆκες εἶναι προϊόντα τοῦ κόσμου τούτου. Τοῦ κόσμου τούτου πού ἔχει τή δική του λογική, τή δική του σοφία. Τοῦ κόσμου τούτου πού δέν μπορεῖ πάντα νά δεῖ τί μπορεῖ νά ὑπάρχει πραγματικά πίσω ἀπό κάθε τι καί ποιά εἶναι ἡ αἰτία πού τό προκάλεσε. 

Τά πράγματα ὅμως ἀλλάζουν καί εἶναι διαφορετικά ὅταν τά γεγονότα καί τά συμβάντα ἔχουν νά κάνουν μέ τό Θεό καί τή λογική Του. Ὁ Ὁποίος ὅντας σέ ἄλλη διάσταση καί συχνότητα (ὑπέρλογος), σέ ἄλλο τόνο, δέν εἶναι τόσο εὔκολο νά γίνει κατανοητός ἀπό τό πλᾶσμα Του, τόν ἄνθρωπο. Ὁ συντονισμός Θεοῦ καί ἀνθρώπου εἶναι μία διαδικασία δύσκολη, ἐπώδυνη καί συνήθως σ’ αὐτή χαμένος εἶναι ὁ Θεός καί ἡ ἀγάπη Του. Γιατί ἡ λογική καί ἡ Βασιλεία Του ὅπως λέει στόν Πιλᾶτο, δέν εἶναι «ἐκ τοῦ κόσμου τούτου». 

Αὐτό ὅμως δέν φαίνεται νά «πτοεῖ» τό Θεό. Αὐτόν τόν κόσμο τόν ὑπεραγαπᾶ. Αὐτόν τόν κόσμο τόν ἔκτισε σιγά-σιγά «μέρα μέ τή μέρα», μέ πολύ ἀγάπη φροντίδα καί ὑπομονή. Προσπάθησε ἀρχικά μέ ἀνθρώπους. Ἄνθρωπος μέ ἄνθρωπο μπορεῖ νά συνεννοηθεῖ εὔκολα γιατί εἶναι τό ἴδιο πράγμα... Ἀνθρώπους πού Τόν πίστεψαν καί ἔγιναν φορεῖς τοῦ θελήματός Του. Ἀνθρώπους πού κατάφεραν μέσα σέ ἕνα πρωτόγονο κόσμο, γεμᾶτο ἀπό εἰδωλολατρία νά Τόν ἀνακαλύψουν καί νά συντονιστοῦν μαζί Του, τούς προφῆτες. Ἔγιναν ὄργανα τοῦ Λόγου Του καί τόν μετέφεραν στούς ἀνθρώπους, «τᾶδε λέγει Κύριος». 

Θεώρησε ἔτσι ὁ Θεός πώς θά μπορέσει νά τά καταφέρει.... Συνεργαζόμενος μέ ἀνθρώπους (προφῆτες), θά μποροῦσε νά γίνει ἀντιληπτός καί κατανοητός ἀπό τούς ὑπόλοιπους ἀνθρώπους. Ὅτι θά μποροῦσε νά συντονιστεῖ μέ αὐτούς. Χρησιμοποίησε τήν ἀνθρώπινη λογική πού θέλει νά πιστεύει μέσα ἀπό ζωντανά καί ἀπτά πράγματα. Τήν ἀνθρώπινη λογική πού θέλει νά δεῖ γιά νά πιστέψει. Πού θέλει νά ἀκουμπήσει νά γευθεῖ νά ἔχει τελικά μία ἀπόλυτη ἐμπειρία αὐτοῦ πού πρόκειται νά πιστέψει. «Ἐάν μή ἴδω ἐν ταῖς χερσίν αὐτοῦ τόν τύπον τῶν ἤλων καί βάλω τόν δάκτυλόν μου εἰς τόν τύπον τῶν ἤλων καί βάλω τήν χείρα μου εἰς τήν πλευράν αὐτοῦ, οὔ μή πιστεύσω», (ἀπόστολος Θωμᾶς!).  

Κάποια στιγμή ὅμως «ἀντιλήφθηκε» πώς τελικά αὐτός ὁ τρόπος δέ δουλεύει, δέν περπατάει, δέν ἔχει ἀποτέλεσμα. Ἀποφάσισε λοιπόν νά ἔλθει αὐτοπροσώπως στή γῆ, στόν κόσμο τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλά πῶς νά τό κάνει ἔτσι ὥστε νά ἔχει ἀποτέλεσμα καί νά μήν κάνει ζημιά. Ἡ λύση πού βρῆκε ἦταν νά ἔλθει μέ μορφή καί εἶδος ὅπως τοῦ πλάσματός Του, ὡς ἄνθρωπος. Ναί! Αὐτό εἶναι! Ἔτσι θά μπορέσω νά τά καταφέρω, σκέφτηκε ὁ Θεός καί τό ἔκανε! Ἦλθε κοντά μας ὡς ἕνας ἀπό ἐμᾶς. Συντονίστηκε μαζί μας... «ποῦ νά ἤξερε!!!!». 

Βάζει λοιπόν τό σχέδιό Του σέ ἐφαρμογή καί κάποια στιγμή γεννιέται μέ ἕνα τρόπο πού ἀφορᾶ τούς ἀνθρώπους, μόνο πού στήν περίπτωσή Του, τά πράγματα εἶναι ἀνάλογα τῆς θαυμαστῆς ὑπάρξεώς Του. Κάποια ὅμως, λίγα, ἐλάχιστα. Γιατί κατά τά ἄλλα μετέχει ὡς ἄνθρωπος στά τοῦ κόσμου τούτου. Ποῦ νά ἤξερε σέ τί περιπέτεια ἔμπαινε..... 

...«Οὖτος κεῖται εἰς πτώσιν καί εἰς ἀνόρθωσιν πολλῶν». Τήν ὥρα πού ἔπρεπε νά γεννηθεῖ ὡς ἄνθρωπος, ὁ κόσμος αὐτός δέν εἶχε ἕνα πτωχικό ἔστω δωμάτιο νά τοῦ δώσει καί κατέληξε νά γεννηθεῖ στή φάτνη ἑνός σπηλαίου. Περιτριγυρισμένος ἀπό ἄλογα ζῶα καί λίγους ἀπλοϊκούς βοσκούς, Αὐτός, ὁ Βασιλιάς τῶν βασιλεύοντων καί Κύριος τῶν κυριευόντων! Οἱ μόνοι πού ἔδωσαν ἕνα τόνο ἀνωτερότητας κατά κόσμον, ἦταν οἱ τρεῖς Μάγοι. Οἱ ὁποίοι ξεκίνησαν ἀπό τά μακρινά μέρη τῆς πατρίδας τους γιά νά προσκυνήσουν τό Βασιλέα τῶν Ἰουδαίων. Ἐζησαν κι αὐτοί μιά περιπέτεια, ὡς ταξίδι. 

Ἡ ὁποία ὅπως μᾶς διηγεῖται ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή τῆς Κυριακῆς μετά τῆς Χριστοῦ γεννήσεως, κορυφώνεται μέ τήν μυστική φυγή τους ἀπό τά μέρη τῆς Βηθλεέμ τῆς Ἰουδαίας, γιά νά μή συναντήσουν ξανά τόν Ἠρώδη καί τοῦ ποῦν ποῦ εἶναι ὁ «τεχθής βασιλεύς», γιά νά πάει κι αὐτός νά Τόν «προσκυνήσει». Ἄγγελος Κυρίου τούς ἐνημέρωσε σχετικά ὅπως ἔκανε καί στόν Ἰωσήφ. Στόν ὁποίο εἶπε νά πάρει τό παιδί καί τήν μητέρα του καί νά φύγει στήν Αἴγυπτο, γιατί ὁ Ἠρώδης θά ζητήσει νά τό σκοτώσει. 

Ἔτσι νύχτα ὁ Ἰωσήφ ξεκίνησε, γιά νά βρεῖ τόπο ἀσφαλῆ γιά τό μικρό Χριστό καί τήν Παναγία μητέρα Του....Τί περιπέτεια κι αὐτή! Μέ τό πού «πάτησε τό πόδι Του» στή γῆ  ὁ παντοδύναμος Θεός, βρέθηκε νά διώκεται ἀπό τό πλᾶσμα Του. Ἐδῶ εἶναι πού προσκρούει ἡ λογική αὐτοῦ τοῦ κόσμου μέ τή λογική τοῦ Θεοῦ. Τί Θεός εἶναι; Τί παντοδύναμος εἶναι; Δέ χρειάζεται πολύ! Ἕνα νεῦμα μόνο, τοῦ ἑνός ματιοῦ Του καί τά πάντα θά ἄλλαζαν καί ὁ κίνδυνος θά ἐξαφανιζόταν πρίν κἄν δημιουργηθεῖ! Ἐλα ντέ! Τί Θεός εἶναι αὐτός; Παράξενος! Μυστήριος! Ἀκατανόητος! Ἄαα...ὅταν ἔλθει ἡ ὥρα θά ξεμπερδέψουμε μαζί Του. Τώρα μᾶς ξέφυγε! Ὑπάρχει ὅμως κι ὁ Γολγοθᾶς...

Κι ὁ Ἠρώδης; Εἶναι κι αὐτός! Αὐτός ὁ ἔρημος, βασιλιάς λαμπρός καί δυνατός, πῶς νά σώσει τό θρόνο του ἀπό ἕνα νεογέννητο «βασιλιά»; Δέν ἦταν τυχαίος. Ἡ ἱστορία τόν κατέγραψε ὡς Ἠρώδης ὁ Μέγας!  Γιατί ὄντως ὡς πολιτικός ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἔκανε σπουδαία πράγματα γιά τό λαό του. Ὅμως δέν ἔπρεπε ὅλο αὐτό τό ὄνομα καί τήν αἴγλη νά τά περιφρουρήσει; Ἔπρεπε! Πῶς ὅμως; 

Πῶς; Μέ ἕνα συγκεκριμένο τρόπο πού ἤξερε πολύ καλά. Σφαγή! Ἀπό τόν κίνδυνο ἡσυχάζεις, ὅταν ξεκαθαρίζεις μιά γιά πάντα μαζί του! Μέσα ἀπό αὐτή τή λογική πιό μπροστά εἶχε ἡσυχάσει καί εἶχε διασφαλίσει τό θρόνο του σκοτώνοντας τούς δύο γιούς του! Τώρα γιατί μετά σκότωσε καί τή γυναίκα καί μητέρα τους μόνο αὐτός κι ὁ Θεός τό ξέρουν! Ὁ Θεός....μήπως δέν ξέρει; Μήπως εἶναι ἄλλης «λογικῆς»; 

Γι αὐτά ἀκριβῶς τά γεγονότα πού δείχνουν τό χαρακτῆρα τοῦ Ἠρώδη, ὁ ρωμαίος αὐτοκράτορας Ὀκταβιανός Αὔγουστος εἶχε πεῖ γιά κατά τά ἄλλα πολύτιμο συνεργάτη του, «καλύτερα νά εἶσαι χοίρος, παρά παιδί τοῦ Ἠρώδη!». Τέτοιος λοιπόν πού ἦταν ὁ Ἠρώδης, θά λυπόταν γιά νά μή σκοτώσει τελικά τόσα ἀθώα νήπια στή Βηθλεέμ καί τά περίχωρα τῆς Ἰουδαίας; Μά ὁ Θεός; Τί κάνει; Πῶς ἐπέτρεψε αὐτήν τήν ἀδικία;  

Τί νά πεῖ κι Αὐτός; Ἴσα πού πρόλαβε νά σωθεῖ ἀπό τή μανία τοῦ Ἠρώδη! Τί παράξενος Θεός εἶν’Αὐτός; Παράξενος καί Μυστήριος! Γι αὐτό μέχρι τίς ἡμέρες μας δέν μποροῦμε νά συντονιστοῦμε μαζί Του! Τί κι ἄν τό λέμε. Τί κι ἄν τό θέλουμε. Τί κι ἄν τό ὀνειρεύομαστε. Τί κι ἄν  Τόν μελετᾶμε καθημερινά. Πόσο Τόν καταλαβαίνουμε; Πόσο Τόν γνωρίζουμε; Πόσο πραγματικά εἴμαστε παιδιά Του; Ὅταν λέμε στό Πάτερ ἡμῶν τό «γενηθήτω τό θέλημα σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς», καταλαβαίνουμε τί λέμε; 

«Οὔτος κεῖται εἰς πτώσιν καί εἰς ἀνάστασιν πολλῶν». Γιά τόν κόσμο μας, πάντα ὁ Θεός θά εἶναι ἕνα μυστήριο, τό ὁποίο δέν εἶναι εὔκολο γιά νά πεῖς ὅτι τό γνωρίζεις. Κάποιοι θά Τόν ἀρνοῦνται, κάποιοι θά Τόν ἀμφισβητοῦν, κάποιοι θά Τόν κυνηγοῦν ἀκόμη καί ἀφοῦ ἔχει πεθάνει γι αὐτούς καί ὅλους ἐπάνω στό σταυρό! Ὁ Θεός δέν «κατακτᾶται» εὔκολα καί μέ ἕνα τρόπο ἱδιοτελή τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Ἀκόμα καί τοῦ πιστοῦ..... Θέλει πολύ ταπείνωση καί γνώση τῆς «ἀδυναμίας» Του. Μόνο τότε ἴσως θά μπορέσουμε νά συντονιστοῦμε μαζί Του, καί νά ζήσουμε τό μέγεθος καί τό μεγαλείο τῆς δόξας καί τῆς δύναμής Του. Εἰδικά τώρα, ἐν μέσω κορονωϊοῦ.....

π. Φίλιππος Μπεναζης. Ι.Ν. Αγιου Νικολαου Δράμας

15 Οκτωβρίου, 2020

ΑΓΚΑΘΙΑ ΩΦΕΛΙΜΑ

«Ἐδόθη μοι σκόλοψ τῇ σαρκί, ἄγγελος σατᾶν, ἵνα με κολαφίζῃ ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι» 

 Ο ἀπόστολος Παῦλος στις επιστολες του μιλάει μεταξὺ τῶν ἄλλων γιὰ μιὰ προσωπική του δοκιμασία. Τὴν ὀνομάζει «σκόλοπα», δηλαδὴ αἰχμηρὸ ξύλο, σκληρὸ ἀγκάθι ποὺ ἐνοχλεῖ πολύ. Καὶ γράφει ὅτι τὴν προκαλοῦσε, κατὰ παραχώρησιν Θεοῦ, «ἄγγελος σατᾶν», δηλαδὴ ἀπεσταλμένος τοῦ διαβόλου, πονηρὸ πνεῦμα. 
Μάλιστα ἦταν τόσο ἐνοχλητική, ὥστε τὸν «κολάφιζε», ὅπως γράφει, ἦταν δηλαδὴ σὰν νὰ τὸν χτυποῦσε στὸ πρόσωπο. Φαίνεται ὅτι ἦταν χρόνια βασανιστικὴ ἀσθένεια. 
Ἀλλὰ ὁ ἅγιος Ἀπόστολος δὲν ἀγανάκτησε οὔτε ἀπελπίστηκε. Ἀντίθετα σημειώνει ὅτι αὐτὴ ἡ δοκιμασία τὸν ὠφελοῦσε πολύ. 
 Ἂς δοῦμε λοιπόν, μὲ ἀφορμὴ τὴ δοκιμασία τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποιὲς εἶναι οἱ ὠφέλειες τῶν θλίψεων γιὰ τὸν πιστὸ Χριστιανό.
 
 1. Βοηθοῦν στὴν ταπείνωση 

 Οἱ θλίψεις βοηθοῦν νὰ καλλιεργήσει ὁ ἀγωνιζόμενος πιστὸς τὸ ταπεινὸ φρόνημα. Εἶχα τόσο πολλὲς ἀποκαλύψεις, γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, τόσες θαυμαστὲς ὁράσεις καὶ ἐμπειρίες ἀπὸ τὸν Θεό, ὥστε, γιὰ νὰ μὴν ὑπερηφανεύομαι, μοῦ ἔδωσε «σκόλοπα» στὸ σῶμα, γιὰ νὰ μὲ ταλαιπωρεῖ καὶ νὰ μένω στὴν ταπείνωση… Τὴν χρόνια δοκιμασία του, ποὺ πολὺ τὸν δυσκόλευε, ὁ ἅγιος Ἀπόστολος τὴ θεώρησε δωρεὰ τοῦ Θεοῦ, σωτήρια παρέμβασή Του ποὺ τὸν προστάτευε ἀπὸ τὴν ὑψηλοφροσύνη. 
 Ἀντίστοιχα κι ἐμεῖς στὴ θλίψη, ἐὰν τὴν ἀντιμετωπίζουμε μὲ ὑπομονὴ καὶ πίστη, συνειδητοποιοῦμε ὅτι ἀπὸ μόνοι μας εἴμαστε ἀδύναμοι, μικροί, θνητοί, καὶ ὅ,τι καλὸ ἔχουμε, εἶναι τοῦ Θεοῦ. 
Πόσο μᾶς ταπεινώνουν ἡ φτώχεια καὶ ἡ στέρηση, ἡ ἀδικία, τὸ πένθος καὶ ἰδιαίτερα ἡ ἀσθένεια καὶ ὁ πόνος! 
Μᾶς βοηθοῦν νὰ ἀποβάλουμε τὸ ὑψηλὸ φρόνημα, τὴ ματαιοδοξία μας, τὴ σκληροκαρδία μας. Προσγειωνόμαστε στὴν πραγματικότητα. Ἐμβαθύνουμε στὴν ἀλήθεια ποὺ διακήρυξε ὁ Κύριος, ὅτι «χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν» (Ἰω. ιε´ 5). 
Ἴσως ἔχουμε συναντήσει ἀνθρώπους ποὺ ἀντιμετώπισαν μὲ πολλὴ πίστη μεγάλες θλίψεις στὴ ζωή τους. Γι᾿ αὐτὸ ἔχουν βαθιὰ ταπείνωση καὶ πολλὴ σύνεση, ἔστω καὶ ἂν ἐνδεχομένως δὲν εἶναι κατὰ κόσμον μορφωμένοι. Πολύτιμος καρπὸς λοιπὸν τῶν θλίψεων εἶναι ἡ ἀπόκτηση ταπεινοῦ φρονήματος. 

 2. Συνοδεύονται μὲ χορήγηση εἰδικῆς Χάριτος

 Γράφει ὁ Ἀπόστολος ὅτι τρεῖς φορὲς παρακάλεσε τὸν Θεὸ νὰ τὸν ἀπαλλάξει ἀπὸ τὸν «σκόλοπα», καὶ ὁ Θεὸς τοῦ ἀπάντησε: «Σοῦ ἀρκεῖ ἡ Χάρις ποὺ σοῦ δίνω» γιὰ νὰ ἀντέξεις τὴ θλίψη σου. Δηλαδὴ ὁ Θεὸς ἀρνήθηκε νὰ τὸν ἀπαλλάξει, γιὰ νὰ τὸν εὐεργετήσει ἀκόμη περισσότερο, νὰ τοῦ χορηγήσει πλουσιότερη Χάρι. Ὁ δοκιμαζόμενος πιστὸς λοιπὸν λαμβάνει εἰδικὴ Χάρι ἀπὸ τὸν Θεό, ὅταν δοκιμάζεται. Λαμβάνει εἰδικὴ Χάρι ποὺ τὸν ἐνισχύει νὰ ἀντέξει τὴ δοκιμασία του καὶ νὰ ἐπιτελέσει τὰ ἔργα ποὺ ὁ Θεὸς περιμένει ἀπὸ ἐκεῖνον. Προκειμένου γιὰ τὸν ἅγιο Ἀπόστολο, τὴ βαριὰ καὶ κοπιώδη ἀποστολική του ἐργασία. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ ἴδιος γράφει ἀμέσως παρακάτω: Χαίρομαι καὶ καυχῶμαι στὶς θλίψεις μου, «ἵνα ἐπισκηνώσῃ ἐπ᾿ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ Χριστοῦ»· γιὰ νὰ κατοικήσει μέσα μου ἡ δύναμη τοῦ Χριστοῦ (Β´ Κορ. ιβ´ [12] 9). 
 Ἑπομένως ὅποιος σηκώνει τὸν σταυρό του, ζεῖ μὲ τὸ θαῦμα, ζεῖ ἔντονα τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή του καὶ βιώνει τὴ δύναμή Του, ποὺ ἐνεργεῖ θαυμαστὰ καὶ μεγάλα μέσῳ τοῦ ἀδύναμου ἀνθρώπου! 

 3. Μᾶς ἁγιάζουν 

 Εἴπαμε μέχρι τώρα ὅτι οἱ θλίψεις μᾶς ταπεινώνουν καὶ μᾶς βοηθοῦν νὰ γνωρίσουμε περισσότερο τὸν ἑαυτό μας· εἴπαμε ἀκόμη ὅτι συνοδεύονται ἀπὸ χορήγηση εἰδικῆς Χάριτος καὶ δίνουν εὐκαιρία γιὰ ἐντονότερο ἀγώνα. Ἐὰν ὁ Χριστιανὸς ἀποδεχθεῖ τὴ δοκιμασία του καὶ ἀξιοποιήσει τὴν Χάρι ποὺ τοῦ δίνει ὁ Θεός, τότε θὰ γευθεῖ τὴν πιὸ μεγάλη καὶ τελικὴ ὠφέλεια τῶν θλίψεων, ποὺ εἶναι ὁ ἁγιασμός του. 
Αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπισημαίνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολή του. Ὁ Θεός, γράφει, μᾶς παιδαγωγεῖ μὲ τὶς δοκιμασίες «πρὸς τὸ συμφέρον, εἰς τὸ μεταλαβεῖν τῆς ἁγιότητος αὐτοῦ»· γιὰ τὸ συμφέρον μας, γιὰ νὰ γίνουμε μέτοχοι τῆς ἁγιότητός Του (Ἑβρ. ιβ´ [12] 10). Ὑπάρχει μεγαλύτερη ὠφέλεια ἀπὸ αὐτήν; 
    
 Οἱ θλίψεις τελικὰ εἶναι ἀπόδειξη ὄχι ὅτι δὲν μᾶς θέλει ὁ Θεός, ἀλλὰ ὅτι μᾶς ἀγαπάει πολύ. 
Δὲν εἶναι τιμωρίες ἀλλὰ εὐεργεσίες. 
Τὸ ἂν θὰ ὠφεληθοῦμε ἀπὸ αὐτές, ἂν θὰ δώσουμε τὸν καρπὸ γιὰ τὸν ὁποῖο τὶς ἐπιτρέπει ὁ Θεός, αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ πῶς ἐμεῖς θὰ τὶς ἀντιμετωπίσουμε. Ἀπὸ μόνοι μας βέβαια εἴμαστε ἀδύναμοι. 
Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ ὅμως μποροῦμε, καὶ μὲ τὶς πρεσβεῖες τῶν Ἁγίων μας, ἐκείνων ποὺ σήκωσαν τὶς πιὸ μεγάλες θλίψεις γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. ΟΣΩΤΗΡ2184