«Ὄχι κάτω!... Εἶναι ἱερό!» Μιλουν τα Παιδια μας.

 Εἶναι στιγμὲς ποὺ τὸ σπίτι τοῦ Γιάννη καὶ τῆς Ἐλευθερίας θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο. Καὶ εἶναι λογικό, διότι τὰ πέντε παιδιὰ ποὺ τοὺς χάρισε ὁ Θεὸς εἶναι ὅλα μικρὰ στὴν ἡλικία, ἀπὸ 2 ἕως 8 ἐτῶν, κι ἔτσι τὶς περισσότερες ὧρες τῆς ἡμέρας τὰ βλέπεις νὰ τρέχουν καὶ νὰ κυλιοῦνται στὸ πάτωμα, νὰ κυνηγιοῦνται καὶ νὰ παίζουν κρυφτό, νὰ τσακώνονται, ἀλλὰ καὶ νὰ συμφιλιώνονται. Εἶναι, στ’ ἀλήθεια, ζωηρά, καὶ μοιάζει σὰν νὰ γίνεται πόλεμος κάθε ἡμέρα! Πόλεμος μὲ ὅπλα τὰ παιχνίδια καὶ κάθε εἴδους ἀντικείμενα, ποὺ ἐκσφενδονίζονται ἐδῶ κι ἐκεῖ... Μέσα σ’ αὐτὸ τὸ σκηνικὸ ξεχωρίζει ὁ μικρὸς Βασίλης, τὸ τρίτο παιδὶ στὴ σειρά. Ὁ Βασιλάκης δὲν ἑλκύεται ἀπὸ αὐτὰ τὰ παιχνίδια πολέμου. Τοῦ ἀρέσει νὰ συγκεντρώνει τὰ ἀδέλφια του καὶ νὰ τοὺς μιλᾶ ὅπως τοὺς μιλᾶ ὁ ἱερέας τῆς ἐνορίας τους. Πολλὲς φορὲς παριστάνει ὅτι θυμιατίζει ἢ ὅτι κρατεῖ τὸ Εὐαγγέλιο, φορώντας ἕνα μανδύα ἀντὶ ἱερατικῆς στολῆς. Τὸ πιὸ ἐντυπωσιακὸ ὅμως εἶναι ὅτι καὶ τὰ ἄλλα ἀδέλφια του ποὺ κρύβουν τόση ζωντάνια καὶ ἐνεργητικότητα, ἐκείνη τὴν ὥρα στέκονται μὲ προσοχὴ καὶ συμμετέχουν στὰ δρώμενα, λὲς καὶ εἶναι στὴν ἐκκλησία. Εἶναι φανερὸ ὅτι ὁ Βασίλης ἔχει ἕνα ἰδιαίτερο χάρισμα: Σέβεται καὶ θαυμάζει τοὺς ἱερεῖς καὶ παράλληλα χαίρεται νὰ προσκυνεῖ τὶς ἅγιες εἰκόνες καὶ νὰ συμμετέχει στὴν ἐκκλησία σὲ κάθε ἱερὴ Ἀκολουθία. Ἂν καὶ εἶναι μόλις 4 ἐτῶν, τὸν χαρακτηρίζει ἡ ἱεροπρέπεια. Δὲν εἶναι τυχαῖα αὐτὴ ἡ στάση τοῦ μικροῦ Βασίλη. Οἱ γονεῖς του, ἄνθρωποι μὲ ὑγιεῖς ἀρχὲς καὶ βαθιὰ πίστη στὸν Θεό, ἀγωνίζονται νὰ μεταδώσουν στὰ παιδιὰ τους τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη στὸν Θεό. Τὰ ἔμαθαν ἀπὸ μικρὰ νὰ προσεύχονται καὶ νὰ ἐκκλησιάζονται. Ὡστόσο ὁ Βασιλάκης τοὺς ξεπέρασε ὅλους. Καὶ αὐτὸ ἐκδηλώνεται σὲ διάφορες χαριτωμένες στιγμὲς τῆς καθημερινότητας, ὅπου ξαφνιάζει τοὺς γονεῖς του μὲ τὶς παρεμβάσεις καὶ τὶς πρωτοβουλίες του... Κάποια μέρα, ἐνῶ τὰ παιδιὰ ἔτρεχαν κι ἔπαιζαν πατώντας πάνω σὲ σκορπισμένα βιβλία καὶ παιχνίδια, ὁ Βασίλης τὰ σταμάτησε ἀπότομα: 

–Ὄχι! Ὄχι κάτω αὐτό. Αὐτὸ εἶναι ἱερό! 

Τὸ μάτι του εἶχε καρφωθεῖ σὲ μία πλαστικοποιημένη φωτοτυπία μὲ παιδικὲς προσευχές, τὴν ὁποία χρησιμοποιοῦσαν τὸ βράδυ οἱ γονεῖς γιὰ νὰ προσευχηθοῦν μαζὶ μὲ τὰ παιδιά. Ὁ Βασίλης ἀναγνώρισε τὸ ἔντυπο αὐτὸ καὶ ἀμέσως τὸ ξεχώρισε ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα. Ἀντιλήφθηκε ὅτι αὐτὸ δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι πεταμένο. Ἡ θέση του ἦταν στὸ ράφι, κοντὰ στὸ εἰκονοστάσι. Παρόμοιες ἦταν καὶ οἱ παρεμβάσεις του, ὅταν ἔβλεπε μιὰ εἰκόνα ἢ ἐκκλησιαστικὰ περιοδικὰ νὰ πέφτουν κάτω. «Αὐτὸ εἶναι ἱερό!», φώναζε. «Ὄχι κάτω!» Καὶ τότε, τὰ ἀδέλφια του ὑπάκουαν, ἐνῶ οἱ γονεῖς θαύμαζαν καὶ διδάσκονταν ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν γιό τους, ποὺ ἔδειχνε τέτοια ὑγιὴ εὐαισθησία καὶ ὑποδειγματικὴ εὐλάβεια. 

Εἶναι πολὺ σημαντικὸ οἱ γονεῖς νὰ ἐμπνεύσουν στὰ παιδιὰ τὸν σεβασμὸ στὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια της πίστεώς μας. Νὰ τὰ μαθαίνουν ἀπὸ μικρὰ νὰ κάνουν σωστὰ τὸν σταυρό τους, νὰ ἀναγνωρίζουν τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Παναγία καὶ νὰ προσκυνοῦν τὶς εἰκόνες τους, νὰ τοὺς διδάσκουν βίους Ἁγίων γιὰ νὰ παραδειγματίζονται ἀπὸ τὴ ζωή τους. Νὰ φροντίζουν νὰ ὑπάρχουν ἱερὲς εἰκόνες στὰ δωμάτια τῶν παιδιῶν. Νὰ μεριμνοῦν γιὰ νὰ γίνεται κοινὴ προσευχὴ τῆς οἰκογένειας μὲ τὴν ἀνάλογη στάση καὶ προσευχή. Νὰ τὰ ὁδηγοῦν στὴν ἐκκλησία μαθαίνοντάς τα ἀπὸ μικρὰ πῶς εἰσερχόμαστε στὸν ἱερὸ Ναό, πῶς ἀνάβουμε κερὶ καὶ ἀσπαζόμαστε τὶς ἱερὲς εἰκόνες, πῶς παίρνουμε εὐχὴ ἀπὸ τὸν ἱερέα. Θεμέλιο τῆς οἰκογενειακῆς ζωῆς εἶναι ἡ πίστη στὸν Θεό. Ὁ ὅσιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης θεωροῦσε ὡς πρώτιστο καθῆκον τῶν γονέων τὸ νὰ μεταδώσουν τὴν πίστη καὶ τὴν εὐλάβεια στὰ παιδιά τους. Ἔλεγε: «Ἡ καλύτερη κληρονομιὰ ποὺ μποροῦν νὰ ἀφήσουν οἱ γονεῖς στὰ παιδιά τους εἶναι ἡ δική τους εὐλάβεια». Ὁ ἴδιος ἦταν πάντοτε εὐγνώμων στοὺς γονεῖς του ποὺ τοῦ μετέδωσαν τὴν ὀρθόδοξη πίστη καὶ παράδοση. Ὅπως εἶναι γνωστό, ὁ ὅσιος Παΐσιος μεγάλωσε στὴν ἀκριτικὴ Κόνιτσα μέσα σὲ ὑπερπολύτεκνη οἰκογένεια προσφύγων ἀπὸ τὰ Φάρασα τῆς Καππαδοκίας. Ἀπὸ τοὺς ἁπλούς, ἐργατικοὺς καὶ εὐλαβεῖς γονεῖς του ἔλαβε ὑποδειγματικὴ ἀνατροφή, ἀφοῦ κοντά τους ἔμαθε ν’ ἀγαπᾶ τὸν Θεὸ καὶ τὸν συνάνθρωπο, νὰ προσεύχεται, νὰ νηστεύει, νὰ ζεῖ σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Ἐκκλησιάζονταν ὅλοι κάθε Κυριακὴ καὶ μεγάλη ἑορτή. Κρατοῦσαν πάντα ἀντίδωρο καὶ ἔτρωγαν λίγο κάθε πρωί, ὅλη τὴν ὑπόλοιπη ἑβδομάδα. Τηροῦσαν μὲ ἀκρίβεια τὶς ἀργίες καὶ τὶς νηστεῖες, τὶς ὁποῖες ἡ μητέρα του Εὐλογία ἤξερε ἀπ’ ἔξω – «ζωντανὸ ἡμερολόγιο» τὴν ἀποκαλοῦσαν στὴ γειτονιά. Πρωὶ καὶ βράδυ ἔκαναν ὅλοι μαζὶ προσευχὴ μπροστὰ στὸ εἰκονοστάσι καὶ στὸ τέλος ἔβαζαν ἐδαφιαία μετάνοια στὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ. «Δύο φορὲς τὴν ἡμέρα πρέπει νὰ δίνουμε τὸ “παρὼν” στὸν Θεό», ἔλεγε ὁ πατέρας του Πρόδρομος. Ἔτσι ὁ ἅγιος Παΐσιος ἔμαθε ἀπὸ μικρὸς νὰ αἰσθάνεται τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ καὶ σ’ Ἐκεῖνον νὰ καταφεύγει στὶς δύσκολες ὧρες. Θυμόταν καὶ τὴ γιαγιά του, ἡ ὁποία ἀντὶ γιὰ παραμύθια τοῦ ἔλεγε διηγήσεις ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο ἢ τοὺς βίους τῶν Ἁγίων. Τοῦ ἔδειχνε τὶς ἱερὲς εἰκόνες ποὺ εἶχαν φέρει ἀπὸ τὰ Φάρασα καὶ τὸν μάθαινε νὰ κάνει τὸν σταυρό του καὶ νὰ τὶς ἀσπάζεται(*). Αὐτὴ τὴν εὐλάβεια ποὺ εἶδε ὁ ὅσιος Παΐσιος στοὺς προγόνους του καὶ τὴν κράτησε ὡς πολύτιμη κληρονομιά, συμβούλευε νὰ μεταδίδουν οἱ γονεῖς στὰ παιδιά τους μὲ τὸ ζωντανὸ καθημερινό τους παράδειγμα. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἴδιος συχνὰ ἔλεγε ὅτι οἱ γονεῖς ὀφείλουν «νὰ λαμποκοπᾶνε πνευματικά». Ἡ πνευματικὴ ζωὴ τῶν γονέων καὶ ἡ δική τους θερμὴ πίστη καὶ εὐλάβεια ἐπιδρᾶ ἀθόρυβα καὶ θετικὰ στὶς ψυχὲς τῶν παιδιῶν. 

(*) Ἱερὸν Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης, Βασιλικὰ Θεσσαλονίκης 2015, σελ. 34-35.ΟΣΩΤΗΡ2223

''ΝΑ ΜΟΥ ΦΕΡΝΕΙΣ ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ '' ΜΙΛΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ.

 Ἀνυπομονοῦσε ὁ Κυριάκος. Περίμενε ἀπὸ καιρὸ αὐτὴ τὴ μέρα. Τὴν ἡμέρα ποὺ θὰ πήγαινε στὴν Α΄ Δημοτικοῦ. .

Ἀπὸ τὸν Ἰούνιο ποὺ τελείωσε τὸ Νηπιαγωγεῖο, ζοῦσε μὲ αὐτὴ τὴν προσμονή. Ἀκόμα καὶ τὰ πιὸ μικρὰ ἀδελφάκια του τὸ εἶχαν μάθει καλά: Ὁ Κυριάκος θὰ πάει στὸ «μεγάλο» σχολεῖο! Εἶναι ὁ πρῶτος ἀπὸ τέσσερα ἀδέλφια καὶ ἀπὸ πολὺ νωρὶς ἔδειξε ἰδιαίτερη ἀγάπη στὰ γράμματα. Πάντοτε χαιρόταν νὰ παίρνει στὰ χέρια του τὸ κάθε βιβλίο καὶ νὰ τὸ περιεργάζεται. Ρωτοῦσε τοὺς γονεῖς του τί σημαίνει ἡ κάθε λέξη ποὺ ἔβλεπε στοὺς τίτλους καὶ τὶς λεζάντες καὶ πάσχιζε νὰ συλλαβίζει τὰ γράμματα ποὺ ἀναγνώριζε. Γι’ αὐτὸ καὶ περίμενε τὴν Α΄ Δημοτικοῦ μὲ τόση ἀνυπομονησία. Τοῦ εἶχαν πεῖ ὅτι ἐκεῖ θὰ μάθει νὰ γράφει καὶ νὰ διαβάζει· αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελε! Ἔτσι ὅταν ἔφτασε ἡ «μεγάλη μέρα» καὶ ξεκίνησε τὸ Σχολεῖο, ἔπλεε σὲ πελάγη εὐτυχίας! Κάθε μέρα ρουφοῦσε ἀχόρταγα τὴν κάθε λέξη τῆς δασκάλας καὶ ὅταν ἐρχόταν σπίτι, περιέγραφε στοὺς γονεῖς του μὲ λεπτομέρειες ὅ,τι καινούργιο μάθαινε. Πέρασαν οἱ μέρες καὶ οἱ μῆνες. Ὁ Κυριάκος τελείωνε τὴν Α΄ Δημοτικοῦ καὶ πλέον ἦταν σὲ θέση νὰ διαβάζει, ἔστω καὶ συλλαβιστά! Τώρα πιὰ τὰ βιβλία εἶχαν σταθερὰ τὴν πρώτη θέση στὶς ἐπιλογές του. Κάθε μέρα ἔπαιζε μὲ τὰ ἀδέλφια του, ἀλλὰ πιὸ πολὺ τοῦ ἄρεσε νὰ ξεφεύγει καὶ νὰ διαβάζει βιβλία. Μιὰ μέρα ἐπισκέφθηκε μὲ τοὺς γονεῖς καὶ τὰ ἀδέλφια του τὴ νέα Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη. Ἐνθουσιάστηκε. Περιηγήθηκε στὰ ράφια μὲ τοὺς ἑκατον τάδες τίτλους καὶ στάθηκε στὸ τμῆμα μὲ τὰ παιδικὰ βιβλία, τὸ ὁποῖο εἶναι κατάλληλα διαμορφωμένο, γιὰ νὰ παροτρύνει τὰ παιδιὰ νὰ ἀνοίξουν καὶ νὰ διαβάσουν ἕνα βιβλίο. Ἐκεῖνος δὲν χρειάστηκε ἰδιαίτερη παρότρυνση. Ἐπέλεξε μόνος του ἕνα ἱστορικὸ εἰκονογραφημένο βιβλίο, κάθισε στὸ καρεκλάκι ἀρχίζοντας τὴν ἀνάγνωση καὶ δὲν σηκώθηκε παρὰ μόνο γιὰ νὰ διαλέξει νέο βιβλίο. Κι ἦταν τὰ μικρότερα ἀδέλφια ποὺ βιάζονταν νὰ φύγουν γιὰ νὰ παίξουν ἔξω στὸ πάρκο, ἀλλιῶς ὁ ἴδιος ἀκόμη ἐκεῖ θὰ ἦταν... Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἐντυπωσίασε ὅλους ἦταν ἡ ἐπίσημη δήλωση ποὺ ἔκανε ὁ μικρὸς ἀναγνώστης στὴ γιαγιὰ ποὺ τοῦ ἔφερε δῶρο στὴ γιορτή του ἕνα ὁλοκαίνουργιο τηλεκατευθυνόμενο αὐτοκίνητο. Ὁ Κυριάκος, ποὺ ἀγαπᾶ πολὺ τὰ αὐτοκίνητα, δέχθηκε εὐχάριστα τὸ δῶρο, ἀλλὰ ἐξέφρασε καὶ τὴν ἰδιαίτερη ἐπιθυμία του: –Γιαγιά, σ᾿ εὐχαριστῶ γιὰ τὸ δῶρο. Τώρα πιὰ ὅμως μπορῶ νὰ διαβάζω. Γι’ αὐτὸ ἀπὸ σήμερα, ὅταν θὰ θέλεις νὰ μοῦ φέρνεις δῶρο, νὰ μοῦ φέρνεις βιβλία, ὄχι παιχνίδια! Ξαφνιάστηκε ἡ γιαγιὰ μὲ τὴ δήλωση τοῦ ἐγγονοῦ της. Ἐντυπωσιάστηκαν καὶ οἱ γονεῖς του. Ὅλοι θαύμασαν τὴν ἀγάπη του γιὰ τὰ βιβλία. Ἄραγε θὰ ἀκολουθήσουν τὸ παράδειγμά του καὶ τὰ μικρότερα ἀδέλφια του;...  Βέβαια, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλα τὰ παιδιὰ νὰ ἔχουν τὴν ἴδια κλίση γιὰ τὰ γράμματα στὸν βαθμὸ ποὺ τὴν εἶχε ὁ μικρὸς Κυριάκος. Κάθε παιδὶ εἶναι ξεχωριστὸ κι ἔχει διαφορετικὰ χαρίσματα. Ὡστόσο, ὅλα τὰ παιδιὰ μποροῦν νὰ ἀγαπήσουν τὸ βιβλίο, διότι ὅλα ἔχουν περιέργεια νὰ γνωρίσουν καθετὶ καινούργιο· καὶ τὸ βιβλίο, μάλιστα ὅταν εἶναι ἑλκυστικό, ἀποτελεῖ γι’ αὐτὰ μιὰ πρόκληση. Ἐπιπλέον, σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ ἡ εἰκόνα κυριαρχεῖ παντοῦ καὶ τὰ ἠλεκτρονικὰ παιχνίδια δελεάζουν καὶ καθηλώνουν μικροὺς καὶ μεγάλους, εἶναι πλέον ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ φέρουμε τὰ παιδιὰ σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν ὡραῖο καὶ θαυμαστὸ κόσμο τοῦ βιβλίου. Τὰ παιδιὰ διαβάζοντας βιβλία, διευρύνουν τοὺς ὁρίζοντές τους, ἐμπλουτίζουν τὸ λεξιλόγιό τους, ἀναπτύσσουν τὴ σκέψη καὶ τὴ φαντασία, καλλιεργοῦν τὸ πνεῦμα τους. Ἐννοεῖται βέβαια, ὅτι ἀναφερόμαστε σὲ βιβλία καλὰ ἐπιλεγμένα. Διότι ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ παιδικὰ βιβλία ποὺ προωθοῦν τὴ μαγεία, τὸν ἀποκρυφισμὸ καὶ πολλὲς ἄλλες ἀλλότριες ἰδέες καὶ ὀλέθριες ἀντιλήψεις. Χρειάζεται δηλαδὴ πολλὴ προσοχὴ στὴν ἐπιλογὴ τοῦ καλοῦ βιβλίου. Νὰ προσφέρουμε στὰ παιδιὰ βιβλία κατάλληλα τόσο ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερική τους μορφή (εἰκονογράφηση, μέγεθος γραμμάτων κ.λπ.), ὥστε νὰ εἶναι ἑλκυστικά, ὅσο καὶ ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενό τους, ὥστε νὰ ὠφελοῦν κι ὄχι νὰ βλάπτουν. Ἀλλὰ πῶς μποροῦμε νὰ βοηθήσουμε τὰ παιδιὰ νὰ ἀγαπήσουν τὸ βιβλίο;... Πρῶτα ἀπ’ ὅλα, οἱ γονεῖς ἂς φροντίσουν νὰ ὑπάρχουν παιδικὰ βιβλία σὲ διάφορες γωνιὲς τοῦ σπιτιοῦ, ὥστε τὰ παιδιὰ νὰ μποροῦν εὔκολα νὰ τὰ βρίσκουν, ἔστω καὶ γιὰ νὰ τὰ ξεφυλλίζουν. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν ἐξοικειώνονται μὲ τὸ βιβλίο καὶ νιώθουν ὅτι εἶναι κάτι προσιτὸ καὶ εὐχάριστο. Ἀκόμη κι ὅταν ἡ οἰκογένεια ταξιδεύει ἢ μεταβαίνει στὸ ἐξοχικό, εἶναι ὡραῖο νὰ συνηθίζουν ὅλοι στὶς ἀποσκευές τους νὰ ἔχουν κι ἕνα καλὸ βιβλίο ποὺ θὰ τοὺς συν τροφεύει στὸν ἐλεύθερο χρόνο τους. Μάλιστα αὐτὸ ποὺ μπορεῖ πολὺ νὰ βοηθήσει τὰ παιδιὰ νὰ ἀγαπήσουν τὸ διάβασμα, εἶναι τὸ νὰ βλέπουν τοὺς ἴδιους τοὺς γονεῖς νὰ διαβάζουν. Τὰ παιδιὰ ἔχουν τὴν τάση νὰ μιμοῦνται τοὺς μεγάλους. Ἂν βλέπουν λοιπόν, γιὰ παράδειγμα, τὸν πατέρα νὰ εἶναι προσκολλημένος στὸ τάμπλετ ἢ τὴ μητέρα νὰ παρακολουθεῖ διαρκῶς τηλεοπτικὲς σειρές, πῶς νὰ πιστέψουν ὅτι τὸ βιβλίο εἶναι τόσο ἀναγκαῖο;... Ἀντίθετα, πόσο πολὺ μπορεῖ νὰ ἐμπνεύσει τὰ παιδιὰ τὸ παράδειγμα τῶν γονέων ποὺ ἀφιερώνουν χρόνο γιὰ νὰ μελετοῦν καὶ ποὺ στὴ συνέχεια, συζητοῦν γιὰ κάτι ὡραῖο ποὺ διάβασαν! Ἐπιπλέον, οἱ γονεῖς μποροῦν νὰ καλοῦν τὰ παιδιὰ κοντά τους καὶ νὰ τοὺς διαβάζουν οἱ ἴδιοι, μὲ τρόπο ζωηρὸ καὶ παραστατικό, συναρπαστικὲς ἱστορίες ἀπὸ ἐπιλεγμένα βιβλία. Εἰδικὰ οἱ ἱστορίες μέσα ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ τὴ ζωὴ τῶν Ἁγίων συγκινοῦν, συναρπάζουν καὶ οἰκοδομοῦν τὶς παιδικὲς ψυχές... Τέλος, μιὰ ὡραία πρόταση γιὰ νὰ ἔλθουν τὰ παιδιὰ σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸ βιβλίο, εἶναι οἱ ἐπισκέψεις σὲ Δημόσιες Βιβλιοθῆκες καὶ Βιβλιοπωλεῖα ποὺ δίνουν ἔμφαση στὸ παιδικὸ βιβλίο. Συχνὰ διοργανώνονται σχετικὲς ἐκδηλώσεις καὶ ἐκθέσεις βιβλίου μὲ ποικίλες δράσεις φιλαναγνωσίας, εἰδικὰ προσαρμοσμένες στὴν παιδικὴ ἡλικία. Τὸ καλὸ βιβλίο εἶναι ἕνα παράθυρο στὸν κόσμο τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας. Ἂς τὸ ἀνοίξουμε σὲ ὅλα τὰ παιδιά!ΟΣΩΤΗΡ2212

ΣΑΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ....

 

Κάποτε οἱ Μαθητὲς ρώτησαν τὸν Κύριο: «Ποιὸς ἄραγε θὰ εἶναι με­γαλύτερος στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν;». Τότε ὁ Κύριος προσκάλεσε ἕνα παιδί, τὸ ἔφερε ἀνάμεσά τους καὶ τοὺς εἶπε: «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν». Σᾶς διαβεβαιώνω ὅτι ἐὰν δὲν ἀλλάξετε φρονήματα καὶ πορεία στὴ ζωή σας καὶ δὲν γίνετε ἁπλοὶ καὶ ἄδολοι σὰν τὰ παιδιά, δὲν θὰ εἰσέλθετε στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Ὅποιος λοιπὸν ταπεινώσει τὸν ἑαυτό του σὰν αὐτὸ τὸ παιδάκι, αὐτὸς θὰ εἶναι μεγαλύτερος στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν (Ματθ. ιη΄ [18] 1-4). Μᾶς βάζουν σὲ βαθιὲς σκέψεις τὰ λόγια τοῦ Κυρίου μας. Θέτει μία τέτοια προϋπόθεση ποὺ κανεὶς δὲν θὰ περίμενε. Ποιὸς ποτὲ ἔθεσε ὡς παράδειγμα πρὸς μίμησιν, ἕνα μικρὸ παιδί; Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θέλουν νὰ ἔχουν ὡς παράδειγμα ἀνθρώπους μεγάλους, σπουδαίους, διάσημους, ἀνθρώπους μὲ ἰσχυρὴ βούληση. Γιατί ὅμως τέτοια προϋπόθεση μᾶς βάζει ὁ Κύριος; Γιατί μᾶς λέει ὅτι σ’ ὅλη μας τὴ ζωὴ πρέπει ν’ ἀκολουθοῦμε αὐτὸ τὸ παράδειγμα, τοῦ μικροῦ παιδιοῦ; Ὅλοι μας ἀγαπᾶμε τὰ παιδιά. Τὰ παιδιὰ διαθέτουν ἀθωότητα, καθαρότητα ποὺ καθρεφτίζεται στὸ βλέμμα τους. Δὲν βάζουν στὸν νοῦ τους πονηρία. Δὲν γνωρίζουν τὴν κακία, τὴ διαστροφὴ τοῦ ὕπουλου κόσμου. Δὲν ὑποπτεύονται τοὺς ἄλλους. Μὲ ἁπλότητα ἐκφράζουν ὅ,τι αἰσθάνονται χωρὶς νὰ φοβοῦνται. Ὅ,τι νιώθουν, τὸ ἐξωτερικεύουν μὲ εὐθύτητα καὶ εἰλικρίνεια. Ἔχουν αἰδώ, σεμνότητα, συστολή. Ἔχουν ἀκόμη τὰ παιδιὰ ταπεινὸ φρόνημα. Πιστεύουν γιὰ τὸν ἑαυτό τους πὼς εἶναι μικροί, ἀδύναμοι, τελευταῖοι. Γι’ αὐτὸ μὲ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη καταφεύγουν στοὺς γονεῖς τους, στοὺς μεγαλύτερους, καὶ ἀφήνονται ἐλεύθερα στὴ δική τους καθοδήγηση χωρὶς διαμαρτυρίες καὶ παράπονα. Εὔκολα συνήθως ἀκοῦνε τὶς συμβουλὲς τῶν μεγαλυτέρων, τῶν δασκάλων τους, ἀλλὰ καὶ συχνὰ καὶ ἁπλὰ καταφεύγουν στὴν προσευχὴ μὲ πίστη θερμὴ καὶ ἀφελότητα καρδίας. Ἡ ταπεινή τους καρδιὰ βρίσκει λόγια ποὺ συγκινοῦν τὸν ἐλεήμονα Θεὸ καὶ φέρνουν θαυμαστὰ ἀποτελέσματα.Τέλος, τὰ παιδιὰ ἔχουν ἀγάπη. Ἀγάπη πρὸς ὅλους ὅσοι βρίσκονται κοντά τους. Βλέπουμε πόσο εὔκολα τρέχουν νὰ βοηθήσουν σὲ ὧρες ἀνάγκης ἄλλα πτωχότερα ἀπὸ αὐτὰ παιδιά. Πρωτοστατοῦν σὲ ἔργα ἀγάπης, προσφέρουν ὅ,τι ἔχουν σὲ ἐράνους φιλανθρωπίας. Ἔχουν ἐμπνεύσεις θαυμαστές, ποὺ ξεπερνοῦν πολλὲς φορὲς ἰδέες μεγαλυτέρων. Εἶναι ἕτοιμα νὰ προσφέρουν καὶ ἀπὸ τὰ δικά τους γιὰ τοὺς ἄλλους. Δεῖγμα ἀκόμη τῆς ἀγάπης τους εἶναι καὶ ἡ ἀνεξικακία ποὺ διαθέτουν τὰ παιδιά. Δὲν κρατοῦν κακία μέσα τους. Τὰ παιδιὰ δὲν ἔχουν φωλιασμένο στὴν ψυχή τους μίσος ἢ ἐκδικητικότητα. Ἡ ἀνεξικακία τους τὰ κάνει νὰ ξεχνοῦν ἀμέσως ὁποιοδήποτε κακὸ ἔπαθαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Συγχωροῦν εὔκολα καὶ συνεχίζουν μὲ χαμόγελο καὶ ἁγνὴ χαρὰ τὸ παιχνίδι τους, τὴ ζωή τους. Νά λοιπὸν γιατί ὁ Κύριός μας συγκινοῦνταν ἀπὸ τὶς παιδικὲς ὑπάρξεις, τὶς εὐλογοῦσε μὲ ὅλη Του τὴ στοργή, τὶς ἀγκάλιαζε ἐκδηλώνοντας τὴν ἀπέραντη ἀγάπη Του καὶ προέβαλλε τὰ παιδιὰ ὡς ὑπόδειγμα πρὸς ὅλους μας γιὰ τὴν εἴσοδό μας στὴν οὐράνια Βασιλεία. Βέβαια πρέπει νὰ σημειώσουμε πὼς οἱ ἀρετὲς τῶν παιδιῶν ποὺ προαναφέραμε, εἶναι φυσικές. Ἐπειδὴ ὅμως καὶ αὐτὰ εἶναι ἀπόγονοι τοῦ Ἀδάμ, ἔχουν ροπὴ πρὸς τὸ κακό, πρὸς τὴν ἁμαρτία. Βλέπουμε ἄλλωστε νὰ μὴ λείπουν καὶ ἀπὸ αὐτὰ τὰ «ἀγκάθια», οἱ παιδικὲς ἀδυναμίες, τὰ ἐλαττώματα τῆς ζήλειας, τοῦ πείσματος κ.ἄ. Ὅλα αὐτὰ ὅμως εἶναι ἀκούσια. Πολλὰ γίνονται ἀσυναίσθητα, λόγω τῆς ἀνωριμότητας τῆς ἡλικίας τους. Γι᾿ αὐτὸ φροντίζουμε μὲ ἀγάπη ἐμεῖς οἱ μεγαλύτεροι νὰ τὰ βοηθοῦμε νωρὶς νὰ τ’ ἀποβάλουν, νὰ ἐκριζωθοῦν τὸ συντομότερο, πρὶν γίνουν θανατηφόρα. Ἔχουν λοιπὸν τὰ παιδιὰ ἀθωότητα, καθαρότητα, ταπείνωση καὶ ἀγάπη. Οἱ θεμελιώδεις ὅμως αὐτὲς ἀρετὲς ποὺ κοσμοῦν τὶς παιδικὲς ψυχὲς μποροῦν νὰ γίνουν μὲ τὸν ἀγώνα περιουσία πνευματικὴ ὅλων τῶν μεγαλυτέρων. Κάθε φορὰ ποὺ βλέπουμε τὰ παιδιά, ποὺ συναναστρεφόμαστε μ᾿ αὐτά, ἂς ἀφήνουμε τὸ παράδειγμά τους νὰ μᾶς μιλᾶ, νὰ μᾶς διδάσκει, νὰ μᾶς βάζει σὲ σκέψεις καὶ ἀποφάσεις σοβαρὲς γιὰ τὴ ζωή μας. Νὰ γινόμαστε παιδιὰ ὄχι στὸ μυαλό, ἀλλὰ στὴν καρδιὰ τὴν ἄδολη καὶ ἄκακη. Καὶ αὐτὸ ἔχει μεγάλη ἀξία. Ὁ ἀγώνας αὐτὸς ποὺ κάνουν οἱ μεγαλύτεροι νὰ διατηροῦν τὶς παιδικὲς ἀρετὲς εἶναι σπουδαῖος καὶ ἀξίζει! «Ἀδελφοί μου», ρωτᾶ ὁ ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, «ποιὸς ἄραγε μπορεῖ νὰ μᾶς κάνει ξανὰ σὰν τὰ παιδιά; Κανένας, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ἕνα, τὸν Χριστό. Ἐκεῖνος μπορεῖ νὰ μᾶς κάνει σὰν τὰ παιδιὰ καὶ νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ γεννηθοῦμε ξανά, μὲ τὸ παράδειγμά Του, τὴ διδασκαλία Του καὶ τὴ δύναμη τοῦ Ἁγίου Του Πνεύματος» (Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, «Ὁ Πρόλογος τῆς Ἀχρίδος», ἐκδ. Ἄθως)ΟΣΩΤΗΡ2210

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗ ΖΩΗ ΑΠΑΙΤΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΡΙΑ

 Ὁ Ἀντώνης εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ συνηθισμένος ἔφηβος. Μοναχογιὸς καὶ μεγαλωμένος μὲ ὅλες τὶς ἀνέσεις, ἔμαθε νὰ ζεῖ μὲ διαρκεῖς ἀπαιτήσεις καὶ διεκδικήσεις.

 Ὁ ἐκρηκτικὸς χαρακτήρας του συχνὰ γίνεται ἀφορμὴ γιὰ συγκρούσεις μὲ τὸν περίγυρό του, ἰδιαίτερα στὸ Γυμνάσιο, τόσο μὲ τοὺς συμμαθητὲς ὅσο καὶ μὲ τοὺς καθηγητές του. Ὡστόσο εἶναι ἀφοπλιστικὰ εἰλικρινὴς καὶ χαίρεσαι νὰ συζητᾶς μαζί του. Μιὰ μέρα πλησίασε τὸν θεολόγο τῆς τάξης του: 

–Κύριε, θέλω νὰ συζητήσουμε. Ὄχι γιὰ τὸ μάθημα. Νὰ κουβεντιάσουμε προσωπικά. Ἔχω ἀνάγκη τὴ συμβουλή σας. 

Ξαφνιάστηκε ὁ καθηγητής, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔδειξε. Συνήθως ἀπὸ τὸν Ἀντώνη δεχόταν εἴτε ἀντιρρήσεις εἴτε παράπονα γιὰ ἄλλα παιδιά. Ἆραγε τώρα τί ἤθελε νὰ τοῦ πεῖ;... 

–Δὲν πάει ἄλλο, κύριε. Θέλω νὰ μὲ βοηθήσετε νὰ βάλω ὅρια στὸν ἑαυτό μου. 

–Γιατί τὸ λὲς αὐτό, Ἀντώνη; Ὅλοι κινούμαστε μέσα σὲ κάποια ὅρια. Γιὰ παράδειγμα, τὸ σχολεῖο ἔχει κανόνες. Ἀλλὰ καὶ ἡ οἰκογένεια ἐπίσης. Ἂν θέλεις ὅρια, τὸ καλύτερο εἶναι νὰ συζητήσεις μὲ τοὺς γονεῖς σου καὶ νὰ καθορίσετε μαζὶ  τὰ ὅρια στὰ ὁποῖα θὰ κινεῖσαι. 

Ὁ Ἀντώνης πετάχτηκε σὰν νὰ τὸν κτύπησε ἠλεκτρικὸ ρεῦμα. 

–Αὐτὸ δὲν γίνεται! φώναξε κι ἀμέσως ἐξήγησε: Οἱ γονεῖς μου ποτὲ δὲν πρόκειται νὰ μοῦ βάλουν ὅρια. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρόβλημα. Κάνουν τὰ πάντα γιὰ νὰ μὴ μοῦ χαλάσουν χατίρι. Ἂν θελήσω κάτι νὰ ἀγοράσω, ἀμέσως θὰ τὸ ἔχω. Ἂν τοὺς ζητήσω νὰ πάω αὔριο στὸ Ντουμπάι, θὰ πάω. Ἀκόμη κι ἂν τοὺς ζητήσω νὰ ἀνεβῶ σ’ ἕναν οὐρανοξύστη καὶ νὰ πέσω, θὰ μοῦ ποῦν: «Αὐτὸ ποὺ ζητᾶς δὲν εἶναι πολὺ εὔκολο. Εἶναι καὶ ἐπικίνδυνο ἴσως, ἀλλὰ ἀφοῦ θέλεις, μποροῦμε νὰ τὸ κάνουμε προετοιμάζοντας τὸν χῶρο ὅπου θὰ πέσεις γιὰ νὰ μὴν κτυπήσεις». Δὲν εἶναι παράλογο;... Δὲν μπορῶ νὰ ζήσω ἔτσι! Αἰσθάνομαι ἀνασφαλής. Εἶμαι μόλις 15 χρονῶν. Ἐγὼ μπορεῖ νὰ θέλω ὁτιδήποτε. Κάποιος δὲν πρέπει νὰ μὲ σταματήσει;... Μήπως μπορεῖτε ἐσεῖς νὰ μὲ βοηθήσετε;... Θέλω ὅρια! 

Ὁ θεολόγος ἔμεινε ἄφωνος. Ποτὲ δὲν περίμενε ἀπὸ ἕναν ἐπαναστάτη ἔφηβο νὰ ἀκούσει μία τόσο ὥριμη κριτικὴ ἐπισήμανση γιὰ τὴν ἀγωγὴ τῶν νέων. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι σὲ παλαιότερες ἐποχὲς τὸ πρόβλημα ἐντοπιζόταν ἀκριβῶς στὴν ἀντίθετη κατεύθυνση. Ἡ ὑπερβολικὴ αὐστηρότητα καὶ ἡ ἄκαμπτη ἐπιβολὴ πειθαρχίας στοὺς νέους προκαλοῦσε δικαιολογημένα τὴν ἀντίδρασή τους. Τώρα ὅμως, μὲ τὴ φιλοσοφία «ἀφῆστε τὰ παιδιὰ νὰ ἐκφραστοῦν ἐλεύθερα – δῶστε τους ὅ,τι ἐπιθυμοῦν», φτάσαμε στὸ ἄλλο ἄκρο. Καὶ ἤδη τὰ ἴδια τὰ παιδιὰ μᾶς ἀνακαλοῦν στὴν τάξη καὶ μᾶς ζητοῦν νὰ τοὺς θέσουμε ὅρια! Ἡ ψυχολογία διδάσκει ὅτι οἱ ἔφηβοι, ἂν καὶ ἀναπτύσσουν κριτικὴ σκέψη καὶ διεκδικοῦν τὴν ἀνεξαρτησία τους, στὴν πραγματικότητα δὲν διαθέτουν τὴν ὡριμότητα οὔτε τὴν πείρα γιὰ νὰ ζήσουν αὐτόνομα. Χρειάζονται καθοδήγηση κι ἕνα πλαίσιο καλὰ κατανοητοῦ νόμου καὶ πειθαρχίας. Χωρὶς αὐτὸ νιώθουν ἀνασφάλεια καὶ δὲν μποροῦν νὰ ἀπολαύσουν τὴν ἄνεση καὶ τὴν ἐλευθερία ποὺ τοὺς προσφέρεται. Ἡ ψυχή τους ἀγωνιᾶ καὶ προχωροῦν σὰν νὰ ἔχουν χάσει τὸν δρόμο. Ἡ ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ, λέει ὁ ἔμπειρος παιδαγωγὸς καὶ καταξιωμένος διδάσκαλος ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, μοιάζει μὲ πόλη ἡ ὁποία ἔχει μάλιστα ξένους καὶ ἄπειρους πολίτες ποὺ εὔκολα θὰ δεχθοῦν τοὺς νόμους ποὺ θὰ θεσπίσεις. «Τίθει τοίνυν νόμους καὶ πρόσεχε ἀκριβῶς· ὑπὲρ γὰρ τῆς οἰκουμένης ἡμῖν ἡ νομοθεσία καὶ πόλιν κτίζομεν σήμερον»· ὅρισε λοιπὸν νόμους στὴν πόλη αὐτὴ καὶ πρόσεχε νὰ τηροῦνται μὲ ἀκρίβεια, διότι ἡ νομοθεσία μας εἶναι γιὰ τὴν οἰκουμένη· γιὰ τὸ μέλλον τοῦ κόσμου (ΕΠΕ 30, 646). Εἶναι σημαντικὸ νὰ μάθουμε στὰ παιδιὰ ὅτι ἡ ἐλευθερία ποὺ ὁδηγεῖ σὲ εὐτυχισμένη ζωὴ εἶναι δυνατὴ μόνο ὅταν ἔχουμε ὅρια καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό μας καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους. Ὅπως γιὰ νὰ κυκλοφορήσουν τὰ αὐτοκίνητα στοὺς δρόμους μὲ ἀσφάλεια εἶναι ἀπαραίτητο οἱ ὁδηγοὶ νὰ συμμορφώνονται μὲ τὸν Κώδικα Ὁδικῆς Κυκλοφορίας, ἔτσι καὶ οἱ ἄνθρωποι, γιὰ νὰ ζοῦν ἁρμονικά, ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ νόμους. Γιὰ παράδειγμα, ὁ νέος χρειάζεται ὅρια στὴ διασκέδασή του· ἂν ξενυχτᾶ μέχρι τὶς πρωινὲς ὧρες, ἀντὶ νὰ ξεκουράζεται, θὰ ἐξαντλεῖται. Καὶ φυσικὰ ἡ πιὸ κατάλληλη ἡλικία γιὰ νὰ τεθοῦν οἱ κανόνες αὐτοὶ εἶναι ἡ παιδικὴ ἡλικία. Λέει πάλι ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: «Ἄγριον ἡ νεότης», δύσκολη ἡλικία ἡ νεότητα· ἄν, λοιπόν, ἀπὸ νωρὶς καὶ ἀπὸ τὴ μικρὴ ἡλικία «ὅρους αὐτῇ πήξωμεν καλούς, οὐ δεησόμεθα πολλῶν μετὰ ταῦτα πόνων». Ἂν δηλαδὴ θέσουμε σωστὰ ὅρια, δὲν θὰ κοπιάσουμε πολὺ μετὰ ἀπὸ αὐτά, διότι θὰ ἔχουν συνηθίσει οἱ νέοι στὴν πειθαρχία (ΕΠΕ 23, 266). Ποιὸς ὅμως μπορεῖ νὰ ρυθμίσει τὰ ὅρια αὐτὰ ὥστε νὰ εἶναι κατάλληλα γιὰ τὴ σωστὴ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν;... Δὲν ὑπάρχει καλύτερος ὁδηγὸς ἀπὸ τὴν ἀλάνθαστη πυξίδα, τὸ Νόμο τοῦ Θεοῦ. Μόνο ὁ πάνσοφος καὶ φιλάνθρωπος Θεὸς μπορεῖ νὰ φωτίσει τὴν καρδιά μας καὶ νὰ μᾶς κατευθύνει σωστὰ στὴν πορεία τῆς ζωῆς μας. Αὐτὸ καλούμαστε νὰ ἐμπνεύσουμε καὶ στὰ παιδιά μας. Ἂς μὴ διστάζουμε λοιπὸν νὰ θέτουμε σωστὰ καὶ κατανοητὰ ὅρια γιὰ τὰ παιδιά. Αὐτὸ θὰ τὰ βοηθήσει νὰ γίνουν ὑπεύθυνα καὶ θὰ τοὺς ἀνοίξει τὸν δρόμο γιὰ τὴν ἀληθινὴ ἐλευθερία καὶ χαρά.ΟΣΩΤΗΡ2157

''ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ ΔΕΝ ΜΕ ΑΚΟΥΝ ! '' ΜΙΛΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ.

 
Παππού, σκέφθηκα τί δῶρο θέλω γιὰ τὴ γιορτή μου! 

–Εὐχαρίστως νὰ τὸ ἀκούσω, Νίκη! Τί σκέφτεσαι; Ἕνα καλύτερο κινητό, κάποιο παιχνίδι ἢ μήπως θέλεις νὰ σοῦ δώσω χρήματα νὰ ἀγοράσεις καινούργια ροῦχα;... 

–Τίποτε ἀπὸ αὐτά, παππού. Κάτι ἄλλο θέλω. Ξέρεις τί;... Μιὰ γάτα! 

–Γάτα!... Ἐσὺ δὲν εἶχες ποτὲ κάποιο ζωάκι γιὰ νὰ φροντίζεις. Κι εἶσαι ἤδη στὴν Γ΄ Γυμνασίου. Θὰ μπορεῖς νὰ ἀφιερώνεις χρόνο γιὰ νὰ προσέχεις τὴ γατούλα ποὺ θέλεις;... 

–Χρόνο;... Ὅσο θέλεις θὰ τῆς δώσω. Ἔχω τόσα πολλὰ νὰ τῆς πῶ! 

–Σὲ ποιόν;... Στὴ γάτα; 

–Ναί, παππού. Ἐσὺ δὲν μένεις ἐδῶ. Σὲ ποιὸν νὰ μιλήσω; 

–Στοὺς γονεῖς σου, παιδί μου. Δὲν μιλᾶς μὲ τοὺς γονεῖς σου; 

–Βεβαίως καὶ τοὺς μιλάω. Ἀλλὰ δὲν μὲ ἀκοῦνε. Τοὺς λέω κάτι κι ἐκεῖνοι ἀρχίζουν τὸ δικό τους «τροπάριο»: ἡ μαμὰ πάντα μὲ διορθώνει κι ὁ μπαμπὰς θυμᾶται ἱστορίες ἀπὸ τὰ παιδικά του χρόνια. Μιὰ φορὰ δὲν ἔχω καταλάβει νὰ μὲ ἔχουν ἀκούσει. Πάντοτε ἔχουν νὰ ποῦν κάτι... Κατάλαβες, παππού, γιατί θέλω τὴ γάτα; Αὐτὴ τουλάχιστον θὰ μὲ ἀκούει καὶ δὲν θὰ μιλάει. Τί λές, λοιπόν;... Θὰ μοῦ κάνεις αὐτὸ τὸ δῶρο στὴ γιορτή μου;... 

 Ἔμεινε σκεφτικὸς ὁ παππούς. Δὲν τὸν ἀπασχολοῦσε ποῦ θὰ ἔβρισκε γάτα. Αὐτὸ ἦταν εὔκολο. Ἐκεῖνο ποὺ σκεπτόταν ἦταν πῶς θὰ μποροῦσε νὰ βοηθήσει τοὺς γονεῖς νὰ μάθουν νὰ ἀκοῦν καὶ νὰ συζητοῦν μὲ τὴν κόρη τους. 

   

Δὲν εἶναι εὔκολο νὰ ἀκοῦμε τοὺς ἄλλους. Ἔχουμε συνηθίσει νὰ μιλᾶμε. Πολὺ περισσότερο δὲν εἶναι εὔκολο νὰ ἀκοῦμε τὰ παιδιά μας. Τὸ αἴτημα τῆς νεαρῆς ἐφήβου ποὺ ἀναφέραμε προηγουμένως, φανερώνει τὴν ἀδυναμία πολλῶν γονέων νὰ ἐπικοινωνοῦν ἀκόμη καὶ μὲ τὰ ἴδια τους τὰ παιδιά. Κι ὅμως, εἶναι τόσο ἀπαραίτητο νὰ κτίσουμε γέφυρες ἐπικοινωνίας! Τὰ παιδιά, καὶ μάλιστα οἱ ἔφηβοι, αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκη νὰ ἐκφράζουν τὶς σκέψεις καὶ τὰ συναισθήματά τους, νὰ μοιραστοῦν τὶς ἀνησυχίες καὶ τοὺς φόβους τους, νὰ λάβουν ἀπαντήσεις στὶς ἀπορίες καὶ τοὺς προβληματισμούς τους. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ λοιπὸν νὰ σταθεῖ κάποιος κοντά τους καὶ νὰ τοὺς ἀκούσει μὲ κατανόηση καὶ συγκατάβαση, μὲ ὑπομονὴ καὶ ἀγάπη. Τὸ ἐρώτημα εἶναι κατὰ πόσο ἐμεῖς εἴμαστε σὲ θέση νὰ τοὺς ἀκούσουμε... Ἡ ἀπάντηση δὲν εἶναι εὔκολη. Κάποια λάθη ποὺ κάνουμε συχνά, δυσκολεύουν ἢ ἀκόμη καὶ ματαιώνουν κάθε προσπάθεια ἐπικοινωνίας. Τί μποροῦμε λοιπὸν νὰ κάνουμε γιὰ νὰ δώσουμε στὰ παιδιὰ τὴν ἄνεση νὰ μᾶς μιλοῦν;... Πρῶτα ἀπ’ ὅλα νὰ δείξουμε στὰ παιδιὰ τὸ εἰλικρινές μας ἐνδιαφέρον γιὰ τὰ προβλήματά τους. Τὰ παιδιὰ ἔχουν αὐξημένη παρατηρητικότητα καὶ μποροῦν νὰ καταλάβουν πόσο τὰ προσέχουμε. Ἂν τὴν ὥρα ποὺ μᾶς μιλοῦν, ἐμεῖς σκεπτόμαστε τὶς ὑποθέσεις μας ἢ ἀσχολούμαστε μὲ ἄλλες δουλειές, τὸ βλέπουν καὶ πληγώνονται. Ἀλήθεια, οἱ ἀτελείωτες ἐργασίες μας εἶναι πιὸ σημαντικὲς καὶ ἐπείγουσες ἀπὸ τὴν ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ μας ποὺ θέλει κάπου νὰ ἀκουμπήσει καὶ νὰ στηριχθεῖ;... Ἐπιτέλους, ἂς ἀφήσουμε γιὰ λίγο στὴν ἄκρη τὸν ἑαυτό μας καὶ τὰ προβλήματά μας. Ἀκόμη κι ἂν τὸ θέμα ποὺ ἀπασχολεῖ τὸ παιδί μας, μᾶς θυμίζει δικά μας προσωπικὰ βιώματα, ἂς μὴ μιλήσουμε γι’ αὐτά. Αὐτὲς οἱ στιγμὲς τῆς ἐπικοινωνίας τοῦ ἀνήκουν ὁλοκληρωτικά. Ὁ ἔφηβος θέλει νὰ ἐκφραστεῖ καὶ νὰ πεῖ αὐτὸ ποὺ νιώθει. Οἱ δικές μας ἀναμνήσεις μποροῦν νὰ περιμένουν γιὰ ἄλλη φορά. Πολὺ σημαντικὸ εἶναι ἐπίσης νὰ μὴν ἐκφραζόμαστε μὲ ἀπόλυτο τρόπο, ἀκόμη κι ἂν εἴμαστε βέβαιοι ὅτι ἐκπροσωποῦμε τὴν ὀρθὴ ἄποψη. Δὲν χρειάζεται νὰ βιαζόμαστε γιὰ νὰ ἐπιβάλουμε αὐτὸ ποὺ ἐμεῖς θεωροῦμε σωστό. Ὅταν μᾶς ρωτοῦν τὰ παιδιὰ ἂν ἐπιτρέπεται τὸ α ἢ τὸ β, καλὸ εἶναι νὰ μὴν ἀπαντοῦμε ἀμέσως. Μποροῦμε ἄλλωστε νὰ ρωτήσουμε: «Ἡ δική σου γνώμη ποιὰ εἶναι;»... Εἶναι καλύτερο νὰ ἐπαναλάβουμε μία δική τους παρατήρηση παρὰ νὰ δώσουμε μία ἕτοιμη ἀπάντηση. Οἱ ἔφηβοι ἔχουν κριτικὴ σκέψη. Ἂς τοὺς βοηθήσουμε λοιπὸν μὲ τὴ διακριτική μας καθοδήγηση νὰ ἀνακαλύψουν οἱ ἴδιοι ὅ,τι εἶναι σωστὸ καὶ ὠφέλιμο. Βέβαια αὐτὸ μπορεῖ νὰ χρειαστεῖ χρόνο ἢ νὰ ὁδηγήσει προσωρινὰ σὲ λάθος ἐπιλογές. Ἂς μὴν τρομάζουμε γι’ αὐτό. Τὰ λάθη μποροῦν νὰ γίνουν σπουδαία ἀφορμὴ γιὰ αὐτοκριτικὴ καὶ ἀναθεώρηση. Τέλος, γιὰ νὰ διατηρεῖται ἡ ἐπικοινωνία μας μὲ τὰ παιδιὰ ὀφείλουμε νὰ καλλιεργοῦμε κλίμα ἐμπιστοσύνης καὶ ὄχι τρομοκρατίας. Γιὰ παράδειγμα, ἂν τὸ παιδὶ μᾶς ἀναφέρει κάποια παράβασή του καὶ ἡ πρώτη μας ἀντίδραση εἶναι τοῦ τύπου «αὐτὸ δὲν τὸ περίμενα ἀπὸ ἐσένα», «ἀπορῶ πῶς ἔκανες τέτοια ἀνοησία» ἢ ἄλλες ἀπαξιωτικὲς ἐκφράσεις, εἶναι βέβαιο ὅτι στὸ ἑξῆς θὰ διστάζει νὰ ὁμολογεῖ τὰ σφάλματά του καὶ θὰ κλείνεται ὅλο καὶ περισσότερο στὸν ἑαυτό του. Ἀντίθετα τὸ παιδὶ θὰ συνεχίσει νὰ μᾶς ἐμπιστεύεται, ἂν ὁ πρῶτος μας λόγος εἶναι ἐνθαρρυντικός: «Θέλω πρῶτα νὰ σὲ ἐπαινέσω γιατὶ εἶχες τὸ θάρρος νὰ ὁμολογήσεις τὸ λάθος σου». Ξεκινώντας ἔτσι, στὴ συνέχεια μποροῦμε νὰ συζητήσουμε γιὰ τὶς συνέπειες ἀπὸ τὴν ὅποια ἐκτροπὴ καὶ νὰ τὴν ἀποδοκιμάσουμε. Αὐτὸ μᾶς συμβουλεύει καὶ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, ὡς ἔμπειρος παιδαγωγός: Νὰ κάνουμε διάλογο «μετ’ ἐπιεικείας καὶ πολλῆς τῆς πραότητος» (ΕΠΕ 30, 462). Εἰδικὰ στὰ μεγαλύτερα παιδιὰ εἶναι σημαντικὸ νὰ στεκόμαστε μὲ σεβασμὸ στὰ ὅρια ἐκείνων ποὺ μᾶς ἐμπιστεύονται καὶ νὰ μὴν προχωροῦμε σὲ ἀδιάκριτες ἐρωτήσεις, οὔτε νὰ τὰ αἰφνιδιάζουμε ἀποκαλύπτοντας ὅτι ἐμεῖς γνωρίζουμε καὶ αὐτὰ ποὺ δὲν μᾶς εἶπαν. Τελικὰ αὐτὸ ποὺ ἔχουν ἀνάγκη τὰ παιδιὰ εἶναι ἡ ἀγάπη. Κι ἕνας τρόπος νὰ ἐκφράσουμε τὴν ἀγάπη μας ἀπέναντί τους εἶναι νὰ ἀφιερώνουμε χρόνο γιὰ νὰ τὰ ἀκούσουμε. Ἂς τὰ ἀφήσουμε νὰ μᾶς μιλήσουν. Ἔχουν τόσα πολλὰ νὰ μᾶς ποῦν.ΟΣΩΤΗΡ2159

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ . Η ΑΙΩΝΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ.

Ἔρχονται τὰ παιδιά μας στὸν κόσμο. Περνοῦν τὴ βρεφική, νηπιακή, παιδικὴ καὶ νεανική τους ἡλικία κοντά μας, στὸ ζεστὸ καὶ ἀσφαλὲς περιβάλλον τοῦ σπιτιοῦ καὶ στὴ συνέχεια τοῦ σχολείου. Κατόπιν θὰ βγοῦν ὥριμοι ἄνθρωποι, μὲ ἐφόδια πολλά, ποὺ τοὺς τὰ ἐξασφαλίζει καὶ ἡ δική μας φροντίδα, νὰ παλέψουν καὶ νὰ νικήσουν στὴ μεγάλη μάχη τῆς ζωῆς. Ἐμεῖς ὅμως στὴν ἀγωγὴ ποὺ τοὺς δίνουμε, ὅταν βρίσκονται κοντά μας, πρέπει νὰ ἔχουμε ὑπόψη μας ὅτι ἡ μεγάλη μάχη τῆς ζωῆς δὲν ἀποβλέπει μόνο στὸ νὰ ἐξασφαλίσουν ἕνα καλὸ ἐπάγγελμα, νὰ δημιουργήσουν μιὰ σωστὴ οἰκογένεια, νὰ μεγαλώσουν κατόπιν τὰ δικά τους παιδιὰ καὶ μετὰ νὰ φύγουν ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτὸ χωρὶς νὰ ξέρουν ποῦ πηγαίνουν. Ἡ μεγάλη μάχη τῆς ζωῆς κερδίζεται, ὅταν τὸ τέλος τῆς ζωῆς μπορεῖ νὰ σημάνει τὴν ἀρχὴ μιᾶς ἄλλης, πολὺ ἀνώτερης, ὅταν μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει στὴν ἀρχὴ τῆς αἰωνίου καὶ μακαρίας ζωῆς. 

 Ὁ Μέγας Βασίλειος, καθὼς ἑρμηνεύει τὸν ριδ΄ [114] Ψαλμό, δίνει μιὰ θαυμάσια περιγραφὴ τῆς μελλούσης ζωῆς καί, συγκρίνοντάς την πρὸς τὴν ἐπίγεια ζωή μας, καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ κόσμος στὸν ὁποῖο ζοῦμε εἶναι κόσμος «θνητός, καὶ χωρίον ἀποθνησκόντων». Ὅταν δὲ στρέφει τὸ βλέμμα στὴν οὐράνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, λέει: «Ζώντων ἐκείνη ἡ χώρα», στὴν ὁποία δὲν ὑπάρχει νύχτα, δὲν ὑπάρχει ὕπνος, αὐτὸς ποὺ εἶναι ἀπομίμηση τοῦ θανάτου· δὲν ὑπάρχει φαγητό, δὲν ὑπάρχει ποτό, αὐτὰ ποὺ εἶναι στηρίγματα τῆς ἀσθενείας μας· δὲν ὑπάρχει νόσος, δὲν ὑπάρχει πόνος, οὔτε θεραπεία οὔτε δικαστήρια, ἐμπόρια, τέχνες, χρήματα, «ἀλλὰ χώρα ζώντων, οὐκ ἀποθνησκόντων διὰ τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ ζώντων τὴν ἀληθῆ ζωὴν τὴν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (ΕΠΕ 5, 412-414). 

 Εἶναι τόση ἡ πεποίθησή του ὅτι ἐκεῖ εἶναι ἡ ἀληθινὴ ζωή, ὥστε καὶ σ’ ἄλλη εὐκαιρία δὲν διστάζει νὰ διακηρύξει πὼς ἡ κατάσταση τὴν ὁποία ζοῦμε στὸ παρὸν εἶναι κατάσταση θανάτου: «νῦν μὲν οὐκ ἐσμὲν ἐν ζωῇ, ἀλλ’ ἐν θανάτῳ» (ΕΠΕ 5, 232). Γι’ αὐτὸ καί, ὅταν ἀντιπαραθέτει τὴν ἐσχατολογικὴ προοπτική τοῦ Χριστιανισμοῦ πρὸς τὶς κοντόφθαλμες θεωρίες τῶν εἰδωλολατρῶν φιλοσόφων, τονίζει ὅτι ἡ ἀληθινὴ καὶ αἰώνια ζωὴ πρέπει νὰ ἀποτελεῖ τὸν σκοπὸ ὅλων τῶν πράξεών μας: Φιλοσόφησαν καὶ μερικοὶ ἀπὸ αὐτούς, λέει, γιὰ τὸν ἀνθρώπινο προορισμὸ καὶ διάφορες γνῶμες διατύπωσαν γιὰ τὸ ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς. Ἄλλοι εἶπαν ὅτι σκοπὸς εἶναι ἡ ἐπιστήμη. Ἄλλοι, εἶπαν, ἡ πρακτικὴ ἐνέργεια. Ἄλλοι, τὸ νὰ χρησιμοποιεῖται μὲ διάφορους τρόπους ἡ ζωὴ καὶ τὸ σῶμα. Οἱ κτηνώδεις δὲ εἶπαν ὅτι ἡ ἡδονὴ εἶναι ὁ σκοπός. «Ἡμῖν δὲ τέλος, οὗ ἕνεκεν πάντα πράττομεν, καὶ πρὸς ὃ ἐπειγόμεθα, ἡ μακαρία διαγωγὴ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι» (ΕΠΕ 5, 320). Γιὰ μᾶς, σκοπὸς γιὰ τὸν ὁποῖο κάνουμε τὸ καθετὶ καὶ πρὸς τὸν ὁποῖο σπεύδουμε, εἶναι ἡ μακαρία ζωὴ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. 

 Σ’ αὐτὸ τὸν σκοπὸ πρέπει νὰ ἀποβλέπει καὶ ἡ ἀγωγὴ ποὺ δίνουμε στὰ παιδιά μας. Ἐφόσον τὰ ἀγαποῦμε – καὶ ποιοὶ γονεῖς δὲν ἀγαποῦν τὰ παιδιά τους; – πρέπει νὰ ἐνδιαφερόμαστε περισσότερο γιὰ τὴν αἰώνια ἐπιτυχία καὶ εὐτυχία τους. Τέχνες, ἐμπόρια, γράμματα, ἐπιστῆμες, χρήματα καὶ πλούτη ἀποτελοῦν σκοποὺς τῆς πρόσκαιρης ζωῆς μας, ποὺ οὔτε βαθιὰ ἱκανοποιοῦν τὸν ἄνθρωπο οὔτε πολὺ διαρκοῦν. Ὁδίτες εἴμαστε σ’ αὐτὸ τὸν κόσμο καὶ ὄχι πολίτες. Περνοῦμε καὶ φεύγουμε, καὶ κανεὶς δὲν μένει ἐδῶ. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς γονεῖς καὶ λέει: «Δέομαι καὶ ἀντιβολῶ πολλὴν τῶν οἰκείων παίδων ποιεῖσθαι τὴν πρόνοιαν καὶ πανταχοῦ τὴν σωτηρίαν ζητεῖν αὐτῶν τῆς ψυχῆς». Σᾶς παρακαλῶ καὶ σᾶς ἱκετεύω νὰ φροντίστε πολὺ τὰ παιδιά σας καὶ παντοῦ νὰ ζητεῖτε τὴ σωτηρία τῆς ψυχῆς τους (ΕΠΕ 27, 482). Καὶ στὴ συνέχεια προτρέπει: Καὶ ὅταν ζοῦμε καὶ ὅταν πρόκειται νὰ πεθάνουμε, νὰ συζητοῦμε μὲ τὰ παιδιά μας καὶ νὰ τὰ πείθουμε ὅτι μέγας πλοῦτος καὶ κληρονομία ποὺ δὲν χάνεται καὶ θησαυρὸς ποὺ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τὸν πάρει εἶναι ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Καὶ νὰ φροντίζουμε νὰ μὴν ἀφήνουμε στὰ παιδιὰ χρήματα, ποὺ χάνονται, ἀλλὰ τὴν εὐσέβεια, ποὺ μένει καὶ δὲν δαπανᾶται (ΕΠΕ 27, 484). 

 Πόσοι γονεῖς κοπιάζουν, ξοδεύονται καὶ ἀγωνιοῦν γιὰ νὰ ἀποκτήσουν μόρφωση τὰ παιδιά, νὰ μάθουν γλῶσσες, νὰ ἀσκηθοῦν στὴ μουσική, νὰ ἀθλοῦν τὸ σῶμα, νὰ ἔχουν ὑγεία κ.λπ.! Δὲν ἀπαγορεύονται βέβαια αὐτά, ἀλλὰ καὶ δὲν ὁδηγοῦν στὴν ἐπιτυχία ποὺ ἐξασφαλίζει τὴν ἀληθινὴ καὶ μόνιμη εὐτυχία. Τὰ παιδιά μας πρέπει νὰ τὰ μεγαλώνουμε μὲ σαφὴ τὴν αἴσθηση τῆς παροδικότητος τῶν ἐγκοσμίων. Γι’ αὐτὸ νὰ μὴ μᾶς ἐνδιαφέρει μόνο ἡ καλὴ καὶ πετυχημένη πορεία τους στὴν παροῦσα ζωή. Δὲν τελειώνουν ὅλα ἐδῶ. Νὰ μᾶς ἀπασχολεῖ πολὺ περισσότερο ἡ ἀγωγὴ ποὺ ἀποβλέπει στὴν αἰώνια ἐπιτυχία τους. Νὰ φροντίζουμε γιὰ τὴ συστηματικὴ κατήχησή τους, γιὰ τὴ γνώση τῆς ἀλήθειας, τὴν ὁποία κατέχει ἀνόθευτη καὶ ἀκέραιη ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, γιὰ τὴ βίωση τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας καὶ τὴ συμμετοχή τους στὰ ἱερὰ Μυστήρια, γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῆς ἀρετῆς. Ὁ ἄνθρωπος βρίσκεται σὲ δυναμικὴ κίνηση ἀπὸ τὴ στιγμὴ τῆς συλλήψεώς του. Αὐξάνεται, μεγαλώνει, διαπλάθεται σωματικὰ καὶ ψυχικά. Ξεκινᾶ ἀπὸ κάτι ἐλάχιστο μέσα στὰ μητρικὰ σπλάχνα καὶ πορεύεται στὸ ἄπειρο τοῦ Θεοῦ, στὴν αἰωνιότητα τῆς Βασιλείας Του! Ὁ πανάγαθος καὶ φιλάνθρωπος Θεὸς ἐνεργεῖ τὴ σύλληψη κάθε ἀνθρώπου. Αὐτὸς παρακολουθεῖ μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον καὶ ἀγάπη τὴν κυοφορία του, τὴ γέννηση καὶ τὴν ἀνάπτυξή του, ὅλη τὴ ζωή του ἀπὸ τὰ νεανικὰ χρόνια μέχρι τὰ βαθιὰ γηρατειά. Αὐτὸς μᾶς προορίζει γιὰ τὴν αἰώνια χαρὰ τῆς Βασιλείας Του. Ἐκεῖ εἶναι τὸ τέλος τῆς πορείας μας, ὁ ὕψιστος προορισμός μας. Ἐκεῖ πρέπει νὰ φθάσουμε μαζὶ μὲ τὰ παιδιά μας. Στὴν ἀγωγὴ ποὺ τοὺς δίνουμε νὰ κυριαρχεῖ τὸ φρόνημα ὅτι τὰ παιδιά μας ἔχουν αἰώνια προοπτική. Εἶναι στὴ σκέψη τοῦ Θεοῦ προαιωνίως. Καὶ εἶναι προορισμένα γιὰ ἀτέλειωτη εὐτυχία στὴν ἄπειρη αἰωνιότητα τοῦ Θεοῦ.ΟΣΩΤΗΡ2106

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Η μόρφωση τῶν παιδιῶν εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς βασικότερες φροντίδες τῶν γονέων. Καὶ τὸ ψωμί τους ἀκόμη μπορεῖ νὰ κόψουν οἱ γονεῖς γιὰ νὰ σπουδάσουν τὰ παιδιά. Ἡ φυσικὴ ἀγάπη τους ἐπιβάλλει νὰ κάνουν ὅ,τι καλύτερο μποροῦν, ὥστε ὅταν τὰ παιδιὰ θὰ μεγαλώσουν καὶ θὰ βγοῦν νὰ παλέψουν στὴ ζωή, νὰ ἔχουν ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερα ἐφόδια. Καὶ ἡ μόρφωση εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ἐφόδια. Αὐτὸν ποὺ τὴν κατέχει τὸν βοηθεῖ νὰ ἀναδειχθεῖ ἀνώτερος ἄνθρωπος, νὰ καλλιεργήσει ἐξευγενισμένο χαρακτήρα, νὰ φέρεται μὲ σωστοὺς τρόπους, νὰ ἀναπτύσσει καλὲς κοινωνικὲς σχέσεις, νὰ ἀποκτᾶ βαθύτερη γνώση τῆς ζωῆς, τοῦ σκοποῦ καὶ τῶν προβλημάτων της. Συγχρόνως τοῦ δίνει τὴ δυνατότητα νὰ ἀποκατασταθεῖ ἐπαγγελματικὰ πιὸ εὔκολα, νὰ κερδίσει μιὰ καλύτερη θέση στὴν κοινωνία, νὰ ἔχει περισσότερες ἀπολαβές. Γι’ αὐτὸ ἀπὸ πολὺ νωρὶς ἀρχίζουν οἱ γονεῖς νὰ ἐνδιαφέρονται γιὰ τὴν πληρέστερη μόρφωση καὶ κατάρτιση τῶν παιδιῶν τους. Εἶναι καλὴ ἡ φροντίδα αὐτή, ἂν ὅμως δὲν ἀπολυτοποιηθεῖ. 

Ἡ μόρφωση τῶν παιδιῶν, ἡ κατάκτηση τῆς γνώσεως δὲν εἶναι τὸ πρῶτο ποὺ πρέπει νὰ ἐξασφαλίσουμε στὰ παιδιά. Πολὺ περισσότερο δὲν εἶναι τὸ μόνο. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ποὺ σπούδασε μὲ ζηλευτὴ ἐπίδοση πολλὲς ἐπιστῆμες καὶ εἶχε θαυμαστὸ πλοῦτο γνώσεων, λέει ὅτι τὸ σπουδαιότερο ἀπ’ ὅλα γιὰ τὸν ἄνθρωπο εἶναι νὰ ἀνήκει στὸ Θεό. Γράφει σ’ ἕνα ἀπὸ τὰ «Ἠθικὰ ἔπη» του: «Ἀφοῦ γκρεμίσεις τοὺς τυράννους τῆς θεϊκῆς εἰκόνας, νὰ βιάζεσαι νὰ παραδώσεις τὸν ἑαυτό σου στὸ Θεό. Κι αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ θεωρεῖς μοναδικὴ παιδεία, πρῶτο καὶ μέγιστο καλὸ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους» (ΕΠΕ 9, 162). Καὶ ὁ Μέγας Βασίλειος, ποὺ εἶχε σπουδάσει ὅλες τὶς ἐπιστῆμες τῆς ἐποχῆς του καὶ τὶς κατεῖχε καλύτερα ἀπ’ ὅσο κατεῖχαν ἄλλοι μία μόνο ἀπὸ αὐτές, στὸ λόγο του «Πρὸς τοὺς νέους» λέει ὅτι, ὅπως ἡ ἀξία ἑνὸς φυτοῦ βρίσκεται κυρίως στὸ νὰ παράγει ὡραῖο καρπό, τοῦ δίνουν ὅμως καὶ τὰ φύλλα κάποια ὀμορφιὰ καθὼς σείονται πάνω στὰ κλαδιά, ἔτσι καὶ γιὰ τὴν ψυχὴ πρώτιστο μὲν εἶναι νὰ ἔχει καρπό, τὴν ἀλήθεια· δὲν εἶναι ὅμως ἀταίριαστο νὰ περιβάλλεται καὶ μὲ τὴν κοσμικὴ σοφία σὰν μὲ φύλλα, ποὺ προστατεύουν τὸν καρπὸ καὶ προσδίδουν ὀμορφιὰ στὸ φυτό (ΕΠΕ 7, 322). Τὸ πρώτιστο λοιπὸν εἶναι νὰ ὁδηγήσουμε τὰ παιδιὰ στὸ φῶς τῆς ἀλήθειας τοῦ Θεοῦ, νὰ γίνουν ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ. Τότε ἡ ἐπιτυχὴς πορεία τους στὴ ζωὴ εἶναι ἐξασφαλισμένη. Διότι θὰ ἔχουν βοηθὸ καὶ συμπαραστάτη τους τὸν Θεό. Αὐτὸ πρέπει πρῶτα νὰ ἀπασχολεῖ τοὺς γονεῖς. 

 Δυστυχῶς δὲν συμβαίνει ἔτσι. Ἡ φροντίδα, ἡ μέριμνα, ἡ ἀγωνία γιὰ τὴν ἐγκόσμια ἐπιτυχία κυριαρχεῖ στὶς ψυχὲς τῶν γονέων, οἱ ὁποῖοι πολλὲς φορὲς φορτίζουν μὲ μεγάλες ἀγωνίες καὶ ἄγχος τὰ παιδιά. Ἀγωνίες γιὰ τὰ καλύτερα σχολεῖα, τοὺς καλύτερους δασκάλους, τὴν ἐκμάθηση ξένων γλωσσῶν, τὴν ἀπόκτηση ποικίλων ἐμπειριῶν, τὰ πιὸ φημισμένα φροντιστήρια, τὴν ἐπιτυχία στὴν πανεπιστημιακὴ σχολὴ τῆς προτιμήσεώς τους, τὶς μεταπτυχιακὲς σπουδές, ὅλα ὅσα μποροῦν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν καλύτερη ἐπαγγελματικὴ σταδιοδρομία. Γιὰ τὴ θρησκευτικὴ παιδεία συνήθως δὲν ὑπάρχει μέριμνα· ἡ πνευματικὴ θωράκιση τοῦ παιδιοῦ παραμελεῖται· φροντίδα νὰ ἀκούσει κάποια μαθήματα κατηχήσεως στὴν Ὀρθόδοξη ἀλήθεια δὲν λαμβάνεται· νὰ μυηθεῖ στὸ ὕψος καὶ τὸ βάθος τῆς θείας λατρείας, νὰ ἀγαπήσει τὸν ἐκκλησιασμό, δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει. Συχνὰ τὴν ὥρα τῆς θείας Λειτουργίας τὰ παιδιὰ τρέχουν στὰ φροντιστήρια... Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος μὲ τὸν πάντοτε ἐπίκαιρο λόγο του καταδικάζει τὴ νοοτροπία τῶν γονέων ποὺ καταβάλλουν ὁ καθένας κάθε φροντίδα γιὰ νὰ διδαχθοῦν τὰ παιδιά τους τὶς τέχνες καὶ τὰ γράμματα καὶ νὰ ἀποκτήσουν τὴν ἱκανότητα τῶν λόγων, γιὰ τὸ πῶς ὅμως θὰ ἀσκηθεῖ ἡ ψυχὴ κανεὶς δὲν δείχνει κάποιο ἐνδιαφέρον (βλ. ΕΠΕ 30, 638). Συμβουλεύει λοιπόν: «Θρέψον ἀθλητὴν τῷ Χριστῷ καὶ ἐν κόσμῳ ὄντα δίδαξον εὐλαβῆ ἐκ πρώτης ἡλι κίας». Ἀνάθρεψε ἀθλητὴ γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ δίδαξέ τον νὰ εἶναι εὐλαβὴς ἀπὸ τὴν πρώτη του ἡλικία, ἀκόμη κι ἂν βρίσκεται μέσα στὴν κοινωνία (δὲν εἶναι ἀσκητὴς στὴν ἔρημο). Καὶ συνεχίζει: Ἂν τὰ καλὰ διδάγματα ἐντυπωθοῦν στὴν ψυχὴ ὅσο εἶναι ἀκόμη ἁπαλή, κανεὶς δὲν θὰ μπορέσει νὰ τὰ ἐξαλείψει, ὅταν θὰ γίνει ἡ ψυχὴ στερεὴ σὰν τὴ σφραγίδα, ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ μὲ τὸ βουλοκέρι (ΕΠΕ 30, 640). Κατηγορεῖ ἐπίσης ὁ ἱερὸς Πατὴρ αὐτοὺς ποὺ σκοπὸ τῶν σπουδῶν ἔχουν τὴν εὔκολη ἀπόκτηση τῶν χρημάτων (ΕΠΕ 11, 396) καὶ ἐκείνους ποὺ ὅλα τὰ ἐπιχειροῦν γιὰ νὰ ἐξασφαλίσουν περιουσία στὸ παιδί, σπίτια καὶ κτήματα, μὲ ποιὸν τρόπο ὅμως θὰ μποροῦσε νὰ καλλιεργηθεῖ μέσα του «ψυχὴ καλὴ καὶ προαίρεσις εὐσεβὴς» δὲν δείχνουν κανένα ἐνδιαφέρον. Αὐτὸ ποὺ θεωρεῖ ὁ θεοφώτιστος Πατὴρ ὅτι ἀνατρέπει ὅλη τὴν οἰκουμένη εἶναι «ὅτι τῶν οἰκείων ἀμελοῦμεν παίδων, καὶ τῶν μὲν κτημάτων αὐτῶν ἐπιμελούμεθα, τῆς δὲ ψυχῆς αὐτῶν καταφρονοῦμεν, ἐσχάτης ἀνοίας πρᾶγμα ὑπομένοντες». Ἀδιαφοροῦμε γιὰ τὰ παιδιά μας· καὶ τὴν μὲν περιουσία τους τὴν φροντίζουμε, τὴν ψυχή τους ὅμως τὴν περιφρονοῦμε, παθαίνοντας κάτι ποὺ εἶναι ἡ χειρότερη ἀνοησία. Καὶ καταλήγει ὅτι πρέπει νὰ προσπαθοῦμε, ὄχι πῶς θὰ κάνουμε τὰ παιδιὰ πλούσια σὲ ἀσήμι καὶ χρυσάφι καὶ στὰ παρόμοια, ἀλλὰ πῶς θὰ τὰ κάνουμε ἀπ’ ὅλους τοὺς ἄλλους πλουσιότερα στὴν εὐλάβεια, στὴν εὐσέβεια καὶ στὴν ἀπόκτηση τῆς ἀρετῆς· πῶς νὰ μὴ χρειάζονται πολλά, πῶς νὰ μὴν κυριεύονται ἀπὸ τὰ βιοτικὰ καὶ τὶς ἐπιθυμίες τῆς νεότητας (ΕΠΕ 27, 476). Πόσα παιδιὰ μορφώθηκαν, προόδευσαν κατὰ κόσμον, ἀπέκτησαν θέσεις, ἀξιώματα καὶ περιουσίες, ἀλλὰ οὔτε τοὺς γονεῖς ποὺ κουράσθηκαν γι’ αὐτὰ τίμησαν καὶ σεβάσθηκαν οὔτε τὸν ἑαυτό τους ἱκανοποίησαν! Ἀνέβηκαν ψηλά, ἀπέκτησαν πολλά, ἔγιναν μεγάλοι. Ἡ ψυχή τους ὅμως ἔμεινε στεγνὴ ἀπὸ χαρά, ξένη πρὸς τὴν ἀληθινὴ εἰρήνη, χωρὶς ἔστω ἴχνη πραγματικῆς ἀγάπης. Συχνὰ χρησιμοποίησαν τὰ κατὰ κόσμον προσόντα τους γιὰ νὰ ἐπιβληθοῦν στοὺς ἄλλους καὶ νὰ ἐπικρατήσουν, κάποτε μὲ ἀθέμιτα μέσα καὶ ἄσπλαχνους τρόπους. Ἡ γνώση στοὺς ἀκαλλιέργητους πνευματικὰ ἀνθρώπους δὲν εἶναι πάντοτε χρήσιμο ἐργαλεῖο. Μπορεῖ νὰ γίνει μέσο καταστροφῆς. Ἂς τὸ προσέχουν αὐτὸ οἱ γονεῖς. Ἂς φροντίζουν νὰ ἀποκτοῦν τὰ παιδιά τους πρῶτα τὴ γνώση τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ προχωροῦν στὴ ζωὴ σύμφωνα μὲ τὸ θέλημά Του. Τότε ὅ,τι καὶ νὰ κάνουν θὰ εἶναι εὐλογημένο καὶ χρήσιμο· γιὰ τὰ ἴδια πρῶτα καὶ γιὰ ὅλη τὴν κοινωνία στὴ συνέχεια.

ΟΣΩΤΗΡ2099

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γιὰ νὰ σεβόμαστε τὴν ἐλευθερία τῶν παιδιῶν μας καὶ γιὰ νὰ τὰ παιδαγωγοῦμε ἔτσι, ὥστε νὰ γίνονται πραγματικὰ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, πρέπει ἐμεῖς οἱ ἴδιοι νὰ εἴμαστε ἐλεύθεροι. Νὰ εἴμαστε ἐλεύθεροι πρῶτα ἀπὸ τὴν ἀγάπη μας γι’ αὐτά. Ἡ ἀγάπη μας μπορεῖ νὰ μᾶς κάνει ὑπερπροστατευτικούς, ἀπαιτητικούς, δύσκολους, καταπιεστικούς. 

 Ἡ ἀγάπη δὲν εἶναι μόνο φυσικὸ συναίσθημα στὴν καρδιὰ τοῦ γονιοῦ. Εἶναι συγχρόνως καὶ ἀγώνας καὶ ἀρετὴ καὶ τέχνη. Πρέπει ὄχι μόνο νὰ μπορεῖς οὔτε μόνο νὰ θέλεις, ἀλλὰ καὶ νὰ ξέρεις νὰ ἀγαπᾶς, νὰ γνωρίζεις πῶς νὰ ἐκφράζεις στὴν κάθε περίσταση τὴν ἀγάπη σου. Διαφορετικὰ μπορεῖ νὰ κάνεις κακό, νὰ κουράζεις, νὰ πιέζεις, νὰ ταλαιπωρεῖς καὶ νὰ βασανίζεις μὲ τὴν ἀγάπη σου! Πρέπει ἀκόμη νὰ εἴμαστε ἐλεύθεροι ἀπὸ τὰ σχέδιά μας γιὰ τὰ παιδιά: τί θὰ σπουδάσουν, ποιὸν τρόπο ζωῆς θὰ ἀκολουθήσουν, ποιὸ ἐπάγγελμα θὰ διαλέξουν, ποιὸν ἄνθρωπο θὰ πάρουν σύντροφο στὸ δρόμο τῆς ζωῆς τους. Μπορεῖ νὰ θέλουμε νὰ σπουδάσουν κάτι ποὺ ἀρέσει σ’ ἐμᾶς ἢ βολεύει ἐμᾶς ἢ προβάλλει ἐμᾶς. Ἔχουμε π.χ. ἕτοιμη δουλειά, τὸ φαρμακεῖο ἢ τὸ ὀδοντιατρεῖο κ.λπ. Καὶ ἐμεῖς θὰ λύσουμε ἕνα πρόβλημα, καὶ τὰ παιδιά μας θὰ τακτοποιηθοῦν εὔκολα, ὅταν μᾶς διαδεχθοῦν στὴ δουλειά. Ἀλλὰ τὸ θέλουν τὰ παιδιά; Τοὺς ταιριάζει; Ἔχουν τὶς δυνάμεις νὰ τὰ καταφέρουν; Ἤ, θέλουμε νὰ πετύχουν σὲ ΑΕΙ καὶ ὄχι σὲ ΤΕΙ, γιατί ἔτσι θὰ ἔχουν καλύτερη εἰκόνα πρὸς τὰ ἔξω. Τελικά, μήπως μᾶς ἐνδιαφέρει πιὸ πολὺ ἡ προβολή μας καὶ ἡ γνώμη τοῦ κόσμου; Μήπως ἐνεργοῦμε μὲ ἐγωισμό, σὰν κοσμικοὶ ἄνθρωποι καὶ ὄχι σὰν γονεῖς ποὺ θὰ δοῦμε μὲ στοργὴ καὶ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον τί ἀρέσει στὸ παιδί, τί τοῦ ταιριάζει, τί θὰ τὸ βοηθήσει περισσότερο; Γινόμαστε συχνὰ κουραστικοὶ καὶ ἀνυπόφοροι, ὅταν ἀσχολούμαστε πιεστικὰ καὶ μὲ ἀσήμαντες ἀκόμη λεπτομέρειες, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε ἕνα πράγμα κυρίως νὰ μᾶς ἐνδιαφέρει: τὰ παιδιά μας νὰ γίνουν ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ. Ὁπωσδήποτε ὡς γονεῖς γιὰ ὅλα θὰ ἐνδιαφερθοῦμε καὶ γιὰ ὅλα θὰ ἔχουμε λόγο. Ὁ λόγος μας ὅμως δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἀπόλυτος οὔτε γιὰ τὰ μεγάλα θέματα, ὅπως π.χ. τὴν ἐπιλογὴ τοῦ τρόπου τῆς ζωῆς, τοῦ συντρόφου τῆς ζωῆς κ.λπ. 

Ἐλεύθεροι λοιπὸν καὶ ἀπὸ τὰ σχέδιά μας γιὰ τὰ παιδιά. Ἐλεύθεροι ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴ γονεϊκὴ μας ἰδιότητα. Ἂν θὰ γίνουμε γονεῖς... Πόσες φορὲς θὰ γίνουμε γονεῖς... Καὶ ἀκόμη· πόσο γονεῖς θὰ εἴμαστε... Ἂς μὴν ξεχνοῦμε ὅτι δὲν κάνουμε ἐμεῖς τὰ παιδιά. Τὰ παιδιὰ εἶναι τοῦ Θεοῦ καὶ ἀνήκουν πρῶτα σ’ Ἐκεῖνον. Αὐτὸν ἔχουν πατέρα καὶ τὴν Ἐκκλησία μητέρα. «Ἔχω τρία, τέσσερα, πέντε τοῦ Θεοῦ», ἔλεγαν οἱ παλαιότεροι καὶ αἰσθάνονταν εὐτυχισμένοι. Συγχρόνως ἡ αἴσθηση αὐτὴ τοὺς ἐλευθέρωνε ἀπὸ τὶς ἀπαιτήσεις τους, τοὺς ἐλευθέρωνε ἀπὸ τὸν ἑαυτό τους. Ὅλα εἶναι τοῦ Θεοῦ καὶ ὅλα στὸ Θεὸ ἀνήκουν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι μπορεῖ νὰ θέλουμε τὴν πρόοδο τῶν παιδιῶν μας γιὰ νὰ ὑπερασπιζόμαστε τὸ «ἐγώ» μας. «Πρόσεξε, μὴ μὲ ντροπιάσεις». «Πρόσεξε, νὰ τιμήσεις τὸ ὄνομα τῆς οἰκογένειάς μας». Μπορεῖ νὰ θέλουμε τὰ παιδιά μας νὰ εἶναι καλά, νὰ εἶναι στὸ δρόμο τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ τὰ ἔχουμε κοντά μας. Νὰ μᾶς ἐνδιαφέρει πιὸ πολὺ νὰ εἶναι ἠθικὲς προσωπικότητες, παρὰ νὰ εἶναι τέκνα τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἂν κάποτε μᾶς ποῦν ὅτι θέλουν νὰ δώσουν τὴ ζωή τους στὸ Θεό, ἴσως νὰ μὴν τὸ ἀντέξουμε. Οὔτε στὰ ναρκωτικά, ἀλλὰ οὔτε καὶ στὸ μοναστήρι. Μὴν τραβᾶμε στὰ ἄκρα, λέμε. Στὸ κέντρο νὰ μείνουνε, δηλαδὴ ὑποχρεωτικὰ δίπλα μας, ἀφοῦ ἐμεῖς θέλουμε νὰ εἴμαστε στὸ κέντρο. Μιὰ τέτοια ἐγωκεντρικὴ ἀγωγὴ εἶναι τελείως ἀνελεύθερη καὶ βασανίζει τὰ παιδιά. «Ἐμεῖς σᾶς μεγαλώσαμε γιὰ νὰ μᾶς φύγετε; Φτιάξαμε σπίτια γιὰ σᾶς, σᾶς ἐξασφαλίσαμε τὸ μέλλον σας. Τί θὰ γίνουν ὅλα αὐτά;». Καὶ λυποῦνται οἱ γονεῖς τὰ σπίτια ποὺ θὰ τοὺς μείνουν, καὶ ὄχι τὰ παιδιὰ ποὺ θὰ φύγουν συνοδευμένα ἀπὸ τέτοιους λόγους παραπόνου καὶ ὄχι ἀπὸ ὁλόψυχες εὐχές. Μπορεῖ νὰ συμβαίνει καὶ τὸ ἀντίθετο· νὰ θέλουν οἱ γονεῖς τὰ ἀνώτερα καὶ τὰ πνευματικότερα γιὰ τὰ παιδιά τους, ἀλλὰ πάλι γιὰ δική τους ἱκανοποίηση: «Ἀφοῦ ὁ πατέρας σου εἶναι ἱερέας καὶ ἐσὺ εἶσαι ὁ πρῶτος γιός, πρέπει καὶ σὺ νὰ γίνεις ἱερέας, νὰ συνεχίσεις τὴν ἱστορία τῆς ἱερατικῆς οἰκογένειάς μας». Καὶ αὐτὴ ἡ πρόταση μπορεῖ νὰ φανερώνει ἀπουσία ἐλευθερίας. Θὰ καταλήξουμε μὲ μερικὲς συμπερασματικὲς προτάσεις: 

Οἱ καλὲς προσπάθειες τῶν γονέων πολλὲς φορὲς δὲν φέρνουν τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα. 

Διότι: 

✦ Πιέζουν πολύ, καὶ τὰ παιδιὰ αἰσθάνονται ἀνελεύθερα.  

✦ Πιστεύουν ὅτι πρέπει νὰ πετύχουν τὰ πάντα μὲ τὶς δικές τους προσπάθειες, καὶ γι’ αὐτὸ συχνὰ ἀδημονοῦν, ἀγωνιοῦν, ἀπογοητεύονται, ἐνεργοῦν σπασμωδικά. 

 ✦ Ἀπαγορεύουν στὰ παιδιὰ νὰ ἁμαρτήσουν, ἐνῶ τὸ «ἐπιτρέπει» ὁ Θεός. 

 ✦ Παρουσιάζουν τὴν ἁμαρτία ἔτσι, ὥστε τὰ παιδιά, ὅταν πέσουν, νὰ σκέπτονται πιὸ πολὺ τὴν τιμωρία τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι τὸ ἔλεός Του. Καὶ γι’ αὐτὸ ἀντὶ νὰ ἐπιστρέφουν μὲ μετάνοια, ἀπομακρύνονται μὲ ἀπιστία. Τὰ παιδιὰ ἔχουν ἀνάγκη νὰ τοὺς δείξουμε ἕνα Θεὸ πατέρα στοργικὸ καὶ ὄχι ἕνα δυνάστη, ποὺ διαρκῶς τοὺς θέτει περιορισμοὺς καὶ ἀπαγορεύσεις καὶ εἶναι ἕτοιμος νὰ πατάξει ἀμέσως κάθε παράβαση.  

✦ Λησμονοῦν ὅτι τὰ παιδιὰ εἶναι τοῦ Θεοῦ. 

✦ Ἀγνοοῦν τὴ δύναμη τῆς προσευχῆς. Εἶναι ἀναγκαῖο νὰ καταλάβουμε καλὰ ὅτι: 

✦ Λίγα λεπτὰ προσευχῆς, μὲ πίστη θερμή, εἶναι ἀποτελεσματικότερα ἀπὸ ὧρες πολλὲς χρήσιμων συμβουλῶν καὶ ὀρθῶν νουθεσιῶν. 

 ✦ Τὰ παιδιὰ βλέπουν περισσότερο τὴ ζωή μας ἀπ’ ὅσο ἀκοῦν τὴ συμβουλή μας. 

 ✦ Μόνο ὅταν ἡ ἀγάπη μας συγκινεῖ τὰ παιδιά μας, μόνο ὅταν ἡ ἐπιείκειά μας τὰ φιλοτιμεῖ, ἡ προσευχή μας τὰ συγκρατεῖ καὶ ἡ ζωή μας τὰ διδάσκει, μόνο τότε ἡ συμβουλή μας τὰ ὠφελεῖ. 

 ✦ Ὅταν δὲν σεβαστοῦμε τὴν ἐλευθερία τῶν παιδιῶν, τότε γιὰ νὰ τὴν ὑπερασπισθοῦν, θὰ θυσιάσουν τὰ πάντα, ἀκόμη καὶ ἐμᾶς. 

 ✦ Ὅσο περισσότερο σεβόμαστε τὴν ἐλευθερία τους, τόσο προθυμότερα μᾶς τὴν προσφέρουν καὶ εὔκολα ὑποτάσσονται.ΟΣΩΤΗΡ2098

''ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΑΩ ΣΠΙΤΙ !''

Αὐτὸ σημαίνει «Χαράλαμπος»: Νὰ λάμπεις ἀπὸ χαρά. Κι ὁ Χάρης, ποὺ ἤδη εἶχε τελειώσει τὴν Δ΄ Δημοτικοῦ καὶ πρώτη φορὰ ἦλθε φέτος στὴν κατασκήνωση, ἦταν ἕνα παιδὶ γεμάτο χαρά, σπιρτάδα, ὅλο ζωντάνια! Πρῶτος στὰ πειράγματα, εὔκολος στὶς γνωριμίες, θαρρετὸς στὸν λόγο καὶ πάντα χαμογελαστός, ἔκανε αἰσθητὴ τὴν παρουσία του ἀπὸ τὴν πρώτη κιόλας ἡμέρα. Ὁ Ὁμαδάρχης ποὺ τὸν ἀνέλαβε, κατάλαβε ὅτι δὲν θὰ ἦταν εὔκολη ὑπόθεση ἡ ἔνταξή του μέσα στὴν ὁμάδα καὶ ἡ πειθαρχία του σὲ κοινοὺς κανόνες. Ὡστόσο δὲν ἦταν οὔτε τὸ πρῶτο οὔτε τὸ τελευταῖο ζωηρὸ παιδὶ ποὺ εἶχε συναντήσει. Θυμήθηκε τὴ συμβουλὴ τοῦ Ἀρχηγοῦ, ποὺ εἶχε μεγάλη ἐμπειρία σὲ θέματα ἀγωγῆς: «Κάθε παιδὶ ἔχει τὰ δικά του χαρίσματα, κρύβει ἕναν πολύτιμο θησαυρό. Εὔκολα μποροῦμε νὰ τοῦ βάλουμε μία ἐτικέτα, νὰ τὸ χαρακτηρίσουμε “ζωηρὸ” ἢ “ἀτίθασο”, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴν ἀσχοληθοῦμε οὐσιαστικὰ μαζί του. Τὸ ζητούμενο ὅμως δὲν εἶναι νὰ βάλουμε κανόνες καὶ νὰ ἐπιτηροῦμε ἁπλὰ γιὰ νὰ δοῦμε ποιὸς τοὺς τηρεῖ καὶ ποιὸς παρεκκλίνει, ἀλλὰ νὰ πλησιάσουμε τὸ κάθε παιδὶ καὶ νὰ ἀνακαλύψουμε τὸν κρυμμένο θησαυρὸ τῶν χαρισμάτων του. Ἰδιαιτέρως ὀφείλουμε νὰ ἐνδιαφερθοῦμε γιὰ τὸ παιδὶ ποὺ δείχνει πιὸ ζωηρό, ὥστε νὰ διακρίνουμε τί εἶναι αὐτὸ ποὺ τὸ κάνει ἀπείθαρχο καὶ ἀναλόγως νὰ τὸ βοηθήσουμε»... «Καλὰ εἶναι ὅλα αὐτὰ στὴ θεωρία· στὴν πράξη νὰ δοῦμε τί θὰ γίνει μὲ τὸν Χάρη», σκέφτηκε ὁ Δημήτρης ποὺ τὸν ἀξίωνε ὁ Θεὸς καὶ φέτος νὰ προσφέρει ἐθελοντικὰ στὴν ἐκκλησιαστικὴ Κατασκήνωση τῆς περιοχῆς του. Ἔκανε τὸν σταυρό του καὶ καθὼς ἔγινε Ἁγιασμὸς τὴν πρώτη ἡμέρα τῆς Κατασκήνωσης, προσευχήθηκε μυστικὰ νὰ τὸν φωτίσει ὁ Θεὸς καὶ νὰ τὸν ὁδηγεῖ σὲ κάθε βῆμα... Οἱ μέρες κύλησαν εὐχάριστα, κι ἂς ἦταν μεγάλος ὁ κόπος γιὰ τὰ στελέχη τῆς Κατασκήνωσης. Ὁ Χάρης, τελικά, δὲν ἦταν τόσο δύσκολο παιδὶ ὅσο φαινόταν. Ὁ ὑπομονετικὸς Ὁμαδάρχης κατόρθωσε νὰ διοχετεύσει τὴ ζωηράδα τοῦ μικροῦ κατασκηνωτῆ στὶς ποικίλες δραστηριότητες ποὺ πρόσφερε τὸ καθημερινὸ πρόγραμμα. Συχνὰ τὸν ἔπαιρνε κοντά του σὲ διάφορες μικροδουλειὲς καὶ τὸν φιλοτιμοῦσε λέγοντάς του: «Χάρη, ἐσὺ εἶσαι τὸ δεξί μου χέρι. Χωρὶς ἐσένα, τί θὰ ἔκανα;»... Ἔφτασε λοιπὸν κι ἡ τελευταία ἡμέρα. Τί ἦταν ὅμως αὐτὸ ποὺ συνέβη στὸν μικρὸ Χαράλαμπο;... Τὸ πρόσωπό του σκοτείνιασε. Ἔχασε τὴ λάμψη τῆς χαρᾶς ποὺ ἀκτινοβολοῦσε. Τὰ παιδιὰ τὸν εἶδαν νὰ ἀπομονώνεται καὶ νὰ κλαίει. Τὸν πλησίασε ὁ καλὸς Ὁμαδάρχης: 

 –Τί συμβαίνει, Χάρη; Σὲ πείραξε κανείς;... Δὲν πῆρε ἀπάντηση. Ὁ Χάρης ἔκλαιγε ἀπαρηγόρητος. Κάποια στιγμὴ στράφηκε καὶ εἶπε: 

 –Κύριε, δὲν θέλω νὰ πάω σπίτι. Μπορῶ νὰ μείνω ἐδῶ νὰ σᾶς βοηθάω; 

 –Μά, κι ἐμεῖς θὰ φύγουμε, Χάρη. 

 –Νὰ ἔλθω μαζί σας. Δὲν θέλω νὰ πάω σπίτι. Στὸ σπίτι ὅλοι μὲ μαλώνουν. Ἡ μητέρα μου συνέχεια κάνει παρατηρήσεις κι ὁ πατέρας σταματᾶ νὰ φωνάζει, μόνο ὅταν εἶναι βραχνιασμένος. Δὲν τοὺς ἀντέχω!  

–Ἠρέμησε, Χάρη. Τὸ ἀπόγευμα ποὺ θὰ ἔλθουν οἱ γονεῖς σου νὰ σὲ πάρουν, θὰ φροντίσω νὰ εἶμαι μαζί σου γιὰ νὰ τοὺς μιλήσω. Θέλω νὰ τοὺς εὐχαριστήσω γιατί μὲ βοήθησες πολὺ ὅλες αὐτὲς τὶς μέρες. Τί εἴπαμε;... Ἐσὺ ἤσουν τὸ δεξί μου χέρι! Γιατί νὰ μὴ γίνεις καὶ τὸ δεξὶ χέρι τῶν γονέων σου;... Ἴσως δὲν ἔχουν καταλάβει ἀκόμη πόσα πράγματα μπορεῖς νὰ κάνεις. Σύντομα θὰ τὸ καταλάβουν...  

 Δὲν εἶναι ἀπίθανο, εἴτε ὡς γονεῖς εἴτε ὡς παιδαγωγοί, νὰ βρεθοῦμε ἀντιμέτωποι μὲ ζωηρὰ καὶ ἀτίθασα παιδιά. Μερικὰ παιδιά, εἴτε λόγῳ ἰδιοσυγκρασίας εἴτε ἐξαιτίας κάποιων ἐπιδράσεων ἀπὸ τὸ περιβάλλον τους, εἶναι ὑπερκινητικὰ καὶ δὲν συμμορφώνονται εὔκολα μὲ τὶς ἀπαιτήσεις τῶν μεγάλων. Κι ἂν οἱ μεγαλύτεροι φέρονται ἀπότομα καὶ βίαια σ’ ἕνα τέτοιο παιδί, ἐκεῖνο τότε ἀντιδρᾶ ἀκόμη περισσότερο καὶ δημιουργεῖται ἕνας φαῦλος κύκλος: Ὅσο μαλώνουν τὸ παιδί, τόσο πιὸ ἀντιδραστικὸ γίνεται κι ὅσο ἐκεῖνο ἀντιδρᾶ τόσο περισσότερο τὸ μαλώνουν. Ἀλλὰ πῶς μπορεῖ νὰ θεραπευθεῖ μιὰ τέτοια κατάσταση; Τὸ πρῶτο ποὺ χρειάζεται εἶναι νὰ ἀγαπήσουμε ξεχωριστὰ τὸ κάθε παιδί. Ἡ ἀγάπη μας δὲν πρέπει νὰ ἐξαντλεῖται μόνο στὰ εὐάγωγα παιδιὰ ποὺ ἀκολουθοῦν εὔκολα τὶς ὁδηγίες μας καὶ πειθαρχοῦν στοὺς κανόνες ποὺ ὁρίζουμε. 

Τὸ θέμα εἶναι νὰ ἀγαπήσουμε ἀκόμα καὶ τὰ παιδιὰ ποὺ μᾶς μιλοῦν μὲ αὐθάδεια, μᾶς προσβάλλουν καὶ δὲν ὑπακοῦν. 

Κάθε παιδὶ ἔχει μοναδικὴ ἀξία καὶ σπουδαῖα χαρίσματα καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ κατακρίνουμε ἀπὸ τὴν ἐξωτερική του συμπεριφορά. Ἄλλωστε συμβαίνει συχνὰ νὰ βλέπουμε παιδιὰ τὰ ὁποῖα μᾶς κούραζαν ὑπερβολικὰ μὲ τὴν ζωηράδα καὶ τὸν αὐθορμητισμό τους, ἀργότερα τὰ ἴδια νὰ μᾶς ἐκπλήττουν καὶ νὰ μᾶς χαροποιοῦν μὲ τὴν πρόοδο καὶ τὴν ἐξέλιξή τους. 

Ἂς μὴν ἀδικοῦμε λοιπὸν κανένα παιδί. Ὅλα δικαιοῦνται τὴν ἀγάπη μας. Γιὰ νὰ μὴ μένουμε ὅμως μόνο στὴν ἐπιφάνεια εἶναι ἀπαραίτητο κι ἕνα δεύτερο στοιχεῖο στὴν προσέγγιση τῶν ζωηρῶν παιδιῶν: Νὰ τὰ γνωρίσουμε βαθύτερα, νὰ διακρίνουμε τὰ χαρίσματά τους καὶ μὲ τέχνη καὶ διάκριση νὰ ἀξιοποιήσουμε τὸν δυναμισμό τους. Νὰ προσπαθήσουμε νὰ κατευθύνουμε τὴ ζωντάνια τους σὲ δημιουργικὲς δραστηριότητες καί, ὅταν ὅλοι τὰ κατηγοροῦν καὶ τὰ ἀπορρίπτουν ὡς τὰ «κακὰ παιδιά», ἐμεῖς νὰ τὰ βοηθήσουμε νὰ αἰσθανθοῦν ὅτι χαιρόμαστε τὴν παρουσία καὶ τὴ συνεργασία τους. Τέλος, ἕνας πρακτικὸς τρόπος γιὰ νὰ φιλοτιμήσουμε τὰ ζωηρὰ παιδιὰ εἶναι ὁ ἔπαινος. 

Ὁ ἔπαινος ὠφελεῖ πολὺ περισσότερο τὸ παιδὶ ἀπ’ ὅ,τι ἡ ἐπίπληξη καὶ ἡ τιμωρία. Ἂς φροντίζουμε λοιπὸν ἡ ἐπικοινωνία μας μὲ τὰ παιδιὰ νὰ μὴν ἐξαντλεῖται στὶς ἐπιπλήξεις, ἀλλὰ νὰ περιλαμβάνει τὸν δίκαιο ἔπαινο, τὴν ἀπαραίτητη ἐνθάρρυνση καὶ γενικότερα τὴν ἀνακάλυψη καὶ ἀνάδειξη τῶν θετικῶν στοιχείων τῆς προσωπικότητάς τους. Τὸ πιὸ σημαντικὸ βέβαια εἶναι νὰ ζητοῦμε τὴν Χάρι καὶ τὸν φωτισμὸ τοῦ Θεοῦ, διότι κάθε ψυχὴ εἶναι ἕνας ὁλόκληρος κόσμος καὶ τὸ νὰ δώσεις τὴν κατάλληλη ἀγωγὴ ἀποτελεῖ «τέχνη τεχνῶν καὶ ἐπιστήμη ἐπιστημῶν» ΟΣΩΤΗΡ2186

ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

                                

Ιδιαίτερη ὑπῆρξε ἡ ἀγάπη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς τὰ παιδιά. Μᾶς ἀναφέρουν οἱ ἱεροὶ Εὐαγγελιστὲς γιὰ τὶς μητέρες ποὺ προσέφεραν τὰ παιδιά τους νὰ τὰ εὐλογήσει, νὰ ἀκουμπήσει τὰ πανάγια χέρια του ἀκόμη καὶ στὰ βρέφη τους. Τόσος ὁ σεβασμός τους.

Μάλιστα σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς περιοδεῖες τοῦ Κυρίου, ὅταν οἱ μαθητὲς ἔσπευσαν νὰ τὰ ἐμποδίσουν

νὰ μὴν πλησιάσουν γιὰ νὰ μὴν Τὸν κουράσουν,

Ἐκεῖνος «ἠγανάκτησε» καὶ τοὺς παρατήρησε ἔντονα λέγοντας: «Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με,καὶ μὴ κωλύετε αὐτά· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Μάρκ. ι΄ 13-14). Ἀφῆστε τὰ  παιδιὰ νὰ ἔλθουν κοντά μου καὶ μὴν τὰ ἐμποδίζετε, διότι σ’ αὐτὲς τὶς μικρὲς καὶ ἀθῶες ὑπάρξεις ἀνήκει  ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Καὶ ἄλλοτε, ὅταν οἱ μαθητὲς ρώτησαν τὸν Κύριο

ποιὸς θὰ εἶναι ὁ μεγαλύτερος καὶ πλέον διακεκρι-

μένος στὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, Ἐκεῖνος φώναξε ἕνα παιδί, τὸ ἔβαλε ἀνάμεσά τους καὶ τοὺς εἶπε:

«Ἐὰν δὲν γίνετε σὰν τὰ παιδιά, δὲν θὰ εἰσέλθετε

στὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»(Ματθ. ιη΄ 1-2).

Ἡ προϋπόθεση γιὰ νὰ εἰσέλθουμε στὴ βασιλεία Του εἶναι νὰ γίνουμε σὰν τὰ παιδιά.

Γιατί ἄραγε; Τί ἔχουν τὰ παιδιά; Ποιὰ προσόντα ἔχει ἡ  παιδικὴ ἡλικία, ποὺ μᾶς εἶναι  ἀπαραίτητα γιὰ τὴν εἴσοδό  μας στὴ Βασιλεία τῶν οὐρανῶν;

Τὰ παιδιὰ διαθέτουν ἀθωότητα, καθαρότητα, ποὺ καθρεφτίζεται στὸ βλέμμα τους.

Δὲν βάζουν στὸ νοῦ τους πονηρία. Δὲν γνωρίζουν τὴν κακία, τὴ διαστροφὴ τοῦ ὕπουλου κόσμου. Δὲν ὑποπτεύονται τοὺς ἄλλους. Μὲ ἁπλότητα ἐκφράζουν ὅ,τι αἰσθάνονται  χωρὶς νὰ φοβοῦνται. Ὅ,τι νιώθουν, τὸ ἐξωτερικεύουν μὲ εὐθύτητα καὶ εἰλικρίνεια. Ἔχουν  αἰδώ, σεμνότητα, συστολή.

Ἔχουν ἀκόμη τὰ παιδιὰ ταπεινὸ φρόνημα. Πιστεύουν γιὰ  τὸν ἑαυτό τους πὼς εἶναι μικρὰ

καὶ ἀδύναμα. Γι’ αὐτὸ μὲ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη καταφεύγουν στοὺς γονεῖς τους, τοὺς μεγαλύτερους, καὶ ἀφήνονται ἐλεύθερα στὴ δική τους καθοδήγηση χωρὶς διαμαρτυρίες καὶ παράπονα. Εὔκολα ἀκοῦνε τὶς  συμβουλὲς τῶν μεγαλυτέρων,τῶν δασκάλων τους, ἀλλὰ καὶ  συχνὰ καὶ ἁπλὰ καταφεύγουν  στὴν προσευχὴ μὲ πίστη θερμὴ καὶ ἀφελότητα καρδίας. Ἡ ταπεινή τους καρδιὰ βρίσκει λόγια ποὺ συγκινοῦν τὸν ἐλεήμονα Θεὸ καὶ φέρνουν θαυμαστὰ  ἀποτελέσματα.

Δεῖγμα ὅμως κατεξοχὴν τῆς   ἀρετῆς τους εἶναι ἡ ἀνεξικακία τους.

Δὲν κρατοῦν κακία μέσα τους, ὅταν οἱ γονεῖς τὰ  μαλώσουν. Ὡραῖα σχολιάζει ὁ ἱερὸς ἑρμηνευτής: «Παιδίον οὔτε μνησικακεῖ, οὔτε μαστιζόμενον παρὰ τῆς μητρὸς ἀφίσταται». Τὰ παιδιὰ δὲν ἔχουν φωλιασμένο στὴν ψυχή τους μίσος ἢ ἐκδικητικότητα. Ἡ ἀνεξικακία τους τὰ κάνει νὰ ξεχνοῦν ἀμέσως ὁποιοδήποτε κακὸ

ἔπαθαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Συγχωροῦν εὔκολα καὶ συνεχίζουν μὲ χαμόγελο καὶ ἁγνὴ χαρὰ τὸ παιχνίδι τους, τὴ  ζωή τους.

Νά λοιπὸν γιατί ὁ Κύριός μας ἀγαποῦσε τὰ παιδιά, τὰ εὐλογοῦσε μὲ ὅλη Του τὴ στοργή, τὰ ἀγκάλιαζε ἐκδηλώνοντας τὴν ἀπέραντη ἀγάπη Του καὶ τὰ προέβαλε  ὡς ὑπόδειγμα πρὸς ὅλους μας γιὰ τὴν εἴσοδό μας στὴν  οὐράνια Βασιλεία.

Βέβαια πρέπει νὰ σημειώσουμε πὼς οἱ ἀρετὲς τῶν

παιδιῶν ποὺ προαναφέραμε εἶναι φυσικές. Ἐπειδὴ

ὅμως καὶ αὐτὰ εἶναι ἀπόγονοι τοῦ Ἀδάμ, ἔχουν ροπὴ πρὸς τὸ κακό, τὴν ἁμαρτία. Βλέπουμε ἄλλωστε νὰ μὴ λείπουν τὰ «ἀγκάθια» οὔτε ἀπὸ αὐτὰ, οἱ παιδικὲς ἀδυναμίες, τὰ ἐλαττώματα τῆς ζήλειας, τοῦ πείσματος κ.ἄ.

Ὅλα αὐτὰ ὅμως δὲν ἀναιροῦν τὴ φυσική τους ἀθωότητα καὶ ἀνεξικακία.

Κάθε φορὰ ποὺ συναναστρεφόμαστε μὲ παιδιά, ἂς

ἀφήνουμε τὸ παράδειγμά τους νὰ μᾶς μιλᾶ, νὰ μᾶς διδάσκει, νὰ μᾶς βάζει σὲ σκέψεις καὶ ἀποφάσεις σοβαρὲς γιὰ τὴ ζωή μας. Νὰ γινόμαστε παιδιὰ ὄχι στὸ  μυαλὸ ἀλλὰ στὴν καρδιά, γιὰ νὰ εἶναι ἄδολη καὶ ἄκακη (πρβλ. Α΄ Κορ. ιδ΄ 20).

Μποροῦμε, ἀρκεῖ νὰ τὸ θελήσουμε!

ΟΣΩΤΗΡ2062

Δὲν θέλουμε πιὰ ἄλλο παιδὶ

 Ὅποιος τολμᾶ, βλέπει θαύματα

Δὲν πρέπει νὰ μᾶς φοβίζουν οἱ δυσ­κολίες· καθετὶ μεγάλο καὶ ὡραῖο εἶναι δύσκολο.

Ἀξίζει κάθε θυσία, προκειμένου νὰ χαρίζουμε τὸ δῶρο τῆς ζωῆς, νὰ ἔρχονται

καὶ ἄλλοι ἄνθρωποι στὸν κόσμο, προορισμένοι νὰ ζήσουν στὴν αἰωνιότητα.

Δὲν μποροῦμε νὰ ἀρνούμαστε τὴν εὐ­λογία τοῦ Θεοῦ.

Αὐτὰ λέγαμε στὰ τρία προηγούμενα

ἄρθρα, ποὺ σκοπὸ εἶχαν νὰ στηρίξουν

τοὺς γονεῖς στὴ μεγάλη ἀποστολή τους

νὰ φέρουν παιδιὰ στὴ ζωή.

Εἶναι ὀρθὰ καὶ ἀληθινὰ ὅλα αὐτά. Καὶ

ὅταν μὲ νηφάλια σκέψη τὰ ἐξετάζουμε,

παίρνουμε θάρρος καὶ νιώθουμε δυνατοὶ καὶ ἕτοιμοι νὰ προχωρήσουμε. Ὅμως

ἄλλο εἶναι νὰ τὰ διαβάζουμε στὸ χαρτὶ

καὶ ἄλλο νὰ τὰ παλεύουμε μὲ ἱδρώτα καὶ

αἷμα κάθε μέρα. Στὴν πράξη, στὴν ἀντιμετώπιση τῶν ἀλλεπάλληλων προβλημάτων ποὺ καθημερινὰ παρουσιάζονται,διατρέχουμε τὸν κίνδυνο νὰ λυγίσουμε.

Πολὺ περισσότερο στὴ σημερινὴ ἐποχή, ποὺ τὰ προβλήματα παρουσιάζονται

πολὺ συχνότερα καὶ εἶναι πιὸ δύσκολα

καὶ βασανιστικά. Λύσεις δὲν βρίσκονται.

Καμιὰ συμπαράσταση, καμιὰ διευκόλυνση, μόνον ἔξοδα, ἀδιέξοδα, ὁλοένα μεγαλύτερα βάρη καὶ ὑποχρεώσεις, ἀγωνία καὶ ἄγχος. Καὶ ὅποιος παρ’ ὅλα αὐτὰ

τολμᾶ, εἶναι τρελὸς γιὰ τὸν κόσμο, συχνὰ

μάλιστα δέχεται τὴν ἀπόρριψη ἀκόμη καὶ

τῶν ἀνθρώπων τοῦ στενοῦ περιβάλλοντός του.

Ἀλλὰ ἂς μὴν ἐπηρεαζόμαστε ἀπὸ τὸ

ὀλέθριο φρόνημα τοῦ κόσμου. «Ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται» (Α΄ Ἰω.

ε΄ 19). Ὁ κόσμος βρίσκεται κάτω ἀπὸ τὴν

ἐξουσία τοῦ διαβόλου. Χάνεται μέσα στὴ

ματαιότητά του. Βυθίζεται στὴν ἁμαρτία, πορεύεται τὴν ὁδὸ τῆς ἀπωλείας καὶ

πραγματικὴ χαρὰ δὲν ἔχει.

«Ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ, ἵνα εἰδῶμεν τὰ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν» (Α΄ Κορ. β΄ 12). Δὲν πορευόμαστε στὴ ζωή μας μὲ τὴ νοοτροπία

τοῦ κόσμου ποὺ ζεῖ μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό.

Προχωροῦμε μὲ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καὶ

ἔτσι ἀπολαμβάνουμε τὰ μεγάλα δῶρα

ποὺ μᾶς χαρίζει ὁ Θεός. Ὁ κόσμος μᾶς

θεωρεῖ ἀκραίους, ὑπερβολικούς, ἀνόητους καὶ τρελούς. «Ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν» (Α΄ Κορ. δ΄ 10).

Ἂν ὅμως ἀποφασίσουμε νὰ πορευθοῦμε μὲ τὸν Χριστό, τότε Ἐκεῖνος μᾶς ἀναλαμβάνει. Ἐκεῖνος ποὺ δίνει τὴ ζωή, Ἐκεῖνος καὶ τὴ συντηρεῖ. Ἐκεῖνος ποὺ τρέφει τὰ κτήνη τοῦ ἀγροῦ, Ἐκεῖνος ποὺ  φροντίζει τὰ μικρὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ

καὶ στολίζει τὰ λουλούδια τοῦ ἀγροῦ,

δὲν μπορεῖ νὰ ἀφήσει τὰ παιδιά του, τὸν

ἄνθρωπο ὁ ὁποῖος φέρει μέσα του τὴ δική Του εἰκόνα καὶ στὸν ὁποῖο ἀνέθεσε

νὰ κυριεύει «τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης

καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ πάν­

των τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς...»(Γεν. α΄ 28).

Γι’ αὐτὸ καὶ ἀπευθύνεται σ’ ἐκείνους

ποὺ τολμοῦν καὶ προχωροῦν στὴν ἀπόκτηση παιδιῶν καὶ τοὺς λέγει: Μὴ φοβάστε, «πολλῶν στρουθίων διαφέρετε

ὑμεῖς» (Ματθ. ι΄ 31). Ἐσεῖς οἱ ἄνθρωποι

διαφέρετε καὶ εἶστε ἀσύγκριτα ἀνώτεροι

ἀπὸ πολλὰ σπουργίτια. Καὶ ἀφοῦ καὶ ἐκεῖνα τὰ φροντίζω καὶ τὰ διατηρῶ στὴ

ζωή, δὲν θὰ φροντίσω ἐσᾶς καὶ τὰ παιδιά σας; Λοιπόν; «Μὴ μεριμνᾶτε» (Ματθ.ς΄ 25). Μὴν καταλαμβάνεσθε ἀπὸ ἀγωνιώδεις φροντίδες καὶ μέριμνες βασανιστικές, ποὺ ταλαιπωροῦν τὴν ψυχή σας καὶ σᾶς ἀφαιροῦν τὸν ὕπνο. 

Καμιὰ ἀγωνία, καμιὰ ταραχή, κανένας φόβος.

Ὅταν θέλησε νὰ μᾶς διδάξει τὴν πατρική του πρόνοια καὶ θαυμαστὴ ἀγάπη καὶ φροντίδα καὶ γιὰ τὶς λεπτομέρειες τῆς ζωῆς μας, μᾶς διαβεβαίωσε ὅτι γνωρίζει πόσες ἀκριβῶς εἶναι οἱ τρίχες τῆς

κεφαλῆς μας! «Ὑμῶν καὶ αἱ τρίχες τῆς

κεφαλῆς πᾶσαι ἠριθμημέναι εἰσί», εἶπε

(Ματθ. ι΄ 30). Ἐμεῖς δὲν γνωρίζουμε τὸν

ἀριθμό τους. Ἐκεῖνος τὸν γνωρίζει. Ἐμεῖς

δὲν ἐνδιαφερόμαστε ἂν πέσει κάποια

τρίχα ἀπὸ τὸ κεφάλι μας. Ἐκεῖνος τὸ βλέπει. Ἐνδιαφέρεται δηλαδὴ καὶ γιὰ τὰ πιὸ

λεπτομερειακὰ θέματα τῆς ζωῆς μας, γιὰ

τὰ ὁποῖα ἐμεῖς δὲν ἐνδιαφερόμαστε. Τόσο πολὺ προχωρεῖ στὴν ἐνασχόληση μὲ

τὰ προβλήματά μας.

Πολλοὶ λένε, «δὲν ἀντέχουμε ἄλλο παι­δί». Ἀλλὰ γνωρίζει ὁ Θεός. Ἂν δὲν ἀντέχετε, δὲν θὰ δώσει. Ἂν δώσει, μαζὶ θὰ  δώσει καὶ τὴ δύναμη νὰ τὸ σηκώσετε.

Δὲν κάνει λάθη ὁ Θεός. Δὲν ἀγνοεῖ τὶς

ἀντοχές μας οὔτε μᾶς ἀφήνει στὶς δυνάμεις μας. Καὶ ὅλα πρὸς τὸ συμφέρον

μας τὰ ὁδηγεῖ, πρὸς τὸ αἰώνιο συμφέρον μας. Ὅλα γιὰ τὴν εὐτυχία μας τὰ

ἐργάζεται, γιὰ τὴν αἰώνια εὐτυχία μας.

Γιατὶ εἶναι παντογνώστης καὶ παντοδύναμος καὶ πανάγαθος πατέρας ὁ Θεός.

Ὡς παντογνώστης γνωρίζει τὶς ἀντοχές

μας, ὡς παντοδύναμος τὶς αὐξάνει θαυμαστά, ὡς πανάγαθος μᾶς ὁδηγεῖ ἀποβλέποντας πάντοτε στὸ καλό μας. Καὶ

ἂν Ἐκεῖνος μᾶς διαβεβαιώνει ὅτι ἀριθμεῖ

τὶς τρίχες τῆς κεφαλῆς μας, πῶς θὰ Τοῦ

ἀπαγορεύσουμε νὰ κανονίσει ἐλεύθερα

τὸν ἀριθμὸ τῶν παιδιῶν μας; Ἂν μᾶς διαβεβαιώνει ὅτι ἀσχολεῖται καὶ μὲ τὰ πιὸ

μικρὰ θέματα τῆς ζωῆς μας, πῶς δὲν θὰ

Τοῦ ἐμπιστευθοῦμε τὰ μεγαλύτερα;

Ὅσοι προχώρησαν στὸ μεγάλο θέμα

τῆς ἀποκτήσεως παιδιῶν μὲ ὑπακοὴ

στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ πλήρη ἐμπιστοσύνη στὴ συμπαράσταση, τὴν πρόνοια καὶ προστασία του, ὅσοι τόλμησαν,

εἶδαν θαύματα στὴ ζωή τους. Εἶδαν τὴν

φανερὴ προστασία του, ἔζησαν ζωντανὴ τὴν παρουσία του. Κουράσθηκαν βέβαια, πέρασαν ἴσως δυσκολίες πολλὲς

καὶ πάλεψαν σκληρά. Στὸ τέλος ὅμως

βγῆκαν νικητές. Καὶ χάρηκαν τὴ νίκη

τους, ὅπως εἶχαν χαρὰ καὶ στὸν ἀγώνα

τους. Ὅλα τὰ σήκωσαν μὲ πίστη, ὅλα

τὰ πέρασαν μὲ ὑπομονή, καὶ ὁ ἀγώνας

τους καὶ ἡ ὑπομονή τους στόλισαν μὲ χάρη πολλὴ τὴν ψυχή τους, ἔφεραν εὐλογίες στὸ σπίτι τους. «Τὰ οἰκονομικά μας

πήγαιναν ὅλο καλύτερα ὅσο ἀποκτούσαμε παιδιά», λένε μὲ θαυμασμὸ πολλοὶ ἀπὸ αὐτούς. «Κάθε νέο παιδὶ ἔφερνε  καινούργια εὐλογία στὸ σπίτι μας». «Καὶ

τὸ τελευταῖο μᾶς πῆρε ὅλα τὰ προβλήματα».

Ἔτσι πέρασαν τὴ ζωή τους, μὲ ἥσυχη

τὴ συνείδηση, μὲ ἀνάπαυση μέσα στὸν

κόπο τους, μὲ πρόθυμη ἄρση τοῦ σταυροῦ τους, μὲ τὴ χαρὰ τῆς ἀναστάσεως

στὶς ψυχές τους. Καὶ εἶδαν τέκνα καὶ τέκνα τέκνων καὶ εὐλογήθηκε τὸ σπίτι τους

καὶ προχώρησε μέσα στὸ φῶς καὶ στὴ

χαρὰ τοῦ Θεοῦ ἡ ζωή τους.ΟΣΩΤΗΡ2053

Ὅταν τὸ παιχνίδι γίνεται ἐξάρτηση…

Ο ΣΩΤΗΡ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 9, 2019

«Ἐλάχιστα εἶναι σήμερα τὰ παιδιὰ ποὺ δὲν ἔχουν περάσει ὧρες ἐπὶ ὡρῶν μπροστὰ στὴν ὀθόνη τοῦ ὑπολογιστῆ παίζοντας ἕνα ἀπὸ τὰ ἑκατοντάδες videogames (βιντεοπαιχνίδια). Τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἀπευθύνονται κυρίως στὰ ἀγόρια σχολικῆς ἡλικίας.

Ὁλοένα καὶ περισσότερα μικρὰ παιδιὰ καὶ ἔφηβοι ἐπιλέγουν σήμερα νὰ μένουν στὸ σπίτι προκειμένου νὰ παίξουν αὐτὰ τὰ παιχνίδια στὸ Διαδίκτυο… Καὶ μπορεῖ νὰ ὀνομάζονται παιχνίδια, δὲν εἶναι ὅμως καθόλου ἀθῶα, ἀφοῦ σὲ πολλὲς περιπτώσεις προκαλοῦν ἐξάρτηση… Μάλιστα, ἐνῶ οἱ γονεῖς βάζουν ὅρια, ὁ ἐθισμὸς αὐξάνεται, ὅπως ἐξηγεῖ στὸ CNN Greece ὁ Δρ Κωνσταντῖνος Σιῶμος, ψυχίατρος παιδιῶν καὶ ἐφήβων καὶ πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Μελέτης τῆς Διαταραχῆς Ἐθισμοῦ στὸ Διαδίκτυο.

Τὸ θέμα ἀπασχόλησε καὶ τὴν πρώτη μέρα τοῦ διεπιστημονικοῦ Συνεδρίου μὲ θέμα “Τεχνολογικὲς Ἐξελίξεις καὶ Δικαιοσύνη”, ποὺ διοργανώθηκε ἀπὸ τὴν Εἰσαγγελία τοῦ Ἀρείου Πάγου σὲ συνεργασία μὲ τὴν Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία Μελέτης τῆς Διαταραχῆς Ἐθισμοῦ στὸ Διαδίκτυο καὶ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Κέντρου Μελέτης τοῦ Ἐγκλήματος (5 καὶ 6 Ἀπριλίου 2019).

Τὸν Ἰούνιο τοῦ 2018 ὁ Παγκόσμιος Ὀργανισμὸς Ὑγείας ἀναγνώρισε τὸν ἐθισμὸ στὰ videogames ὡς ψυχικὴ διαταραχή, συμπεριλαμβάνοντάς τον στὸν ἐπίσημο κατάλογο ὅλων τῶν ἀσθενειῶν μὲ τὴν ὀνομασία “διαταραχὴ ἠλεκτρονικοῦ παιχνιδιοῦ” (Gaming Disorder)…

Οἱ ἀρνητικὲς συνέπειες, ὅπως σὲ ὅλα τὰ εἴδη ἐθισμοῦ, εἶναι πολὺ σοβαρές: Τὸ ἐξαρτημένο παιδὶ ἀποδιοργανώνεται σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα… Σύμφωνα μὲ ἔρευνα… οἱ Ἕλληνες εἶναι οἱ πιὸ ἐθισμένοι στὸ Διαδίκτυο μεταξὺ τῶν λαῶν τῆς Εὐρώπης, μετὰ τοὺς Βρετανούς, καὶ ἡ ἐμμονὴ στὰ ἠλεκτρονικὰ παιχνίδια καὶ εἰδικὰ στὸ Fortnite εὐθύνεται σὲ ποσοστὸ 72,1% γιὰ τὴν πτώση τῆς σχολικῆς ἐπίδοσης μεταξὺ τῶν ἐφήβων… Τὸ παιχνίδι ἀποκτᾶ ὁλοένα καί μεγαλύτερη προτεραιότητα στὴ ζωή, στὸ σημεῖο ποὺ νὰ ἔρχεται πρῶτο ἔναντι τῶν ἄλλων ἐνδιαφερόντων… Τὸ παιδὶ ἐφόσον ἀναγκαστικὰ βρεθεῖ ἐκτὸς σπιτιοῦ… θὰ πιέζει νὰ ξαναπάει στὸ σπίτι ἢ νὰ ξαναπάρει τὸ τάμπλετ στὰ χέρια του ἣ τὸ κινητό. Θὰ παρατήσει τὰ σπόρ, τὰ χόμπυ, τὶς ἐξόδους» («cnn.gr» 10-4-2019).

Ἀσφαλῶς ὅσοι γονεῖς ἔχουν παιδιὰ σὲ ἐφηβικὴ ἡλικία, ζοῦν τὸ πρόβλημα αὐτὸ τοῦ ἐθισμοῦ σὲ καθημερινὴ βάση. Βέβαια σὲ κάποιες περιπτώσεις ἔχουν κι αὐτοὶ τὴν εὐθύνη τους, μιὰ εὐθύνη ποὺ ξεκινᾶ ἀπὸ παλιότερα, ὅταν τὰ παιδιά τους ἦταν πιὸ μικρά, καὶ οἱ γονεῖς γιὰ νὰ ἔχουν τὴν ἡσυχία τους, τὰ ἄφηναν ἀνεξέλεγκτα μπροστὰ σὲ ἕναν ὑπολογιστή. Ἔτσι, τώρα ποὺ τὰ παιδιὰ ἔγιναν ἔφηβοι, οἱ γονεῖς δὲν μποροῦν πλέον νὰ βάλουν σ’ αὐτὰ κανόνες καὶ χρονικὰ ὅρια.

Τὸ πρῶτο λοιπὸν ποὺ ὀφείλουν νὰ κάνουν οἱ γονεῖς, εἶναι νὰ προλαβαίνουν τὸ πρόβλημα ὅταν τὰ παιδιά τους εἶναι ἀκόμη μικρά. Φυσικὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον αὐτό· ἀπαιτεῖται καὶ νὰ ἐλέγχουν τὴν ποιότητα τῶν παιχνιδιῶν καὶ νὰ ἐξηγοῦν στὰ παιδιά τους τὶς συνέπειες τοῦ ἐθισμοῦ στὰ παιχνίδια αὐτά…

Ἀκόμη εἶναι σημαντικὸ νὰ ἐξασφαλίζουν οἱ γονεῖς γιὰ τὰ παιδιά τους χρόνο καὶ γιὰ ἄλλου εἴδους δραστηριότητες. Νὰ τὰ κατευ­θύνουν σὲ δημιουργικὲς ἀπασχολήσεις, ἀ­θλητισμό, μουσική, ἐπισκέψεις, ἐκδρομές, ἐπικοινωνία μὲ φίλους, καὶ πολὺ περισσότερο σὲ δραστηριότητες τῶν Κατηχητικῶν Σχολείων καὶ τῶν Χριστιανικῶν Ὁμάδων. Ἡ ἀγωγὴ τῶν παιδιῶν μας θέλει καὶ κόπο καὶ χρόνο καὶ θυσίες, καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα παράδειγμα καὶ προσευχή.

ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΜΕ ΑΛΛΟ ΠΑΙΔΙ !

Α. Μὴ μᾶς φοβίζουν οἱ δυσκολίες 

 Κυλάει ἤρεμα ἡ ζωὴ τοῦ νέου ζευγαριοῦ. Ξεκίνησαν τὴν κοινή τους πορεία μὲ τὴν εὐλογία τῆς Ἐκκλησίας καὶ μὲ τὶς εὐχὲς τῶν γονέων τους, μὲ τὴ συμπαράσταση τῶν συγγενῶν καὶ φίλων τους, ποὺ συμμετεῖχαν ὁλόκαρδα στὴ χαρά τους, στὸ πρῶτο τους ξεκίνημα, ἐκεῖ στὸ ναὸ τοῦ Θεοῦ, ὅπου ὅλα ἦταν ὄμορφα, λαμπρά, εὐλογημένα. 

 Σὲ λίγο οἱ νέοι σύζυγοι ἔγιναν γονεῖς. Εὐχαρίστησαν τὸν Θεό, δόξασαν τὸ ὄνομά του γιὰ τὸ μεγάλο του δῶρο, ποὺ ὅταν γιὰ πρώτη φορὰ τὸ εἶδαν, τὰ μάτια τους δάκρυσαν καὶ σκίρτησε ἡ καρδιά τους. 

 Καὶ ὅταν τὸ πῆραν νὰ τὸ κρατήσουν, ἔτρεμαν τὰ χέρια τους, ἂν καὶ ἦταν τόσο μικρό, τόσο ἐλαφρὺ ἀκόμη!... Νόμιζαν πὼς κρατοῦσαν στὶς χοῦφτες τους ὅλο τὸν κόσμο! 

«Αὐτὸ εἶναι κάτι ὑπέροχο, κάτι θεϊκό!» εἶπε ἕνας πατέρας μόλις ἀπέκτησε τὸ πρῶτο του παιδί. 

 Κάτι θεϊκό. Ναί, δὲν εἶναι καρπὸς μόνο τῆς δικῆς τους ἀγάπης. 

Τὸ παιδὶ ποὺ κρατοῦν στὰ χέρια τους εἶναι καρπὸς καὶ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Δῶρο δικό του. Τοὺς ἐμπιστεύθηκε κάτι ποὺ ἀξίζει πιὸ πολὺ ἀπ’ ὅλο τὸν κόσμο. Μιὰ ἀνθρώπινη ὕπαρξη, ποὺ κλείνει μέσα της τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, μιὰ ἀθάνατη ψυχή, ποὺ τὴν ἀξία της δὲν ἰσοφαρίζει ὅλος ὁ κόσμος! 

 Καὶ τὸ θαῦμα ἐπαναλήφθηκε. Ἦλθε ἀδελφάκι, καὶ ἦταν πολὺ χαριτωμένα τὰ δυό, ὅταν παῖζαν μαζί, ὅταν γελοῦσαν καὶ ὅταν μάλωναν ἀκόμη. 

Γιατί ἦταν τόσο ἀθῶα τὰ μαλώματά τους, ποὺ τὰ ξεχνοῦσαν γρήγορα, ὥστε οὔτε νὰ συγχωρεθοῦν δὲν χρειαζόταν. 

Καὶ ἔπαιζαν πάλι ἀνέμελα μαζί, μέχρι τὸ ἑπόμενο ἐπεισόδιο... Ὅμως τὰ παιδιὰ ὅσο χαριτωμένα καὶ ἂν εἶναι, ὅσο καὶ ἂν γεμίζουν μὲ χαρὰ τὸ σπίτι μας καὶ τὴν καρδιά μας, ὅσο καὶ ἂν δίνουν νόημα καὶ προοπτική, διάρκεια καὶ συνέχεια στὴ μικρή μας ζωή, ἔχουν κόπο, θέλουν φροντίδα, ἀπαιτοῦν θυσίες. 

Κάποτε λυγίζουν οἱ γονεῖς κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τῆς εὐθύνης καὶ εἶναι ὧρες ποὺ αἰσθάνονται πιὸ πολὺ τὸν κόπο παρὰ τὴ χαρὰ ποὺ δίνουν τὰ παιδιά. 

 Καὶ ὅταν τὰ παιδιὰ δὲν εἶναι δύο ἢ τρία, ἀλλὰ συμβαίνει νὰ εἶναι καὶ περισσότερα, τότε ὁ κόπος γίνεται μεγαλύτερος καὶ κάποιος δισταγμὸς κυριαρχεῖ στὶς καρδιές· τί θὰ κάνουμε στὴ συνέχεια; Ἐκεῖ ποὺ ὑπῆρχε λαχτάρα, τώρα ὁ φόβος κυριαρχεῖ. 

Ἐκεῖ ποὺ συγκινοῦσε ἡ θερμὴ προσδοκία, τώρα μιὰ ἀρνητικὴ διάθεση ἐπικρατεῖ. Ὄχι πιὰ ἄλλο παιδί, ὄχι! Δὲν ἀντέχουμε ἄλλο. 

 Δυστυχῶς αὐτὴ ἡ νοοτροπία ἐπικρατεῖ πλέον καὶ ἡ σύγχρονη οἰκογένεια μένει στὸ ἕνα παιδί, τὸ πολὺ στὰ δυό. Μετά, τέλος. Γιὰ τοὺς περισσότερους νέους γονεῖς δὲν συζητεῖται τὸ θέμα. 

Καὶ αὐτοὶ ἀκόμη ποὺ ὁμολογοῦν ὅτι τὰ παιδιὰ δίνουν εὐτυχία καὶ χαρά, καὶ αὐτοὶ ποὺ παραδέ- χονται ὅτι τὰ παιδιὰ ἀναπτύσσονται καλύτερα, γίνονται κοινωνικότερα καὶ διαμορφώνουν ἄρτιο χαρακτήρα ὅταν εἶναι περισσότερα, καὶ αὐτοὶ δὲν προχωροῦν. 

 Τὸ θεωροῦν ὑπερβολικὸ καὶ παράτολμο. Μάλιστα στὶς δύσκολες συνθῆκες τοῦ σημερινοῦ κόσμου, πολὺ δὲ περισσότερο στὶς συνθῆκες ποὺ διαμόρφωσε ἡ οἰκονομικὴ κρίση, ἡ ὁποία δοκιμάζει τελευταῖα τὴν πατρίδα μας. 

 Χωρὶς ἀμφιβολία οἱ συνθῆκες εἶναι πολὺ δύσκολες, οἱ ἀπαιτήσεις γιὰ μιὰ καλὴ κατοικία, γιὰ τὴν ὑπεύθυνη ἀγωγὴ καὶ ἄρτια μόρφωση τῶν παιδιῶν καὶ ἀργότερα γιὰ τὴν ἀποκατάστασή τους εἶναι με- γάλες, ὁ τρόπος ζωῆς, στὶς σύγχρονες μάλιστα μεγαλουπόλεις, ἐξουθενωτικός. 

 Στὶς περισσότερες περιπτώσεις φαίνεται πὼς εἶναι ἀναγκαῖο νὰ ἐργάζεται καὶ ἡ μητέρα. Πῶς ὅμως νὰ τὰ προλάβει ὅλα; Σὲ πόσα μπορεῖ νὰ τὴν βοηθεῖ ἢ καὶ νὰ τὴν ἀναπληρώνει ὁ σύζυγος, ποὺ κάποτε ψάχνει νὰ βρεῖ καὶ δεύτερη ἐργασία, γιὰ νὰ τὰ βγάλουν πέρα; 

Καὶ ἂν δὲν βρίσκεται ἐργασία ἐπαρκὴς νὰ καλύπτει στοιχειωδῶς τὰ ἔξοδα; Πῶς νὰ ἀντέξει ἡ σκέψη τους ἀκόμη ἕνα παιδί; 

 Μάλιστα. Δυσκολίες ὅλα αὐτά. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ὑποχωροῦμε μπροστὰ στὶς δυσκολίες. Δὲν πρέπει νὰ ψάχνουμε μόνο τὸ εὔκολο στὴ ζωή μας. Ποτὲ δὲν γίνεται κάτι μεγάλο χωρὶς κόπο καὶ θυσίες, χωρὶς τόλμη καὶ αὐταπάρνηση. Καὶ ἐπίσης· δὲν εἶναι μόνο τώρα οἱ δυσκολίες. Παλαιότερα τὰ πράγματα ἦταν πιὸ δύσκολα. 

Δὲν ὑπῆρχαν μεγαλύτερες ἀνέσεις τότε, περισσότερες δυνατότητες, ἀφθονότερες παροχές. Πῶς μᾶς μεγάλωσαν οἱ γονεῖς μας; 

 Πῶς πάλεψαν καὶ νίκησαν στὴ ζωή; 

Πόσα στερήθηκαν γιὰ νὰ ἔχουμε ἐμεῖς τὰ ἀναγκαῖα; Πῶς δὲν λύγισαν μπροστὰ στὸ καθῆκον; Ὁ ἀγώνας τους νὰ μείνουν ἀκέραιοι, νὰ βαδίσουν σύμφωνα μὲ τὴ φωνὴ τῆς συνειδήσεώς τους, νὰ πορευθοῦν κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, βοήθησε καὶ ἔγιναν ἄνθρωποι ὁλοκληρωμένοι, ζηλευτοὶ μέσα στὴ φτώχεια τους πολλοί, χαρούμενοι, εἰρηνικοὶ καὶ ἰσορροπημένοι. Τὰ ὑλικὰ τὰ εἶχαν ὅλα λιγοστά. Τὰ πλούτη τους ἦταν πνευματικά. Εἶχαν ἀρετή, εἶχαν ἀλληλεγγύη, μὲ τὸν τρόπο τους ἔκαναν τὴν κοινωνία τους ἀληθινὴ καὶ ἀνθρώπινη. Ἐκεῖνοι μὲ στερήσεις καὶ φτώχεια μεγάλωσαν πολλὰ παιδιά. 

Οἱ σύγχρονοι μὲ πολὺ περισσότερες δυνατότητες γιατί δὲν ἀντέχουμε τὰ λίγα; Ἐκεῖνοι ἦταν εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὴ ζωή τους. Ἐμᾶς ὅλα μᾶς φταῖνε. 

Ζοῦμε ἀνειρήνευτοι, ἀνικανοποίητοι, γεμάτοι στενοχώριες καὶ ἄγχος. Διότι τὰ λογαριάζουμε ὅλα μὲ τὸ μικρό μας μυαλὸ καὶ δὲν ἐμπιστευόμαστε τὸν πανάγαθο Πατέρα Θεό. 

 Ἂς μὴ στηριζόμαστε ὅμως στὶς δικές μας ἐλάχιστες δυνάμεις. Ἂς καταφεύγουμε στὴν παντοδυναμία τοῦ φιλάνθρωπου Θεοῦ. 

Ἂς μὴν παλεύουμε ὅλα νὰ τὰ βγάλουμε πέρα μόνοι μας. Ἂς σκεπτόμαστε ὅτι δίπλα μας ὑπάρχει Ἐκεῖνος, ποὺ ὅλα τὰ γνωρίζει καὶ ὅλα τὰ μπορεῖ καὶ μὲ ἕνα ἁπλὸ νεῦμα του ὅλα τὰ διορθώνει καὶ τὰ τακτοποιεῖ. 

Ἐκεῖνος ὑποσχέθηκε ὅτι θὰ εἶναι «μεθ’ ἡμῶν πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Ματθ. κη΄ 20). Γι’ αὐτό, ὅπως ἑρμηνεύει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, μᾶς συμβουλεύει ὁ Κύριος: Μὴ μοῦ πεῖτε γιὰ τὴ δυσκολία τῶν πραγμάτων· «ἐγὼ γάρ εἰμι μεθ’ ὑμῶν ὁ πάντα ποιῶν εὔκολα». «Ἔχει ὁ Θεός», ἔλεγαν οἱ παλαιότεροι καὶ ἡσύχαζε τὸ πνεῦμα τους, εἰρήνευε ἡ καρδιά τους. 

Καὶ ἔτσι χαρούμενοι καὶ χωρὶς νὰ καταλάβουν τὸ πῶς, μεγάλωναν τὰ παιδιά τους. 

Ὅσα τοὺς ἔδινε ὁ Θεός, λίγα ἢ πολλά, ὅλα δικά του ἦταν. Τὸ θέμα ὅμως εἶναι σπουδαῖο καὶ μεγάλο. Γι’ αὐτὸ καὶ θὰ συνεχίσουμε σὲ ἑπόμενο ἄρθρο. Ο ΣΩΤΗΡ 2050