« Έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος» (Α΄Κορ. 15, 26) Απόστολος Παύλος

π.Βασίλειος Θερμός-φίλοι

Μια περίπτωση ανθρώπων που δυσκολεύονται με την Ανάσταση είναι αυτοί οι οποίοι σκοντάφτουν πάνω στη στιγμή που ο Χριστός εμφανίζεται στους μαθητές Του, με κλειστές τις πόρτες. Αυτή η θαυματουργική ενέργεια τούς κάνει να υποθέσουν ότι δεν ήταν με το σώμα Του, άρα επρόκειτο για μια αυταπάτη των μαθητών, αφού όλα τα προηγούμενα μέχρι το σταυρό έγιναν εν σώματι. Μερικές φορές, παραδόξως, ο ορθολογισμός του Διαφωτισμού συνοδεύεται και από πουριτανισμό, δηλαδή από μια δυσπιστία εάν το σώμα θα μπορεί να συμμετέχει σε τόσο υψηλά πράγματα. Μα, είναι δυνατόν ο Θεός να λάβει σώμα ή να αφθαρτοποίησε το σώμα μας;
Σχετικά με το πώς βίωσε ιστορικά η Εκκλησία την Ανάσταση, έχουμε μία καίρια διατύπωση στην αρχή της πρώτης επιστολής του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου: «Αυτό που είδαν τα μάτια μας, αυτό που άκουσαν τα αυτιά μας, αυτό που ψηλάφησαν τα χέρια μας, αυτό σας μεταφέρουμε». Οι Απόστολοι βέβαια ήταν αυτόπτες και αυτήκοοι μάρτυρες όλων των γεγονότων, και πριν και μετά την Ανάσταση,.
Αλλά αυτή ήταν η πρώτη γενιά. Μετά τι θα έκανε η Εκκλησία για δύο χιλιάδες χρόνια όπου πια δεν υπήρχαν αυτόπτες μάρτυρες; Φαίνεται λοιπόν ότι στην Εκκλησία αποκρυσταλλώθηκε κάτι το οποίο δεν μπορεί να χωρέσει μέσα σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε ορισμό, στο τι είναι πεποίθηση για τα σημερινά μας δεδομένα. Είναι κάτι άλλο: πεποίθηση μεν γιατί περιέχει και γνωστικό στοιχείο, αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί όλες τις ψυχικές λειτουργίες δηλαδή, διάνοια, συναίσθημα, επιθυμία, όλα αυτά. Όλα αυτά μαζί δίνουν μία βεβαιότητα.
Με αποτέλεσμα όταν κάποτε, μετά από κάποιους αιώνες, έφτιαξαν την προσευχή «Ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι προσκυνήσωμεν άγιον Κύριον Ιησούν τον μόνον αναμάρτητον…», χρησιμοποίησαν το ρήμα θεώμαι. Εμείς που είδαμε την Ανάσταση του Χριστού, ελάτε να προσκυνήσουμε τον Χριστό. Πως την είδαν, αφού είχε συμβή πριν από αιωνες; Δεν είπαν «Ανάστασιν Χριστού πιστεύσαντες» ή κάτι άλλο σχετικό.
Επίσης ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο οποίος έγραψε τον κανόνα του Όρθρου της Αναστάσεως που ψάλλουμε τη νύχτα του Πάσχα, σε ένα τροπάριο λέει: «Καθαρθώμεν τας αισθήσεις και οψόμεθα τω απροσίτω φωτί της Αναστάσεως». Ελάτε να καθαρίσουμε τις αισθήσεις μας για να δούμε το απρόσιτο φως της Αναστάσεως. Πάλι μιλάει για όραση, δηλαδή αναγορεύει τον χριστιανό κάθε εποχής σε αυτόπτη μάρτυρα της Αναστάσεως και του δίνει, μέσα σε ελάχιστες λέξεις, τις προϋποθέσεις πώς να γίνει. Αν καθαρίσει τις αισθήσεις του θα γίνει, με έναν υπαρξιακό τρόπο, πηγή μαρτυρίας πως η Ανάσταση συνέβη όντως και πως έχει τη δύναμη να διαπλάσει στους πιστούς ένα αντίστοιχο ήθος.
Μόνον έτσι ήταν δυνατόν να διατηρηθεί η εμπειρία της Αναστάσεως μέσα στην Εκκλησία. Μόνον αν είχε αυτόν τον υπαρξιακό χαρακτήρα, ότι δεν πρόκειται απλώς για μια πεποίθηση που την ακούσαμε και παραδόθηκε από γενιά σε γενιά. Κατέχει υπαρξιακό βάθος και προφανώς γι’ αυτόν το λόγο έδωσε την δυνατότητα σε χιλιάδες μάρτυρες να αντέξουν τα πάνδεινα. Μόνο μια πολύ βαθειά και δυνατή αίσθηση της Ανάστασης του Χριστού και, συνεπώς, και της δικής σου, παρέχει την έμπνευση και την ενέργεια να αφιερώσεις τη ζωή σου ολόκληρη σ’ Εκείνον.
Μόνο η νίκη κατά του «έσχατου εχθρού»
(« Έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος» (Α΄Κορ. 15, 26) Απόστολος Παύλος) μπορεί να δικαιώσει την περιπέτεια της πίστης, τον μόχθο της ασκητικής, την ομορφιά της Θεολογίας.
------------------▪︎---------------▪︎--------------▪︎----
Απόσπασμα από άρθρο του π. Βασιλείου στον ιστότοπο Huffpost

Σημεῖα καί πτυχές τῆς πασχάλιας γιορτῆς.

+Κάλλιστος Γουέαρ (Ἐπίσκοπος Διοκλείας)

Ἡ πασχάλια χαρά

Τό Πάσχα, ἡ γιορτή τῆς Ἀνάστασης τοῦ Σωτῆρος, εἶναι, πάνω ἀπ’ ὅλα μιὰ γιορτή μεγάλης χαρᾶς. Ὅταν ὁ ἀναστημένος Χριστός συναντᾶ τίς μυροφόρες καθώς φεύγουν ἀπό τό μνῆμα, τό πρῶτο πράγμα πού τούς λέει εἶναι ἡ λέξη «Χαίρετε». Ὅσον ἀφορᾶ σ’ αὐτή τήν πασχάλια χαρά, τρία σημεῖα ἔχουν ἰδιαίτερη ἀξία: εἶναι χαρά προσωπική, εἶναι χαρά συμπαντική καί εἶναι χαρά εὐχαριστιακή.

Τό Πάσχα εἶναι μιὰ χαρά προσωπική. Ἔτσι κατά πῶς τό βεβαιώνουμε στόν πασχάλιο κανόνα τῆς ἀναστάσιμης ἀκολουθίας: «Χθές συνεθαπτόμην σοι, Χριστέ, συνεγείρομαι σήμερον ἀναστάντι σοι». Ὁ θάνατος τοῦ Σωτῆρος, ἡ Ταφή καί ἡ Τριήμερος Ἀνάστασή Του, δέν ὑπάρχουν γιά νά τά ἀτενίζουμε ἁπλά ὡς συμβάντα τοῦ ἀπώτερου παρελθόντος, ἀλλά γιά νά τά βιώνει ὁ καθένας μας ὡς τεκταινόμενα μέσα στήν ἴδια του τή ζωή. Ὑπάρχουν γιά νά εἶναι ἄμεσα καί προσωπικά. Ἐγώ σταυρώνομαι μέ τό Χριστό, ἐγώ θάβομαι μαζί Του καί εἶμαι ἐγώ πού ἀνασταίνομαι ἐκ νεκρῶν μαζί μέ Ἐκεῖνον. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ταυτόχρονα καί ἡ ἀνακαίνιση ἡ δική μου, ἡ ἐπαναδημιουργία μου. Εἶναι εὐλογημένοι ὅσοι τό αἰσθάνονται αὐτό στήν καρδιά τους τή νύχτα τῆς Ἀναστάσεως!

Τό Πάσχα εἶναι μιὰ χαρά συμπαντική. Οἱ ἀκτίνες τοῦ ἀναστάσιμου φωτός διεισδύουν σ’ ὁλόκληρη τήν κτίση. Μέσα ἀπό ἐμᾶς, τούς ἀνθρώπους, ἡ πασχάλια χαρά κοινωνεῖται στό κόσμο τῆς φύσης – στά ζῶα, στόν ἀέρα, στό νερό, σέ καθετί πού ἔρχεται στή ζωή τήν ἄνοιξη. Καί πάλι, ὁ ἀναστάσιμος κανόνας τονίζει ἐμφατικά αὐτό τό στοιχεῖο· «Οὐρανοί μέν ἐπαξίως εὐφραινέσθωσαν, γῆ δέ ἀγαλλιάσθω, ἑορταζέτω δέ κόσμος, ὁρατός τε ἅπας καί ἀόρατος· Χριστός γάρ ἐγήγερται». Στήν Ὀρθόδοξη Ρωσία, ὑπῆρχε κάποτε τό ἔθιμο -μπορεῖ καί νά ἐπιβιώνει μέχρι σήμερα σέ κάποιες περιοχές- νά σταματᾶνε οἱ ἀγρότες, γυρίζοντας ἀπό τήν ἀναστάσιμη ἀκολουθία καί κρατώντας τό ἅγιο φῶς, στούς στάβλους τῶν ζώων, καί νά ψέλνουν τόν ἀναστάσιμο ὕμνο στά ἄλογα καί τά κοπάδια – «Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν…». Δέν ὑπῆρχε τίποτα τό γλυκερό σ’ αὐτό· ἦταν μία ἀναγνώριση τῆς ζωντανῆς ἀλήθειας. Οἱ ἄνθρωποι δέν σώζονται ἀπό τόν κόσμο, ἀλλά μαζί μέ τόν κόσμο. Εὐλογημένοι εἶναι αὐτοί πού κατά τή διάρκεια τῆς ἀναστάσιμης νύχτας εἰσέρχονται σέ ἕνα μεταμορφωμένο κόσμο!

Τό Πάσχα εἶναι ἐπίσης μιὰ χαρά εὐχαριστιακή. Ὁ Κύριος δέν ἀποσύρθηκε ἀπό ἀνάμεσά μας κατά τήν Ἀνάληψη, ἀλλά μᾶς ἄφησε τή Θεία Εὐχαριστία ὡς ἕνα διαρκῆ δεσμό. Τρώγοντας τόν οὐράνιο Ἄρτο καί πίνοντας ἀπό τό Ποτήριο τῆς ζωῆς, ἑνωνόμαστε, ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, μέ τόν ἀναστημένο καί δοξασμένο Χριστό. Γιά νά παραπέμψουμε γιά μία ἀκόμη φορὰ στόν ἀναστάσιμο: «ὦ Πάσχα τό μέγα, καί ἱερώτατον Χριστέ, ὦ σοφία καί Λόγε, τοῦ Θεοῦ καί δύναμις, δίδου ἡμῖν ἐκτυπώτερον, σοῦ μετασχεῖν, ἐν τῇ Ἀνεσπέρῳ ἡμέρᾳ τῆς βασιλείας σου». Ἡ πασχάλια χαρά σχετίζεται ἄμεσα μέ τή χαρά τῆς Κοινωνίας. Δεχόμενοι τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ στήν Εὐχαριστία, συμμετέχουμε ἀπό τώρα στό Μεσσιανικό Δεῖπνο, πού θά γευτοῦμε «ἐκτυπώτερον» κατά τήν «ἀνέσπερη ἡμέρα» τῆς οὐράνιας Βασιλείας.

Τό Πάσχα εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἀφετηρία, ὁ διαφανής καί ἀμετάθετος ἐγκαινιασμός αὐτῆς τῆς «ἀνέσπερης ἡμέρας». Κι εἶναι πραγματικά εὐλογημένοι ἐκεῖνοι πού, καθώς λαμβάνουν τή Θεία Κοινωνία τό βράδυ τῆς Ἀναστάσεως, βιώνουν τήν παρουσία τῆς ἐρχόμενης Βασιλείας!

https://kirigmata.blogspot.com/2023/04/blog-post_14.html#more

Ορθρος Μεγαλου Σαββατου (Μεγάλη Παρασκευη βράδυ)

 

 Έρραναν τον τάφον…
Giovanni Papini
Τώρα που ο Χριστός είναι νεκρός, βγαίνουν από τις τρύπες, όπου είχαν κρυφθεί, οι φίλοι της δωδεκάτης ώρας, οι μαλθακοί οπαδοί, οι ανεκδήλωτοι μαθηταί, οι επιφανειακές ψυχές.
Δυο απ’ αυτούς παρουσιάσθηκαν κατά το σούρουπο της Παρασκευής. Ήσαν δυο αξιοσύστατα πρόσωπα, δύο μέλη του Συνεδρίου, ο Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας και ο Νικόδημος. Δεν είχαν λάβει μέρος στο Συνέδριο που κατεδίκασε τον Ιησού. Αλλά είχαν ουσιαστικά λάβει μέρος στο ανόμημα, γιατί η αποχή, όταν κανείς μπορεί ν’ αντισταθεί, είναι σαν συγκατάθεση. Το πένθος τους ίσως τη λιγόστεψε, αλλά δεν έσβησε την ενοχή τους.
Ο πιο θαρραλέος απ’ αυτούς, ο Ιωσήφ, «τολμήσας», όπως λέγει ο Μάρκος, παρουσιάσθηκε στον Πιλάτο και του ζήτησε το σώμα του Ιησού. Ο Ηγεμών απόρησε όταν άκουσε ότι είχε ήδη πεθάνει κι αφού πήρε την αναφορά από τον εκατόνταρχο που είχε διευθύνει την εκτέλεση, χάρισε το σώμα στον Ιωσήφ.
Ο Ιωσήφ πήρε ένα όμορφο σεντόνι. Ο Νικόδημος αγόρασε εκατό λίτρες αρώματα. Και πήγαν στον Γολγοθά με τις γυναίκες, για να αποκαθηλώσουν τον Ιησού.
Το λιγοστό φως που είχε απομείνει, με το βασίλεμα του ήλιου, είχε τώρα χαθεί. Η νύχτα ήταν πεσμένη πια οριστικά κι ο κόσμος είχε χάσει το μόνο πλάσμα που θα μπορούσε να τον φωτίσει. Δούλεψαν στο κοκκινωπό φως των δαδιών. Έκαιαν χωρίς καπνούς στον ακίνητο αέρα και μέσα στο αιματωμένο τους φως ξεχώριζαν οι στάλες του αίματος που είχαν πήξει πάνω στο ξύλο.
Ο Ιωσήφ, βοηθούμενος από τον Νικόδημο και ίσως και από άλλους, έβγαλε με δυσκολία τα καρφιά των ποδιών. Η σκάλα ήταν ακόμη εκεί. Ένας τους ανέβηκε και ξεκάρφωσε τα χέρια, ακουμπώντας το κορμί στον ώμο του για να μην πέσει. Όταν κατέβασαν τον Ιησού, τον ξάπλωσαν στα γόνατα της πονεμένης του Μητέρας. Ύστερα το ξόδι κατευθύνθηκε στον γειτονικό κήπο του Ιωσήφ, όπου βρισκόταν ένας οικογενειακός μαρμάρινος τάφος.
Όταν έφθασαν εκεί, έβγαλαν νερό από το πηγάδι κι έπλυναν το σώμα. Οι γυναίκες ξεστεφάνωσαν το κεφάλι του από τ’ αγκάθια. Χτένισαν τα μαλλιά του που είχε πήξει πάνω τους το αίμα των αγκαθιών κι έκλεισαν τα μάτια εκείνα που τις είχαν κοιτάξει τόσες φορές μ’ αγνή στοργή. Τα δάκρυά τους έπεφταν πάνω στο γλυκύ, χλωμό πρόσωπό του και το κλάμα τους το έπλυνε με πιο ξάστερο νερό από εκείνο που είχε αντληθεί από το πηγάδι του Ιωσήφ.
Αφού πλύθηκε το σώμα, το άλειψαν με τα αρώματα του Νικοδήμου σπάταλα. Από εκείνο το βράδυ που η Πόρνη, προλαβαίνοντας το αποψινό, είχε χύσει στα πόδια και τα μαλλιά του Ιησού το νάρδο, το σώμα του δεν είχε δεχθεί παρά φτυσιές και χτυπήματα. Αλλά απόψε, ο πελιδνός εσταυρωμένος αλείφθηκε μ’ αρώματα και με δάκρυα πιο ακριβά από τα αρώματα.
Αφού οι εκατό λίτρες του Νικοδήμου κάλυψαν το σώμα μ’ ένα στρώμα ευωδιαστό, το τύλιξαν με το καθαρό σεντόνι και το έδεσαν με σπάργανα λινά. Το κεφάλι σκεπάσθηκε μ’ ένα σουδάριο, αφού πρώτα όλοι φίλησαν το μέτωπο.
Οι δυο Σύνεδροι έψαλαν κατόπιν τους επιταφίους ψαλμούς και έπειτα σφάλισαν τον τάφο κι απομακρύνθηκαν σιωπηλοί.
Αλλά οι γυναίκες δεν τους ακολούθησαν αμέσως. Έμειναν εκεί κάμποση ώρα κλαίοντας. Αλλά ύστερα, νικημένες από το κρύο και τον φόβο της νύχτας, με τα μάτια θολά από το κλάμα, σκοντάφτοντας σε πέτρες και βραγιές, έφυγαν κι αυτές, αφού συμφώνησαν να γυρίσουν μόλις θα τελείωνε το Πάσχα.

Giovanni Papini, Ιστορία του Χριστού, μετάφραση Βασ. Μουστάκη, 7η έκδ., Αθήνα, Αστήρ, 2005 https://kirigmata.blogspot.com/2023/03/giovanni-papini.html#more

Ὁ Θάνατος τοῦ Θανάτου (Ορθρος Μεγαλης Παρασκευης) Μεγάλη Πεμπτη βράδυ

Metr.Anthony Bloom
Ἡ ἰδέα τοῦ θανάτου καὶ τῆς αἰώνιας ζωῆς διαπερνᾶ σὰν ἕνα κατακόκκινο νῆμα ὁλόκληρη τὴ Γραφή, τόσο τὴν Παλαιὰ ὅσο καὶ τὴν Καινὴ Διαθήκη καὶ ὁ θάνατος μᾶς παρουσιάζεται σὰν κάτι τὸ παράλογο, τὸ ἄσκοπο, κάτι τὸ ὁποῖο δὲ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχει. Ὁ Ἀπ. Παῦλος μᾶς λέει (Α΄ Κορ.15. 26) ὅτι ὁ τελευταῖος ἐχθρὸς ὁ ὁποῖος θὰ καταργηθεῖ ἀπὸ τὸν Κύριο εἶναι ὁ θάνατος. Ὁμολογοῦμε ὅτι κατὰ τὴν ἔσχατη μέρα θὰ γίνει ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν καὶ ἀναμένουμε τὴ νίκη κατὰ τοῦ θανάτου. Καὶ πραγματικά, ὁ Χριστὸς δὲν μᾶς δίδαξε πὼς θὰ ἀγωνιζόμαστε γενναῖα ἐναντίον τοῦ θανάτου, οὔτε καὶ μᾶς δίδαξε ἁπλῶς πῶς νὰ τὸν ἀντιμετωπίζουμε ἄφοβα: μᾶς ἔδειξε τὴ νίκη κατὰ τοῦ θανάτου.
Ὁ θάνατος δὲν ἀρχίζει ἀπὸ τὴ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία ἡ ψυχὴ χωρίζεται ἀπὸ τὸ σῶμα· μπορεῖ κατὰ τὴ διάρκεια μιᾶς ζωῆς νὰ ὑπάρξει ἕνας ὁποιοσδήποτε ἀριθμὸς θανατηφόρων, φονικῶν στιγμῶν εἶναι πάρα πολλὲς ζωὲς ποὺ βρῆκαν τὸ τέλος τους ἐνῶ τὸ πρόσωπο ἐξακολούθησε τὴ ζωὴ πάνω στὴ γῆ: φτάνει κάποιος νὰ συνειδητοποιήσει ἤ νὰ φανταστεῖ ὅτι ἡ ζωὴ του εἶναι ἄσκοπη, ὅτι κανεὶς δὲν τὸν χρειάζεται, φτάνει νὰ αἰσθανθεῖ ὅτι ὅλοι τὸν ἔχουν ἀποστραφεῖ, παραμελήσει, γιὰ νὰ βρεθεῖ στὴ χώρα τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος στὴν πιὸ τρομακτικὴ καὶ ἀληθινὰ τελειωτικὴ μορφή του δὲν εἶναι ἡ σωματικὴ νέκρωσή μας ἀλλὰ ὁ χωρισμὸς ἀνάμεσα στὶς ἀποξενωμένες καρδιές: «εἶσαι ἀνεπιθύμητος, ἄχρηστος· εἶναι σὰν νὰ μὴν ὑπάρχεις πιά». Αὐτὴ εἶναι ἴσως ἡ πιὸ τρομακτικὴ ἁμαρτία τὴν ὁποία ἕνας ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ διαπράξει ἔναντι κάποιου ἄλλου, νὰ τὸν κάνει νὰ αἰσθανθεῖ μὲ λόγια ἤ ἐνέργειες ὅτι εἶναι περιττὸς καὶ ἀνεπιθύμητος, ὅτι ἁπλῶς ὑπάρχει καὶ θὰ ἔκανε τὸ ἴδιο ἂν δὲν ἦταν ἐκεῖ.
Θυμηθεῖτε τὰ φοβερὰ λόγια τὰ ὁποῖα ὁ ἄσωτος γιὸς λέει στὸν πατέρα του στὴν ἀρχὴ τῆς παραβολῆς τοῦ Χριστοῦ: «Δῶσε μου τώρα τὸ μερίδιο τῆς κληρονομιᾶς τὸ ὁποῖο θὰ μοῦ ἀναλογεῖ ὅταν θὰ ἔχεις πεθάνει» (Λουκ. 15.12). Αὐτὸ σημαίνει: «Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὸ ἂν ζεῖς ἤ ἂν ἔχεις πεθάνει καὶ δὲν σὲ χρειάζομαι. Αὐτὸ ποὺ θέλω εἶναι ἐκεῖνο ποὺ θὰ μοῦ δοθεῖ ὅταν πιὰ δὲν θὰ ζεῖς. Φύγε ἀπὸ τὸ δρόμο μου, εἶσαι ἀνεπιθύμητος, στέκεσαι ἀνάμεσα σ’ ἐμένα καὶ τὴν ἐλευθερία μου, τὴν ἱκανοποίηση τῶν ἐπιθυμιῶν μου. Ἂς συμφωνήσουμε ὅτι δὲν ὑπάρχεις πιά, ὅτι ἔχεις θαφτεῖ ζωντανός». Τί φοβερὰ λόγια! Τὰ λόγια ὅμως αὐτὰ τὰ ἐπαναλαμβάνουμε ἤ τὰ μεταδίδουμε στοὺς γύρω μας ἔστω καὶ χωρὶς νὰ τὰ προφέρουμε ὅταν τοὺς προσπερνοῦμε σὰν νὰ μὴν ὑπάρχουν, ἤ ἀκόμα χειρότερα σὰν νὰ μὴν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζοῦν πάνω στὴ γῆ, σὰν νὰ ἀποτελοῦν ἐμπόδιο στὸ δρόμο μας.
Αὐτὴ εἶναι ἴσως ἡ πιὸ τρομακτικὴ ἄποψη στὸ καταστροφικὸ καὶ ἐναγώνιο μυστήριο τοῦ θανάτου, καὶ αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖο ὑπῆρχε πρὶν ἀπὸ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κόλαση στὴν ὁποία κατέβηκε μετὰ τὸ Σταυρικό Του θάνατο. Ἡ κόλαση ἐκείνη δὲν ἦταν αὐτὴ γιὰ τὴν ὁποία μιλᾶμε σὰν γιὰ τόπο βασανισμοῦ, ὅσο φοβερὸς κι ἂν μπορεῖ νὰ εἶναι αὐτός, ἦταν κάτι πολὺ πιὸ τρομακτικό: ἦταν ὁ τόπος ὅπου δὲν ἦταν ὁ Θεός, τόπος ἀπόλυτου, τέλειου, ἀνέλπιδου χωρισμοῦ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ τόπος ἀποξένωσης τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν ἄλλο ἄνθρωπο. Αὐτὴ ἦταν ἡ κόλαση στὴν ὁποία περιφρονημένος ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους στὴ γῆ καὶ ἀφοῦ εἶχε ξαφνικὰ αἰσθανθεῖ πάνω στὸ σταυρὸ τὸν Ἑαυτὸ Του ἐγκαταλελειμμένο ἀπὸ τὸν Θεὸ (Ματθ. 27.46), ἡ κόλαση τοῦ ἀπόλυτου χωρισμοῦ. Ὅταν λέμε ὅτι ὁ Χριστὸς μὲ τὸ θάνατό Του πάτησε τὸ θάνατο, ὅτι ὁ Ἅδης ἔχει κατατροπωθεῖ καὶ κενωθεῖ ἐννοοῦμε ὅτι ὁ θάνατος ἐκεῖνος καὶ ἡ κόλαση ἐκείνη δὲν ὑπάρχουν πιά. Δὲν ὑπάρχει πιὰ χωρισμὸς ἀπὸ τὸν Θεό: ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἔχει κατεβεῖ στὸν Ἅδη καὶ δὲν ὑπάρχει πιὰ μέρος στὸ ὁποῖο ὁ Θεὸς δὲν εἶναι παρὼν μαζὶ μὲ τὰ πλάσματά Του.
Ὁ Χριστὸς ἔχει κατεβεῖ καὶ στὴν κόλαση τῶν σκληρῶν ἐπίγειων ἀνθρώπινων σχέσεων, τὸ πεδίο τῆς ἀμοιβαίας ἀποξένωσης καὶ ἀποστροφῆς, τῆς ἀλληλοκαταστροφῆς καὶ τοῦ μίσους. Ὅταν λοιπὸν κατεβαίνουμε σὲ μιὰ τέτοια κόλαση ἤ ὅταν σερνόμαστε μέσα της ἀπὸ ἕνα φρικιαστικὸ ἀνθρώπινο πεπρωμένο δὲν εἴμαστε μόνοι: ὁ Κύριος εἶναι ἐκεῖ ἔχοντας ἑκούσια εἰσέλθει καὶ καλεῖ ἐμᾶς τοὺς Χριστιανοὺς νὰ εἰσέλθουμε στὰ βάθη αὐτὰ τοῦ Ἅδη θεληματικά, σὰν ἄνθρωποι ζωντανοί, ἀνίκητοι καὶ ἀκαταμάχητοι· ὄχι σὰν νεκροὶ ἀλλὰ σὰν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ζοῦν μὲ ὅλο τὸ βάθος καὶ τὴ δύναμη τῆς αἰώνιας ζωῆς.
Ὁ Χριστός, σύμφωνα μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ Εὐαγγελιστῆ Ἰωάννη ( Ἰω. 17.3), λέει ὅτι ἡ αἰώνια ζωὴ εἶναι ἡ γνώση τοῦ Οὐράνιου Πατέρα ὡς τοῦ μόνου ζωντανοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Χριστοῦ ὡς γιοῦ Του καὶ ὡς Σωτήρα. Αὐτὴ εἶναι ἡ κληρονομιά μας, αὐτὸς εἶναι ὁ θησαυρός μας· μποροῦμε νὰ εἰσέλθουμε στὰ βάθη τῆς κόλασης, νὰ βυθιστοῦμε στὸ ὁποιοδήποτε σκοτάδι τῆς γῆς ἤ τοῦ Ἅδη χωρὶς φόβο διότι ὁ Θεὸς ὄχι μόνο βρίσκεται κοντά μας ἀλλὰ καὶ ἔχει κατεβεῖ ἐκεῖ πρὶν ἀπὸ μᾶς· ὁ Θεὸς δὲν εἶναι μόνο κοντά μας ἀλλὰ μέσω τοῦ βαπτίσματος, τῆς δωρεᾶς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τῆς Θείας Κοινωνίας εἶναι μέσα μας κι ἐμεῖς μέσα σ’ Ἐκεῖνον κι εἴμαστε φόβος καὶ τρόμος γιὰ κεῖνες τὶς περιοχές.
Ὁ παροδικὸς θάνατος, ὅπως συχνὰ τὸ λένε οἱ προσευχὲς καὶ τὰ συγγράμματα τῆς ἐκκλησίας εἶναι ἕνας ὕπνος, ἕνας προσωρινὸς χωρισμὸς ὁ τελειωτικὸς ὅμως ἐκεῖνος χωρισμὸς ὁ ὁποῖος ἀποτελοῦσε τὸν τρόμο τοῦ ἀρχαίου κόσμου δὲν ὑπάρχει πιά, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸν φοβούμαστε. Ὁ θάνατος δὲν ὑπάρχει, ἔχει ὑπερνικηθεῖ ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ὅσο γιὰ τὸ θάνατο γιὰ τὸν ὁποῖο μίλησα προηγουμένως, τὴ ζωντανὴ νέκρωση τοῦ προσώπου ποὺ εἶναι ἀνεπιθύμητο, ἄχρηστο, ἀποδιωγμένο καὶ ξεχασμένο, αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχει καὶ στὸ χέρι μας εἶναι νὰ κάνουμε ὥστε νὰ μὴν ὑπάρχει στὸν κόσμο γύρω μας.
Ἂς προσπαθήσουμε λοιπὸν νὰ δείχνουμε τὴν ἴδια προσοχή, τὴν ἴδια διαίσθηση καὶ εὐαισθησία ποὺ θὰ ἔδειχνε ὁ Χριστὸς καὶ σὲ ὁποιονδήποτε πεθαίνει ὄχι μόνο μὲ τὸ σωματικὸ ἀλλὰ καὶ μὲ αὐτὸ τὸν πνευματικὸ θάνατο ἂς δώσουμε τὴ μαρτυρία ὅτι θάνατος δὲν ὑπάρχει, ὅτι ἔχει ἔλθει ἡ Βασιλεία, ὅτι ἡ ἀγάπη καθυπόταξε τὸ θάνατο μὲ τὸν ἀγώνα της πάνω στὸν Σταυρὸ καὶ μὲ τὴ νίκη της μέσα στὶς καρδιές μας.
Ἀπό τό βιβλίο:Ἡμέρα Κυρίου, ἐκδόσεις Ἀκρίτας
https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/metr_21.html#more

Μεγάλη Πέμπτη: Ο Μυστικός Δείπνος

π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Δύο βασικά γεγονότα χαρακτηρίζουν τις ιερές ακολουθίες της Αγίας και Μεγάλης Πέμπτης: ο Μυστικός Δείπνος του Κυρίου Ιησού Χριστού με τους μαθητές Του και η προδοσία του Ιούδα. Το βαθύτερο νόημα και των δύο αυτών γεγονότων είναι η αγάπη. Ο Μυστικός Δείπνος είναι η εσχατολογική αποκάλυψη της σωτηριώδους αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο, της αγάπης που είναι η καρδιά της σωτηρίας. Η προδοσία του Ιούδα αποκαλύπτει ότι η αμαρτία, ο θάνατος και η αυτοκαταστροφή οφείλονται επίσης στην αγάπη· αλλά σε μια αγάπη καταστροφική, μια αγάπη που διαιρεί, διαλύει και οδηγεί εκεί που κάθε άλλο παρά αγάπη κυριαρχεί. Ακριβώς εδώ βρίσκεται το μυστήριο τούτης της μοναδικής ημέρας, της Μεγάλης Πέμπτης. Οι ιερές ακολουθίες της, όπου το φως και το σκοτάδι, η χαρά και η λύπη είναι παράξενα αναμειγμένα, μας προκαλούν σε μια επιλογή από την οποία εξαρτάται ο τελικός προορισμός του καθενός από μας.

«Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα εἰδώς ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι ἐλήλυθεν αὐτοῦ ἡ ὥρα… ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς…» (Ιω. 13, 1). Για να καταλάβουμε το νόημα του μυστικού Δείπνου θα πρέπει να τον δούμε σαν τέλος της μεγαλειώδους ενέργειας της Θείας Αγάπης, η οποία άρχισε με τη δημιουργία του κόσμου και τώρα ολοκληρώνεται με το Θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού.

Δηλαδή οι πιστοί στον Θεό βρίσκουν σ’ Αυτόν το νόημα και το περιεχόμενο της ζωής τους. Ακριβώς αυτό είναι το βαθύτερο, το υπέροχο νόημα του Μυστικού Δείπνου.

Ο Ιησούς Χριστός πρόσφερε τον Εαυτό Του σαν την αληθινή, την ουσιαστική τροφή του άνθρωπου, γιατί η ζωή του Χριστού είναι η αληθινή ζωή. Εγώ ανταποκρίνομαι στην αγάπη του Θεού και την αποδέχομαι σαν ζωή μου, ή ακολουθώ τον Ιούδα μέσα στο σκοτάδι της νύχτας του;

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_245.html#more

Μεγαλη Τεταρτη βραδυ (Ορθρος Μεγάλης Πέμπτης)

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος

Κατὰ τὴν Μ. Πέμπτη ἐπιτελοῦμεν ἀνάμνησιν τεσσάρων γεγονότων. α΄) Τῆς νίψεως τῶν ποδῶν τῶν ἀποστόλων ὑπὸ τοῦ Κυρίου. β΄) Τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου, δηλαδὴ τῆς παραδόσεως εἰς ἡμᾶς ὑπὸ τοῦ Κυρίου τοῦ Μυστηρίου τῆς Θείας Εὐχαριστίας. γ΄) Τῆς θαυμαστῆς προσευχῆς τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν Πατέρα Του, καὶ δ΄) Τῆς προδοσίας τοῦ Κυρίου ὑπὸ τοῦ Ἰούδα.

Μεγάλη Πέμπτη

Εἰς αὐτὰ εἶνε ἀφιερωμένη καὶ ἡ ὑμνογραφία τῆς ἡμέρας. Πρῶτον ψάλλεται τὸ τροπάριον «Ὅτε οἱ ἔνδοξοι μαθηταί…». Μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον (Λουκ. κβ΄, 1-39) καὶ τὸν Ν΄ Ψαλμόν, ἀκολουθεῖ ὁ ἄρτιος Κανὼν (ἐξ ὀκτὼ ᾨδῶν), μὲ ἀκροστιχίδα «Τῇ μακρᾷ Πέμπτην μακρὸν ὕμνον ἐξᾴδω» (ἤτοι «Τὴν μεγάλην Πέμπτην μέγαν ὕμνον ψάλλω»). Ὁ Κανὼν οὗτος ἀρχίζει μὲ τὸν εἱρμὸν «Τμηθείσῃ τμᾶται…». Μεταξύ γ΄ καὶ δ΄ ᾨδῆς παρεμβάλλονται τρία καθίσματα. Μετὰ τὸν Κανόνα ψάλλεται τὸ ἐξαποστειλάριον «Τὸν νυμφῶνα Σου βλέπω…», τὰ στιχηρὰ ἰδιόμελα τῶν αἴνων καὶ τὰ ἀπόστιχα. Ὀλίγον πρὸ τῆς ἀπολύσεως ἀναγινώσκεται καὶ κείμενον ἐκ τοῦ βιβλίου τοῦ προφήτου Ἱερεμίου (ια΄ 18-23 καὶ ιβ΄ 1-5, 9-11, 14-15).

Ἡ Μ. Πέμπτη εἶνε ἡ ἡμέρα τῆς παραδόσεως τοῦ Μυστηρίου τῆς θ. Εὐχαριστίας καὶ διὰ τοῦτο ὁ Ἑσπερινός τῆς ἡμέρας αὐτῆς εἶναι συνυφασμένος μετὰ θ. Λειτουργίας (τῆς τοῦ Μ. Βασιλείου). Ἡ Λειτουργία αὔτη τελεῖται κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ἐπειδὴ κατὰ τὰς ἑσπερινὰς θὰ τελεσθῃ ὁ Ὄρθρος τῆς Μ. Παρασκευῆς.

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος, Η Μεγάλη Εβδομάς μετά ερμηνείας, 9η έκδ. Αθήνα, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2002

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_441.html#more

Μεγαλη Τριτη Βραδυ (Ορθρος Μεγαλης Τεταρτης)

 
Η πράξις της γυναίκας εκείνης έμεινε στην ιστορία. Γιατί όχι μόνον ήταν μία παραφωνία για την εποχή της, αλλά ακόμα γιατί επροδίκαζε τη στάσι του Θεού απέναντι στο μεγάλο πρόβλημα της αμαρτίας.

Δυο θαυμάσια διδάγματα ξεπηδούν απ’ την ιστορία. Το ένα από μέρους του πομπού-της γυναίκας. Το άλλο από μέρους του δέκτου-του Ιησού.

Η γυναίκα στη μορφή της κρύβει όλους μας. Ας μη παραξενευθή κανείς ότι δήθεν τον παρομοιάζουμε με μια τέτοια βδελυρή προσωπικότητα. Γιατί αν ο άνθρωπος έμαθε να κάνη διακρίσεις και να κατατάσση σε ποιότητες τις αμαρτίες του, δεν συμβαίνει βέβαια το ίδιο και με τον Θεό. Γι’ αυτόν δεν υπάρχουν αμαρτίες μεγάλες κι αμαρτίες μικρές, βδελυρές ή ελαφρές, σοβαρές ή επιπόλαιες. Απέναντί Του όλοι μας βρισκόμεθα στον ίδιο παρονομαστή. Αφού «ὁ πταίσας ἐν ἑνὶ γέγονε πάντων ἔνοχος». Έτσι τη συντριβή που η γυναίκα εκείνη αισθάνθηκε, θα πρέπη όλοι μας να αισθανθούμε στον ίδιο, αν όχι σε μεγαλύτερο, βαθμό. Κι αυτό αδιάφορο, αν, κατά την υποκειμενική μας κρίσι, εμείς απέχομε πολύ απ’ το βάραθρο όπου εκείνη είχε καταπέσει.

Η πράξη της γυναίκας εκείνης έμεινε στην ιστορία. Γιατί όχι μόνον ήταν μία παραφωνία για την εποχή της, αλλά ακόμα γιατί προδίκαζε τη στάση του Θεού απέναντι στο μεγάλο πρόβλημα της αμαρτίας.

Δυο θαυμάσια διδάγματα ξεπηδούν απ’ την ιστορία. Το ένα από μέρους του πομπού -της γυναίκας. Το άλλο από μέρους του δέκτου -του Ιησού.

Ας αφήσουμε τις υποκειμενικότητες και τις συμβατικότητες της ζωής. Κι ας διδαχθούμε το μάθημα της συντριβής μπρος στον ύψιστο Θεό. Η γυναίκα που τη βραδυά εκείνη «ἥπλωσε τὰς τρίχας» προς τον Δεσπότη, και με το μύρον άλειψε τους παναχράντους Του πόδας, ας γίνη χειραγωγός μας -ναι αυτή η παραστρατημένη- προς τον Χριστό, τον Μέγαν Ευεργέτη. Κι ας κινήση και στις δικές μας ψυχές, τις ευαίσθητες χορδές που η συνείδησί μας φέρει, προκειμένου να οδοποιήση την πορεία της επιστροφής μας προς τον Χριστό.

Και κάτι άλλο. Στην αγαθή πρόκλησί της, ο Κύριος απαντά καταφατικά. Δέχεται τη μετάνοια, ακούει τους στεναγμούς, υπολογίζει τα δάκρυα, αισθάνεται το θρήνο, δεν αγνοεί την συντριβή. Η στάση Του ξαφνιάζει. Κανείς δεν την περιμένει. Γιατί και κανείς δεν είχε μάθει μέχρι τότε πώς σκέπτεται ο Θεός.

Τώρα γλυκοχαράζει στον ορίζοντα η αυγή της Νέας Διαθήκης. Απ’ το ένα μέρος μαζί με την αμαρτωλό, όλοι εμείς οι κατάδικοι, οι εξόριστοι του Παραδείσου, οι αιχμάλωτοι των παθών, προσμένουμε μ’ ελπίδα. Κι εκεί, πάνω απ’ την κορφή του βουνού, ανατέλλει ο λαμπρός ήλιος της αγάπης που θα διαλύση την παγωνιά και θα θερμάνη τις ψυχρές καρδιές. Όπως ανεβαίνει στο στερέωμα σιγά-σιγά, στέλνει τις ακτίνες του προς όλους. Όλοι πρέπει να μάθουν τι αξίζει η γλυκειά του θαλπωρή. Κι όλοι πρέπει να τρέξουν ν’ αποθέσουν, στου ήλιου αυτού τη θέα, το βάρος της ενοχής που τους πιέζει.

Σήμερα, έπειτα από 20 αιώνες, η πράξη της αμαρτωλού μας συγκινεί. Και μας διδάσκει πόσον διαφορετικά κρίνει ο κόσμος και πόσον διαφορετικά κρίνει ο Θεός. Κι είναι αυτό το πιο ελπιδοφόρο, το πιο σημαντικό δίδαγμα για όλους μας.

Χριστόδουλος Κ. Παρασκευαΐδης Μητροπολίτης Δημητριάδος

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_806.html#more

Μεγαλη Δευτερα Βραδυ(Ορθρος Μεγαλης Τριτης)

Σήμερα οι υπέροχοι ύμνοι μας θυμίζουν και την  ωραιότατη παραβολή των ταλάντων (Ματθ. κεφ. 25). 
Κάποιος πλούσιος θα ταξίδευε για μακρυνή χώρα, πράγμα συνηθισμένο στα παλιά χρόνια και εμπιστεύθηκε την περιουσία του στους δούλους του. Έδωσε λοιπόν στον πρώτο πέντε τάλαντα, δηλ. περίπου 1.000.000 δρχ., στο δεύτερο δύο τάλαντα, δηλ. 400.000 δρχ. και στον τρίτο ένα τάλαντο, δηλ περίπου 200.000 δρχ. Οι δύο πρώτοι, εργατικοί καθώς ήσαν, κατόρθωσαν σε λίγο διάστημα να διπλασιάσουν τα τάλαντα. Ο τρίτος, ο οκνηρός, το έθαψε κάπου, για να το δώσει όπως το παρέλαβε. Μετά από πολύ καιρό γύρισε πίσω ο πλούσιος εκείνος άνθρωπος και ζήτησε να κάνει έλεγχο της διαχειρίσεως της περιουσίας του. Έτσι οι δύο πρώτοι πήραν έπαινο για την αξιοποίηση των αγαθών. Ο τρίτος όμως ελέγχθηκε σκληρά, που ούτε σε τράπεζα δε φρόντισε ν’ ασφαλίσει το τάλαντο, ώστε να έφερνε κάποιο μικρό κέρδος.

Όλοι μας πρέπει να καταλάβουμε, ότι η μόνη τέλεια θρησκεία, μας ζητεί δυο πράγματα: πίστη και καλά έργα. Γι’ αυτό επαινέθηκαν  οι λαβόντες τα πέντε και τα δύο τάλαντα. Για έλλειψη καλών έργων ελέγχθηκε ο κρύψας το τάλαντο δούλος.

Ένα ωραίο παράδειγμα από τα νεότερα χρόνια, που δείχνει τη μεγάλη αξία των καλών έργων, είναι η εξής ιστορία που έλεγε ο λαϊκός ιεροκήρυκας του περασμένου αιώνα Παπουλάκος: Κάποτε εκινδύνευε ένας άνθρωπος να καταδικασθεί από ένα δικαστήριο. Από τους τρεις φίλους του, την ημέρα της δίκης, ο πρώτος έμεινε ψυχρός και αδιάφορος, ο δεύτερος συνόδευσε τον υπόδικο μέχρι το δικαστήριο, χωρίς όμως να μπει μέσα, και ο τρίτος μπήκε στην αίθουσα του ακροατηρίου, αγόρευσε για τον φίλο του και κατόρθωσε να τον αθωώσει. 

Ο υπόδικος είναι κάθε άνθρωπος, που σαν μελλοθάνατος είναι υπόδικος στο παγκόσμιο δικαστήριο κατά τη μέλλουσα κρίση. Ο πρώτος φίλος είναι τα χρήματα και γενικά η περιουσία του ανθρώπου, που μένει αδιάφορη στο θάνατο του ανθρώπου. Ο δεύτερος φίλος είναι οι γνωστοί, συγγενείς και φίλοι, που συνοδεύουν το νεκρό ως τον τάφο. Δεν μπορούν να προχωρήσουν περισσότερο. Και ο τρίτος φίλος είναι τα καλά έργα του ανθρώπου, δηλ. η αρετή, η αγάπη και η αγιότητα, που τον κάνουν ευτυχισμένο στην αιώνια ζωή. Η Αποκάλυψις του Ιωάννου γράφει: «Τὰ ἔργα αὐτῶν (ἐν Κυρίῳ ἀποθνηκόντων) ἀκολουθεῖ μετʾ αὐτῶν». (14, 13).

Με πίστη και ευσέβεια, με μυστηριακή ζωή και μετάνοια και με έργα αγάπης και ελεημοσύνης, θα είμαστε για πάντα χαρούμενοι, αληθινοί Χριστιανοί, πρίγκιπες της βασιλείας των ουρανών.

Είθε ν’ αξιωθούμε με καθαρή καρδιά να υποδεχθούμε τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα Κύριό μας, που είναι ο Νυμφίος της Εκκλησίας μας και ο βασιλιάς του κόσμου και να του λέμε πάντα τα χρυσά λόγια της Εκκλησίας μας:

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_896.html#more

Μεγάλη Δευτέρα

Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος

''Τῇ ἁγίᾳ καὶ Μεγάλη Δευτέρα μνείαν ποιούμεθα τοῦ μακαρίου Ἰωσὴφ τοῦ παγκάλου καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Κυρίου καταρασθείσης καὶ ξηρανθείσης Συκῆς.''
Η γυναίκα του Πετεφρή τον Ιωσηφ ερωτεύθηκε. Επειδή όμως ο Ιωσήφ δε θέλησε να παρασυρθεί μαζί της σε ανήθικη πράξη, μόλις εκείνη τον έπιασε, άφησε στα χέρια της το χιτώνα του κι έφυγε. Εκείνη τρελάθηκε απ’ το θυμό της εξ αιτίας της εγκράτειας του νέου και τον συκοφάντησε στον άντρα της. Έτσι πικρά δεσμά και φυλακή υποδέχτηκαν τον Ιωσήφ. Στη συνέχεια, επειδή κατόρθωσε να ερμηνεύσει τα όνειρα του βασιλιά, βγήκε απ’ τη φυλακή και παρουσιάστηκε μπροστά του. Αυτός εκτιμώντας τη σύνεση και τη σοφία του νέου, του ανέθεσε τη γενική φροντίδα για την καλή διαχείριση των όσων είδε στα όνειρά του. Έτσι ο Ιωσήφ έγινε ουσιαστικά κύριος ολόκληρης της Αιγύπτου. Με αφορμή τη διανομή του σιταριού που γινόταν στην Αίγυπτο φανερώθηκε ξανά στα αδέλφια του, τα οποία, όπως προαναφέραμε, τον είχαν φθονήσει και τον θεωρούσαν πλέον χαμένο. Στη συνέχεια προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο τους γονείς και τα αδέλφια του χωρίς να τους κρατήσει καμία κακία κι αφού έζησε θεάρεστα ολόκληρη τη ζωή του, πέθανε στην Αίγυπτο. Κοντά στις άλλες αρετές που είχε, αναγνωρίστηκε ως μέγας για τη σωφροσύνη του.

Αυτός, λοιπόν, αποτελεί εικόνα του Χριστού, γιατί, όπως ο Ιωσήφ, έτσι και ο Χριστός φθονήθηκε από τους ομοεθνείς Του Ιουδαίους, πουλήθηκε από το μαθητή Του για τριάντα αργύρια και κλείστηκε στο φοβερό και σκοτεινό λάκκο, τον τάφο. Κι αφού με τη δύναμή Του αναστήθηκε από κει, βασίλευσε στην Αίγυπτο, δηλαδή έγινε εξουσιαστής της αμαρτίας και τη νίκησε κατά κράτος. Κι έτσι έγινε κυρίαρχος ολόκληρου του κόσμου και φιλάνθρωπα μας εξαγόρασε με μια μυστική τροφοδοσία, γιατί προσέφερε τον εαυτό Του για χάρη μας και μας τρέφει με τον ουράνιο Άρτο, τη ζωηφόρο σάρκα Του. Γι’ αυτό το λόγο, λοιπόν, τοποθετείται σήμερα η ιστορία του παγκάλου Ιωσήφ.

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_10.html#more

Το Ευαγγέλιο για την αγάπη

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Κάθε ένας που θέλει να ντροπιάσει τον Θεό, ντροπιάζει τον εαυτό του, και δίνει στον Θεό την ευκαιρία να δοξαστεί περισσότερο.

Και όποιος θέλει να περιφρονεί τον δίκαιο, τελικά περιφρονεί τον εαυτό του και τον δίκαιο τον εξυψώνει περισσότερο.

Όποιος βάζει πέτρες στο δρόμο του ευσεβούς, εκείνος θα εμποδιστεί, ενώ θα αναγκάσει τον ευσεβή να ανέβει ψηλότερα, απ’ όπου θα βλέπει καλύτερα.

Όποιος φυσά για να σβήσει τη φωτιά του ευσεβούς, τη φουντώνει περισσότερο, ενώ σβήνει τη δική του.

Στη φουρτουνιασμένη θάλασσα του κόσμου ο Θεός είναι βράχος που σώζει τον ευσεβή και η βάρκα του ασεβούς τσακίζεται πάνω του.

Στη φουρτουνιασμένη θάλασσα της ζωής ο ευσεβής είναι λίθος προσκόμματος για τον ασεβή. Ο ασεβής κυλά την πέτρα και πέφτει στο λάκκο όπου βρισκόταν.

Όποιος πετά τη σκόνη κόντρα στον άνεμο, θα στραβωθεί. Όποιος ρίχνει πέτρες στη λίμνη, θα πνιγεί.

Ο Θεός άφησε τάχα τον δίκαιο άοπλο και απροστάτευτο σ’ αυτό τον κόσμο για να δείξει τη δύναμή Του, ώστε οι τύραννοι να έχουν λίθο προσκόμματος. Γι’ αυτό το νήμα του δίκαιου είναι δυνατότερο από την αλυσίδα του άδικου. Ο τύραννος εφορμά να κόψει το νήμα του δίκαιου, αλλά μπερδεύεται σ’ αυτό και σκοτώνεται.

Ο σατανάς ήθελε να αφανίσει τον δίκαιο Ιώβ και τον σήκωσε στον ουρανό. Τότε που ο Ιώβ έμοιαζε αδύναμος, τότε νίκησε τον διάβολο. Ο σατανάς ήθελε να καταστρέψει τον βασιλιά Ηρώδη κι αυτός λόγω της κακίας του δεν αντιστάθηκε σ’ αυτό. Και όταν ο Ηρώδης φαινόταν παντοδύναμος, κατέρρευσε.

Όλα όσα προέρχονται από τον Θεό σ’ αυτή τη ζωή μοιάζουν αδύναμα, αλλά είναι ισχυρότερα κι από τ’ αστέρια και από τους φουρτουνιασμένους ωκεανούς.

Κοίταξε και μάθε απ’ αυτές τις αντιθέσεις που ο Θεός σου άφησε ως διδαχές: Μωυσής και Φαραώ, Δαβίδ και Γολιάθ, Ιώβ και σατανάς, Ιερουσαλήμ και Βαβυλώνα, οι τρεις παίδες και ο Ναβουχοδονόσορ, Δανιήλ και Δαρείος, Απόστολοι και Ρώμη. Εάν μπορέσεις και καταλάβεις το μήνυμα που σου άφησε ο Θεός σ’ αυτά τα ηλίου φαεινότερα παραδείγματα, θα φωνάξεις με χαρά μαζί με τον εξαίσιο Δαβίδ, «οὗτοι ἐν ἅρμασι καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις, ἡμεῖς δὲ ἐν ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν μεγαλυνθησόμεθα» (Ψαλ. ιθ΄). Και τότε με θαυμαστή κατανόηση θα ενστερνιστείς εγκάρδια τον λόγο του αποστόλου Παύλου, «ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός, ἵνα τοὺς σοφοὺς καταισχύνῃ, καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός, ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά» (Α΄ Κορ. α΄, 27).

Αλλά ποια είναι η μοίρα του αγαθού σ’ αυτό τον κόσμο, ποια είναι η πορεία του, ποια η φαινομενική του αδυναμία και η ακαταμάχητη δύναμή του, αυτό δεν μπορείς να το δεις έτσι καθαρά πάνω σε κανέναν στην ιστορία του κόσμου, παρά επάνω στον Ίδιο τον Κύριο Ιησού. Ο Γνωστότερος εμφανίσθηκε ως άσημος. Ο Δικαιότερος καταδικάστηκε ως άδικος. Ο Παντοδύναμος επέτρεψε να Τον θανατώσουν ως αδύναμο. Και τι συνέβη τελικά; Νίκη και δόξα. Νίκη και δόξα γι’ Αυτόν, αλλά ήττα και ντροπή για εκείνους που δεν Τον αποδέχθηκαν, που δεν Τον αναγνώρισαν και Τον βασάνισαν. Αλλά το πραγματικό τέλος δεν έφθασε· όταν έρθει, τότε θα φανεί όλο το μεγαλείο της νίκης Του κι όλη η λάμψη της δόξας Του· και τότε θα καταδειχθεί ολόκληρη η φρίκη της ήττας και της ντροπής εκείνων που Τον κατεδίωξαν και Τον βασάνισαν.

Όποτε οι εχθροί του καλού, οι εχθροί του Θεού έριχναν δίχτυα για να πιάσουν τον Χριστό, πιάνονταν οι ίδιοι· όποτε προσπαθούσαν να Τον εξευτελίσουν, εξευτελίζονταν οι ίδιοι· και όποτε ήθελαν να Του κλείσουν το στόμα, σώπαιναν οι ίδιοι. Όλα όσα επιχειρούσαν για να Τον ντροπιάσουν μετατρέπονταν σε δόξα Του και σε δική τους ντροπή. Έτσι γινόταν τότε, έτσι γίνεται και σήμερα. Οποιοσδήποτε και σήμερα εναντιωθεί στον Χριστό, θα πέσει και θα καταστραφεί, ενώ θα δώσει έτσι την ευκαιρία στον Χριστό απλώς να λάμψει περισσότερο με τη δύναμη και τη δόξα Του. Έτσι γίνεται σήμερα, έτσι θα γίνει και αύριο έως τους έσχατους καιρούς. Και το σημερινό Ευαγγέλιο μας δείχνει θαυμάσια τι συμβαίνει με τους ανθρώπους όταν πειράζουν τον Θεό ετοιμάζοντας μ’ αυτό τον δικό τους σεβασμό και την ασέβεια για τον Θεό.

Κάποιος νομικός πλησίασε τον Χριστό και για να Τον δοκιμάσει, ρώτησε: «Διδάσκαλε, ποία ἐντολὴ μεγάλη ἐν τῷ νόμω;». Αυτό αποτέλεσε την τελευταία από μια σειρά δοκιμασιών με τις οποίες οι Εβραίοι έψαχναν την παραμικρή αφορμή για να μπορέσουν να καταδικάσουν τον Χριστό σε θάνατο. Πόσο οι άνθρωποι είναι δηλητηριασμένοι από το κακό; Όσο ο Θεός ψάχνει για το παραμικρό αγαθό έργο ακόμα και στον μεγαλύτερο αμαρτωλό για να τον σώσει, τόσο οι άνθρωποι ψάχνουν για το παραμικρό αδίκημα στον Δικαιότερο για να Τον θανατώσουν!

Λίγο πριν πείραζαν τον Χριστό οι απεσταλμένοι των αρχιερέων-ηγετών του λαού με τις ερωτήσεις: «Ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; τίς σοι ἔδωκε τὴν ἐξουσίαν ταύτην;». Και απάντησε ο Χριστός, ρωτώντας τους για το βάπτισμα του Ιωάννη του Βαπτιστή: «Τὸ βάπτισμα τοῦ Ἰωάννου πόθεν ἦν, ἐξ οὐρανοῦ ἢ ἐξ ἀνθρώπων;». Μ’ αυτή την ερώτηση ο Κύριος σύγχυσε αυτούς που Τον πείραζαν, αφού σκέφτηκαν: «Αν του πούμε “εξ ουρανού”, θα μας απαντήσει, “τότε, γιατί δεν τον πιστεύετε;”, αν πάλι του πούμε “εξ ανθρώπων”, φοβόμαστε το λαό, γιατί πιστεύει ότι ο Ιωάννης είναι προφήτης». Αυτή η προσπάθεια να πειράξουν τον Χριστό κατέληξε προς δόξαν Χριστού και σε ντροπή αυτών που Τον δοκίμαζαν. Γιατί μ’ αυτό τον τρόπο αποκαλύφθηκε η δειλία των αμαρτωλών να πουν την αλήθεια και ταυτόχρονα μας παραδόθηκε η διδαχή ότι ο Ιωάννης είναι απεσταλμένος του Θεού και ότι ο Κύριος Ιησούς είναι ο ουράνιος ηγεμόνας. Γι’ αυτή τη δοκιμασία ενάντια στον Χριστό συμμάχησαν οι αρχιερείς και οι ηγεμόνες, που κατά τα άλλα ήταν εχθροί μεταξύ τους.

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/1_18.html#more

Τί σημαίνει η Απόδοση της εορτής του Πάσχα που εορτάζουμε σήμερα

Dogma
24 Μαΐου 2023

Στις 24 Μαΐου, την Τετάρτη της έκτης εβδομάδας μετά το Πάσχα εορτάζουμε την Απόδοση της εορτής του Πάσχα. Αν και οι περισσότερες εορτές έχουν τη απόδοση τους την όγδοη ημέρα, η Απόδοση του Πάσχα εορτάζεται την 39η ημέρα.

Τί, όμως, απέδωσε το Πάσχα;
Ξαναγιορτάζοντας το Πάσχα, μετά από σαράντα μέρες, δηλώνουμε ότι το Πάσχα, η Ανάσταση, συνεχίζεται.

Τί μας αποδίδει το Πάσχα; Κάθε τι στη ζωή κρίνεται από την απόδοση του. Εξετάζουμε τί αποδίδει ένα μηχάνημα, ένας εργάτης, μια θεωρία! Τί αποδίδει ένα γεγονός! Το Πάσχα είναι ένα γεγονός. Τί, λοιπόν, κερδίζουμε απ’ αυτό;


Το πρώτο: Μας απέδωσε ζωντανό τον Ιησού. Χάθηκε για τρεις μέρες απ’ την επίγεια ζωή ο Χριστός.

Φάνηκε να τον καταπίνει ο θάνατος, όπως το κήτος κατάπιε τον Ιωνά. Τελικά το κήτος της θάλασσας απέδωσε ζωντανό τον Ιωνά. Έτσι κι ο θάνατος απέδωσε ζωντανό το Χριστό. «Ως εκ κήτους Ιωνάς εξανέστης του τάφου» (κανόνας του Πάσχα).

Γιατί το θαλάσσιο εκείνο κήτος απέδωσε ζωντανό τον Ιωνά; Διότι δεν βρήκε στον Ιωνά κατάλληλη τροφή, τη συνηθισμένη του τροφή. Άγνωστη τροφή του φάνηκε ο άνθρωπος Ιωνάς, και γι’ αυτό δε μπόρεσε να τον κατασπαράξει και να τον χωνέψει. Αναγκάστηκε να τον αποβάλει ζωντανό.

Και το θηρίο, που λέγεται θάνατος, απέδωσε ζωντανό τον Κύριο, επειδή δεν βρήκε σ’ Αυτόν την τροφή που γνώριζε. Η τροφή του θανάτου είναι η αμαρτία. Ο Χριστός ήταν άσχετος με την αμαρτία. Άρα δεν έκανε για το στομάχι του θανάτου (Ε.Π.Ε. 31,294).

Με το Πάσχα αποδόθηκε ζωντανός ο Χριστός, που είναι ο ακρογωνιαίος και πολύτιμος λίθος. Όταν ένας άνθρωπος καταπιεί ένα λίθο, πρώτα μεν το στομάχι του προσπαθεί να τον διαλύσει με τα υγρά που διαθέτει. Να τον χωνέψει. Να τον αφομοιώσει. Να τον εξαφανίσει. Αν αυτό δεν είναι δυνατόν, τότε αποβάλλει το λίθο, μέσα σε φρικτούς πόνους.

Κάτι ανάλογο συνέβηκε με το θάνατο. Κατάπιε τον Ιησού Χριστό, που είναι ό λίθος ο «ακρογωνιαίος», ο «πολύτιμος». Δεν μπόρεσε να τον χωνέψει, να τον διαλύσει, να τον εξαφανίσει. Αναγκάστηκε να τον αποβάλει, μέσα σε φρικτούς πόνους.

Και αποβάλλοντας ο θάνατος το Θεάνθρωπο Ιησού, «εξέμεσε», «συνεξέμεσε» και όλη την τροφή που είχε μέσα στο τεράστιο στομάχι του. Όλη, δηλαδή, την ανθρώπινη φύση. Με την Ανάσταση του Χριστού συνανίσταται ολόκληρη η ανθρωπότητα (Ε.Π.Ε. 31,294-296).

Το δεύτερο: Το Πάσχα μας απέδωσε νεκρό το θάνατο! Αντί να καταπιεί το Χριστό, «κατεπόθη» ο ίδιος (Α’ Κορ. ιε’ 54). Η Ανάσαση του Χριστού απέδωσε τη στείρωση του θανάτου.

Στη Παλαιά Διαθήκη έχουμε θαυμαστές γεννήσεις από στείρες γυναίκες, όπως η Σάρρα η μητέρα του Ισαάκ, η Ρεβέκκα η μητέρα του Ιακώβ, η Άννα η μητέρα του Σαμουήλ, η Ελισάβετ η μητέρα του Προδρόμου. Γέννησαν θαυματουργικά.

Γεγονότα, που συμβόλιζαν τη γέννηση του Θεανθρώπου όχι από στείρα, αλλά από Παρθένα.

Συμβόλιζαν τη γέννηση πλήθους παιδιών από τη στείρα, προ Χριστού, Εκκλησία.

Συμβόλιζαν την Ανάσταση από τη στείρα γη, από το στείρο τάφο.

Συμβόλιζαν τη στείρωση και του θανάτου. Λέει σχετικά ό ιερός Χρυσόστομος: «Προηγήθηκαν οι στείρες, που γέννησαν θαυμαστά, για να βεβαιωθεί η γέννα της Παρθένου. Κι όχι μονάχα αυτό. Αν καλοεξετάσουμε, βλέπουμε προτυπούμενη τη στείρωση του θανάτου». (Ε.Π.Ε. 31,296).

Η γέννηση του Ισαάκ από τη στείρα Σάρρα συμβολίζει την Ανάσταση του Χριστού από τη στείρα γη. Όπως η γέννηση του Ισαάκ ήταν η δοκιμασία της πίστεως για τον Αβραάμ, έτσι η Ανάσταση του Ιησού Χριστού είναι δοκιμασία της πίστεως για κάθε χριστιανό.

Και όπως απ’ τη θαυματουργική γέννηση του Ισαάκ ο Αβραάμ έγινε γενάρχης πολλών ανθρώπων και εθνών, έτσι ο Χριστός, με την Ανάστασή Του, έγινε γενάρχης πολλών χριστιανών. «Την γενεάν αυτού τις διηγήσεται;», λέει ο προφήτης Ησαΐας.

Αναστήθηκε ο Χριστός, για να στειρωθεί ο θάνατος. Αρκετά εκτρώματα του Άδη γέννησε η κοιλιά του θανάτου. Τώρα στειρώθηκε, νεκρώθηκε.

Το Πάσχα απέδωσε τη νέκρωση του θανάτου. «Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν, άδου την καθαίρεσιν» (ωδή ζ’ του κανόνα του Πάσχα).

Το Πάσχα απέδωσε την κατάργηση του φόβου του θανάτου. Δεν ζούμε πια την τρομοκρατία του θανάτου. Δεν τον φοβόμαστε.

Το τρίτο: Η δική Του Ανάσταση αποτελεί την εγγύηση για τη δική μας ανάσταση.

Λέει ο ιερός Χρυσόστομος: «Αφού πραγματικά πέθανε, αναστήθηκε. Γι’ αυτό και βρισκόταν με τους μαθητές Του σαράντα μέρες, για να τους πληροφορήσει και να τους δείξει πόσο λαμπρά θα είναι τα σώματα όλων των πιστών μετά την ανάσταση. (Ε.Π.Ε. 31,246)

Αν ο Χριστός είναι η κεφαλή κι εμείς το σώμα Του, είναι ποτέ δυνατόν ν’ αναστηθεί η κεφαλή και να παραμείνει νεκρό το σώμα;

Ανάσταση, λοιπόν, Χριστού σημαίνει απόδοση και των δικών μας αναστημένων σωμάτων. Αυτό έχει και μια προέκταση. Αφού θα αναστηθούμε, βλέπουμε με ελπίδα τη ζωή. Αντιμετωπίζουμε με θάρρος τις θλίψεις. «Στη παρούσα ζωή υποφέρουμε πολλά βάσανα. Αν, λοιπόν, δεν υπάρχει η ελπίδα για την άλλη ζωή, τότε ποιός άλλος είναι αθλιότερος από μας;» Έτσι τονίζει ο ιερός Χρυσόστομος: (Ε.Π.Ε. 31,602,604).

Το τέταρτο: Το Πάσχα απέδωσε και κάτι άλλο, που κανένα έργο και κανένας αρχηγός δεν θα μπορούσε να αποδώσει. Είναι το ξανάνιωμα του ανθρώπου.

Ο κόσμος μας γερνάει. Ό Χριστός μας ξανανιώνει.

Αν μπορέσει κάποιος να μεταμορφώσει σε ρωμαλέο και όμορφο παλληκάρι είκοσι ετών, ένα φτωχό και άρρωστο γεροντάκι ογδόντα ετών, τί ευγνωμοσύνη θα του χρωστά το γεροντάκι;

Κάτι απείρως σπουδαιότερο συνέβηκε με την Ανάσταση. Ο Χριστός με την έγερσή Του από τον Τάφο πήρε εμάς, τους γερασμένους αμαρτωλούς και ετοιμοθάνατους, και μας έκανε νέους, πλούσιους, πρίγκιπες, βασιλείς. Μας χάρισε την αιώνια νεότητα.

Απόδοση του Πάσχα!

Συλλέγουμε κι απολαμβάνουμε τους γλυκύτατους καρπούς της Αναστάσεως.

Μακάρι ν’ αποδώσει και το δέντρο της ζωής μας τους καρπούς της αρετής, ώστε να γευόμαστε τους καρπούς της Αναστάσεως:

♦ Τη νέκρωση του θανάτου.

♦ Την ελπίδα της αιώνιας ζωής.

♦ Τη ζωντανή παρουσία του Χριστού.

♦ Την άνοιξη της πνευματικής ζωής.

♦ Την αληθινή ειρήνη και την πραγματική χαρά.

Αρχ. Δ.Γ.Αεράκη, «Πάσχα Κυρίου»

 

Απόδοση του Πάσχα 2022 : Τι εορτάζουμε και πως νηστεύουμε Τετάρτη 1 Ιουνίου.

 

Η Ανάσταση συνεχίζεται! Αυτό δείχνει και η γιορτή της Αποδόσεως του Πάσχα. Τα ιδία γράμματα της νύχτας της Αναστάσεως, ακούγονται και κατά την Απόδοση του Πάσχα. Τελείται μια μέρα πριν απ’ τη γιορτή της Αναλήψεως.

Κάθε μεγάλη γιορτή στην Ορθόδοξη λατρεία έχει την «απόδοσή» της. Κάθε γιορτή είναι ζωντανό γεγονός, που επαναλαμβάνεται στη ζωή της Εκκλησίας, στη ζωή του πιστού.

Αλλά και για άλλο λόγο γίνεται ο επανεορτασμός μιας εορτής, δηλαδή η απόδοσή της. Για ν’ απολαύσουμε ακόμα μια φορά την ομορφιά της γιορτής.

Όταν ένα θέαμα είναι ωραίο, ποθούμε να το ξαναδούμε. Όταν ένα φαγητό είναι νόστιμο, θέλουμε να το ξαναγευτούμε. Ο εορτασμός κάποιου γεγονότος της ζωής του Χριστού ή της Θεοτόκου, προξενεί γλυκύτητα στη ψυχή, που θέλει να το ξαναγιορτάσει.

Τη γλυκύτητα περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο γεγονός, την αισθανόμαστε για τη γιορτή του Πάσχα. Γιορτή ευφροσύνης. «Πανήγυρις έστι πανη­γύρεων». Ποτέ άλλοτε δεν σκιρτά η ψυχή τόσο πολύ, όσο τη νύχτα της Αναστάσεως. Χαιρόμαστε για το θρίαμβο του Αναστάντος Κυρίου.

Θρίαμβος της ζωής κατά του θανάτου. Του Χριστού κατά του Άδη. Της χαράς κατά της λύπης. Της αλήθειας κατά του ψεύδους. Αυτή η ευφροσύνη για την Ανάσταση του Χριστού είναι καθολική και αιώνια. Ουρανός και γη συγχορεύουν. Όχι μια φορά. Πάντοτε, αιώνια. «Ουρανοί μεν επαξίως ευφραινέσθωσαν, γη δε αγαλλιάσθω· εορταζέτω δε κόσμος, ορατός τε άπας και αόρατος. Χριστός γαρ εγήγερται, ευφροσύνη αιώ­νιος» (κανόνας Πάσχα).

Η Ανάσταση συνεχίζεται.Κάθε φορά, που τελούμε τη θεία Λειτουργία. Η θεία Λειτουργία ξαναζωντανεύει μπροστά μας όλα τα στάδια της ζωής του Χριστού. «Οδεύωμεν διά πασών των ηλικιών του Χριστού», όπως λέει ο άγιος Γρηγόριος ό Θεολόγος.

Ο Χριστός γεννάται, στην «πρόθεση», που τελείται στην αριστερή κόγχη του ιερού που μοιάζει με φάτνη. Ο Χριστός βγαίνει στο κόσμο για να κηρύξει το Ευαγγέλιό Του, κατά τη μικρή είσοδο, που ο ιερέας βγαίνει με υψωμένο το Ευαγγέλιο. Ο Χριστός ανεβαίνει στα Ιεροσόλυμα για να θυσιαστεί, κατά τη μεγάλη είσοδο. Ο Χριστός υψώνεται πάνω στο Σταυρό και θυσιάζεται, κατά την προσφορά και τον καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων, που γίνεται με την προσφώνηση: «Τα σα εκ των σων…». Ο Χριστός ανασταίνεται, κατά τη μετάληψη των αχράντων Μυστηρίων, που πλημμυρίζει τη καρδιά από αναστάσιμη χαρά. Γι’ αυτό και ο λειτουργός, όταν κοινωνεί, ευθύς αμέσως λέει το «Ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι…».

Κάθε θεία Λειτουργία είναι μια ανάμνηση του Σταυρού και της Αναστάσεως. Είναι το σταυρώσιμο και αναστάσιμο Πάσχα. Ιδιαίτερα η Λειτουργία της Κυριακής έχει αναστάσιμο χαρακτήρα. Είναι η Λειτουργία της «μιας των σαββάτων». Την Κυριακή είναι όλα αναστάσιμα. Τα απολυτίκια των οκτώ ήχων, όλα αναστάσιμα. Αλλά και τα τροπάρια του όρθρου της Κυριακής. Κατεξοχήν αναστάσιμη είναι η περίοδος του Πάσχα, του Πεντηκοσταρίου, που αρχίζει τη νύχτα της Αναστάσεως και τελειώνει τη Κυριακή των Αγίων Πάντων.

Η Ανάσταση συνεχίζεται! Επαναλαμβάνεται κάθε φορά, που οι πιστοί έχουν Πάσχα. Οι κοσμικοί συνάνθρωποί μας μια φορά το χρόνο έχουν Πάσχα. Και ούτε αυτό αντιλαμβάνονται. Δεν το απολαμβάνουν. Νομίζουν, πως Πάσχα είναι το σουβλιστό αρνί, τα κόκκινα αυγά, το γλέντι και το ξεφάντωμα! Οι πιστοί γιορτάζουν το αληθινό Πάσχα, μάλιστα πολλές φορές στη ζωή τους. Όταν με πίστη ζουν το μυστήριο του Χρίστου, το μυστήριο του Σταύρου και της Αναστάσεως. Ζουν το νέο Πάσχα. Όταν κατορθώνουν και κάνουν μεγάλα περάσματα. Πάσχα σημαίνει διάβαση, πέρασμα. Ο Χριστός σταυρώθηκε και αναστήθηκε, για να μας περάσει απ’ την ενοχή της αμαρτίας στη δικαίωση. Απ’ τα έργα του σκότους στην αγιότητα. Απ’ τη φθορά στην αφθαρσία.

Κάθε φορά, που ξεπερνάμε τα γήινα, που υπερπηδάμε τα προβλήματα, που υπερνικάμε τις θλίψεις, που περνάμε το ορμητικό ποτάμι της ζωής ή τη φουρτούνα της θάλασσας των πειρασμών, κάνουμε θαυμαστή διάβαση. Πάσχα γιορτάζουμε! Όταν αξιωνόμαστε να κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Ιησού Χριστού. Με τη Θεία Κοινωνία κάνουμε όχι απλώς διάβαση, αλλά υπέρβαση. Ξεπερνάμε τα μέτρα μας. Αποκτάμε θεϊκές διαστάσεις. Αποσπόμαστε απ’ τη γη. Ξεκολλάμε απ’ τη λάσπη. Ανερχόμαστε προς τον ουρανό. Γινόμαστε κοινωνοί του Χριστού. Κοινωνοί των παθημάτων Του και της Αναστάσεώς Του. Γινόμαστε κοινωνοί θείας φύσεως (Β’ Πέτρ. α’ 4). Γινόμαστε χριστοφόροι, θεοφόροι.

Η Ανάσταση συνεχίζεται! Επαναλαμβάνεται στη ζωή των αγίων. Οι άγιοι είναι αμαρτωλοί, που αναστήθηκαν. Σ’ ένα τροπάριο παρακαλούμε· «Ανάστησον ημάς πεσόντας τη αμαρτία». Η αμαρτία είναι θάνατος. Η μετάνοια είναι ανάσταση. Νύχτα σκοτεινή η αμαρτία, μέρα λαμπρή η ζωή της μετανοίας. Κάθε χριστιανός, που μετανοεί, είναι ένας αναστημένος. Κάθε άγιος αποτελεί ζωντανή απόδειξη της δυνάμεως της Αναστάσεως. Η φωτεινή ζωή του αποτελεί ανταύγεια του αναστάσιμου φωτός.

Ο ιερός Χρυσόστομος στην ομιλία του « Εις το Άγιον Πάσχα», αναφερόμενος στους νεοφώτιστους χριστιανούς, για κείνους, δηλαδή, που βαπτίζονταν ομαδικά κατά τη νύχτα του Μεγ. Σαββάτου, λέει: Θέλω ν’ απευθύνω το λόγο σ’ αυτούς, που τη φωτόλουστη αυτή μέρα αξιώθηκαν το θείο βάπτισμα. Οι νεοφώτιστοι είναι τα καλά δενδρύλλια της Εκκλησίας, τα λουλούδια τα πνευματικά, οι νέοι στρατιώτες του Χριστού.

Πριν από χτες ο Κύριος μας βρισκόταν στο Σταυρό. Έτσι κι αυτοί, πριν από χτες βρίσκονταν στην κυριαρχία της αμαρτίας. Αλλά τώρα συναναστήθηκαν μαζί με το Χριστό. Ο Χριστός σωματικά πέθανε κι αναστήθηκε. Αυτοί ήσαν πεθαμένοι στο λάκκο της αμαρτίας. Κι απ’ την αμαρτία αναστήθηκαν. Η γη τώρα την άνοιξη τριαντάφυλλα και γιασεμιά κι άλλα λουλούδια μας χαρίζει. Το βαπτιστήριο με τ’ αγιασμένα νερά μας χάρισε σήμερα ανθόκηπο πιο όμορφο απ’ της γης.

Η αλλαγή του ανθρώπου αποτελεί την τρανότερη απόδειξη της Αναστάσεως. Απ’ τον τάφο της αμαρτίας ανασταίνεται ο άνθρωπος με τη δύναμη της μετανοίας.

Ποιό είναι δυσκολότερο; Το ν’ αναστηθεί ένας αμαρτωλός απ’ το μνήμα της ακολασίας ή το να αναστηθεί το σώμα του ανθρώπου απ’ τον τάφο της φθοράς; Φαίνεται το δεύτερο δυσκολότερο. Κι όμως, το πρώτο είναι. Για την ανάσταση των σωμάτων καμιά αντίσταση δεν προβάλλεται. Για την αλλαγή της ψυχής υπάρχει η αντίστασης της θελήσεως, του παλαιού άνθρωπου.

Πολύ δύσκολη η πνευματική ανάσταση. Το να γίνει: Ο θυμώδης, πράος. Ο χαρτοπαίκτης και φιλάργυρος, ελεήμων. Ο μέθυσος, εγκρατής. Ο σαρκολάτρης, σώφρων. Ο εγκληματίας, ήσυχος. Ο άγριος, άγιος. Αυτό το τόσο δύσκολο είναι γεγονός. Το βλέπουμε στο χώρο της χάριτος, στη ζωή της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία έχει τη δύναμη της μεταμορφώσεως, της αλλαγής του ανθρώπου. Είναι η Εκκλησία της Αναστάσεως. Ο Χριστός, η κεφαλή της Εκκλησίας, είναι όχι μόνο ο αναστάς εκ νεκρών, αλλά και ο εγείρων τους νεκρούς. Είναι νεκρεγέρτης ο Ιησούς Χριστός. Αφού, λοιπόν, γίνεται το δύσκολο, η ανάσταση τόσων αμαρτωλών, δεν μπορεί να γίνει το εύκολο, η ανάσταση των σωμάτων κατά την κοινή ανάσταση;

Κατά την απόδοση της Εορτής του Πάσχα καταλύεται ,τρωγεται, ψάρι.

Αρχιμ. Δανιήλ Γ. Αεράκη, «Πάσχα Κυρίου»

Πάσχα στους Αρκιούς

Γράφει ο Αλαφάκης Νίκος Ξεναγός, Θεολόγος, Ιεροψάλτης

Εν μέσω πανδημίας και με ένα νέο στοιχείο στην προσωπική μου ζωή , την ενασχόλησή μου με την ψαλτική, παρουσιάστηκε φέτος η ανάγκη της μετακίνησης για λειτουργικές ανάγκες, προς τροφή δηλαδή της ψυχής της ακριτικής κοινωνίας των γειτονικών με την Πάτμο νήσο των Αρκιών.

Ο Άγιος Καθηγούμενος και Πατριαρχικός Έξαρχος Πάτμου Αρχιμανδρίτης κ. Κύριλλος, μάς εφοδίασε με τα κατάλληλα έγγραφα ώστε να υλοποιηθεί αυτή η μετακίνηση μεταξύ Μεγάλης Παρασκευής και Αγίου Πάσχα.

Μια ομάδα Διακόνων και συνοδοιπόρων με επικεφαλής τον τέως Πατριαρχικό Έξαρχο Πάτμου Αρχιμανδρίτη Αντίπα Νικηταρά, τον Σχολάρχη της Πατμιάδας Εκκλησιαστικής Σχολής κ. Γιάννη Ζαρκαδούλα μετά της συζύγου του, τους τρεις νεαρούς μαθητές της Πατμιάδας από τα νησιά Φίτζι, Βασίλη, Γαβριήλ και Μωυσή καθώς επίσης και τον έτερο Ιεροψάλτη κ. Γιώργο Καμίτση, βρεθήκαμε επί τρεις συνεχείς ημέρες σε έναν παράδεισο κυριολεκτικά, αναπλασμένο όμως και μέσα από τις πολύμορφες εμπειρίες των ιερών Ακολουθιών αυτών των ημερών.

Ιδίως των τελευταίων της Μεγαλοβδομάδας, με αποκορύφωμα και κατάληξη την Ανάσταση του Κυρίου.

Το πάγκαλο εαρινό τοπίο, το γλυκόπνοο δροσάτο αεράκι των Αρκιών και η ακύμαντη θάλασσα ήταν το ησυχαστικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίχθηκε το Θείο Δράμα και χρωμάτισε την εκεί παραμονή μας.

Αιφνιδίως και απροσδοκήτως μέσα στην όλη ατμόσφαιρα υπήρχε και ένα κινηματογραφικό συνεργείο το οποίο απαθανάτιζε σκηνές εντός κι εκτός του ιερού ναού. Επίσης ανελπίστως, πραγματοποιήθηκε και η άφιξη του υφυπουργού Εθνικής Άμυνας της κυβέρνησης κ. Αλκιβιάδη Στεφανή.

Ενθυμηθήκαμε τη ζωή προ των απαγορεύσεων. Γευθήκαμε τα εξαίρετα τοπικά εδέσματα μιας φιλόξενης κουζίνας. Ελπιδοφόρα κατέστη και η παρουσία του ευγενούς πρίγκηπα Αλέξανδρου για την περαιτέρω οικονομική και πολιτιστική πρόοδο του νησιού.

Τον ευχαριστούμε που είχε την καλοσύνη να μας προσκαλέσει να επισκεφθούμε τον εξαίρετα διαμορφωμένο χώρο του.

Ο ελλογιμώτατος Σχολάρχης της Πατμιάδας Σχολής ανέγνωσε την Πατριαρχική Απόδειξη επί τω Αγίω Πάσχα την Κυριακή το πρωί κατά την Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία.

Κατά δε την μεσημβρία, ετελέσαμε τον Εσπερινό της Αγάπης στον παλαιό ναό της Παναγίας της Παντανάσσης όπου ο Σχολάρχης και οι μαθητές της Πατμιάδας Σχολής έδωσαν ιδιαίτερο τόνο με την ανάγνωση του Ιερού Ευαγγελίου σε τέσσερις διαφορετικές γλώσσες.

Ο Σχολάρχης στα Λατινικά, ο ιεροψάλτης κ. Γιώργος Καμίτσης στα Γαλλικά, ο ένας μαθητής από τα νησιά Φίτζι στα Αγγλικά και ο άλλος στην τοπική γλώσσα των Φίτζι.

Είναι πασίδηλο το ενδιαφέρον και η σπουδή του Καθηγούμενου Πάτμου για την ενορία των Αρκιών. Φρόντισε για την αποστολή της ομάδας μας προς Διακονία των εκεί ενοριτών και των παρεπιδημούντων χαιρετίζοντάς τους με την προσφορά των Πασχαλινών λαμπάδων.

Επίσης, ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις περαιτέρω σπουδές του  μοναδικού μαθητή Χρήστου ενώ παράλληλα είχε εγκάρδια συνομιλία με τον Αρχιμανδρίτη Αντίπα, τον Σχολάρχη της Πατμιάδας, τη δασκάλα του νησιού Μαρία Τσιαλέρα, τον αντιδήμαρχο Πάτμου κ. Νικήτα Τσαμπαλάκη και με κατοίκους. Ήταν μια ενθαρρυντική και παρήγορη παρουσία.

Γράφω αυτές τις γραμμές στον δρόμο επιστροφής προς την Πάτμο πλούσιος εμπειριών, με ανανεωμένη διάθεση, με ελπίδα για την επανεκκίνηση του ομαλού τρόπου της καθημερινότητάς μας και με στόχο στο μέλλον μια νέα επίσκεψή μας στους ακριτικούς Αρκιούς όπου έχουμε αφήσει πολλά περιθώρια για περαιτέρω εξερευνήσεις.

Ευχαριστώ όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή την εμπειρία μέσα στην εόρτια περίσταση.

Χριστός Ανέστη!

https://www.romfea.gr/diafora/43475-pasxa-stous-arkioys

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης για τον «Κανόνα» τοῦ Πάσχα

Σὲ ἕνα ἀπὸ τὰ ἑκατὸ καὶ πλέον θαυμάσια συγγράμματά του, τὸ ὁποῖο ὀνομάζεται «Ἑορτοδρόμιον», ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἑρμηνεύει μὲ ἐξαίρετο τρόπο τοὺς «Κανόνες», δηλαδὴ τὶς Καταβασίες καὶ τὰ τροπάρια ποὺ τὶς συνοδεύουν ὅλων τῶν μεγάλων ἑορτῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἡ ἑρμηνεία του εἶναι ἐκπληκτική. Βασίζεται στὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ στοὺς θεοφώτιστους ἁγίους Πατέρες. Συγχρόνως ὅμως ἀφήνει νὰ ξεχυθεῖ σὲ κάθε σελίδα τοῦ βιβλίου του καὶ τὸ θεόσδοτο χάρισμά του. Αὐτὸ γίνεται αἰσθητὸ σὲ κάθε μελετητὴ τοῦ βιβλίου του πολὺ περισσότερο ὅταν φτάσει στὴ μελέτη τοῦ «Κανόνος» τοῦ Πάσχα. Ἐδῶ ὁ Ἅγιος βάζει ὅλη τὴν τέχνη του γιὰ νὰ ἀποτυπώσει στὸ χαρτὶ τὸ ξεχείλισμα τῆς καρδιᾶς του, ποὺ σκιρτοῦσε ἔντονα καθὼς σκεφτόταν καὶ ζοῦσε νοερὰ τὴν πιὸ μεγάλη ἑορτὴ τῆς Ὀρθοδοξίας μας. Ἐπαινεῖ κατ’ ἀρχὰς τὸν ὑμνογράφο ἅγιο Ἰωάννη τὸν Δαμασκηνὸ γράφοντας: «Μὲ λαμπρὰ πράγματα ἠθέλησε νὰ λαμπρύνῃ τὴν λαμπρὰν Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου ἀξίως τῆς ἰδικῆς του λαμπρότητος ὁ λαμπρὸς τῷ βίῳ καὶ λαμπρότερος τῷ λόγῳ καὶ λαμπρότατος τὴν ψυχὴν Ἰωάννης· πρῶτον μὲν γὰρ ἐλάμπρυνε τὴν λαμπρὰν ἡμέραν ταύτην ὄχι μὲ ἄλλον ἦχον, ἀλλὰ μὲ τὸν πρῶτον... Καθὼς ἡ ἡμέρα τοῦ Πάσχα εἶναι ἡ ἑορτὴ τῶν ἑορτῶν καὶ ἡ πανήγυρις τῶν πανηγύρεων, καὶ ἡ λαμπροτέρα ἡμέρα τῶν ἄλλων· οὕτω καὶ ὁ πρῶτος ἦχος ὁ ἐν αὐτῇ ψαλλόμενος εἶναι ὁ ἦχος ὅλων τῶν ἄλλων ἤχων ὁ λαμπρότερος... Δεύτερον δὲ ἐλάμπρυνε τὴν Λαμπράν (δηλαδὴ τὸ Πάσχα) ὁ λαμπρὸς Μελωδὸς μὲ τὰς λαμπρὰς ρήσεις τοῦ λαμπροτάτου πανηγυριστοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ἵνα ἐκ λαμπροῦ Πανηγυριστοῦ, ὑπὸ λαμπροῦ Μελωδοῦ, διὰ λαμπροῦ ἤχου, μὲ λαμπρὰς ρήσεις, λαμπρῶς τὸ λαμπρὸν τῆς λαμπρᾶς ἡμέρας συγκροτῆται μέλος, κατὰ τὴν δὶς διὰ πασῶν συμφωνίαν· καὶ τὸ θαυμαστὸν εἶναι ὅτι ὄχι μόνον τὰς ὑποθέσεις ἐκ τοῦ Θεολόγου λαμβάνει, ἀλλὰ καὶ αὐτολεξεὶ τὰς ἐκείνου μεταχειρίζεται λέξεις...». Ὡς δεῖγμα γραφῆς παραθέτουμε στὴ συνέχεια τμήματα ἀπὸ τὴν ἑρμηνεία του σ’ ἕναν ὕμνο, ποὺ συχνὰ θὰ τὸν ἀκοῦμε αὐτὲς τὶς μέρες, μέχρι τὴν ἑορτὴ τῆς Ἀναλήψεως στοὺς ἱεροὺς Ναούς μας: «Ὢ θείας! ὢ φίλης! ὢ γλυκυτάτης σου φωνῆς! μεθ’ ἡμῶν ἀψευδῶς γὰρ ἐπηγγείλω ἔσεσθαι, μέχρι τερμάτων αἰῶνος, Χριστέ· ἣν οἱ πιστοί, ἄγκυραν ἐλπίδος κατέχοντες, ἀγαλλόμεθα». «...Ὢ τί φωνὴ θεία ἦτον ἐκείνη, Θεάνθρωπε Ἰησοῦ Χριστέ, ὅπου ἐξεφώνησες εἰς τοὺς ἁγίους σου Ἀποστόλους! Καὶ πῶς δὲν ἦτον θεία, ἡ ὁποία ἐκβῆκεν ἀπὸ τὰ θεϊκὰ ἐκεῖνα καὶ προσκυνητὰ καὶ πανάγια χείλη σου; Ὢ τί φωνὴ φιλτάτη ἦτον ἐκείνη ὅπου ἐλάλησας εἰς τοὺς φίλους σου Μαθητάς! Καὶ πῶς δὲν ἦτον φιλτάτη ἡ τόσον ἄκρας φιλίας τῆς πρὸς ἡμᾶς ζωντανὴ οὖσα ἀπόδειξις; Ὢ τί γλυκυτάτη ἦτον ἐκείνη ἡ φωνὴ ἥτις προῆλθεν ἀπὸ τὸ γλυκύτατον καὶ νεκταρῶδες στόμα σου! Καὶ πῶς δὲν ἦτον γλυκυτάτη καὶ χαριεστάτη ἡ τοσούτων ἀγαθῶν γενομένη πρόξενος; Σὺ γάρ, ἡμέτερε Σωτήρ, ὑπεσχέθης ἀψευδέστατα νὰ μένῃς πάντοτε μὲ τοὺς ἱεροὺς Ἀποστόλους σου, καὶ δι’ αὐτῶν νὰ μένῃς καὶ μὲ ἡμᾶς... οἵτινες πιστεύομεν καὶ λατρεύομέν σοι... ἕως τῆς συντελείας τοῦ παρόντος αἰῶνος. Ταύτην λοιπὸν τὴν θείαν καὶ φίλην καὶ γλυκυτάτην φωνήν σου, ὦ Δέσποτα, καὶ τὴν ἀψευδῆ σου ὑπόσχεσιν ἡμεῖς οἱ Χριστιανοὶ κρατοῦμεν ἄγκουραν (ἄγκυραν) ἀσφαλεστάτην ἐλπίδος· ὅθεν ὅταν πνέωσιν ἐναντίον μας οἱ ἄνεμοι τῶν πειρασμῶν, καὶ ὅταν σηκόνωνται κατὰ τοῦ ἡμετέρου πλοίου τὰ κύματα τῆς τοῦ βίου θαλάσσης, ρίπτομεν ὡς ἄγκουραν μεγάλην τὴν θείαν ταύτην ὑπόσχεσίν σου, καὶ εὐθὺς ἐλευθερονόμεθα ἀπὸ τὴν φουρτοῦναν... γνωρίζει γὰρ τὴν φωνήν σου ταύτην καὶ ἡ αἰσθητὴ καὶ ἡ νοητὴ θάλασσα, διότι πολλάκις τὴν ἐπετίμησες, καὶ ἡσύχασε... Ὅθεν κἂν τύραννοι μᾶς φοβερίζουν... ἡμεῖς δὲν φοβούμεθα... κἂν πτωχεία μᾶς στενοχωρῇ, δὲν μᾶς μέλει· κἄν ἀσθένειαι μᾶς ἐνοχλοῦσιν, ἡμεῖς δὲν καταπίπτομεν· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, κἂν ὁποιαιδήποτε θλίψεις καὶ δυστυχίαι μᾶς εὕρουν, εἴτε ἐκ Δαιμόνων, εἴτε ἐξ ἀνθρώπων, ἡμεῖς ταύτην μόνην τὴν γλυκυτάτην σου φωνὴν καὶ ἐπαγγελίαν ἐνθυμούμενοι, εὐθὺς παρηγορούμεθα, εὐθὺς εὐφραινόμεθα, καὶ εὐθὺς κάθε μας λύπη εἰς χαρὰν μεταβάλλεται· φανταζόμεθα γὰρ ὅτι εἶσαι παρὼν εἰς ἡμᾶς ἀοράτως καὶ μυστικῶς σὺ ὁ παμφίλτατος καὶ γλυκύτατος ἡμῶν Δεσπότης, καὶ μᾶς ἐνδυναμόνεις εἰς τὰς ἀσθενείας μας, μᾶς παρηγορεῖς εἰς τὰς θλίψεις καὶ περιστάσεις μας, καὶ μᾶς λέγεις εἰς τὴν καρδίαν τρόπον τινά· Μὴ φοβεῖσθε· ἐγὼ εἶμαι μὲ ἐσᾶς· “Ἰδοὺ ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος”»ΟΣΩΤΗΡ2109

Ο ΖΩΟΔΟΤΗΣ ΚΥΡΙΟΣ ΧΑΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΚΑΙ ΑΙΩΝΙΑ ΖΩΗ.

 ΓΙΑ ΝΑ  ΑΝΑΣΤΗΘΕΙ  ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΠΡΩΤΑ  ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ.

 

1. Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς 

 Κυριακὴ τοῦ Πάσχα! Ἡμέρα λαμπρὴ καὶ πανευφρόσυνη, κα­τὰ τὴν ὁποία ἑορτάζουμε «αὐτήν τήν ζωηφόρον Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου, καί Θεοῦ, καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ». 

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ γεγονὸς ποὺ ἀνατρέπει τὴν ἀνθρώπινη λογική. Τὸ θαῦμα τῶν θαυμάτων, ποὺ φανερώνει τὸ μεγαλεῖο τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ποὺ ἀναγινώσκεται στὴν ἀναστάσιμη θεία Λειτουργία εἶναι τὸ θαυμάσιο προοίμιο τοῦ «κατὰ Ἰωάννην» Εὐαγγελίου, ποὺ ἀρχίζει μὲ τὰ μοναδικὰ ἐκεῖνα λόγια: «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος...». Ὁ ὑψιπέτης ἀετὸς τῆς θεολογίας ὁμιλεῖ γιὰ τὸν Υἱὸ καὶ Λόγο τοῦ Θεοῦ, τὸ δεύτερο Πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, καὶ μᾶς βεβαιώνει ὅτι ὑπῆρχε ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς δημιουργίας, διότι γεννήθηκε ἀχρόνως ἀπὸ τὸν Πατέρα. Πάντοτε ἀχώριστος ἀπὸ τὸν Θεὸ Πατέρα καὶ πάντοτε ἑνωμένος μαζί Του, ὁ Λόγος ἦταν καὶ εἶναι τέλειος Θεός. Ὅλα τὰ δημιουργήματα δημιουργήθηκαν δι’ Αὐτοῦ σὲ συνεργασία μὲ τὸν Πα­τέρα καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα· καὶ χωρὶς Αὐτὸν δὲν ἔγινε τὸ παραμικρὸ ἀπ’ ὅλα ὅσα ἔχουν γίνει. «Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων»· εἶχε μέσα Του τὴ ζωή, καί, ὡς πηγὴ τῆς ζωῆς ποὺ εἶναι, δημιούργησε καὶ συντηρεῖ κάθε ζωή. Ἐπιπλέον γιὰ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ εἶναι λογικὰ ὄντα, ἦταν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ καὶ τὸ πνευματικὸ φῶς, ποὺ φωτίζει τὸ νοῦ τους καὶ τοὺς ὁδηγεῖ στὴν ἀλήθεια. Τὸ φῶς, βέβαια, φωτίζει μέσα στὸ σκο­­τάδι, ἀλλὰ οἱ σκοτεινοὶ ἄνθρωποι, ὅσοι δηλαδὴ ζοῦν μέσα στὴν ἁμαρτία καὶ τὴν πλάνη, δὲν τὸ ἀντιλήφθηκαν καὶ δὲν τὸ ἐγκολπώθηκαν, οὔτε μπόρεσαν νὰ τὸ ἐξουδετερώσουν καὶ νὰ τὸ κατανικήσουν. Ὡστόσο, κάποτε ἐμφανίστηκε ἕνας ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος ἀπὸ τὸν Θεό, μὲ τὸ ὄνομα Ἰωάννης. Αὐτὸς ἦλθε μὲ κύρια ἀποστολὴ νὰ δώσει τὴ μαρτυρία του γιὰ τὸν Χριστό. Ἦλθε δηλαδὴ νὰ ὁμολογήσει ὅτι Αὐτὸς εἶναι τὸ φῶς, γιὰ νὰ πιστέψουν ὅλοι μὲ τὸ κήρυγμά του στὸν Ἰησοῦ Χριστό. Δὲν ἦταν ἐκεῖνος, ὁ Ἰωάννης, τὸ φῶς, ἀλλὰ ἦλθε ἀπεσταλμένος ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ νὰ δώσει μαρτυρία γιὰ τὸ φῶς, ποὺ εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Ὁ Χριστὸς ἦταν καὶ πάντοτε εἶναι τὸ φῶς τὸ ἀληθινό, ποὺ φωτίζει κάθε ἄνθρωπο ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο. Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ μαρτυρία τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ δεύτερο Πρόσωπο τῆς Τριαδικῆς Θεότητος, ὁ «συνάναρχος Λόγος Πατρὶ καὶ Πνεύματι», ὁ Δημιουργὸς τοῦ σύμπαντος, ἡ πηγὴ καὶ ὁ χορηγὸς τῆς ζωῆς. Ἦταν λοιπὸν ποτὲ δυνατὸν νὰ μείνει ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ θανάτου ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ζωῆς;... Ὄχι, βέβαια! Ὁ Θεάνθρωπος Κύριος μὲ τὸν θάνατό Του ἐπάτησε τὸν θάνατο, συνέτριψε τὸν Ἅδη καὶ χάρισε ζωὴ καὶ σωτηρία στὸ ἀνθρώπινο γένος. «Ἀνέστη Χριστὸς καὶ ζωὴ πολιτεύεται», βροντοφωνάζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Κι ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, ποὺ ζοῦμε κάτω ἀπὸ τὸ κράτος τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου, σ’ Ἐκεῖνον προσβλέπουμε γιὰ νὰ γίνουμε μέτοχοι τῆς ἀληθινῆς καὶ αἰώνιας ζωῆς. Αὐτὸ ὅμως ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴ στάση μας ἀπέναντί Του.

 

 2. Πνευματικὴ ἀναγέννηση 

 Ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης σημειώνει μὲ ἔμφαση ὅτι Αὐτὸν ποὺ εἶναι ὁ Δημιουργὸς τοῦ κόσμου, ὅταν σαρκώθηκε κι ἔ­­­γινε ἄνθρωπος, ὁ κόσμος τῶν ἀνθρώ­πων δὲν Τὸν γνώρισε. Στὸ σπίτι Του ἦλθε, ἀλλ’ οἱ δικοί Του δὲν Τὸν παραδέχθηκαν. «Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι»· σὲ ὅσους ὅμως Τὸν δέχθηκαν καὶ Τὸν ἐγκολπώθηκαν ὡς Σωτήρα τους, καὶ πίστεψαν ὅτι Αὐτὸς εἶναι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ νὰ σώσει τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ἔδωσε τὸ προνόμιο καὶ τὴ χάρη νὰ γίνουν τέκνα τοῦ Θεοῦ. Αὐτοὶ ἑπομένως στὴν πραγματικότητα δὲν γεννήθηκαν μὲ τρόπο σαρκικὸ ἀπὸ ἀνθρώπους, ἀλλὰ γεννήθηκαν ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεό. Πρόκειται γιὰ τὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση ποὺ ἐπιτελεῖ ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ἔγινε ἄνθρωπος κι ἔμεινε ἀνάμεσά μας· κι ἐμεῖς, συνεχίζει ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής, χορτάσαμε νὰ βλέπουμε μὲ τὰ μάτια μας τὴν ὑπέρλαμπρη θεϊκή Του δόξα. Δόξα ποὺ τὴν ἔχει ὡς μονογενὴς Υἱὸς ἀπὸ τὸν Πατέρα· Υἱὸς γεμάτος χάρη καὶ ἀλήθεια. Ὅλοι ἐμεῖς δεχθήκαμε τὸν ἀνεξάντλητο πλοῦτο τῶν δωρεῶν Του· μετὰ τὴ χάρη τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν μας λάβαμε τὴ χάρη τῆς υἱοθεσίας καὶ τῆς μακαρίας ζωῆς. Καὶ ὁλοένα δεχόμαστε ἀλλεπάλληλες δωρεές: «χάριν ἀντὶ χάριτος». Διότι ὁ Νόμος δόθηκε διὰ μέσου ἀνθρώπου, τοῦ Μωυσῆ, ἐνῶ ἡ χάρη καὶ ἡ ἀλήθεια, ἡ ὁποία ἀντικατέστησε τὶς σκιὲς καὶ τὰ σύμβολα τοῦ Νόμου, ἦλθαν διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. 

 Ὁ Ἀναστὰς Κύριος εἶναι Αὐτὸς ποὺ μᾶς χαρίζει νέα, ἀναστημένη ζωή. Ἀρκεῖ νὰ Τὸν ἀκολουθήσουμε στὴ σταυροαναστάσιμη πορεία Του. Διότι, γιὰ νὰ ἀναστηθεῖ κάποιος, πρέπει πρῶτα νὰ πεθάνει. Κι ἐμεῖς ὀφείλουμε νὰ νεκρώσουμε τὸ ἐγωιστικό μας θέλημα, τὶς σαρκικὲς ἐπιθυμίες καὶ τὰ ἁμαρτωλὰ πάθη ποὺ μᾶς κυριεύουν. Ἂν ἀκολουθήσουμε αὐτὴ τὴν πορεία τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ Ἀναστάντος, θὰ μποροῦμε νὰ ὁμολογήσουμε μαζὶ μὲ τὸν ἱερὸ ὑμνογράφο: «Χθὲς συνεθαπτόμην σοι, Χριστέ, συνεγείρομαι σήμερον, ἀναστάντι σοι· συνεσταυρούμην σοι χθές, αὐτός με συνδόξασον, Σωτήρ, ἐν τῇ Βασιλείᾳ σου».ΟΣΩΤΗΡ2108

Η Ποιμαντορική Πασχαλινή Εγκύκλιος του Σεβ. Μητροπολίτη μας κκ Ευσταθιου.

''Τό ὑπεσχέθη ὁ ἴδιος ο Κυριος, ὅτι θά εἶναι μεθ’ ἡμῶν κάθε στιγμή τῆς ζωῆς μας δίδοντάς μας ἔτσι τό καλύτερο δῶρο πού θά μπορούσαμε νά ἀποκτήσουμε.''

Π ρ ό ς
Τόν ῾Ιερό κλῆρο καί τόν εὐσεβῆ λαό τῆς ῾Ιερᾶς Μητροπόλεώς μας
Χριστός ᾿Ανέστη!
Εὐλαβέστατοι Κληρικοί καί Χριστιανοί μου ᾿Αγαπητοί,
Δυό χιλιάδες χρόνια περίπου ἀκούγεται ἀνάμεσά μας ὁ ἐξαίσιος ἦχος τοῦ χαρμόσυνου αὐτοῦ χαιρετισμοῦ. Τόν ἐπαναλαμβάνουν καί σήμερα μέ ἀναμμένες λαμπάδες «ἐκ τοῦ ἀνεσπέρου φωτός» καί μέ ψυχική ἱκανοποίηση μυριάδες ἀνθρώπινες ὑπάρξεις, πού ζοῦν σ’ ὅλα τῆς γῆς τά μήκη καί τά πλάτη, ἐλπίζοντας καί στήν προσωπική τους ἀνάσταση.
Εἶναι, ὅμως, βέβαιο, ὅτι, ἐάν ἐπιθυμοῦμε ἀναγνώριση πραγματική, δόξα ἄφθαρτη, ζωή αἰώνια, ὁ δρόμος πού ἀκολούθησε ὁ ἔνδοξος Νικητής τοῦ θανάτου, ὁ «Υἱός τοῦ ἀνθρώπου», εἶναι ὁ μοναδικός. Ὀφείλουμε, δηλαδή, νά σηκώσουμε καί ἐμεῖς τόν Σταυρό μας. Ν’ ἀνεβοῦμε τόν Γολγοθᾶ μας.
Στή διαδρομή αὐτή, ὅσοι θά ἀγωνιστοῦν νά ζήσουν σύμφωνα μέ τοῦ Θεοῦ τό ἅγιο θέλημα, θά χλευαστοῦν ἀπό τόν ὄχλο τῶν «προοδευτικῶν», τῶν «ἐκσυγχρονιστῶν», τῶν ὑποδουλωμένων στή λογική καί στήν ὕλη. Θά προδοθοῦν ἀπό συγγενεῖς καί φίλους μέ τό φίλημα τοῦ Ἰούδα. Θά ποτισθοῦν μέ τό φαρμάκι καί τή χολή τῆς ἀχαριστίας καί τῆς ἀγνωμοσύνης. Θά κτυπηθοῦν χωρίς ἔλεος ἀπό ἐκείνους πού εὐεργέτησαν ποικιλοτρόπως. Θά αἰσθανθοῦν τήν παγερότητα ἑνός τάφου καί τό ἄγχος ἑνός ὀγκολίθου. Θά βιώσουν πόνο, ἀγωνία, ἀπογοήτευση. Θά κλονιστοῦν, ἀλλά θά ἐξακολουθήσουν να ἔχουν ὡς πυξίδα τή ζωή καί τή διδασκαλία τοῦ ἱδρυτῆ τῆς πίστεώς μας. Δέ θά λοξοδρομήσουν, διότι γνωρίζουν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητο νά ἀντιμετωπίσουν τίς δοκιμασίες καί τά πάθη πού δοκίμασε καί ὁ Κύριός μας, προκειμένου νά λουσθοῦν στό ἄπλετο φῶς τῆς ψυχικῆς ἀναγεννήσεως καί τῆς ἐν Χριστῷ ἀναστάσεως.
Ὁ Σταυρός ὁδηγεῖ στήν Ἀνάσταση καί ἡ Μεγάλη Παρασκευή κυοφορεῖ τή λαμπροφόρο Κυριακή τοῦ Πάσχα. Τή λύπη, τήν ἀπόγνωση διαδέχονται ἡ χαρά, ἡ ἀναδημιουργία, ἡ ζωή, ἡ σωτηρία καί ἡ εἰρήνη τῆς Ἀναστάσεως. Χωρίς σταυρό δέ νοεῖται ἡ Ἀνάσταση καί χωρίς Ἀνάσταση δέν ἔχει νόημα ὁ Σταυρός. Αὐτή ἡ φιλοσοφία καί αὐτή ἡ βεβαιότητα θά μᾶς δίδουν τή δύναμη πού ἀπαιτεῖται στίς στιγμές τῆς δοκιμασίας μας, γιά νά μήν ἀπογοητευόμαστε. Μέ χαρά θά πρέπει νά γεμίζουν οἱ καρδιές μας καί τότε ἀκόμη, γιατί θά βαδίζουμε στά ἴχνη τοῦ λατρευτοῦ μας Διδασκάλου. Ἐκείνου, ὁ ὁποῖος, ἐνῶ ἦλθε «εἰς τά ἴδια, οἱ ἴδιοι αὐτόν οὐ παρέλαβον». Ἐκείνου, ὁ ὁποῖος, ἐνῶ εἶναι τό φῶς πού φωτίζει κάθε ἄνθρωπο ἐρχόμενο στόν κόσμο, οἱ ἄνθρωποι δέν τόν ἀγάπησαν. «Ἠγάπησαν μᾶλλον τό σκότος ἤ τό φῶς».
Ὁ Ἀναστημένος Χριστός, ἀδελφοί μου, συμπορεύεται καί σήμερα μέ τόν καθένα μας, ὅπως τότε βάδισε πρός τούς Ἐμμαούς μέ τούς δύο μαθητές του, γιατί αὐτός εἶναι «ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή». Τό ὑπεσχέθη ὁ ἴδιος, ὅτι θά εἶναι μεθ’ ἡμῶν κάθε στιγμή τῆς ζωῆς μας δίδοντάς μας ἔτσι τό καλύτερο δῶρο πού θά μπορούσαμε νά ἀποκτήσουμε. Ἄς προσέξουμε μόνο μήπως τά μάτια μας δέν τόν βλέπουν, γιατί εἶναι βεβαρυμένα ἀπό τά πάθη μας. Αὐτός θά μᾶς δώσει ὑπομονή, θάρρος, ἐλπίδα, ἀγωνιστικό φρόνημα, σύνεση, ψυχραιμία, γιά νά νικήσουμε καί τή λοιμική νόσο τοῦ κορονοϊοῦ, πού μαστίζει τήν κοινωνία μας. Ἄς ἐμπιστευτοῦμε τόν ἑαυτό μας στήν Πρόνοια τοῦ Θεοῦ καί στά χέρια τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης. Ἄς προσευχηθοῦμε θερμά γιά τούς ἀσθενεῖς συνανθρώπους μας, οἱ ὁποῖοι ἀγωνιοῦν στά νοσοκομεῖα ἤ στά σπίτια τους, γιά τό νοσοκομειακό προσωπικό, πού ἀγωνίζεται κάτω ἀπό ἀντίξοες συνθῆκες νά σώσει ἀνθρώπινες ζωές, καί γιά τούς ὑπεύθυνους ἄρχοντες, πού πρέπει νά λάβουν τίς ὀρθές ἀποφάσεις.
Μέ αὐτές τίς σκέψεις κατασπάζομαι τόν Ἱερό Κλῆρο τῆς εὐλογημένης Μητροπόλεώς μας καί χαιρετίζω μέ στοργή τόν εὐλαβῆ λακωνικό λαό μας καί τούς φιλτάτους μας ἀποδήμους καί μέ πολλή ἀγάπη πατρική εὔχομαι νά δώσει ὁ Νικητής τοῦ θανάτου κάθε ἀγαθό στή ζωή τους.
ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 2021
Θερμός εὐχέτης σας πρός τόν ᾿Αναστάντα Κύριο
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ

Η Αρχαιολογία Βεβαιώνει την Αγία Γραφή! - Ευρηματα Αποδεικνυουν την Διαβαση της Ερυθρας Θαλασσης!

Ἡ ἀρχαιολογία ὑπῆρξε πάντοτε ἀψευδὴς μάρτυρας τῆς ἱστορικότητος τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τόσο τῆς Παλαιᾶς, ὅσο καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης. 

Ἡ σκαπάνη της ἔφερε κατὰ καιροὺς στὸ φῶς ἁπτὰ δείγματα τῶν ἱστορικῶν γεγονότων ποὺ ἀφηγοῦνται τὰ θεόπνευστα κείμενά της, ἐνισχύοντας ἔτσι τὴν πίστη τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἀποστομώνοντας τοὺς ἀμφισβητίες. 

Ὅμως μιὰ πρόσφατη ἀνακάλυψη τῆς ἀρχαιολογίας ἦταν σχεδὸν ἀπρόβλεπτη, ἀφοῦ ἀναφέρεται σὲ γεγονὸς χρονολογούμενο σχεδὸν πρὶν ἀπὸ 3.500 χρόνια ἀπὸ σήμερα. Γεγονὸς γιὰ τὸ ὁποῖο δὲν περίμενε κανεὶς νὰ βρεθοῦν τόσο πολλὰ καὶ τόσο πειστικὰ τεκμήρια. 

Εἶναι γνωστὴ ἡ διήγηση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης περὶ τῆς θαυμαστῆς διαβάσεως τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης ἀπὸ τοὺς Ἰσραηλίτες ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Μωυσῆ (βλ. Ἐξόδου κεφ. ιδ ́ [14]). Ὁ Μωυσῆς κατ’ ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ σήκωσε ψηλὰ τὸ ραβδί του καὶ ἅπλωσε τὸ χέρι του πάνω ἀπὸ τὴ θάλασσα, ὁπότε ἡ θάλασσα σχίσθηκε στὰ δύο καὶ ἔτσι πέρασαν οἱ Ἰσραηλίτες βαδίζοντας στὸ στεγνὸ ἔδαφος τοῦ βυθοῦ, ἐνῶ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἔστεκαν ἀκίνητα τὰ ὑδάτινα τείχη! Ὅταν ὅμως ἐπεχείρησε καὶ ὁ Φαραώ, ποὺ κατεδίωκε τοὺς Ἰσραηλίτες μὲ τὰ ἅρματα καὶ τὸν στρατό του, νὰ περάσει καὶ αὐτὸς ἀπέναντι, συνεχίζοντας τὴν καταδίωξη τῶν Ἰσραηλιτῶν, ὁ Μωυσῆς ἅπλωσε καὶ πάλι τὸ χέρι του πάνω ἀπὸ τὴ θάλασσα καὶ τὰ νερὰ ἑνώθηκαν, ὁπότε σκέπασαν καὶ ἔπνιξαν τὰ ἅρματα καὶ τοὺς ἱππεῖς καὶ ὅλη τὴ δύναμη τοῦ Φαραώ, ποὺ εἶχαν ἤδη μπεῖ στὸ στεγνὸ βυθὸ καταδιώκοντας τοὺς Ἰσραηλίτες. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν νὰ μὴ σωθεῖ κανεὶς Αἰγύπτιος!... 

Τὸ γεγονὸς λοιπὸν αὐτὸ ἐπιβεβαιώνει πανηγυρικὰ σήμερα ἡ ἀρχαιολογία. Σύμφωνα μὲ ἐπίσημη ἀνακοίνωση τοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ τῆς Αἰγύπτου, ὁμάδα ὑποβρύχιας ἀρχαιολογικῆς ἔρευνας στὸ βυθὸ τοῦ κόλπου τοῦ Σουέζ, ποὺ ἐρευνοῦσε γιὰ τὰ ἀπομεινάρια ναυαγίων ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ χαλκοῦ στὴν περιοχὴ τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης, ἀνακάλυψε 1,5 χιλιόμετρο ἀπὸ τὴν παραλία τῆς σημερινῆς πόλεως Ρὰς Γκαρὶμπ ἕνα γιγαντιαῖο σωρὸ ἀνθρωπίνων ὀστῶν.  

Ὁ Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Καΐρου Ἀμπντὲλ Μωχάμεντ Γκαρέρ, ποὺ ἡγεῖται τῆς ἔρευνας, δήλωσε ὅτι συνέλεξαν ἤδη πάνω ἀπὸ 400 διαφορετικοὺς ἀνθρώπινους σκελετούς, τὰ ἀπομεινάρια δὺο ἁρμάτων μάχης, καθὼς καὶ ἑκατοντάδες ὅπλα καὶ κομμάτια ἀπὸ πανοπλίες, τὰ ὁποῖα βρίσκονταν σὲ μιὰ ἔκταση περίπου 200 τετραγωνικῶν μέτρων. Οἱ ἀρχαιολόγοι ὑπολογίζουν ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀνήκουν στὸν 14ο αἰώνα π.Χ. 

 Οἱ ἀρχὲς ἐκτιμοῦν ὅτι στὴν περιοχὴ βρίσκονται τὰ λείψανα τουλάχιστον 5.000 ἀνθρώπων, ποὺ ὑποδηλώνουν λείψανα μεγάλου τμήματος στρατοῦ ποὺ ἔχασε ἐκεῖ τὴ ζωή του. 

Οἱ θέσεις ὅπου βρέθηκαν ἀλλὰ καὶ τὸ ὅτι τὰ λείψανα αὐτὰ ἦταν κολλημένα σὲ μιὰ τεράστια μάζα ἀπὸ πηλὸ καὶ πέτρα, ὑποδηλώνει ὅτι θὰ μποροῦσαν νὰ ἔχουν πεθάνει ἀπὸ κατολίσθηση ἢ παλιρροϊκὸ κύμα. Τὴν ἄποψη αὐτὴ ἐνισχύει καὶ τὸ ὅτι δὲν βρέθηκαν πουθενὰ ἴχνη ἀπὸ ναυάγια πλοίων. Βέβαια θὰ χρειασθεῖ ἀρκετὸς χρόνος ἀκόμη γιὰ νὰ ὁλοκληρωθοῦν οἱ ἔρευνες. 

Πανηγυρικότερη ὅμως ἐπιβεβαίωση τοῦ ἐπεισοδίου, ποὺ ἱστορεῖ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη στὸ βιβλίο τῆς Ἐξόδου, δὲν μποροῦσε νὰ ὑπάρξει!...ΟΣΩΤΗΡ2102 .