«Να βλέπουμε τις αρετές των άλλων και τα δικά μας ελαττώματα. Έτσι θέλει ο Θεός. Έτσι είν’ ωραία»
«Εάν νομίζεις πως έχεις αρετές δεν έχεις τίποτα. Όποιος πει πως είναι άγιος δεν είναι. Οι Άγιοι ποτέ δεν είπαν ότι ήσαν Άγιοι »
«Εμείς έχομε ανάγκη τον Θεόν. Εκείνος δεν έχει την ανάγκη μας, για μας θα είναι η ωφέλεια»
«Όταν προσευχόμαστε και ο Θεός δεν μας ακούει υπάρχει λόγος, εμείς είμαστε οι αίτιοι, εμείς τον εμποδίζομε, να μας ακούσει».
«Η προσευχή είναι πολύ μεγάλη υπόθεση, ανεβάζει τον άνθρωπο ψηλά αν προσεύχεται με ταπείνωση και συντριβή καρδίας»
«Οι θλίψεις και ο πόνος μας φέρνουν πιο κοντά στον Θεό. Όλα τα ξεπερνά κανείς με την πίστη στο Θεό»
«Δεν μπορούμε να καταλάβομε το θέλημα του Θεού γιατί δεν μας αφήνει το θέλημα μας και γιατί βλέπουμε τα λάθη των άλλων και όχι τα δικά μας»
«Αν συγχωρείς τους εχθρούς σου και υπομένεις τις θλίψεις είσαι στο δρόμο του Θεού»
«Ο Θεός τα θέλει όλα και όχι ό,τι περισσεύει»
«Αν είμαστε υπερήφανοι κι εγωιστές ο Θεός θα μας ταπεινώσει, γιατί» υπερηφάνοις αντιτάσσεται, ταπεινοίς δε δίδωσι χάριν»
«Ο διάβολος φοβάται τον ταπεινό, ενώ τον υπερήφανο τον αγαπά γιατί είναι δικός του»
«Αν κανείς έχει κάποιο χάρισμα να μην υπερηφανευτεί, γιατί θα του το πάρει ο Θεός για να ταπεινωθεί»
«Όταν είμαστε ταπεινοί και πράοι ο Θεός θα μας δώσει χαρίσματα. Γι’ αυτό να πιστεύομε και να λέμε πως είμαστε «αχρείοι δούλοι», όσα καλά κι αν έχομε»
«Ο Θεός μας σώζει δωρεάν και όχι γιατί το αξίζομε»
«Όποιοι είναι υπερήφανοι θα επιτρέψει ο Θεός να πέσουν σε πολλές αμαρτίες για να ταπεινωθούν»
«Να αγαπούμε τον Θεό τόσο πολύ, που να μην χορταίνομε να τον αγαπούμε και να μην φοβόμαστε τίποτα»
«Όσες αρετές κι αν έχομε να μην φουσκώνει ο νους μας, μόνο να θεωρούμε τον εαυτό μας «αχρείο δούλο», που δεν έπραξε ούτε αυτά που όφειλε να πράξει»
«Μόνο καλό να σκέφτεσαι και μόνο καλό να κάνεις»
«Να δίνεις χωρίς να έχεις απαίτηση να πάρεις»
«Να μην βάνεις ποτέ κακούς λογισμούς στο νου σου»
«Η ταπείνωση φυλάσσει το θησαυρό και η υπερηφάνεια τον σκορπά»
«Χωρίς ταπείνωση δεν στεριώνει καμιά αρετή, γιατί δεν βρίσκει τόπο να πατήσει»
«Οι άνθρωποι ενεργούν περισσότερο με τη λογική και λιγότερο με την πίστη. Γι’ αυτό και πελαγώνουν πολλές φορές»
«Από τη μια μεριά η χαρά και από την άλλη η λύπη. Και λέει ο άνθρωπος: Τι συμβαίνει; Και γιατί; Με την πίστη στον Θεό όλα ξεπερνιούνται, γιατί τα αφήνεις όλα σ’ Εκείνον και αναπαύεσαι»
«Μετά την καταιγίδα έρχεται η γαλήνη. Μετά τη λύπη η χαρά και πρέπει να λέμε: »Ει ο Θεός μεθ’ ημών τις καθ’ ημών»
«Να θεωρούμε τον εαυτό μας κατώτερο από όλους τους ανθρώπους, γιατί έτσι θέλει ( ευχαριστείται ) ο Θεός»
Εορτολόγιο Μαΐου 2022 – Τη Δευτέρα 23 Μαΐου εορτάζει για πρώτη φορά, ο νέος Άγιος της εκκλησίας μας, ο Άγιος Ευμένιος ο νέος (Σαριδάκης).
O Άγιος Ευμένιος ο νέος (Σαριδάκης), αγιοκατατάχθηκε την Πέμπτη 14 Απριλίου 2022 από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Ο όσιος πατήρ ημών Ευμένιος, γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1931, στην Κρήτη και συγκεκριμένα στο χωριό Εθιά του νομού Ηρακλείου.
Οι ενάρετοι και ευσεβείς γονείς του, Γεώργιος και Σοφία Σαριδάκη, ήταν πάμπτωχοι, ωστόσο, παρά την οικονομική ανέχειά τους, φρόντιζαν την πολυμελή οικογένειά τους (οκτώ παιδιά εκ των οποίων το μικρότερο ήταν ο Γέροντας, του οποίου το κοσμικό όνομα ήταν Κωνσταντίνος), με ιδιαίτερη αγάπη και πίστη στον Χριστό.
Δυστυχώς, οι πειρασμοί, οι οποίοι ταλαιπώρησαν τον όσιο του Θεού καθ’ όλη την πορεία της ζωής του, ξεκίνησαν από πολύ νωρίς αφού σε ηλικία 2 ετών έμεινε ορφανός από πατέρα.
Η μητέρα του, η οποία απέμεινε μόνη, αγωνίσθηκε με κάθε τρόπο, προκειμένου να προστατεύσει τα τέκνα της, εργαζόμενη σκληρά. Ωστόσο, οι ανάγκες της οικογενείας ήταν μεγάλες και η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο μετά τη γερμανική κατοχή.
Ο Γέροντας, ως παιδί, υπήρξε πραγματικό σκεύος εκλογής του Θεού, αφού, σύμφωνα με μαρτυρία της μεγαλύτερης αδελφή του Ευγενίας, από βρέφος απείχε του θηλασμού τις Τετάρτες και τις Παρασκευές! Αργότερα, διατήρησε το ήθος και το ηθικό του ψηλά παρά την απίστευτη οικονομική ανέχεια και τις κακουχίες (αναφέρεται πως φόρεσε για πρώτη φορά υποδήματα στα 12 χρόνια του!).
Από μικρός βρήκε παρηγοριά στην Εκκλησία βοηθώντας τον ιερέα του χωριού στο αναλόγιο και στις υπόλοιπες εργασίες του ναού. Όταν ο ιερέας επιχειρούσε να του δώσει κάποια ανταμοιβή για τον μόχθο του (γνωρίζοντας και την δύσκολη κατάσταση της οικογενείας), ο μικρός Κωστάκης, αρνούνταν σταθερά, λέγοντας πως από την εκκλησία δεν επιτρέπεται να λαμβάνουμε χρήματα.
Η δύσκολη περίοδο της Κατοχής, δυστυχώς δεν επέτρεψε στον Γέροντα να φοιτήσει στο σχολείο, ωστόσο είχε έμφυτη ικανότητα στους -από μνήμης- μαθηματικούς υπολογισμούς και οι συγχωριανοί του τον καλούσαν, όποτε χρειαζόταν, να τους βοηθήσει, ανταμείβοντάς τον με λουκούμια.
Σύμφωνα με αναφορές, ο όσιος, από μικρή ηλικία είχε βιώματα της Χάριτος του Θεού κι αυτά τον οδήγησαν, μόλις ενηλικιώθηκε, να πάρει την απόφαση να ακολουθήσει τον μοναχικό βίο. Ήταν δεκαεπτά ετών, όταν -ακολουθώντας μια εσωτερική πληροφορία- οδηγήθηκε στη Μονή του Αγίου Νικήτα, η οποία βρισκόταν στα νότια της Κρήτης. Εκεί, μετά από την τριετή δοκιμασία δοκιμασία του, αξίως, εκάρη μοναχός λαμβάνοντας το όνομα Σωφρόνιος (1951).
Ως μοναχός, ο όσιος Γέροντας, αγωνίσθηκε σκληρά, δίνοντας, καθημερινώς, μάχες με τον διάβολο, ο οποίος πολλές φορές προσπάθησε να πλανήσει τον γενναίο και ενάρετο πατέρα Σωφρόνιο.
Κάποτε, όπως ανέφερε ο ίδιος, κατέβηκε στην ακτή και άκουσε μέσα από την θάλασσα την Παναγία μας να του μιλάει και να του λέει, με γλυκιά φωνή: «Παιδί μου, μη φοβάσαι κι εγώ δεν θα σε αφήσω να χαθείς». Όταν, αργότερα, ρωτήθηκε πώς κατάλαβε ότι επρόκειτο για την Παναγία μας, απάντησε με απλότητα: «Ε, την Παναγία μας δεν γνωρίζω;»!
Κάποια άλλη φορά, ευρισκόμενος στο πατρικό του (από τις σπάνιες φορές που έμενε εκτός της Μονής), είδε από το εικονοστάσι να βγαίνει η Αγία Μαρίνα από την εικόνα της, κρατώντας τον πειρασμό από τα κέρατα και δείχνοντάς τον, του είπε: «Αυτός είναι που σας βάζει τους λογισμούς, να μην ακούτε τον Γέροντα και να νυστάζετε στις Ακολουθίες».
Ο Γέροντας, παρά το ότι ήταν μοναχός, όταν έγινε 22 ετών, υπηρέτησε την στρατιωτική θητεία του κι έγινε παράδειγμα μίμησης για τους συστρατιώτες του. Στην Θεσσαλονίκη, όπου μετατέθηκε, αρρώστησε με υψηλό πυρετό κι όπως διηγήθηκε ο ίδιος -γελώντας- στον ιατρό πατέρα Ευάγγελο Παπανικολάου, αρχικώς, στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο, θεώρησαν ότι είχε κολλήσει μεταδοτικό νόσημα από γυναίκα… Ο Σωφρόνιος, επέμεινε ότι από άλλο “πράγμα” έπασχε αλλά εκείνοι δεν τον άκουγαν… Τελικώς, τον έστειλαν στην Αθήνα, όπου διέγνωσαν ότι έπασχε από τη νόσο του Χάνσεν και τον παρέπεμψαν στο Αντιλεπρικό Σταθμό Αθηνών (Νοσοκομείο Λοιμωδών) .
Ο όσιος, όταν μιλούσε για την περιπέτεια της υγείας του, έλεγε ότι τη δέχθηκε ως δώρο και δοξολογούσε τον Θεό, αφού θεωρούσε πως όσο πιο μεγάλη ήταν η αρρώστια τόσο και πιο μεγάλος θα ήταν ο σταυρός, τον οποίο όμως θα ακολουθούσε η Ανάσταση!
Η ίασή του υπήρξε πλήρης και μάλιστα δεν του άφησε το παραμικρό σημάδι παραμόρφωσης! Ο Γέροντας, νοιώθοντας την ανάγκη να ευχαριστήσει τον Θεό, ζήτησε από την Διεύθυνση του Σταθμού να παραμείνει εκεί, ως διακονητής, κι εκείνοι το δέχθηκαν, παραχωρώντας του ένα μικρό κελλάκι πλησίον του ναού των Αγίων Αναργύρων. Σ’ αυτό το μέρος, ο όσιος έμεινε έως το τέλος του βίου του διακονώντας το εκκλησάκι αλλά και τους ανήμπορους ασθενείς.
Ο μοναχός Σωφρόνιος, δέχθηκε με αγάπη αδελφική τον παράλυτο και τυφλό μοναχό Νικηφόρο, τον οποίον έστειλε ο άγιος Άνθιμος στο Νοσοκομείο Λοιμωδών, όταν έκλεισε το Λωβοκομείο της Χίου. Στο πρόσωπο του, ο Γέροντας, αναγνώρισε την οσιότητα και τον υπηρέτησε έως το τέλος του βίου του με αυταπάρνηση, κάνοντάς τον πνευματικό οδηγό του.
Ο αρχέκακος εχθρός του ανθρώπου, φθόνησε, με μανία, τη θεάρεστη βιωτή του φιλόθεου Σωφρονίου και τον ταλαιπώρησε σφοδρώς(δαιμονισθηκε κατα παραχωρηση Θεου). Ο όσιος Νικηφόρος, ο οποίος ήταν στη ζωή ακόμη, από ταπείνωση δε θέλησε να τον απαλλάξει από το δαιμόνιο και τον έστειλε στην γενέτειρά του την Κρήτη, όπου η Χάρις του Θεού και της Παναγίας, δια των προσευχών κάποιων αγίων πνευματικών, τον ελευθέρωσε από τη δαιμονική ενέργεια.
Σε ηλικία 44 ετών (1975), ο όσιος χειροτονήθηκε ιερεύς κι έλαβε το όνομα Ευμένιος. Έμεινε να υπηρετεί στο ναό του Νοσοκομείου, όπου, σύντομα, απέκτησε τη φήμη του διακριτικού πνευματικού.
Αργότερα και παρά την πληθώρα των σοβαρών προβλημάτων υγείας (νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτης και αγγειοπάθεια άκρων), ο όσιος Ευμένιος συνέχισε να ασκεί τα ιερατικά καθήκοντά του με αμείωτη επιμέλεια. Υπήρξε ιδιαίτερα φιλακόλουθος και τελούσε αδιάκοπα (επί 8-10 έτη) αγιασμούς, ευχέλαια και εξορκισμούς.
Την Κυριακή της 23ης Μαΐου 1999 (των Αγίων 318 Θεοφόρων Πατέρων, της εν Νικαία Α΄ Οικουμενικής Συνόδου), ο ευγενικός και γελαστός Γέροντας, μετά από μακράν νοσηλεία στο Νοσοκομείο “Ευαγγελισμός”, παρέδωσε την οσιακή ψυχή του στον Κύριο, τον οποίον υπηρέτησε από παιδί.
Ο ενάρετος και θεοσεβής βίος, επέτρεψε στον όσιο Ευμένιο να επιτελεί (σύμφωνα με πάμπολλες μαρτυρίες πιστών), πλείστα θαύματα και ιάσεις σε αυτούς που επικαλούνται το όνομά του, προς δόξαν Θεού.
Άγιος Ευμένιος ο νέος (Σαριδάκης) – Σπάνιο βίντεο
Ο Γέροντας Ευμένιος σε Θεία Λειτουργία, στον Ιερό Ναό Αγίων Αναργύρων (εντός Νοσοκομείου Δυτ. Αττικής «Ἠ Αγία Βαρβάρα», πρώην Λοιμωδών), εκεί που έζησε ο Γέροντας μέχρι την κοίμησή του.
Η προβολή του βίντεο στο διαδίκτυο έγινε με την ευλογία του πατρός Στεφάνου Νταλιάνη, εφημέριο σήμερα στον Ιερό Ναό Αγίων Αναργύρων, και πνευματικό τέκνο του πατρός Ευμενίου Σαριδάκη, τον οποίο και διακονεί στο παρόν βίντεο.
Πριν από μερικά χρόνια, τρία παιδιά λυκείου, θέλησαν να γνωρίσουν έναν γέροντα που διακονούσε σ’ ένα εκκλησάκι νοσοκομείου στην Αθήνα.
Άκουγαν συχνά για κείνον, κυρίως από τη μητέρα του ενός που ήταν συνέχεια στο πλευρό του. Έτσι λοιπόν, αποφάσισαν οι τρεις φίλοι να οργανώσουν μια μονοήμερη πνευματική βόλτα μέχρι το νοσοκομείο. Η απόσταση ήταν μεγάλη από την Καισαριανή μέχρι το νοσοκομείο λοιμωδών στο Αιγάλεω (εκεί λειτουργούσε ο παππούλης, στον Ιερό Ναό Αγ. Αναργύρων εντός του νοσοκομείου) και οι συγκοινωνίες δύσκολες. Ολόκληρο ταξίδι για μαθητές.
Έφθασαν αργά ενώ μόλις είχε σκοτεινιάσει. Ρώτησαν και κατευθύνθηκαν προς την εκκλησία. Εκεί κοντά βρισκόταν και το κελάκι του γέροντα. Μεγάλη έκπληξη όμως τους περίμενε όταν αντίκρισαν τον γέροντα Ευμένιο καθισμένο σ’ ένα τραπεζάκι, χαμογελαστό και να γνέφει με το χέρι να πλησιάσουν γρήγορα έχοντας δύο αναψυκτικά μπροστά του, τα οποία άνοιξε επιτόπου. Μεγαλύτερη έκπληξη όμως ένιωσαν όταν μία από τις κυρίες που τον διακονούσαν, είπε την εξής φράση: -Άντε βρε παιδιά γιατί αργήσατε, σας περίμενε ο γέροντας. Δεν είχαν ενημερώσει όμως κανέναν για την επίσκεψή τους και το διασταύρωσαν με σιγουριά αργότερα.
Λιγομίλητος ο γέροντας, παρακάλεσε να έρθουν την επομένη να ψάλουν τον εσπερινό. Τα παιδιά πήγαν αρκετές φορές από τότε. Κάθε φορά τους έκανε εντύπωση πώς γνώριζε για τον ερχομό τους και τους ετοίμαζε το αναλόγιο, παρακαλώντας από πριν τους εθελοντές που έψαλαν καθημερινά να τους παραχωρήσουν τη θέση. Εντύπωση επίσης έκανε στα παιδιά ότι ο γέροντας έψαλε και εκφωνούσε τις αιτήσεις χωρίς να κοιτάει τα βιβλία. Ένιωθε και βίωνε κάθε λέξη που έβγαινε από το στόμα του.
Η γλυκύτητά του και η αγάπη που έδειχνε σε όλους, μαζί με την εμφανή ταπείνωσή του, έδειχναν έναν άνθρωπο «οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου». Σίγουρα η ευλογία που πήραν από τον γέροντα θα τους ακολουθεί πάντοτε. Την ευχή του να έχουμε!
Γέροντας Ευμένιος Σαριδάκης: Ο άγιος φίλος των λεπρών
Ο π. Ευμένιος γεννήθηκε το 1931 στην Εθιά Μονοφατσίου του νομού Ηρακλείου Κρήτης και ήταν το όγδοο παιδί μιας φτωχής & πιστής οικογένειας.
Έγινε μοναχός σε ηλικία 17 χρονών, αγωνίστηκε για την καλλιέργεια της ψυχής του με αγάπη και προσευχή και δοκιμάστηκε σκληρά και από την ασθένεια της λέπρας, αλλά και αργότερα, ενώ ήταν ήδη ιερέας, από δαιμονική επιρροή, με την οποία βασανίστηκε ψυχοσωματικά και ελευθερώθηκε μετά από πολλές προσευχές, αγρυπνίες και εξορκισμούς σε μοναστήρια της Κρήτης, όπως στις μονές Κουδουμά και Παναγίας Καλυβιανής (δες παρακάτω).
Η λέπρα τον έφερε στο Νοσοκομείο Λοιμωδών στην Αγία Βαρβάρα Αθηνών. Εκεί θεραπεύτηκε αλλά, βλέποντας τον ανθρώπινο πόνο, αποφάσισε να παραμείνει στο Νοσοκομείο ως ιερέας, για να βοηθήσει όσο μπορούσε την ανακούφιση των συνανθρώπων του! Εκεί λοιπόν “θα αρχίσει το ποιμαντικό του έργο, που μπροστά του γονατίζουν οι έχοντες θεολογικά πτυχία και εκκλησιαστικά αξιώματα”.
Η αγάπη του και ο ασκητικός του αγώνας έφεραν σ’ αυτόν τη χάρη του Θεού και ο ταπεινός ιερέας (λειτουργούσε στο ναό των αγίων Αναργύρων Ιατρών Κοσμά & Δαμιανού, μέσα στο Λοιμωδών) έφτασε σε μεγάλο ύψος αγιότητας -το οποίο διατηρούσε κρυφό όσο μπορούσε- και αξιώθηκε να λάβει το προορατικό χάρισμα, να ζήσει υψηλά πνευματικά βιώματα και οράματα και να βοηθήσει πάρα πολλούς ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξης και μορφωτικού επιπέδου, όχι μόνο με τις συμβουλές και την προσευχή του αλλά και με την αγιασμένη παρουσία του.
Ο Γέροντας αγαπούσε όλο τον κόσμο, κάθε άνθρωπο προσωπικά, και ήταν ένας ιδιαίτερα γελαστός άγιος – το τρανταχτό γέλιο του ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά του – όπως και πολλές φορές έβγαινε από το Ιερό, κατά τη λειτουργία, με τα γένια του βρεγμένα από δάκρυα, αφού προσευχόταν για όλους τους πονεμένους και δυστυχισμένους συνανθρώπους μας και είχε προφανώς και το χάρισμα των δακρύων.
Ο παππούλης μας γελούσε, γελούσε πολύ. Γελούσε με εμάς τους ανθρώπους και μας μετέδιδε τη χαρά του. Γελούσε με τους αγίους, με την Κυρία Θεοτόκο, με τους αγγέλους, και μας μετέδιδε πάλι τη χαρά των αγίων, της Κυρίας Θεοτόκου, των αγγέλων, γι’ αυτό, όταν πηγαίναμε εκεί, μπορεί να ήμαστε στενοχωρημένοι και κουρασμένοι ψυχικά ή σωματικά, αλλά φεύγαμε… πετώντας.
Ο π. Ευμένιος γελούσε πολλές φορές και κατά τη διάρκεια των ακολουθιών, μπορεί την ώρα που διάβαζε το ιερό ευαγγέλιο ή όταν εθυμίαζε την Κυρία Θεοτόκο στην «Τιμιωτέρα» [σημαντικό τροπάριο για την Παναγία, που ψάλλεται σε ειδικό σημείο της καθημερινής πρωινής ακολουθίας (όρθρου)] ή την ώρα των παρακλήσεων [παράκληση ή “παρακλητικός κανόνας” = μουσικό + ποιητικό έργο, που αποτελεί προσευχή προς την Παναγία ή προς έναν άγιο (οι χριστιανοί συχνά διαβάζουν παρακλήσεις στο σπίτι τους, αλλά ψάλλονται & στην εκκλησία – δες πολλά δείγματα εδώ)].
[…] «Όποιος τον πλησίαζε, έβλεπε έναν ιερέα, έναν καλόγερο, με έντονη χαρά στο πρόσωπό του. Αυτή η χαρά, πολλές φορές, εκφραζόταν με πολλά γέλια, που αναμιγνύονταν με τα λόγια του ή ξεχύνονταν από τις άκρες των κλειστών χειλιών του, όταν έμενε σιωπηλός. Το καταλάβαινες ότι ήταν γέλια ενός χαριτωμένου ανθρώπου [δηλ. ανθρώπου με θεία χάρη], μιας καρδιάς ξέχειλης από αληθινή, θεία γαλήνη και χαρά, που χυνόταν έξω και δρόσιζε, ξενίζοντας [παραξενεύοντας] τους άλλους.
Ήταν εμφανές ότι ο π. Ευμένιος προσπαθούσε να συγκρατηθεί από ταπείνωση, να μη φανεί αυτή η αγία ιδιαιτερότητα, μα δεν το κατάφερνε πάντοτε.
Όποτε τον επισκεπτόμουν έπαιρνα αυτό το δώρο, τη χαρά δηλαδή και τα «αλλιώτικα» γέλια του, που κυλούσαν ως την δική μου καρδιά. Όταν φορούσε την ιερατική του στολή και έβγαινε στην Ωραία Πύλη για το «Ειρήνη πάσι» ή θυμίαζε την Παναγία μας στο τέμπλο, το πρόσωπό του, συγκρινόμενα με τα απαστράπτοντα άμφια, έλαμπε περισσότερο. Ιδιαίτερα μπροστά στην Θεοτόκο, στην Τιμιωτέρα ή στους Χαιρετισμούς, την χαιρετούσε πραγματικά πλημμυρισμένος χαρά και γελούσε μόνος αυτός, σαν να του είπε η Θεοτόκος μιαν ευχάριστη είδηση. […]» (βλ. Σίμωνος μοναχού, π. Ευμένιος – Ο κρυφός άγιος της εποχής μας, Αθήνα 2010, 2η έκδ., σελ. 137-146).
Ο Γέροντας οσιος Πορφύριος έλεγε για τον Γέροντα Ευμένιο: «Να πηγαίνετε να παίρνετε την ευχή του Γέροντα Ευμένιου, γιατί είναι ο κρυμμένος Άγιος των ημερών μας. Σαν τον Γέροντα Ευμένιο βρίσκει κανείς κάθε διακόσια χρόνια».
Στο Νοσοκομείο Λοιμωδών ευτύχησε να γνωρίσει το λεπρό άγιο μοναχό Νικηφόρο, που, αν και τυφλός από την ασθένειά του, έγινε μεγάλος πνευματικός πατέρας των χριστιανών και δάσκαλος του Γέροντα Ευμένιου.
Τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» και την 23η Μαίου 1999 παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο και τάφηκε, σύμφωνα με την επιθυμία του, στον τόπο που γεννήθηκε (στην Εθιά).
Τὰ δύο τελευταῖα χρόνια της ζωῆς του τὰ πέρασε στὸ Νοσοκομεῖο «Εὐαγγελισμὸς»
καὶ τὴν 23η Μαίου 1999 παρέδωσε τὸ
πνεῦμα του στὸν Κύριο καὶ τάφηκε σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιθυμία του στὸν τόπο ποὺ
γεννήθηκε, στὴν Ἐθιὰ Κρήτης.