Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μεταμορφωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μεταμορφωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

06 Αυγούστου, 2026

Ἡ ἐορτή τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου Ημῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ

 Αποτέλεσμα εικόνας για μεταμορφωση σωτηροσ

Ἡ ἐορτή τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου Ημῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀγαπητοί ἀδελφοί, εἶναι μία ἀπό τις μεγάλες καί λαμπρές τῆς πίστεώς μας καί συγκαταλέγεται στίς λεγόμενες δεσποτικές ἐορτές. Οἱ δεσποτικές ἐορτές εἶναι αὐτές πού ἀναφέρονται σέ γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς πίστεώς μας, τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, τοῦ Σωτήρα μας. Καλοῦμε τό Χριστό καί Δεσπότη, γιατί εἶναι Αὐτός πού δεσπόζει μέσα στήν πίστη καί τήν Ἐκκλησία μας. Εἶναι ὁ ἡγέτης καί ἡ κεφαλή της. Καλοῦμε δεσπότη καί τόν κάθε ἐπίσκοπο-μητροπολίτη, διότι καί αὐτός εἶναι σέ θέση δεσπόζουσα στήν κάθε μητρόπολη, ἀλλά καί γιατί ἡ παρουσία του μᾶς ἀναγάγει στό Δεσπότη Χριστό. Εἶναι ὅπως λέμε στήν ἐκκλησιαστική γλῶσσα «εἰς τύπον καί τόπον Χριστοῦ».

Ἡ λέξη μεταμόρφωση ὡς ἔννοια, μᾶς πληροφορεῖ ὅτι κάποιος, κάτι, ἀλλάζει μορφή. Ἡ ἐμφάνισή του γίνεται διαφορετική. Ἔτσι καί μέ τό σημερινό ἐορταστικό γεγονός, ὁ Χριστός μας, μπροστά σέ τρεῖς ἀπό τούς μαθητές Του, ἀλλάζει παρουσιαστικό, ἐμφάνιση καί μορφή. Τό πρόσωπο Του ἔλαμψε μέ ἕνα φῶς δυνατότερο τοῦ ἡλίου. Τά ἐνδύματά Του ἔγιναν, πιό λευκά κι ἀπ΄τό χιόνι. Ὅλη αὐτή ἡ ἀλλαγή γίνεται μέσα σέ ἕνα λαμπρό καί δυνατό φῶς, γεμάτο δόξα θεϊκή. Μιά κατάσταση οὐράνια, παραδείσια, πρός στιγμήν,ὑπάρχει στό φθαρτό καί μάταιο κόσμο μας. Μέσα σ’αὐτήν τή δόξα τή βασιλική καί δύο ἄνθρωποι τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ἅγιοι πλέον, οἱ προφῆτες Μωϋσής καί Ἡλίας, βρίσκονται καί συνομιλοῦν μέ τό Χριστό.

Ὅμως παρ’ὅλο πού ὅπως εἴπαμε ἡ λέξη μεταμόρφωση, μᾶς πληροφορεῖ πώς κάποιος-κάτι ἀλλάζει, ἐν προκειμένω ὁ Ἰησοῦς στήν πραγματικότητα δέν ἀλλάζει σέ κάτι ἀλλά ἀποκαλύπτει κάτι. Ἀποκαλύπτει καί φανερώνει τή θεότητά Του, αὐτήν πού εἶναι καί ἔχει μέσα Του, σέ ὅλο τό μεγαλείο, τή δόξα καί τή λαμπρότητά της. Ὁ Χριστός, πρός στιγμήν, φανερώνει στούς μαθητές Του, αὐτό πού ἐπιμελῶς κρύβει ἀπό αὐτούς στά τρία σχεδόν χρόνια πού εἶναι κοντά τους. Τούς δείχνει τή θεϊκή Του ὑπόσταση. Τούς ἀποδεικνύει ὅτι εἶναι ὁ Ὑϊός τοῦ Θεοῦ, ὁ προσδοκόμενος Μεσσίας καί Σωτήρας τοῦ κόσμου. Αὐτό τό ἐπικυρώνει καί ἡ φωνή τοῦ Πατέρα Θεοῦ, ἡ ὁποία μέσα ἀπό τήν οὐράνια καί θεία νεφέλη, παραγγέλει στούς μαθητές, «αὐτός εἶναι ὁ Ὑιός μου ὁ ἀγαπητός, Αὐτόν νά ἀκοῦτε».

Ὅλη αὐτή ἡ θεία δόξα καί λαμπρότητα ὅμως πλέον, δέν εἶναι μόνο τοῦ Θεοῦ. Ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, τῆς γενεθλίου ἡμέρας τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι καί δική μας. Εἶναι ἡ δόξα καί τό μεγαλείο πού ἔχει ἡ πίστη μας καί πού μέτοχος αὐτῶν γίνεται κάθε ἄνθρωπος, ἀπό τήν ἡμέρα πού βαπτίζεται. Εἶναι μία αἴγλη μέ τήν ὁποία ντύνει ὁ Θεός τόν ἄνθρωπο καί ἕνα μεγαλείο ἀπόκοσμο καί οὐράνιο. Εἶναι ἡ δόξα καί ἡ λαμπρότητα τῆς οὐράνιας βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τοῦ παραδείσου. Καί αὐτό δέν εἶναι κάτι φανταστικό, ἕνας μῦθος. Εἶναι μιά πραγματικότητα πού ἐνεργεῖται καθημερινά στόν κόσμο μας καί κυρίως καί ἀποκλειστικά στή ζωή τῶν βαπτισμένων. Εἶναι ἡ Εὐλογημένη Βασιλεία τοῦ Πατρός καί τοῦ Ὑϊοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἶναι ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.

Εἶναι ὁ εὐλογημένος παράδεισος τοῦ ὁποίου κληρονόμοι καί μελλοντικοί κάτοικοι εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς. Εἶναι πραγματικά μεγαλειώδες νά βλέπει καί νά ἀντιλαμβάνεται ὁ χριστιανός, τί μεγαλεία καί θαυμαστά ἔχει ὁ Θεός γι’αὐτόν. Ὁ ἄνθρωπος, παρ’ὅλο πού ὡς εἶδος εἶναι κάτι διαφορετικό ἀπό τό Θεό, χωράει μέσα Του! Ἔχει θέση κοντά Του! Αὐτό μᾶς τό ἀποδεικνύουν οἱ δύο προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Οἱ ὁποίοι, ὅπως μᾶς πληροφοροῦν οἱ αὐτόπτες καί αὐτηκοοι μαθητές καί ἱδιαιτέρως ὁ Πέτρος, βρισκόντουσαν δίπλα στόν Ἰησοῦ ἀπό δεξιά καί ἀριστερά καί συζητοῦσαν μαζί Του. Αὐτό θά πρέπει νά μᾶς συγκλονίζει, νά μᾶς θυμίζει τή θεία δόξα πού ὡς δῶρο καί χάρη μᾶς ἔχει δοθεῖ καί νά μᾶς κάνει νά ζοῦμε ἀναλόγως. Ἐπιθυμώντας στό τέλος τῆς ζωῆς μας, νά βρεθοῦμε κι ἐμεῖς μέσα στή δόξα αὐτή. Τόν παράδεισο καί τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Τήν ὁποία ἤδη προγευόμαστε ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας Του.

Τώρα βεβαίως κάποιοι θά ἀποροῦν καί θ’ἀναρωτιοῦνται, «Καλά. Ὡραία, μεγαλειώδη καί εὐχάριστα ὅλα αὐτά. Ὅμως ποιός ἀπό ἐμᾶς ἔχει ποτέ κάποια ἐπαφή καί ἐμπειρία ἀπ’αὐτά; Ποῦ εἶναι, πῶς ὑπάρχουν καί τόσα χρόνια δέν ἔχουμε ἀντιληφθεῖ κάτι. Πιστεύουμε, προχευχόμαστε, ἐκκλησιαζόμαστε, κοινωνοῦμε, ὅμως δέν ἔχουμε ζήσει κάτι ἀπ’αὐτά! Μήπως τελικά εἶναι ἑνα ὡραίο παραμύθι γιά τούς εὐκολόπιστους, ἤ για ὅποιους εἶναι σέ ἀνάγκη, ἤ για τούς ἔχοντες χαμηλό διανοητικό ἐπίπεδο; Μήπως εἶναι μιά ὄμορφη γλυκιά ἱστοριούλα γιά τά μικρά παιδιά καί τούς ἀδύναμους γέροντες καί γερόντισες;» Ἀπάντηση σ’αὐτό καί τρανή ἀπόδειξη τῆς πραγματικότητάς τους, εἶναι τό ἵδιο τό γεγονός, ἀλλά καί αὐτοί πού τό ἔζησαν καί συγκλονίστηκαν ἀπο αὐτό. Εἰδικά ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἀπό τοῦ ὁποίου τή δεύτερη καθολική ἐπιστολή, περικοπή διαβάσαμε σήμερα, μᾶς λέει: «Οὐ γάρ σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τήν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δύναμιν καί παρουσίαν, ἀλλ’ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος». Ὁσα σᾶς ἔχουμε πεῖ καί διδάξει γιά τόν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό, δέν εἶναι σκέψεις, φαντασίες καί φιλοσοφίες δικές μας ἤ κάποιων ἄλλων, ἀλλά εἶναι αὐτά πού εἴδαμε καί ἀκούσαμε. Ὄντας κοντά Του εἴδαμε καί γνωρίσαμε τό μεγαλείο Του!

Ὅλα αὐτά εἶναι ἡ ἄλλη διάσταση τῆς ζωῆς μας ὡς βαπτισμένων. Τῆς πνευματικῆς διάστασης, τήν ὁποία λίγο καταλαβαίνουμε. Ἐπειδή δέν τά βλέπουμε ἔτσι ἀπλά καί καθημερινά, δέ σημαίνει πώς δέν ὑπάρχουν. Τρανό παράδειγμα οἱ ἵδιοι οἱ δώδεκα μαθητές. Τρία χρόνια μαζί μέ τό Θεάνθρωπο Χριστό, τί εἶδαν, τί κατάλαβαν; Τίποτε! Μόνο τρείς ἀπ’αὐτούς, ὁ Πέτρος καί τ’ἀδέλφια Ἰάκωβος καί Ἰωάννης, κάποια στιγμή τήν ὁποία ἐορτάζουμε σήμερα, εἴδαν καί γεύτηκαν λίγο ἀπ’ὅλα αὐτά. Ἀλλά κι ἀπ’αὐτούς οἱ δύο μαζί μέ τούς ἄλλους, κρύφτηκαν φοβισμένοι τήν ὥρα τῆς συλλήψεως τοῦ Χριστοῦ. Παρ’ὅλο πού ἔζησαν ὅλο αὐτό τό μεγαλείο, δέν εἶχαν τή δύναμη τῆς πίστεως νά σταθοῦν δίπλα Του, ἐμπιστευόμενοι Αὐτόν ὡς παντοδύναμο Θεό.

Ὅλα αὐτά τά μεγαλεία, εἶναι καλά καλυμένα καί προστατευμένα ἀπό τή θεία δύναμη. Ἀποκαλύπτονται καί φανερώνονται ἀναλόγως, σέ ὅποιον καταλαβαίνει τί πάει νά πεῖ καί τί εἶναι πίστη, Ἐκκλησία, βάπτισμα, θεία λειτουργία, θεία κοινωνία καί γενικότερα, ἡ λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀποκαλύπτονται καί φανερώνονται σέ ὅποιον διαβάζει καί γνωρίζει τήν Ἁγία Γραφή καί τό ἱερό Εὐαγέλιο, τό ὁποίο καί κάνει τρόπο ζωῆς. Ἀποκαλύπτονται καί φανερώνονται σέ ὅποιον ἀγωνίζεται τόν καλό ἀγώνα τῶν ἀρετῶν, ἐμπιστευόμενος ὅλη τή ζωή καί τήν ὕπαρξή του στό Θεό. Αὐτόν πού ὅταν στή θεία Λειτουργία ἀκούει, «τά σά ἐκ τῶν σῶν, σοί προσφέρομεν, κατά πάντα καί διά πάντα», αἰσθάνεται τόν ἐαυτό του ὡς ἕνα τίποτα, τό ὁποίο ὑπάρχει, γιατί τό θυμᾶται καί τό ἀγαπᾶ ὁ Θεός.

Ἀποκαλύπτονται καί φανερώνονται τελικά σ’αὐτόν ἤ σ’αὐτήν πού προσπαθεῖ νά ἐνεργήσει τό κατ’είκόνα, πρός τό καθ’ὁμοίωση. Σ’αὐτόν πού ἐπιθυμεῖ καί ἐπιδιώκει τήν καλή ἀλλοίωση. Σ’αὐτόν πού ἡ ζωή του, εἶναι μιά ζωή μεταμορφώσεως. Μιάς μεταμορφώσεως τῆς ὁποίας τό εἶδος, τόν τύπο, τήν οὐσία καί τήν ἀλήθεια ἐορτάζουμε σήμερα. Αὐτό εἶναι καί τό πρώτο το ὁποίο κάνουμε ὅλοι οἱ χριστιανοί τόσα χρόνια, ἔως σήμερα. Τό δεύτερο καί ἐπίσης σημαντικό γιά τό ὁποίο πρέπει μέ καρδιά καί ψυχή νά ἐορτάζουμε σήμερα ἀλλά καί κάθε χρόνο τῆς ζωῆς μας, εἶναι ὅλο αὐτό τό θεϊκό μεγαλείο πού προαναφέραμε καί τοῦ ὁποίου εἴμαστε μέτοχοι καί κληρονόμοι.

Αὐτοῦ πού ὑπάρχει, ἀλλά δέ φαίνεται. Αὐτοῦ τοῦ ὁποίου σίγουρα θά γίνουμε αὐτόπτες, ὅταν τελειώνοντας τό βίο μας, βρεθοῦμε στήν ἄλλη διάσταση, στό χῶρο καί τόν τόπο τοῦ μεγαλείου τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Νά μή μένουμε λοιπόν στό ἐπιφαινόμενο καί χαρμόσυνο ὑλικό μέρος τῆς κάθε ἐορτῆς, ἀλλά νά ἐπιθυμοῦμε, νά προσεγγίζουμε καί νά ἀναζητοῦμε, αὐτό πού κρύβεται, αὐτό πού ὑπάρχει καί δίνεται σ’αὐτούς πού μέ καρδιά καί ψυχή, ζοῦν αὐτό πού λέγεται Ἐκκλησία καί ὅσα αὐτή διδάσκει. 

03 Ιουλίου, 2026

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

 


     Βάθος και ύψος μυστικής θεολογίας αποκαλύπτει στον ορθόδοξο χριστιανό η γιορτή της Μεταμορφώσεως. Η σχετική ευαγγελική περικοπή και τα εμπνευσμένα τροπάρια της ημέρας πλέουν μέσα στο φως, που σκόρπισε το θαύμα της Μεταμορφώσεως. Ο Χριστός φόρεσε «ὅλον τὸν Ἀδάμ» και την «ἀμαυρωθείσαν φύσιν του» ελάμπρυνε κι εθεούργησε, με την αλλοίωση της μορφής Του (βλ. γ΄ ωδή, α΄ κανών και τροπάριο του Όρθρου της Εορτής). Είδαμε και πάλι να λάμπει το «ἀρχέτυπον κάλλος», το προπτωτικό, που ενώ με την πτώση του Αδάμ αμαυρώθηκε, με τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος πήρε πάλι τη δόξα και τη θεία λαμπρότητα, ντυμένο με το άκτιστο κι αστραποβόλο φως της Θεότητος. 
Στη Μεταμόρφωση βλέπει ο ορθόδοξος τη δόξα της θεώσεώς του, τη σωτηρία της αμαυρωθείσης εικόνας του και τη μεταμόρφωσή του στον πνευματικό κόσμο του θείου φωτός. Αυτή η προσωπική βίωση του πνεύματος της Μεταμορφώσεως, φέρνει στον πιστό, απ’ το δρόμο της μυστικής κατανύξεως, στην έκσταση και στη θεία αλλοίωση. Κι όπως οι Απόστολοι της Μεταμορφώσεως που «μεταρσιώθηκαν και υψώθηκαν πάνω από τη γη πνευματικά, αλλοιούμενοι εσωτερικά με τη θεία έκσταση» [«μετάρσιοι γενόμενοι τῷ πνεύματι, τὴν θείαν ἠλλοιώθησαν ἔκστασιν»], έτσι και οι σημερινοί πιστοί βλέπουν, «όσο είναι μπορετό γι’ αυτούς» [«ὅσον δύνανται»], και τη δική τους μελλοντική μεταμόρφωση μέσα στο αγιασμένο φως του Θεού «με την καλή και θεία αλλοίωση, μέσω της Μεταμόρφωσης του Χριστού, θα φθάσουν στο σημείο να την εξυμνούν έμπρακτα με τα καλά έργα» [«τὴν καλὴν ἀλλοίωσιν ἀλλοιωθέντες τῇ Χριστοῦ Μεταμορφώσει, εὑρεθῶμεν φωτοφανεῖς, ταῖς εὐπραγίαις ἡμῶν, ταύτην μεγαλύνοντες»].


     Δεν υπάρχει κανένα τροπάριο της γιορτής της Μεταμορφώσεως που να μην αντανακλά, κατά κάποιον τρόπο, αυτό το φως που πλημμυρίζει τα πάντα. Ακόμη και στο δογματικό τριαδικό εξαποστειλάριο της ημέρας, όπου, όχι μόνο σε μία, αλλά σε όλες τις λέξεις, υπάρχει ένας πάμφωτος ήλιος, που μας θαμπώνει: «Λόγε, Εσύ που είσαι το αμετάβλητο και αναλλοίωτο φως του φωτός του αγέννητου Πατέρα, μέσα στο δικό Σου φως που φάνηκε σήμερα στο Θαβώρ, είδαμε σαν φως τον Πατέρα και σαν φως το Πνεύμα, που φωτίζει όλη την κτίση» [«Φῶς ἀναλλείωτον Λόγε, φωτὸς Πατρὸς ἀγεννήτου, ἐν τῷ φανέντι φωτί σου, σήμερον ἐν Θαβωρίῳ, φῶς εἴδομεν τὸν Πατέρα, φῶς καὶ τὸ Πνεῦμα, φωταγωγοῦν πᾶσαν κτίσιν»].


       Φυσικά, για να πλησιάσει κανείς αυτό το φως της Μεταμορφώσεως, πρέπει ν’ ανεβεί σε κάποιο Θαβώρ –έστω και στην ίδια κεκαθαρμένη και εξαγνισμένη καρδιά του, κατά τον ιερό υμνογράφο: «Έχοντας την καρδιά μας σαν ένα άλλο ψηλό βουνό, καθαρισμένη από τα πάθη, είθε να αξιωθούμε να δούμε κι εμείς τη Μεταμόρφωση, αυτήν που φωτίζει πραγματικά τον νου μας» [«Ὄρος ὑψηλότατον τὴν καρδίαν, κεκαθαρμένην ἐκ παθῶν, ἔχοντες ὀψόμεθα, Χριστοῦ τὴν Μεταμόρφωσιν, φωτίζουσαν τὸν νοῦν ἡμῶν»].


     Στο συναξαριστικό υπόμνημα της εορτής αναφέρεται και η αιτία, για την οποία ο Χριστός έκαμε το θαύμα της Μεταμορφώσεως: «Πολλές φορές ο Δεσπότης μας Χριστός προέλεγε στους αγίους Του μαθητές για τους κινδύνους, για τα πάθη και για τον θάνατο που έμελλε να πάθει, παρόμοια και για τις σφαγές και τον μαρτυρικό θάνατο των μαθητών Του. Και επειδή οι κίνδυνοι και τα δεινά που τους περίμεναν ήταν μπροστά τους σ’ αυτή την παρούσα ζωή, ενώ τα αγαθά που θα λάμβαναν ήταν γι’ αυτούς μόνο ελπιζόμενα, γι’ αυτό θέλησε ο Κύριος να πληροφορήσει εκ βαθέων τους μαθητές Του και να τους επιτρέψει να δουν με τα δικά τους τα μάτια με ποια και με πόση δόξα πρόκειται να έλθει Αυτός κατά την κοινή ανάσταση όλων, αλλά και ποια δόξα έχουν να απολαύσουν αιώνια. Γι’ αυτό τους παίρνει ιδιαίτερα και τους ανεβάζει πάνω σ’ ένα ψηλό όρος και εκεί μεταμορφώθηκε μπροστά τους και έλαμψε το πρόσωπό Του σαν τον ήλιο και τα ρούχα του έγιναν άσπρα σαν το φως. Φάνηκαν σ’ αυτούς ο Μωυσής και ο Ηλίας να συνομιλούν με τον Χριστό. Και πήρε μαζί Του ο Χριστός μόνο τρεις Αποστόλους, μια και αυτοί ήταν οι πρόκριτοι και οι υπερέχοντες των λοιπών Αποστόλων. Προκρίθηκε ο Πέτρος, γιατί αγαπούσε πολύ τον Χριστό. Προκρίθηκε ο Ιωάννης, γιατί αγαπήθηκε πολύ από τον Χριστό. Και προκρίθηκε και ο Ιάκωβος, γιατί μπόρεσε να πιει μετέπειτα το ποτήριο του θανάτου που ήπιε και ο Κύριος (πρβλ. Μάρκ. 10, 38-39). Έφερε και παρουσίασε ανάμεσά τους τον Μωυσή και τον Ηλία, για να διορθώσει τις σφαλερές ιδέες και αντιλήψεις που είχαν πολλοί μέσα από τον λαό γι’ Αυτόν. Καθότι άλλοι έλεγαν για τον Κύριο πως είναι ο Ηλίας και κάποιοι άλλοι πως είναι ο Ιερεμίας. Για τούτο λοιπόν παρουσίασε εκεί στο Θαβώρ τους πρώτους και κορυφαίους Προφήτες, για να γνωρίσουν οι μαθητές και, μέσω των μαθητών όλοι οι άνθρωποι, το πόση διαφορά υπάρχει μεταξύ του Χριστού και των Προφητών. Ο μεν Χριστός είναι Δεσπότης και Κύριος· οι δε Προφήτες είναι απλώς δούλοι. Και για να μάθουν όλοι ότι ο Κύριος έχει την εξουσία του θανάτου και της ζωής. Γι’ αυτό και από τους πεθαμένους έφερε τον Μωϋσή και από δε τους ζωντανούς έφερε τον Ηλία, ο οποίος, ενώ ζούσε ακόμη, αναλήφθηκε “ως εκ του ουρανού”».


     Δεν είναι ίσως άσκοπο να αναφερθεί κανείς και στον καιρό και το χρόνο, κατά τον οποίον έγινε η Μεταμόρφωση. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης πιστεύει, μαζί με τον Ευσέβιο Καισαρείας και τους περισσότερους Διδασκάλους της Εκκλησίας, πως «η Μεταμόρφωση έγινε σαράντα μέρες πριν από το Πάθος… έγινε δηλαδή κατά τον Φεβρουάριο μήνα, και όχι κατά τον Αύγουστο όπως εορτάζεται τώρα». Και παραθέτει ο άγιος Νικόδημος τους λόγους, οι οποίοι βεβαιώνουν «ότι μια τέτοια θέση και γνώμη, είναι η πιο πιθανή και κοινά αποδεκτή μέσα στην Εκκλησία του Χριστού», ενώ πιο κάτω ελέγχει, μεταξύ άλλων, και τον Αθηνών Μελέτιο –ο οποίος μαζί με άλλα λέγει ότι έγινε στις 6 Αυγούστου η Μεταμόρφωση– πως «έπρεπε να φέρει κάποιο μαρτύριο των λόγων του και όχι να μας λέγει ασυνάρτητα και ατεκμηρίωτα πράγματα» και θαυμάζει «πώς γίνεται να πιστεύει κανείς αυτά τα πράγματα, έτσι αβάσιμα και αβέβαια που είναι»! Ενδιαφέρει, όμως, να δούμε και τον λόγο, γιατί η Ορθοδοξία έβαλε τη γιορτή της Μεταμορφώσεως στις 6 Αυγούστου, αφού αυτή έγινε τον Φεβρουάριο. Πραγματικά, σ’ αυτό το λόγο φαίνεται γι’ άλλη μια φορά η σοφία και η σύνεση των θείων Πατέρων, «οι οποίοι ρύθμισαν άριστα όλα τα θεία πράγματα και γεγονότα» [«τὰ θεία καλῶς διαταξαμένων θείων Πατέρων»]. Πρώτα-πρώτα η γιορτή έπρεπε να μετατεθεί απ’ τον Φεβρουάριο, γιατί, αφού όπως είπαμε έγινε σαράντα μέρες πριν από τη Σταύρωση του Χριστού, έπεφτε μέσα στην περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η γιορτή όμως της Μεταμορφώσεως, έχοντας πανηγυρικό περιεχόμενο, για να δείξει τη χαρά των χριστιανών για τη μέλλουσα δόξα και λαμπρότητα που θα φορέσουν οι πιστοί, έπρεπε να γιορτάζεται οχτώ μέρες στη σειρά. Κι αυτό το πράγμα ήταν, βέβαια, ανάρμοστο να γίνεται μέσα στην πενθική περίοδο της νηστείας και της Μεγάλης Τεσσαρακαστής. Μετατίθεται, λοιπόν –μα όχι τυχαία– στον Αύγουστο, και μάλιστα στις 6 Αυγούστου. Και να γιατί. Επειδή, όπως είπαμε πιο πριν, η Μεταμόρφωση έγινε σαράντα μέρες πριν από το Πάθος και τη Σταύρωση του Χριστού, κι επειδή η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού «επέχει τα δίκαια του Σταυρού και του Πάθους του Κυρίου», μέτρησαν από τη μέρα αυτή οι άγιοι Πατέρες πάλι σαράντα μέρες, και είπαν να γιορτάζεται στις 6 Αυγούστου η θεία Μεταμόρφωση. Κι από τις 6 Αυγούστου ως τις 14 Σεπτεμβρίου είναι ακριβώς σαράντα μέρες· ούτε παρακάτω ούτε παραπάνω.


     Το πόσο μεγάλη σημασία δίνει η αγία Εκκλησία μας στη γιορτή και το πνεύμα της Μεταμορφώσεως, φαίνεται κι απ’ το ότι έβαλε να λέγεται κάθε μέρα στις «Ώρες» –ελάχιστοι πια δυστυχώς απόμειναν που ν’ αναγνώθουν κάθε μέρα τις κατανυκτικές «Ώρες» της Εκκλησίας– το Κοντάκιο της Μεταμορφώσεως. Κατά τον λόγο, μάλιστα, του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, όπως οι Απόστολοι έβλεπαν τη δόξα του Χριστού στη Μεταμόρφωση, έτσι και οι μακάριοι θα βλέπουν στον μέλλοντα αιώνα την ίδια δόξα του Χριστού. «Επειδή θέλησε η Εκκλησία να έχουν πάντα στη μνήμη τους οι χριστιανοί τη δόξα εκείνη που πρόκειται να απολαύσουν, όρισε να λέγεται κάθε μέρα το Κοντάκιο αυτής της εορτής, ώστε με τη συνεχή υπόμνηση να κινήσει μέσα τους τον πόθο και τον έρωτα της μελλοντικής δόξας» (άγιος Νικόδημος). Κι αυτό, βέβαια, όχι με πανηγυρικά και κούφια λόγια, δίχως καμιά σχέση και συνέπεια με την προσωπική μας ζωή, που πρέπει να είναι φωτεινή, όπως τη θέλει το μεγάλο και πλούσιο φως της Μεταμορφώσεως. Είναι χαρακτηριστική η φράση που συχνά επαναλαμβάνει σ’ έναν κανόνα της εορτής ο ιερός υμνογράφος: «φανερώνοντας με το θείο φως της Μεταμορφώσεως ότι αυτοί που έφθασαν το ύψος των αρετών και διέπρεψαν σε αυτές, αξιώνονται μετά και της ένθεης δόξας» [«δηλῶν ὅτι οἱ τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν διαπρέψαντες, καὶ τῆς ἐνθέου δόξης ἀξιωθήσονται»]. Πρέπει αυτό πολύ να το προσέξουμε, γιατί δίχως τον ενάρετο βίο και την προσήλωση στο νόμο και στις εντολές του Θεού, κάθε λόγος μας για τη Μεταμόρφωση είναι μια φτωχή φιλολογία, χωρίς κανένα πνευματικό βάθος. Τότε το φως της Μεταμορφώσεως δεν έρχεται να μας ενδύσει με τη μέλλουσα δόξα, αλλά να μας κάψει για τις αμαρτίες μας, για το θράσος μας και για την υποκρισία μας, πως είμαστε τάχα «φιλόφωτοι» (ενώ στην πραγματικότητα σκοτεινοί και αφώτιστοι).


     Ένα απ’ τα δυσκολώτερα σημεία, στα οποία σκοντάφτει όποιος μελετά το θαύμα της Μεταμορφώσεως, είναι το  Φ ω ς  με το οποίο περιέστραψε τους Αποστόλους ο Χριστός επάνω στο Θαβώρ. Ας το ιδούμε, με κάθε δυνατή συντομία. Ο αγαπητός αναγνώστης ας θυμηθεί εδώ τους φοβερούς αγώνες που έγιναν πάνω σ’ αυτό το θέμα, κατά τον δέκατο τέταρτο αιώνα, μεταξύ της Ανατολής και της Δύσεως, καθώς και τις διαμάχες των εκπροσώπων τους, ήγουν του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και του αιρετικού Βαρλαάμ του Καλαβρού. Πρώτα-πρώτα, ας σημειώσουμε πως η Μεταμόρφωση αφορά στην αλλοίωση που είδαν οι Απόστολοι στην ανθρώπινη μορφή του Κυρίου και όχι σαν κάποιαν αλλαγή της Θεότητάς Του: «Και έγινε», λέγει το Ευαγγέλιο, «την ώρα που προσευχόταν, η όψη του προσώπου Του διαφορετική και τα ρούχα Του άσπρα κι αστραφτερά» (Λουκ. 9, 29). Αλλά κι απ’ αυτό το φως της θείας φύσεως του Χριστού, δεν έλαμψε όλο το άκτιστο φως, γιατί οι Απόστολοι, μη μπορώντας να βαστάξουν, στο υπερβολικό φως, θα τυφλώνονταν ή και θα πέθαναν ακόμη. Αλλά «αφού υποχώρησε (ο Σωτήρας Χριστός) προς την αδυναμία της φύσεως του σώματος που προσέλαβε» [«μικρὸν ὑποκύψας τῆς σαρκὸς τὸ πρόσλημμα»], άφησε να φανεί [«παρεγύμνωσεν»] και έδειξε σαν μέσα από κάποιο έσοπτρο (το θεοϋπόστατο σώμα Του), ολίγο φως της αΰλου Θεότητος· αν και μ’ αυτό το λίγο, και με τη φωνή που άκουσαν να κατεβαίνει απ’ τον ουρανό, «οι μαθητές έπεσαν με το πρόσωπο στη γη και φοβήθηκαν πολύ» (Ματθ. 17, 6). Οι Απόστολοι, λοιπόν, είδαν το φως, που είναι άκτιστη ενέργεια του Θεού, και όχι την ουσία του Θεού, η οποία, κατά την ωραία έκφραση του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, «είναι ουσιαστικά από μόνη της και από ο,τιδήποτε άλλο πάνω στη γη, αυτή που υπερέχει πάνω από κάθε έννοια κατανόησης και είναι απρόσιτη και απροσπέλαστη από κάθε έρευνα και επινόηση» του ανθρώπου [«αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, ὅ,τί ποτε κατ’ οὐσίαν ἐστί, πάσης ὑπέρκειται καταληπτικῆς ἐπινοίας, ἀπρόσιτος καὶ ἀπροσπέλαστος οὖσα ταῖς σχολαστικαῖς ἐπινοίαις»]· «Η Θεότητα από μόνη της είναι αόρατη» [«Θεότης καθ’ ἑαυτὴν ἀόρατος»]. Κι αυτό ήταν, που ο Βαρλαάμ ο Καλαβρός δεν μπορούσε ποτέ να ξεχωρίσει, κι έπεφτε συνεχώς έξω στη σχέση μεταξύ της θείας ουσίας, που είναι απρόσιτη και αμέθεκτη, και της θείας ενεργείας –το άκτιστο φως της Μεταμορφώσεως– που είναι προσιτή και μεθεκτή, όπως εδίδασκε και διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία, με το αγιασμένο στόμα του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Με τα ίδια σχεδόν λόγια και ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής αρνείται πως οι Απόστολοι είδαν την ουσία της Θεότητος στη Μεταμόρφωση: «το φως του προσώπου του Κυρίου που νίκησε την περιορισμένη ενέργεια της πεπερασμένης ανθρώπινης φύσης, δείχνοντας στους μακάριους Αποστόλους, με την αποφατικότητα της μυστικής Θεολογίας, σύμφωνα με την οποία η μακάρια Θεότητα βρίσκεται πάνω από κάθε έκφραση και γνώση και σε άπειρο βαθμό πέρα από κάθε πείρα και εμπειρία του ανθρώπου, μην επιτρέποντας ούτε το παραμικρό ίχνος κατάληψης ή αντίληψης από αυτούς που κατέλαβε η ίδια» [«τὸ φῶς τοῦ προσώπου τοῦ Κυρίου, τὸ νικῆσαν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὴν ἐνέργειαν, τὸν τρόπον διετύπου τοῖς μακαρίοις Ἀποστόλοις τῆς κατὰ ἀπόφασιν μυστικῆς Θεολογίας, καθ’ ἣν ἡ μακαρία θεότης κατ’ οὐσίαν ἐστὶν ὑπεράρρητος καὶ ὑπεράγνωστος, καὶ πάσης ἀπειρίας ἀπειράκις ἐξῃρημένη, οὐδ’ ἴχνος ὅλως καταλήψεως κἂν ψιλὸν τοῖς μετ’ αὐτὴν καταλείψασα»].


     Το θείο και άκτιστο φως της Μεταμορφώσεως του Χριστού, κατά τη γνώμη των αγίων Πατέρων, οι Απόστολοι το είδαν με τον νου, που είναι ο οφθαλμός της ψυχής, αλλά και με τα μάτια του σώματος. Όχι, φυσικά, έχοντας τη συνηθισμένη φυσική δύναμη των ματιών τους, αλλά «έχοντας αλλοιωθεί προς το καλύτερο και προς το θειότερο και έχοντας, επίσης, λάβει τη δύναμη από την εξαίσια δύναμη εκείνου του φωτός, μια και οι κτιστοί, οι ανθρώπινοι οφθαλμοί, δεν μπορούν να δουν και να κατανοήσουν το φως που βρίσκεται πάνω από κάθε αίσθηση, πάνω από κάθε νου και νόηση» [«ἀλλοιωθέντες εἰς τὸ κρεῖττον καὶ θειότερον, καὶ δυναμωθέντες ὑπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ φωτὸς ἐκείνου, ἐπειδὴ κτιστοὶ καὶ αἰσθητοὶ ὀφθαλμοὶ τὸ ἄκτιστον καὶ ὑπὲρ αἴσθησιν καὶ νοῦν φῶς, χωρῆσαι οὐ δύνανται»].


     Έτσι, η Μεταμόρφωση του Χριστού φαίνεται πια, όχι ως αλλαγή του Χριστού, αλλά ως ενδυνάμωση των ματιών των Αποστόλων, να ιδούν κάτι παραπάνω απ’ ό,τι μέχρι τώρα –δίχως τη δύναμη του θείου φωτός– έβλεπαν. Μετά από αυτή την παρατήρηση, μεταφέρουμε εδώ την κλασσική έκφραση του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, χωρίς φόβο πως θα παρεξηγηθεί η πρωτοτυπία της: «Μεταμορφώνεται, λοιπόν, ο Χριστός· όχι σε κάτι που να μπορούν να προσλάβουν αυτοί που είδαν τη μεταμόρφωση και δεν μεταβάλλεται σε κάτι που δεν ήταν ο Ίδιος, αλλά όπως ήταν και όπως πάντα εμφανιζόταν στους οικείους σε Αυτόν μαθητές, ανοίγοντας Αυτός ο Ίδιος τα μάτια τους και κάνοντας να δουν τόσοι τυφλοί» [«Μεταμορφοῦται τοίνυν Χριστός, οὐχ ὃ οὐκ ἦν προσλαβόμενος, οὐδὲ εἰς ὅπερ οὐκ ἦν μεταβαλλόμενος, ἀλλ’ ὅπερ ἦν τοῖς οἰκείοις μαθηταῖς ἐμφαινόμενος καὶ διανοίγων τούτων τὰ ὄμματα καὶ ἐκ τυφλῶν ἐργαζόμενος βλέποντας»]. Ανάλογη είναι και η έκφραση του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά: «Άρα, λοιπόν, ούτε εκείνο το φως ήταν αισθητό, ούτε και αυτοί που το είδαν μπόρεσαν να το δουν μόνο με τα φυσικά τους μάτια, αλλά αφού πρώτα αλλάχθηκαν και αλλοιώθηκαν οι ίδιοι εσωτερικά με τη δύναμη του θείου Πνεύματος» [«Οὐκοῦν οὐδὲ τὸ φῶς ἐκεῖνο αἰσθητόν, οὐδὲ οἱ ὁρῶντες αἰσθητικοῖς ἁπλῶς ἑώρων ὀφθαλμοῖς, ἀλλὰ μετασκευασθεῖσι τῇ δυνάμει τοῦ θείου Πνεύματος»].


     Άμποτε κι εμείς, αγαπητοί μου, από θερμό πόθο και θείο έρωτα, ν’ ανέβουμε στο όρος Θαβώρ –κατά τον τρόπο που όρισε για τον καθένα ο Θεός, όπως λέγει και ο άγιος Μάξιμος– και ν’ απολαύσουμε ύστερ’ από τη δική μας εσωτερική αλλοίωση και μεταμόρφωση, το άκτιστο φως της Μεταμορφώσεως του Χριστού, με τις ζωοπάροχες φρυκτωρίες Του.


[ Παντελή Β. Πάσχου:
«Έρως Ορθοδοξίας»,
Κεφ. Α΄, §1, Σελ. 50–57,
Εκδόσεις
«Αποστολικής Διακονίας»,
Αθήναι, 1987.
Απόδοση στα Ελληνικά
των πατερικών χωρίων:
Νικόλαος Αμανατίδης.
Επιμέλεια ανάρτησης:
π. Δαμιανός. ]
https://toeilhtarion.blogspot.com/2020/08/blog-post_6.html

21 Απριλίου, 2026

Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Πρασινάδας Παρανεστίου ( Υπό Ανασύσταση)

Δράμα: Στην «αγκαλιά» ενός βράχου η μονή Μεταμορφώσεως στην προσφυγική Πρασινάδα
 Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ





του ανταποκριτή μας Β.Λωλίδη

Ανάμεσα σε καταπράσινες βουνοκορφές και βαθιά φαράγγια, στο προσφυγικό χωριό Πρασινάδα του δήμου Παρανεστίου, στην ορεινή Δράμα, στέκεται αγέρωχη η ιερά μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Χτισμένη κυριολεκτικά πάνω σε έναν βράχο, μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα σε γη και ουρανό. Ένα τοπίο που κόβει την ανάσα και ταυτόχρονα ηρεμεί την ψυχή.

Παραμονή της μεγάλης δεσποτικής γιορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου και η μονή γεμίζει από προσκυνητές για να παρακολουθήσουν τις ιερές ακολουθίες. Αναμφισβήτητα, η μονή αυτή δεν είναι απλώς ένας προορισμός, είναι εμπειρία. Για τους πιστούς, είναι τόπος ευλογίας. Για τους φυσιολάτρες, ένας παράδεισος γαλήνης. Και για όλους, ένα κρυμμένο στολίδι της ελληνικής γης που αξίζει να ανακαλυφθεί.

Η διαδρομή προς τη μονή είναι ένα ξεχωριστό ταξίδι στην καρδιά της φύσης. Ανηφορικά μονοπάτια, δασωμένες πλαγιές, η απόλυτη σιωπή του βουνού που διακόπτεται από το θρόισμα των φύλλων, το αδιάκοπο κελάηδισμα των πουλιών, ο ήχος των χιλιάδων τζιτζικιών.

Λιτή και απέριττη, η μονή ενσωματώνεται στο τοπίο σαν να ήταν εκεί από πάντα. Τα κελιά των μοναχών, η μικρή αυλή και το καθολικό αποπνέουν μια αίσθηση γαλήνης, σχεδόν υπερβατικής. Από το ύψωμα, η θέα κόβει την ανάσα: ένα πανόραμα από δάση, χαράδρες και ουρανό, που κάνει τον επισκέπτη να σταθεί σιωπηλός για λίγο για να δοξάσει το μεγαλείο του Δημιουργού.

Από τους Σταυροφόρους στους πρόσφυγες του Πόντου

Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ξεχασμένη αλλά γεμάτη ιστορία, θρύλους παραδόσεις μονή άρχισε να αναγεννάται. Η αρχή έγινε από τον μακαριστό μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο και συνεχίστηκε με τον προκάτοχό του μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεο, ο οποίος στηρίζει έμπρακτα την επαναλειτουργία της της. Μάλιστα, πριν από έναν χρόνο περίπου, δυο νέοι και δραστήριοι μοναχοί αποφάσισαν να εγκατασταθούν στη μονή, να την επαναλειτουργήσουν, δημιουργώντας ένα πνευματικό καταφύγιο για κάθε επισκέπτη.

Ο οικισμός της Πρασινάδας -χτισμένη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών στους πρόποδες του βουνού Παγκάλου σε υψόμετρο 713 μέτρων- είναι ένα όμορφο, μικρό χωριό. «Σφηνωμένο» στην κατάφυτη πλαγιά του λόφου καλύπτεται από απαράμιλλη φυσική ομορφιά με πολλά νερά, αφού από εκεί περνούν παραπόταμοι του Νέστου. Οι κάτοικοι του χωριού είναι Πόντιοι πρόσφυγες που ήρθαν από την Τραπεζούντα μετά το 1920 σε αυτόν τον απομακρυσμένο οικισμό της Δράμας και πάλεψαν πολύ σκληρά κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες για να επιβιώσουν στη νέα τους πατρίδα.

Στην απογραφή του 1928, ο οικισμός αριθμούσε κοντά στους 350 κατοίκους. Σήμερα, μετά βίας φτάνει τους 45 μόνιμους κατοίκους. Η Πρασινάδα βρίσκεται βορειοανατολικά της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, σε απόσταση 61 χιλιομέτρων από την πόλη της Δράμας, και διοικητικά υπάγεται στον δήμο Παρανεστίου. Η διαδρομή μέχρι το χωριό είναι άσφαλτος, έχει όμως πολλές στροφές, ωστόσο θα αποζημιώνει τον ταξιδιώτη η απαράμιλλη ομορφιά της φύσης.
Καύχημα και προστασία των κατοίκων της Πρασινάδας είναι ο ιερός βράχος του χωριού, εκεί όπου δεσπόζει ιερά μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος χτισμένη στα χαλάσματα παλαιότερου Βυζαντινού μοναστηριού (485 μ.Χ. - 1204 μ.Χ.), που βρισκόταν θαμμένο εκεί επί οχτώ αιώνες χωρίς να γνωρίζει κάποιος την ύπαρξή του. Στην τοποθεσία αυτή, όπου υπάρχει πλέον το σημερινό μοναστήρι, βρέθηκαν λείψανα αγίων, οι οποίοι μαρτύρησαν από τους σταυροφόρους το 1204 μ.Χ. κατά την 4η Σταυροφορία.

Η αναστήλωση της μονής, τάμα και έργο ζωής

Η αναστήλωση της ιεράς μονής αποτέλεσε έργο ζωής για τον πρώην νομάρχη Δράμας Κωνσταντίνο Ευμοιρίδη. Η ανέγερση της μονής έγινε στο πλαίσιο της εκπλήρωσης τάματος της μητέρας του. Την περίοδο της βουλευτικής του θητείας, συγγενικά του πρόσωπα από την Πρασινάδα, του ζήτησαν να επιδιορθώσει ένα εκκλησάκι με λαμαρίνες, που είχαν στο χωριό, πάνω σε έναν βράχο.

Ο Κωνσταντίνος Ευμοιρίδης, όταν πήγε στην περιοχή και άρχισε να σκάβει πάνω στο βράχο, βρήκε τα θεμέλια της παλιάς μονής που υπήρχε εκεί, η οποία -σύμφωνα με την παράδοση- κάηκε από τους Σταυροφόρους. Σκάβοντας, βρέθηκε επίσης η κάρα του τελευταίου ηγούμενου της μονής, η οποία ευωδίαζε. Επίσης, κατά την ανασκαφή βρέθηκαν εκκλησιαστικά σκεύη και νομίσματα, τα οποία παραδόθηκαν στον ιερά μητρόπολη Δράμας.

Κάτοικοι της Πρασινάδας, πολύ πριν αποκαλυφθούν τα ερείπια και ξεκινήσει το χτίσιμο της νέας μονής έλεγαν πως έβλεπαν συχνά στον ύπνο τους ένα γέροντα να τους λέει: «Ακόμη να χτίσετε το μοναστήρι μου!». Ένας από τους ανθρώπους που έχτιζαν το μοναστήρι ανέφερε, δε, πως μια μέρα είδε να περπατά πάνω στα κεραμίδια της μονής, ένας γέροντας.

Ο Κωνσταντίνος Ευμοιρίδης είχε μια παρόμοια εμπειρία. Μια μέρα, καθήμενος πάνω στον βράχο και χαζεύοντας το μαγευτικό τοπίο είδε από τη ρεματιά να ανηφορίζει ένας μεγαλόσωμος γέροντας. Σηκώθηκε όρθιος και κίνησε προς το μέρος του. Όμως, σαν έφτασε σε απόσταση τριών μέτρων από το γέροντα, αυτός εξαφανίστηκε! Στην Πρασινάδα, ο Κώστας Ευμοιρίδης ξόδεψε σχεδόν όλη του την περιουσία για την ανέγερση της νέας μονής και την ανάδειξη του ιερού βράχου.

Το 1993, ανήμερα της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τελέστηκε η πρώτη Θεία Λειτουργία στο νέο μοναστήρι, μετά από 800 χρόνια που ήταν ερειπωμένο και εγκαταλελειμμένο. Όσοι ανέβηκαν εκείνη την ημέρα στον βράχο της Πρασινάδας και είχαν ταξιδέψει στον Πόντο, σημείωναν με έκπληξη πως το περιβάλλον και η τοποθεσία στην Πρασινάδα έχει πάρα πολλά κοινά μορφολογικά στοιχεία με αυτά του Πόντου.
https://www.amna.gr/macedonia/article/923722/Drama-Stin-agkalia-enos-brachou-i-moni-Metamorfoseos-stin-prosfugiki-Prasinada-

Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Πρασινάδας Παρανεστίου ( Υπό Ανασύσταση)
Διεύθυνσις : Τ.Κ. 66035, Πρασινάδα Δράμας, Τηλέφωνο : 2524770014 - 6971542423
email: immespr@gmail.com
web site : immsdramas.gr
Υπεύθ. Ιερομόναχος Βασίλειος Αθανασιάδης (μον. 2)

Ἡ Ἱερά Μονή Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Πρασινάδας βρίσκεται σέ ὑψόμετρο 750 μέτρων, 19χλμ ἀπό τό Παρανέστι Δράμας καί 1χλμ ἀπό τό χωριό τῆς Πρασινάδας. Εἶναι χτισμένη πάνω σ’ ἕναν ὑψηλό βράχο, ἔχοντας ἀνατολικά τήν ὀροσειρὰ Χαϊντοῦ, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τό φυσικό ὅριο ἀνάμεσα στήν Μακεδονία καί τή Θρᾴκη. Τό ἐπιβλητικό τοπίο γύρω ἀπό τήν Ἱερά Μονή ἀποτελεῖται ἀπό βραχώδεις κορυφές καί χαράδρες μέ καταρράκτες καί παραποτάμους τοῦ ποταμοῦ Νέστου, κάνοντας πολλούς νά μιλοῦν για Δραμινά ἤ Μακεδονικά Μετέωρα.
Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι σ’ ἕναν ἀπό αὐτούς τούς βράχους εἶναι χτισμένο κι ἕνα ἀκόμη μικρό ἡσυχαστήριο, τῆς Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος Χριστίνας, στό ὁποῖο έμόνασε ἡ γερόντισσα Χριστίνα, μέχρι τήν κοίμησή της τό ἔτος 2012.
Τό τοπίο τῆς περιοχῆς θυμίζει τήν ὀρεινή ἐνδοχώρα τοῦ Πόντου καί ὁ βράχος ἐπάνω ἀπό τήν Πρασινάδα μοιάζει μέ τόν βράχο στό βουνό Πυργί τῆς Τραπεζούντας, πάνω στόν ὁποῖο εἶναι χτισμένο τό ἱστορικό μοναστῆρι τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Περιστερεώτα.
Ἀπό τό 1923 καί ὕστερα οἱ πρόσφυγες ἀπό τόν Πόντο πού ἐγκαταστάθηκαν στήν Πρασινάδα ἔβλεπαν ἐπάνω στόν βράχο οὐράνιο φῶς, ἀλλά δέν μποροῦσαν νά τό ἐξηγήσουν. Ἀπό τό 1990 κι ἑξῆς κάποιοι ἀπό αὐτούς ἄρχισαν νά βλέπουν καί ὄνειρα σχετικά μέ τήν ἱστορία τοῦ βράχου, γιά τόν ὁποῖο μέχρι τότε τίποτα δέν ἦταν γνωστό. Τά ὄνειρα αὐτά συνοδεύτηκαν ἀπό εὐρήματα: τεμάχια πήλινων ἀγγείων, λείψανα, θυμιατήριο, λόγχες καί θεμέλια παλαιοῦ ναοῦ.

Τὰ εὐρήματα αὐτά ἐπιβεβαίωσαν τὴν ἱερότητα τοῦ τόπου, τεκμηριώνοντας τὴν ὕπαρξη σὲ αὐτόν μικροῦ μοναστηριοῦ ἤδη ἀπό τόν 5ο αἰῶνα μ.Χ., τό ὁποῖο καταστράφηκε στό πέρασμα τοῦ χρόνου. Ταυτόχρονα, ἔχουν ὑπάρξει ἀφηγήσεις σύμφωνα μέ τίς ὁποῖες κάποιοι ἀπό ἐκείνους πού προσκύνησαν τά εὐρήματα αὐτά ἔγιναν ἀποδέκτες τῆς θαυματουργίας τους.
Ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος τό 1993 πραγματοποιήθηκε ὁ πρῶτος πανηγυρικός ἑορτασμός στόν προαύλιο χῶρο τῆς Μονῆς, καθώς σύμφωνα μέ τίς ἀποκαλύψεις ἡ παλαιά Μονή ἦταν ἀφιερωμένη στή Μεταμόρφωση τοῦ Σωτῆρος. Τό 1994 ἔγινε ἡ θεμελίωση τοῦ ὁμώνυμου Ναοῦ στήν βραχοκορφή ἀπό τόν μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας κυρό Διονύσιο και στίς 6 Αὐγούστου 2007 ἔγιναν τά ἐγκαίνια τοῦ περικαλλοῦς Καθολικοῦ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς ἀπό τόν μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας κυρό Παῦλο.
Σήμερα μέ τήν πρωτοβουλία καί τήν ἀγαθή διάθεση τοῦ Μητροπολίτη μας κ.κ. Δωροθέου, ἡ Ἱερά Μονή ἐπανδρώθηκε μέ μοναχούς καί μέ τήν βοήθεια καί τήν ἀγάπη τῶν Ἀρχῶν τοῦ τόπου καί τῶν εὐλαβῶν Χριστιανῶν προχωρᾶ ἡ περαιτέρω ἀνοικοδόμησή της.
Βλέποντας τήν ὀμορφιά αύτοῦ τοῦ εὐλογημένου τόπου, θυμόμαστε τὸ κάλεσμα τοῦ Εὐαγγελίου νά κοιτάξουμε τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ καί τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ καί βλέποντας αὐτά νά ζητήσουμε τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνη Του. Ὅταν τά βροῦμε αὐτά, θά ἔχουμε τά πάντα.

ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗΣ
ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ
ΑΠΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟ ΕΩΣ ΜΑΡΤΙΟ : ΠΡΩΙ 7:30 – 13:00 ΑΠΟΓΕΥΜΑ 15:00 – 17:00

ΑΠΟ ΑΠΡΙΛΙΟ ΕΩΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ : ΠΡΩΙ 7:30 -13:00 ΑΠΟΓΕΥΜΑ 17:00 -20:00

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ : ΚΑΘΕ ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΟΡΤΕΣ



05 Αυγούστου, 2023

Μέσα στὸ Φῶς τῆς Μεταμόρφωσης

Anthony Bloom
Metropolitan of Sourozh (1914- 2003)

Ὑπάρχουν στιγμὲς τῆς πνευματικῆς, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τῆς πιὸ συνηθισμένης καθημερινῆς ζωῆς τόσο ὡραῖες, τόσο ὑπέροχες ποὺ νὰ μᾶς κάνουν νὰ θέλουμε τὸ χρόνο, τὴ ζωή, τὴν αἰωνιότητα νὰ σταματήσουν ἐκεῖ ὥστε τίποτα ἄλλο νὰ μὴν ξανασυμβεῖ ποτέ. Αὐτὸ εἶχαν νιώσει οἱ Ἀπόστολοι ποὺ ὁ Χριστὸς εἶχε πάρει μαζί Του πάνω στὸ ὄρος τῆς Μεταμόρφωσης, αὐτὸ ἤθελε νὰ ἐκφράσει ὁ Πέτρος ὅταν ἔλεγε: «Κύριε, εἶναι καλὸ νὰ εἴμαστε ἐδῶ, ἂς κτίσουμε τρεῖς σκηνές, μία γιὰ Σένα, μία γιὰ τὸ Μωυσῆ καὶ μία γιὰ τὸν Ἠλία κι ἂς μείνουμε ἐδῶ μέσα στὶς ἀκτίνες τοῦ ἄυλου αὐτοῦ, θεϊκοῦ φωτός, τυλιγμένοι μέσα σ’ αὐτὴ τὴν ὑπέροχη εἰρήνη».



Οὔτε ὁ Πέτρος ἀλλὰ οὔτε καὶ οἱ ἄλλοι ἀπόστολοι δὲν πρόσεξαν τότε κάτι ποὺ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἀργότερα μετέδωσαν σὲ ἄλλους, τὸ ὅτι δηλαδὴ ὁ Χριστὸς μεταμορφώθηκε (φάνηκε μέσα στὴ λάμψη τῆς αἰώνιας δόξας) τὴ στιγμὴ ἀκριβῶς ποὺ ὁ Μωυσῆς καὶ ὁ Ἠλίας Τοῦ μιλοῦσαν σχετικὰ μὲ τὸ ταξίδι Του στὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὴ Σταύρωσή Του. Ἐδῶ, ὅπως καὶ σὲ πολλὰ ἄλλα χωρία τῆς Καινῆς Διαθήκης βλέπουμε ὅτι οἱ ἀπόστολοι, ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἐμεῖς ἦταν ἱκανοὶ νὰ ξεχωρίζουν τὰ λαμπρὰ καὶ θαυμάσια πράγματα παραβλέποντας πολὺ συχνὰ τί τίμημα εἶχαν αὐτὰ γιὰ τὸ Χριστό. Ὁ Ἅγ. Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ μιλώντας σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς ἐπισκέπτες του εἶχε πεῖ: «Ζήτησε στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τὸ Θεό, ὁ,τιδήποτε σοῦ χρειάζεται, νὰ θυμᾶσαι ὅμως τὴν τιμὴ ποὺ Ἐκεῖνος πλήρωσε γιὰ νὰ ἔχει τὴ δύναμη νὰ ἱκανοποιεῖ τὰ αἰτήματά σου». Ἤθελε μὲ αὐτὸ νὰ πεῖ: «Μὴ ζητήσεις κάτι ἀνάξιο τῆς θυσιασμένης θεϊκῆς ἀγάπης, τοῦ θανάτου καὶ τῆς Σταύρωσης τοῦ Σωτήρα Χριστοῦ».
Ὅπως ἀκριβῶς καὶ οἱ ἀπόστολοι, ὅταν ζοῦμε τὶς καλύτερές μας στιγμὲς εὐχόμαστε ὁ χρόνος νὰ σταθεῖ καὶ νὰ μπορέσουμε νὰ παραμείνουμε γιὰ πάντα, σὲ τί; Στὴν ξεγνοιασιά, νὰ μπορέσουμε νὰ ξεχάσουμε γιὰ πάντα ὅτι φοβερὰ πράγματα συμβαίνουν κάποτε στὶς δικές μας ζωὲς καὶ τὶς ζωὲς τῶν ἄλλων, ὅτι ὑπάρχουν καταστάσεις ὅπως ἡ μοναξιά, ἡ ἀρρώστια καὶ ὁ φόβος, ὅτι ὑπάρχουν φρίκες ὅλων τῶν εἰδῶν. Θέλουμε νὰ μποῦμε στὴ θαυμαστὴ εἰρήνη τοῦ μεταμορφωμένου κόσμου ποὺ ὅλοι προσδοκοῦμε μὰ ποὺ δὲν ἔχει ἀκόμη ἀποκαλυφθεῖ, δὲν ἔχει γίνει πραγματικότητα, στὸν ὁποῖο ὀφείλουμε νὰ πιστεύουμε καὶ τὸν ὁποῖο σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις εἴμαστε ἱκανοὶ νὰ ζήσουμε στὸ μεγάλο καὶ θαυματουργό του βάθος. Πρέπει ὅμως νὰ θυμούμαστε ὅτι μιὰ τέτοια ἐμπειρία μᾶς δωρίζεται γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ μπάσουμε τὴν ἀκτινοβολία αὐτὴ τῆς Μεταμόρφωσης μέσα στὸ σκοτεινό, κρύο, θλιμμένο κόσμο.
Ὅταν ὁ Μωυσῆς στάθηκε ἀπέναντι στὸ Θεὸ πάνω στὸ ὄρος Σινᾶ καὶ φωτίστηκε ἀπὸ τὴ Δόξα Του εἶχε τόσο πολὺ ἀπορροφηθεῖ μέσα στὸ φῶς ὥστε ὅταν κατέβηκε ἀπὸ τὸ ὄρος οἱ ἄνθρωποι νὰ μὴν ἀντέχουν τὴ λάμψη τοῦ προσώπου του. Τέτοιοι ὀφείλουμε νὰ εἴμαστε καὶ ἐμεῖς ὑστέρα ἀπὸ τὴν ἐμπειρία ἑνὸς οὐράνιου ἤ ἐπίγειου μεταμορφωτικοῦ θαύματος. Αὐτὸ ποὺ συνέβηκε στοὺς ἀποστόλους καὶ στὸ Μωυσῆ θὰ πρέπει νὰ συμβεῖ καὶ σ\’ ἐμᾶς.
Ὁ Μωυσῆς δὲν παρέμεινε στὸ ὄρος γιὰ νὰ συνομιλεῖ μὲ τὸ Θεό, ὅπως μιλᾶ κανεὶς σὲ κάποιο φίλο του, γιὰ νὰ ἐντρυφᾶ συνεχῶς στὴ θεϊκὴ δόξα, ἀλλὰ οὔτε καὶ στοὺς ἀποστόλους δὲν ἐπιτράπηκε νὰ παραμείνουν στὸ ἔνδοξο ὄρος τῆς Μεταμόρφωσης. Ὁ Χριστὸς τοὺς εἶπε: «Ἄγωμεν ἐντεῦθεν». Κατέβηκαν λοιπὸν στὰ πεδινά, στὴν πεδιάδα τῆς Παλαιστίνης κι ἐκεῖ συνάντησαν αὐτὸ τὸ ὁποῖο μᾶς περιγράφεται: τὴν ἀπαρηγόρητη θλίψη τῶν γονιῶν καὶ τῶν γνωστῶν τοῦ παιδιοῦ τὸ ὁποῖο ὑπέφερε ἀπὸ μία ἀνίατη ἀρρώστια καὶ κάτι ἴσως ἀκόμη χειρότερο, τὴ θλιβερὴ διαπίστωση ὅτι οἱ μαθητὲς τοῦ Χριστοῦ στοὺς ὁποίους ὁ πατέρας εἶχε στραφεῖ ἦταν ἀνίκανοι νὰ βοηθήσουν. Ὁ Χριστὸς μόνο μπόρεσε νὰ βοηθήσει κι ἔκανε τὸ παιδὶ καλά. Ὅταν οἱ μαθητὲς Τὸν ρώτησαν γιατί οἱ ἴδιοι δὲν μπόρεσαν νὰ τὸ κάνουν ὁ Χριστὸς ἀπάντησε: «Τοῦτο τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ».
Συμβαίνει κάποτε νὰ ἀξιωνόμαστε τὴν ἐμπειρία ἑνὸς μεταμορφωμένου κόσμου, τὴν ἐμπειρία τῆς εἰσόδου στὸν κόσμο ἑνὸς στοιχείου θαυμαστοῦ, θεϊκοῦ· τὴν ἐμπειρία αὐτὴ ὀφείλουμε νὰ τὴ συντηρήσουμε σὰν ἕνα πολύτιμο δῶρο κι ἔπειτα νὰ βγοῦμε στὸν κόσμο γιὰ νὰ τὴ μοιραστοῦμε μὲ τοὺς ἄλλους. Θὰ μπορέσουμε ὅμως νὰ τὴ μεταδώσουμε μόνο ἂν ἐπωμιστοῦμε τὸν ἀγώνα τῆς νηστείας καὶ τῆς προσευχῆς. Ἡ νηστεία δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἁπλῶς ἡ φυσικὴ νηστεία ἀλλὰ ἡ ἀποχὴ ἀπὸ ὁτιδήποτε ἔχει γιὰ κέντρο τοὺς ἑαυτούς μας, ἀπὸ τὴν κάθε αὐτοαγάπη, τὸν κάθε ἐγωισμό, τὴν κάθε πνευματικὴ καὶ συναισθηματικὴ ἀπληστία, τὴν κάθε ἐπιθυμία γιὰ κατοχὴ ἤ γιὰ ἀνεξέλεγκτη ἐλευθερία. Αὐτὸ μποροῦμε νὰ τὸ πετύχουμε μόνο ἂν προσευχόμαστε, καὶ πιὸ πέρα ἀπὸ αὐτὸ ὄχι ἂν ἁπλῶς ἐπαναλαμβάνουμε τὶς λέξεις μιᾶς προσευχῆς ἀλλὰ ἂν βιάζουμε τοὺς ἑαυτούς μας νὰ εἰσχωροῦν στὸ πνεῦμα καὶ τὶς σκέψεις τῶν ἁγίων, ἂν προσπαθοῦμε μὲ ὁλόκληρο τὸ εἶναι μας μέσα σ\’ αὐτὸ τὸ συννεφιασμένο, σκοτεινό, ὀρφανεμένο κόσμο νὰ παραμένουμε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸ ζωντανὸ Θεὸ ποὺ εἶναι φῶς, χαρὰ καὶ ζωή.
Ἂς μελετήσουμε τὴ Μεταμόρφωση. Ἂς ἀναλογιστοῦμε τὶς στιγμὲς ἤ τὶς περιόδους τῶν ζωῶν μας στὶς ὁποῖες εἴχαμε ζήσει σ\’ ἕνα μεταμορφωμένο κόσμο, στὶς ὁποῖες τὸ κάθε τί μέσα καὶ γύρω μας φωτιζόταν ἀληθινὰ ἀπὸ θεϊκὸ φῶς. Μὲ τὸ φῶς αὐτὸ ἂς πλησιάσουμε τὸ κάθε πρόσωπο, ὅλες τὶς περιστάσεις τῆς ζωῆς: ἂς τοὺς προσφέρουμε τὸ Φῶς τοῦ Χριστοῦ.

https://agiazoni.gr/slug-1508/

06 Αυγούστου, 2022

Η ΔΟΞΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

  «Μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν» 

Μεγάλη ἑορτὴ γιορτάζουμε σήμερα, ἀδελφοί, τὴ Μεταμόρφωση τοῦ Σωτῆρος. Εἶναι τόσο μεγάλη, ὥστε ἂν τυχει να ειναι Κυριακη σήμερα , δὲν ψάλλουμε τίποτε ἀναστάσιμο ἀλλὰ μόνο τὰ τῆς ἑορτῆς. Ἀλλὰ τί γιορτάζουμε σήμερα; Σήμερα ὁ Κύριος ἀνέβηκε στὸ ὄρος Θαβὼρ μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους Ἀποστόλους Πέτρο, Ἰάκωβο καὶ Ἰωάννη καὶ ἐκεῖ «μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν»· μεταμορφώθηκε μπροστά τους. Τὸ πρόσωπό Του ἔγινε λαμπρὸ σὰν τὸν ἥλιο καὶ τὰ ἐνδύματά Του λευκὰ σὰν τὸ φῶς. Τί σημαίνει ὅμως αὐτὸ τὸ γεγονός; Γιατί τὸ γιορτάζουμε; Ἂς δοῦμε πολὺ σύντομα τί εἶναι ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου καὶ τί σημασία ἔχει γιὰ τὸν ἄνθρωπο.

1. Μιὰ ἀκτίνα ἀπὸ τὴ θεότητά Του!

 Μεταμορφώνομαι σημαίνει ἀλλάζω μορφή, γίνομαι κάτι ποὺ δὲν ἤμουν προηγουμένως. Στὶς μυθολογίες τῶν ἀρχαίων λαῶν περιλαμβάνονται διάφορες μεταμορφώσεις θεῶν καὶ ἀνθρώπων. Ἡ Μεταμόρφωση ὅμως τοῦ Σωτῆρος εἶναι κάτι ἐντελῶς διαφορετικό. Δὲν εἶναι μύθος ἀλλὰ ἱστορικὸ γεγονός, γιὰ τὸ ὁποῖο ἔδωσαν τὴ μαρτυρία τους ὅσοι τὸ ἔζησαν. Γεγονὸς ἱερό, ὑπερφυσικὸ καὶ πολὺ τιμητικὸ γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Ὁ Κύριος κατὰ τὴ Μεταμόρφωσή Του δὲν ἔγινε κάτι ποὺ δὲν ἦταν προηγουμένως, ἀλλὰ φανέρωσε ποιὸς ἦταν προαιωνίως. Δηλαδή; Δὲν ἔγινε τότε λαμπρός· ἦταν πάντοτε λαμπρός, «φῶς ἐκ φωτός», ὅπως ὁμολογοῦμε στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως. Εἶναι Φῶς ποὺ προῆλθε, γεννήθηκε «πρὸ πάντων τῶν αἰώνων» «ἐκ φωτός», ἀπὸ τὸ Φῶς, τὸν Πατέρα. Ὁ Κύριος ὅμως κατὰ τὴν ἐνανθρώπησή Του «ἐκένωσεν ἑαυτόν» (Φιλιπ. β´ 7), «ἄδειασε» τὸν Ἑαυτό του· δὲν ἔχασε τότε τὴ θεϊκή Του δόξα, ἀλλὰ τὴν ἔκρυψε κάτω ἀπὸ τὴν ταπεινὴ ἀνθρώπινη μορφὴ ποὺ προσέλαβε. Καὶ τώρα, κατὰ τὴ Μεταμόρφωσή Του, ἄφησε νὰ φανεῖ μιὰ ἀκτίνα ἀπὸ τὴ θεότητά Του· φανέρωσε στοὺς πιὸ ἐκλεκτοὺς μαθητές Του κάτι ἐλάχιστο ἀπὸ τὸ ὑπερβάλλον μεγαλεῖο τῆς θεϊκῆς Του δόξας. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου σημαίνει ὅτι ὁ Κύριος δὲν ἦταν μόνο ἄνθρωπος· ἦταν καὶ Θεός. Ἦταν ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου ἦταν θεοφάνεια, ἔνδοξη φανέρωση τοῦ Θεοῦ, ὄχι ὅμως σὰν τὶς θεοφάνειες στὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τὸ τελείως μοναδικὸ μὲ τὴ Μεταμόρφωση ἦταν ὅτι τὸ φῶς τῆς θεότητος ἔλαμψε μέσα ἀπὸ τὸ ἀνθρώπινο σῶμα τοῦ Κυρίου. 

2. Μποροῦμε νὰ ἑνωθοῦμε μὲ τὸν Θεὸ 

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου ἦταν ἕνα μεγάλο στήριγμα γιὰ τοὺς μαθητὲς ἐν ὄψει τοῦ Πάθους Του καὶ ἐπιβεβαίωση τῆς σημαντικότερης ἀλήθειας τοῦ κηρύγματος ποὺ ἐπρόκειτο νὰ κηρύξουν: ὅτι ὁ Κύριος εἶναι Θεάνθρωπος. Αὐτὸ διδασκόμαστε ἀπὸ τὸ Κοντάκιο τῆς ἑορτῆς: «Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης… ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν Πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα». Πέρα ἀπὸ αὐτὸ οἱ πιστοὶ ὅλων τῶν αἰώνων γιορτάζοντας τὴν Μεταμόρφωση ὁμολογοῦμε ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πίστεώς μας δὲν εἶναι κοινὸς ἄνθρωπος ἀλλὰ Θεάνθρωπος, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τέλειος Θεός, ὁ Ὁποῖος ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ τὴ σωτηρία μας· καὶ ὅτι ἡ Πίστη μας δὲν εἶναι ἁπλὴ θρησκεία, ἀνθρώπινο κατασκεύασμα, ἀλλὰ ἀποκάλυψη τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ. Ἐπίσης ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου δηλώνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεὸ χωρὶς νὰ καταστραφεῖ ἡ ἀνθρώπινη φύση του καὶ χωρὶς νὰ διαλυθεῖ ἡ προσωπικότητά του. Μὰ πῶς μπορεῖ ὁ χωματένιος ἄνθρωπος νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν ἄπειρο Θεό, μὲ τὸ πῦρ τῆς θεότητος, καὶ νὰ παραμείνει ἀβλαβής; Τὸ δοξασμένο σῶμα τοῦ Κυρίου στὸ ὄρος Θαβὼρ ἀποτελεῖ τὴ διαβεβαίωση ὅτι ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ μποροῦμε πλέον νὰ ἑνωθοῦμε οἱ ἄνθρωποι μὲ τὸν Θεό. Ὡς μέλη τοῦ σώματός Του, τῆς Ἐκκλησίας Του, διὰ τῶν ἱερῶν Μυστηρίων καὶ τῆς ἀσκήσεως τῶν ἀρετῶν, μποροῦμε νὰ γίνουμε κατοικητήρια τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου εἶναι φανέρωση τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία γίνεται καὶ δόξα τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου, μαζὶ μὲ τὸν Ὁποῖο ἐμφανίσθηκαν «ἐν δόξῃ» οἱ δίκαιοι Μωυσῆς καὶ Ἠλίας (βλ. Λουκ. θ´ 31), δίνει καὶ μία εἰκόνα τῆς μελλούσης μακαριότητος. Γράφει σχετικὰ ὁ θεόπτης ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος στὴν Α´ Καθολική του Ἐπιστολή (γ´ 2-3): Ἀγαπητοί, ἀπὸ τώρα εἴμαστε παιδιὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἔχει φανερωθεῖ ἀκόμη τί θὰ γίνουμε. Γνωρίζουμε ὅμως ὅτι ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθεῖ κατὰ τὴν Δευτέρα Του Παρουσία, «ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστι»· θὰ γίνουμε ὅμοιοι μ᾿ Αὐτὸν στὴ δόξα, διότι θὰ Τὸν δοῦμε ὅπως εἶναι, στὴν κατάσταση τῆς θείας Του δόξας, ἡ ὁποία θὰ καθρεπτισθεῖ καὶ θὰ λάμψει καὶ σ᾿ ἐμᾶς. Καὶ καθένας ποὺ κρατᾶ στέρεη αὐτὴν τὴν ἐλπίδα στὸ Χριστό, καθαρίζει τὸν ἑαυτό του ἀπὸ κάθε ἁμαρτία, ὅπως κι Ἐκεῖνος εἶναι καθαρὸς καὶ ἅγιος. Διότι μόνο οἱ ἁγνοὶ καὶ καθαροὶ θὰ ἀξιωθοῦν νὰ δοῦν τὸν Καθαρὸ καὶ Ἅγιο Θεό. 

 Μεγάλη γιορτὴ γιορτάζουμε σήμερα, ἀδελφοί, ποὺ διακηρύττει τὸ ἀπρόσιτο μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ μας καὶ τὴ θαυμαστὴ ἀγάπη Του· διακηρύττει καὶ τὸ μεγαλεῖο τοῦ θεωμένου ἀνθρώπου στὴν αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Λοιπὸν ἂς μὴν ξεχνιόμαστε στὴ γῆ, ἂς μὴ μᾶς κερδίζουν τὰ ἐφήμερα καὶ ἀσήμαντα. Μὲ τὰ μάτια στραμμένα στὸ ὄρος Θαβὼρ νὰ καθαριζόμαστε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ ἀναπέμπουμε θερμὴ προσευχή: «Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου· Φωτοδότα, δόξα σοι».

ΟΣΩΤΗΡ2160

05 Αυγούστου, 2022

Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού 2022: Η ευλογία των σταφυλιών κρύβει ένα βαθύτερο νόημα

 Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού 2022: Η ευλογία των σταφυλιών η οποία τελείται κατά την Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού στις εκκλησίες κρύβει ένα βαθύτερο νόημα που όλοι οι πιστοί οφείλουν να γνωρίζουν.

Στις αγροτικές περιοχές συνηθίζεται ανήμερα της Μεταμόρφωσης να προσκομίζονται στις εκκλησίες για να ευλογηθούν με ειδική ευχή τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, τα οποία στη συνέχεια διανέμονται στο εκκλησίασμα.

Η ευλογία των σταφυλιών κατά τη Μεταμόρφωση κατανοείται μέσα από τις θεολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές διαστάσεις της εορτής αυτής.

῾Ο Κύριος «ημέρας εξ» η «ωσεί ημέρας οκτώ», μετά την πρόρρηση του Πάθους Του, «εις όρος υψηλόν… μετεμορφώθη έμπροσθεν αυτών (Πέτρου, ᾿Ιακώβου και ᾿Ιωάννου), και έλαμψε το πρόσωπον αυτού ως ο ήλιος,τα δε ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φως».

Αυτός είναι ο Δημιουργός του κόσμου,αλλά και ο κυρίαρχος των εσχάτων. Αυτός είναι η άμπελος «εν ουρανοίς μεν έχουσα την ρίζαν, επί γης δε τα κλήματα·άμπελος κλαδευομένη το σώμα, αλλ᾿ ου την ρίζαν· άμπελος μετά τρίτην ημέραν του κλαδευθήναι βλαστάνουσα τον βότρυντής αναστάσεως».

Είναι φυσικό, λοιπόν, με τη Μεταμόρφωση του Κυρίου να φωτίζεται και νά δοξάζεται ολόκληρος ο κόσμος.

Ή κτίση φαιδρύνεται και αποκτά τη λαμπρότητα που είχε κατά το χρόνο τής δημιουργίας. Γι᾿ αυτόν ακριβώς το λόγο και η κτίση, ανταποκρινόμενη δοξολογικά σ᾿ αυτή τη δωρεά και την ελπίδα, αναφέρεται πρός τό Δημιουργό της και τον ευχαριστεί, αλλά και η ᾿Εκκλησία στην πιο κατάλληλη εορτή, της Δημιουργίας και των ᾿Εσχάτων της ανανέωσης και της ελπίδας, συνηθίζει να ευλογεί τον κόσμο και τις απαρχές του, επιβεβαιώνοντας έτσι ότι η ανανέωση αρχίζει από το Θεό, περνά μέσα από τη φύση και καταλήγει στη σωτηρία του ανθρώπου.

Ή ευλογία των σταφυλιών, των αντιπροσωπευτικών αυτών απαρχών του κόσμου, είναι μία λειτουργική πράξη που τονίζει ιδιαίτερα τη δοξολογική και ευχαριστιακή προσφορά της ύλης και των καρπών της γης στο Δημιουργό Θεό και κτίστη των απάντων.

Πολύ περισσότερο μάλιστα, όταν ο καρπός αυτός της αμπέλου μας δίδει το κρασί, που ο Χριστός ευλόγησε στην Κανά, για να τονίσει την εν Χριστώ μεταμόρφωση του κόσμου,αλλά και μας το παρέδωσε στο Μυστικό Δείπνο, ως το στοιχείο εκείνο, που μαζί με το ψωμί, την ώρα της θείας Λειτουργίας αφθαρτοποιούνται χαρισματικά, μεταποιούμενα σε Κυριακό «σώμα και αίμα», θεία Ευχαριστία.

Εκτός τούτων, η ευλογία των σταφυλιών τονίζει και την ανάγκη συνεχούς πνευματικής καρποφορίας και μεταμορφωτικής πορείας του ανθρώπου, καθόσον«οἱ τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν διαπρέψαντες, καὶ τῆς ἐνθέου δόξης ἀξιωθήσονται».

Καθηγητής Παναγιώτης Σκαλτσής, «Εφημέριος», Σεπτέμβριος 2000, σελ. 11-14.

 https://orthodoxia.online/orthodoxa-themata/metamorfosi-tou-sotiros-christou-2022-i-evlogia-ton-stafylion-kryvei-ena-vathytero-noima

Μεταμορφωση Τὸ αἰώνιο φῶς π. Ἀλέξανδρος Σμέμαν

 

Μεταμόρφωση! Τί ὄμορφη, τί ὡραία, τί χαρούμενη λέξη! Ἀντηχεῖ στὴν ψυχὴ καὶ στὸ νοῦ μὲ τέτοια λαμπρότητα καὶ πανηγυρικότατα! Γιὰ αἰῶνες οἱ χριστιανοι ἀγάπησαν αὐτὸ τὸ καλοκαίρι, τὴν αὐγουστιάτικη γιορτὴ τῆς Μεταμόρφωσης τοῦ Κυρίου, τότε πού, κατὰ τὰ λόγια τοῦ Θεόδωρου Τιοῦτσεφ, “εἶναι σὰν ὁλόκληρη ἡ μέρα νὰ γίνεται κρυστάλλινη καὶ φεγγοβόλα”.

Σὲ ποιὸ πράγμα ἀναφέρεται αὐτὴ ἡ γιορτή, ποιὰ εἶναι ἡ οὐσία καὶ ἡ πηγὴ τῆς χαρᾶς καὶ τοῦ φωτός της; Κατ’ ἀρχὰς ἂς ἀκούσουμε τί λέει τὸ Εὐαγγέλιο γι’ αὐτὸ τὸ γεγονός.

Ὁ Ἰησοῦς, σύμφωνα μὲ τὴν ἀφήγηση τοῦ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγελίου, «μεθ᾿ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ ᾿Ιησοῦς τὸν Πέτρον καὶ ᾿Ιάκωβον καὶ ᾿Ιωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾿ ἰδίαν· 2 καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. 3 καὶ ἰδοὺ ὤφθησαν αὐτοῖς Μωσῆς καὶ ᾿Ηλίας μετ᾿ αὐτοῦ συλλαλοῦντες. 4 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπε τῷ ᾿Ιησοῦ· Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωσεῖ μίαν καὶ μίαν ᾿Ηλίᾳ. 5 ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε· 6 καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα. 7 καὶ προσελθὼν ὁ ᾿Ιησοῦς ἥψατο αὐτῶν καὶ εἶπεν· ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε. 8 ἐπάραντες δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν οὐδένα εἶδον εἰ μὴ τὸν ᾿Ιησοῦν μόνον. 9 καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ὄρους ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς λέγων· μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ» (Ματθ. 17, 1-9).

Τί σημαίνει αὔτη ἡ εὐαγγελικὴ ἱστορία; Τί θέση ἔχει αὐτὴ ἡ αἰνιγματικὴ ἀποκάλυψη τῆς δόξας στὴν ἐπίγεια ζωὴ καὶ στὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ;

Λίγοι θὰ διαφωνήσουν πώς ἡ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ στὰ εὐαγγέλια εἶναι κατεξοχὴν μιὰ εἰκόνα ταπείνωσης. Ἤδη κατὰ τὴ γέννησή Του δὲν βρέθηκε χῶρος σὲ κανένα ἀπὸ τὰ σπίτια τῆς πόλης, κι ἔτσι γεννήθηκε ἔξω, σὲ μιὰ σπηλιά. Μέχρι τέλους δὲν εἶχε σπίτι, “οὐκ εἶχε ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνη” (Ματθ. 820), σύμφωνα μὲ τὰ δικά Του λόγια. Παραγγέλλει σ’ αὐτοὺς πού θεραπεύει καὶ βοηθᾶ νὰ μὴ μιλήσουν σὲ κανένα γιὰ τὴ βοήθεια πού δέχθηκαν. Ἀποφεύγει κάθε τιμὴ καὶ κάθε εὐκαιρία πού τοῦ δίνεται γιὰ νὰ ἀποκτήσει φήμη. Ἑκουσίως μάλιστα ἄφησε τὴν ἀσφάλεια τῆς Γαλιλαίας, ὅπου δὲν ὑπῆρχε καμιὰ ἀπειλή, καὶ διάλεξε νὰ ἐπιστρέψει στὴν Ἱερουσαλήμ, ὅπου τὸν περίμενε ὁ πόνος, ἡ ταπείνωση τῆς δίκης καὶ τῆς καταδίκης, καὶ μιὰ ὀδυνηρὴ καὶ ἐπαίσχυντη ἐκτέλεση. “Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ”, εἶπε, ” ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ…” (Ματθ. 11,29).

Σ’ αὐτὴ τὴ ζωὴ ταπεινοφροσύνης καὶ αὐταπάρνησης, λίγες ἦταν οἱ περιπτώσεις πού οἱ κρυμμένες ἀκτίνες τῆς θείας ἐνέργειας καὶ δόξας φάνηκαν ἐξωτερικά. Δίχως ἐξαίρεση, μόνο πολὺ λίγοι ἄνθρωποι ἔγιναν ζωντανοὶ μάρτυρες τῶν περιπτώσεων ἐκείνων πού “περιεβλήθη τὴν δόξαν”, καὶ αὐτοὶ συνήθως δὲν κατανοοῦσαν τὴ σημασία αὐτῶν πού ἔβλεπαν. Αὐτὸ ἀκριβῶς συνέβη τὴ νύχτα τῆς γέννησής Του, ὅταν οἱ ἁπλοὶ ποιμένες ἄκουσαν τὸν ἀγγελικὸ ὕμνο, καὶ τὰ νέα της μεγάλης χαρᾶς, ὅπως μᾶς λέει τὸ εὐαγγέλιο (Λουκ. 2,10).

Τὸ ἴδιο συνέβη πολλὰ χρόνια ἀργότερα, τὴν ἡμέρα πού ὁ Ἰησοῦς ἦλθε στὸν Ἰορδάνη γιὰ νὰ δεχθεῖ τὸ βάπτισμα, ὅταν ἀκούστηκε ἡ ἴδια φωνὴ ἀπὸ τὸν οὐρανό, ἐνῶ τὰ ἴδια λόγια ἀκούστηκαν καὶ κατὰ τὴ Μεταμόρφωση: ” οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα….” (Ματθ. 3,17).

Τελικὰ δοξάζεται ἐδῶ στὸ ὄρος παρουσία τῶν τριῶν μαθητῶν. Κάθε φορἀ δὲ πού ἀποκαλύπτεται αὐτὴ ἡ μυστηριώδης οὐράνια δόξα, δὲν προέρχεται ἀπὸ ἀνθρώπους, ἀλλά ἀπὸ πάνω, ἀπὸ τὸν οὐρανό. Ἡ Ἐκκλησία στὸ ἐρώτημα γιὰ τὴ σημασία πού ἔχουν οἱ ἐπίγειες φανερώσεις τῆς δόξας τοῦ Χριστοῦ ἀπαντᾶ ὄχι μὲ ἐξηγήσεις ἀλλά μὲ πανηγυρισμούς, ἑορτάζοντας αὐτὴ τὴ μοναδικὴ χαρὰ πού σημαδεύει τὴν ἐτήσια μνήμη τῆς Μεταμορφώσεως.

Μία λέξη κυριαρχεῖ σ’ ὅλες τὶς εὐχές, τοὺς ὕμνους καὶ τὰ ἀναγνώσματα αὐτῆς τῆς ἑορτῆς. Εἶναι ἡ λέξη φῶς. “Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον”. Ὁ κόσμος εἶναι ἕνα σκοτεινό, ψυχρὸ καὶ τρομακτικὸ μέρος. Αὐτὸ τὸ σκοτάδι δὲν διαλύεται ἀπὸ τὸ φυσικὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Ἀντίθετα, τὸ φῶς τοῦ ἥλιου ἴσως κάνει τὴν ἀνθρώπινη ζωὴ νὰ φαίνεται ἀκόμη τρομερότερη καὶ ἀπελπιστικότερη καθὼς ἡ ζωὴ ξεχύνεται ἀμείλικτα καὶ ἀδυσώπητα πρὸς τὸ θάνατο καὶ τὸν ἀφανισμὸ περικυκλωμένη ἀπὸ πόνο καὶ μοναξιά. Ὅλα εἶναι καταδικασμένα, ὅλα ὑποφέρουν, ὅλα ὑπόκεινται στὸν ἀκατανόητο καὶ ἀνελέητο νόμο τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου. Τότε ὅμως ἐμφανίζεται πάνω στὴ γῆ, εἰσέρχεται στὸν κόσμο ἕνας ἄνθρωπος ταπεινὸς καὶ ἄστεγος, πού δὲν ἐξασκεῖ καμιὰ ἐξουσία πάνω σὲ κανένα, καὶ δὲν διαθέτει καμιὰ ἐπίγεια ἐξουσία. Λέει δὲ στοὺς ἀνθρώπους πώς αὐτὸ τὸ βασίλειο τοῦ σκότους, τοῦ κακοῦ καὶ τοῦ θανάτου δὲν εἶναι ἡ ἀληθινή τους ζωή· πώς δὲν εἶναι ὁ κόσμος πού δημιούργησε ὁ Θεὸς· πώς μπορεῖ καὶ πρέπει νὰ νικηθεῖ τὸ κακό, ὁ πόνος καὶ τελικὰ ὁ ἴδιος ὁ θάνατος· καὶ πώς ἔχει σταλεῖ ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν Πατέρα Του, γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν τρομακτικὴ δουλεία στὴν ἁμαρτία καὶ στὸ θάνατο.

Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ξεχάσει τὴν ἀληθινή τους φύση καὶ κλήση, τὶς ἔχουν ἀπαρνηθεῖ. Πρέπει νὰ ἐπιστρέψουν γιὰ νὰ δοῦν πώς ἔχουν χάσει τὴν ἱκανότητα νὰ βλέπουν, καὶ νὰ ἀκοῦν αὐτὰ πού εἶναι ἀνίκανοι ἤδη νὰ ἀκούσουν. Πρέπει νὰ ξαναπιστέψουν πώς τὸ καλὸ εἶναι ἰσχυρότερο ἀπὸ τὸ κακό, ἡ ἀγάπη ἰσχυρότερη ἀπὸ τὸ μίσος, ἡ ζωὴ ἰσχυρότερη ἀπὸ τὸ θάνατο. Ὁ Χριστὸς θεραπεύει, βοηθᾶ καὶ δίνεται σὲ ὅλους. Παρ’ ὅλα αὐτὰ οἱ ἄνθρωποι δὲν καταλαβαίνουν, δὲν ἀκοῦν, δὲν πιστεύουν. Θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε ἀποκαλύψει τὴν οὐράνια δόξα καὶ δύναμή Του, καὶ νὰ τοὺς ὑποχρεώσει νὰ πιστέψουν. Θέλει ὅμως ἀπ’ αὐτοὺς τὴν πίστη, τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἀποδοχὴ ποὺ δίνονται ἐλεύθερα. Γνωρίζει πώς τὴν ὥρα τῆς ἔσχατης θυσίας Του, τῆς ἔσχατης αὐτοπροσφορᾶς Του, οἱ πάντες θὰ φύγουν ἀπὸ φόβο καὶ θὰ Τὸν ἐγκαταλείψουν. Ὅμως ἀκριβῶς τότε, ὅπως καὶ μετά. ὅταν ὅλα θὰ ἔχουν τελειώσει, ὁ κόσμος θὰ διαθέτει ἀκόμη κάποια ἔνδειξη γιὰ τὴν κατεύθυνση πού εἶχε καλέσει τοὺς ἀνθρώπους νὰ πάρουν, γιὰ τὸ τί μᾶς προσέφερε ὡς δῶρο, ὡς ζωή, ὡς πληρότητα νοήματος καὶ χαρᾶς· τώρα λοιπόν, κρυμμένος ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ τοὺς ἀνθρώπους, ἀποκαλύπτει σὲ τρεῖς ἀπό τούς μαθητὲς Του αὐτὴ τὴ δόξα, αὐτὸ τὸ φῶς, αὐτὸν τὸ νικητήριο ἑορτασμὸ στὸν ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος ἔχει κληθεῖ πρὸ αἰώνων νὰ μετάσχει.

Τὸ θεῖο φῶς πού διαπερνᾶ ὅλον τὸν κόσμο. Τὸ θεῖο φῶς πού μεταμορφώνει τὸν ἄνθρωπο. Τὸ θεῖο φῶς στὸ ὁποῖο τὰ πάντα ἀποκτοῦν τὸ ἔσχατο καὶ αἰώνιο νόημά τους. “Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι “, φώναξε ὁ ἀπόστολος Πέτρος ὅταν εἶδε αὐτὸ τὸ φῶς καὶ αὐτὴ τὴ δόξα. Καὶ ἀπὸ τὴν ὥρα ἐκείνη ὁ Χριστιανισμός, ἡ Ἐκκλησία, ἡ πίστη εἶναι μιὰ συνεχής, χαρούμενη ἐπανάληψη αὐτῶν τῶν λόγων, “καλὸν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι”. Ἡ πίστη ὅμως εἶναι καὶ μιὰ ἔκκληση γιὰ τὸ ἀΐδιο φῶς· μιὰ δίψα γι’ αὐτὸν τὸ φωτισμὸ καὶ γι’ αὐτὴ τὴ μεταμόρφωση. Αὐτὸ τὸ φῶς συνεχίζει νὰ λάμπει, μέσα στὸ σκοτάδι καὶ στὸ κακὸ, μέσα στὴ μουντὴ γκριζάδα καὶ στὴ θολὴ ρουτίνα αὐτοῦ τοῦ κόσμου, σὰν ἡλιαχτίδα πού διασχίζει τὰ σύννεφα. Τὸ ἀναγνωρίζει ἡ ψυχή, παρηγορεῖ τὴν καρδιά, μᾶς κάνει νὰ νιώθουμε ζωντανοί, καὶ μᾶς μεταμορφώνει ἐκ τῶν ἔσω.

“Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι “! Ἂς γίνονταν δικά μας αὐτὰ τὰ λόγια, ἂς γίνονταν ἀπάντηση τῆς ψυχῆς μας στὸ δῶρο τοῦ θείου φωτός, ἂς γινὸταν ἡ προσευχὴ μας προσευχὴ γιὰ τὴ μεταμόρφωση, γιὰ τὴ νίκη τοῦ φωτός! “Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον”.

Ἡ εὐλογία τῶν καρπῶν

Στὶς Ὀρθόδοξες ἐκκλησίες ὑπάρχει τὸ ἀρχαῖο ἔθιμο νὰ εὐλογοῦνται καρποὶ καὶ λαχανικὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως. Αὐτὸ μᾶς παρακινεῖ νὰ ἀναρωτηθοῦμε: ποιὸ εἶναι τὸ νόημα αὐτῆς τῆς ἀρχαίας τελετῆς, καὶ τί σημαίνει γενικὰ ἡ εὐλογία καὶ ὁ ἐξαγιασμός, ἀφοῦ ἡ εὐλογία τῶν καρπῶν κατὰ τὴ Μεταμόρφωση εἶναι μόνο μία ἀπὸ τὶς πολλὲς ἄλλες τέτοιες τελετές;

Ἂν ἀνοίξουμε τὸ λειτουργικὸ βιβλίο ὅπου εἶναι συγκεντρωμένες ὅλες αὐτὲς οἱ τελετές, τὸ ἐπονομαζόμενο “Μεγάλο Εὐχολόγιο”, θὰ βροῦμε ἐκεῖ εἰδικὲς τελετὲς ὅπως ὁ καθαγιασμὸς καινούριου σπιτιοῦ, ἀγροῦ, κήπου, πηγαδιοῦ. Εἶναι ὡς ἐὰν ἡ Ἐκκλησία νὰ ἀπευθύνεται σὲ ὁλόκληρο τὸν κόσμο, ὡς ἐὰν τὸ δεξὶ χέρι τοῦ Θεοῦ πού εὐλογεῖ, νὰ ἁπλώνεται πάνω σὲ ὅλα τὰ πράγματα μέσα ἀπ’ ὅλες αὐτὲς τὶς τελετὲς εὐλογίας καὶ ἐξαγιασμοῦ. Γιατί ἀπὸ ἀμνημονεύτων χρόνων οἱ ἄνθρωποι ἔνιωσαν τὴν ἀνάγκη γιὰ ἐξαγιασμό;

Θὰ πρέπει ἀμέσως νὰ ποῦμε πώς οἱ ὑποστηρικτὲς τῆς ἀντιθρησκευτικῆς προπαγάνδας θεωροῦν ἀνεπιφύλακτα ὅλες αὐτὲς τὶς τελετὲς ὡς προλήψεις, καὶ κατὰ τὴ γνώμη τους ἀποτελοῦν ὅλο τὸ περιεχόμενο τῆς θρησκείας. Ἰσχυρίζονται πώς οἱ προλήψεις εἶναι καρπὸς τοῦ φόβου: ὁ ἄνθρωπος φοβᾶται μήπως δηλητηριαστεῖ, φοβᾶται μήπως ἔχει κακὴ σοδιά, φοβᾶται μήπως καεῖ τὸ σπίτι του, φοβᾶται τοὺς ἄλλους. Ἡ θρησκεία προμηθεύει τὴν ἀπελευθέρωση ἀπό τὸ φόβο: ράντισε τὰ φροῦτα ἤ τὸν κῆπο ἤ τὸ σπίτι μὲ ἁγιασμὸ καὶ ὁ Θεὸς θὰ προστατέψει ἐσένα κι ἐκεῖνα. Ἔτσι ὅπως βλέπετε, τὰ πάντα εἶναι χονδροειδὴς ἄγνοια, πρόληψη καί….ἀπάτη”.

Ὡστόσο παρουσιάζοντας κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο τὸ θέμα, ἡ ἄθεη προπαγάνδα δὲν ἀναφέρει καμία ἀπὸ τὶς εὐχὲς καὶ τὸ τυπικὸ πού περιλαμβάνεται σ’ αὐτὲς τὶς ὑποτιθέμενες προλήψεις. Προσπαθοῦν ἔτσι νὰ ἐμφανίσουν τοὺς ἱερεῖς, τὸν κλῆρο, ὡς μιὰ ὁμάδα ἀπὸ ἀπατεῶνες πού ἐκμεταλλεύονται τὸ φόβο καὶ τὴν ἄγνοια χρησιμοποιώντας ἀκατανόητα μαγικὰ ξόρκια. Ἂν κάποιος ὅμως ἀκούσει προσεκτικὰ αὐτὲς τὶς εὐχὲς καὶ δεῖ ἀπὸ κοντὰ αὐτὲς τὶς τελετές, ἂν μόνο γιὰ μιὰ φορὰ στὴ ζωὴ του βιώσει τὴ χαρὰ πού προέρχεται ἀπὸ τὴν εὐλογία τῆς λαμπρῆς καὶ ἡλιόλουστης Μεταμόρφωσης, τότε γίνεται σαφὲς πώς ἡ ἀπάτη δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἀλλά ἀπὸ τὴν κακόβουλη ἀθεϊστικὴ προπαγάνδα. Εἶναι ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ προπαγάνδα, καὶ ὄχι ἡ εὐχὴ τῆς Ἐκκλησίας, πού διαπερνᾶται ἀπὸ φόβο, δυσπιστία, καὶ ἀνάγκη νὰ ἀρνηθεῖ ὁ,τιδήποτε τὸ ἀνώτερό της, τὸ καθαρότερο καὶ βαθύτερο ἀπὸ τὴ δική της ἁπλουστευτική, γήινη καὶ ὑλιστικὴ θεώρηση τοῦ κόσμου καὶ τῆς ζωῆς. Ἐπειδὴ αὐτὸ πού βλέπουμε, ἀκοῦμε καὶ ζοῦμε πάνω ἀπ’ ὅλα σ’ αὐτὲς τὶς τελετὲς καὶ τὶς εὐχὲς εἶναι ἡ χαρὰ καὶ ἡ εὐχαριστία. Ἄν ἦταν παρὼν ὁ φόβος, δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ὑπάρξει χαρὰ καὶ εὐχαριστία καὶ ἀντίστροφα, ἂν εἶναι παροῦσα ἡ χαρά. δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει φόβος. Ὁ φόβος παράγει μιζέρια καὶ δυσπιστία, καὶ δὲν ὑπάρχει τίποτε ἀπ’ αὐτὰ στὸ φῶς τῆς Μεταμορφώσεως.

Ποιὰ ὅμως εἶναι ἡ πηγὴ αὐτῆς τῆς χαρᾶς καὶ τῆς εὐχαριστίας;…

Ὁ ἴδιος ὁ κόσμος εἶναι καρπὸς τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα, καὶ μόνο μέσα ἀπὸ τὸν κόσμο μποροῦν οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀναγνωρίσουν τὸν Θεὸ καὶ νὰ Τὸν ἀγαπήσουν μὲ τὴ σειρά τους… Καὶ μόνο ἀγαπώντας ἀληθινὰ τὴ ζωὴ του μπορεῖ ἕνας ἄνθρωπος νὰ δεχθεῖ κατὰ συνέπεια τὴ ζωὴ τοῦ κόσμου ὡς δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ἡ πτώση μας, ἡ ἁμαρτία μας εἶναι πώς παίρνουμε τὰ πάντα ὡς δεδομένα, καὶ συνεπῶς τὰ πάντα, ἀκόμη καὶ ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, γινόμαστε πεζοί, καταθλιπτικοί, κενοί. Τὸ μῆλο εἶναι μόνο μῆλο. Τὸ ψωμὶ εἶναι ψωμί. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀκριβῶς ἄνθρωπος. Γνωρίζουμε τὸ βάρος τους, τὴν ἐμφάνισή τους, τὶς δραστηριότητές τους, ξέρουμε τὰ πάντα γι’ αὐτούς, ἀλλά δὲν γνωρίζουμε πλέον τοὺς ἴδιους, ἐπειδὴ δὲν διακρίνουμε τὸ φῶς πού λάμπει μέσα τους.

Αἰώνιο καθῆκον τῆς πίστης καὶ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι νὰ ξεπεράσει αὐτὴ τὴν ἁμαρτωλή, μονότονη ἐξοικείωση· νὰ μᾶς κάνει νὰ θυμηθοῦμε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ πώς ἔχουμε ξεχάσει τὸν τρόπο νὰ βλέπουμε ‒νὰ αἰσθανόμαστε ὅσα πλὲον δὲν αἰσθανόμαστε‒ νὰ βιώνουμε ὅ,τι πλέον δὲν μποροῦμε νὰ βιώσουμε. Ἔτσι ὁ Ἱερέας εὐλογεῖ τὸ ψωμὶ καὶ τὸ κρασί, σηκώνοντας τὰ πρὸς τὸν οὐρανό, ἐνῶ ἡ πίστη βλέπει σ’ αὐτὰ τὸν ἄρτο τῆς ζωῆς, βλέπει θυσία καὶ δωρεά, βλέπει κοινωνία μὲ τὴν αἰώνια ζωή.

Ἔτσι τὴν ἡμέρα της Μεταμορφώσεως φέρνουμε στὴν Ἐκκλησία μῆλα, ἀχλάδια, σταφύλια, λαχανικά, καὶ ξαφνικὰ ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία μεταμορφώνεται σ’ ἕνα μυστικὸ κῆπο, σ’ αὐτὸν τὸν εὐλογημένο παράδεισο ἀπ’ ὅπου ξεκίνησε ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ συνάντησή του μὲ τὸν Θεό.

Ὅπως δὲ ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἀγαλλίασε καὶ εὐχαρίστησε τὸν Θεὸ καθὼς ἄνοιξε τὰ μάτια του γιὰ πρώτη φορὰ καὶ εἶδε τὸν κόσμο, ὅπου τὰ πάντα, μὲ τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ, ἦταν “καλὰ λίαν”, ἔτσι καὶ σ’ αὐτὴ τὴν τελετὴ τοῦ ἁγιασμοῦ βλέπουμε τὸν κόσμο σὰν νὰ ἦταν ἡ πρώτη φορά, ὡς ἀντανάκλαση τῆς σοφίας καὶ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐφραινόμαστε, καὶ εὐχαριστοῦμε. Μέσα δὲ ἀπὸ αὐτὴ τὴ χαρὰ καὶ τὴν εὐχαριστία ἡ ζωὴ μας καθαίρεται, ἀνακαινίζεται καὶ ἀναγεννᾶται. Ὄχι, δὲν ἀρνούμαστε τὸν ὑλικὸ κόσμο, ὅπως ψευδῶς ἰσχυρίζεται ἡ ἀθεϊστικὴ προπαγάνδα, οὔτε τὸν ἀπορρίπτουμε· ἀντίθετα, τὸν εὐλογοῦμε καὶ τὸν ἁγιάζουμε, ἐπειδὴ σ’ αὐτὸν βλέπουμε καὶ αἰσθανόμαστε μὲ χαρὰ καὶ εὐχαριστία τὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ. «Οὐρανὸς καὶ γῆ πλήρεις τῆς δόξης Αὐτοῦ», ψάλλουμε στὴν ἐκκλησία.

Ἡ σημασία τοῦ ἁγιασμοῦ εἶναι πώς μέσω αὐτοῦ ἡ δόξα αὐτὴ ξεχύνεται στὴν ἀποκοιμισμένη συνείδησή μας· ἀνοίγει τὰ μάτια μας. καὶ ἡ ἴδια ἡ ζωὴ γίνεται δοξολογία, χαρὰ καὶ εὐχαριστία.

Τί γίνεται ὅμως μὲ τὸ κακό. μὲ ρωτοῦν οἱ ἄνθρωποι. Τί γίνεται μὲ τὸν πόνο καὶ τὸ θάνατο; Σ’ αὐτὸ ἀπαντοῦμε: ἂν γεμίσουμε μ’ αὐτὸ τὸ φῶς, ἂν δεχθοῦμε μὲ γνησιότητα αὐτὸν τὸν ἐξαγιασμὸ καὶ αὐτή τὴν εὐλογία, καὶ τὰ φέρουμε μέσα μας, τότε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι γινόμαστε ὁ χῶρος ὅπου ἀρχίζει ἡ νίκη πάνω στὸ κακό. Καὶ ὁ θάνατος θὰ καταποθεῖ ἀπὸ αὐτή τὴ νίκη. ἐπειδὴ ζοῦμε σ’ ἕναν κόσμο ποὺ ἔζησε ὁ Χριστὸς καὶ συνεχίζει νὰ εἶναι παρὼν εἰς τὸν αἰώνα. Ἂν δὲ στὸν καθένα καὶ στὸ καθετί σ’ αὐτὸν τὸν κόσμο διακρίνουμε Αὐτόν, ἀγαποῦμε Αὐτόν, προσφερόμαστε σ’ Αὐτὸν ἂν σ’ ὅλα βλέπουμε τὸ φῶς τῆς παρουσίας Του, τῆς ἀγάπης καὶ τῆς νίκης Του, τότε τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς χωρίσει ἀπ’ Αὐτόν.

Πηγή: http://kirigmata.blogspot.com/2022/08/blog-post_54.html#ixzz7b5lFlOPv

Ἁγίου Λουκᾶ Ἀρχιεπισκόπου Κριμαίας. Λόγος εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν τοῦ Σωτῆρος.

 
Ἡ μεγάλη γιορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου μᾶς δίνει τὴν ἀφορμὴ νὰ θυμηθοῦμε τὰ λόγια τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ: «Οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστι; τὰ ρήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ ὑμῖν, ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ· ὁ δὲ πατὴρ ὁ ἐν ἐμοὶ μένων αὐτὸς ποιεῖ τὰ ἔργα. πιστεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί· εἰ δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετέ μοι» (Ἰω. ιδ΄ [14] 10-11). Μεγάλα καὶ ἀμέτρητα ἦταν τὰ θαύματα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ: μὲ ἕνα μόνο λόγο Του ἀνέστησε τὴν κόρη τοῦ Ἰαείρου τοῦ ἀρχισυναγώγου, τὸν γιὸ τῆς χήρας τῆς Ναΐν, ἀκόμα καὶ τὸν Λάζαρο, ὁ ὁποῖος ἦταν στὸν τάφο τέσσερις ὁλόκληρες ἡμέρες. Μὲ ἕνα λόγο Του μόνο ἐπετίμησε τοὺς ἀνέμους καὶ τὰ κύματα τῆς λίμνης Γεννησαρὲτ καὶ ἔγινε ἀπόλυτη γαλήνη. Μὲ πέντε ψωμιὰ καὶ δύο ψάρια χόρτασε πέντε χιλιάδες ἀνθρώπους, χωρὶς γυναῖκες καὶ παιδιά, καὶ μὲ ἑπτὰ ψωμιὰ τέσσερις χιλιάδες. Ἂς θυμηθοῦμε πῶς κάθε μέρα θεράπευε τοὺς ἀσθενεῖς γιατρεύοντας κάθε εἴδους ἀσθένεια, ἔδιωχνε τὰ πονηρὰ πνεύματα ἀπὸ τοὺς δαιμονιζομένους· πῶς ξαναέδινε τὴν ὅραση στοὺς τυφλοὺς καὶ τὴν ἀκοὴ στοὺς κουφοὺς μὲ ἕνα μόνο ἄγγιγμά Του. Δὲν φτάνουν αὐτά; Ὅλα αὐτὰ ὅμως δὲν ἦταν ἀρκετὰ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι Τὸν ζήλευαν, γιὰ τοὺς ἀνθρώπους γιὰ τοὺς ὁποίους ὁ μέγας προφήτης Ἠσαΐας εἶπε: «Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε, καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε. ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶ βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν, μήποτε ἴδωσι τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσι καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσι καὶ ἐπιστρέψωσι, καὶ ἰάσομαι αὐτούς» (Ματθ. ιγ΄ [13] 14-15). Σὲ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἦταν ἀρκετὰ γιὰ τοὺς βαρήκοους ἀνθρώπους καὶ μὲ τὰ συσκοτισμένα μάτια, πρόσθεσε ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς τὸ μέγα θαῦμα τῆς Μεταμορφώσεώς Του στὸ ὄρος Θαβώρ. Σ᾿ Αὐτόν, ποὺ ἔλαμψε μὲ ἕνα ἐκθαμβωτικὸ θεῖο φῶς, ἐμφανίστηκαν οἱ προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὁ Μωυσῆς καὶ ὁ Ἠλίας, καὶ προσκύνησαν τὸν Δημιουργὸ τοῦ Νόμου. Μὲ φόβο καὶ τρόμο ἔβλεπαν τὸ θαυμαστὸ αὐτὸ θέαμα οἱ ἐκλεκτοὶ Ἀπόστολοι Πέτρος, Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης. Καὶ μετὰ ἀπὸ τὴ νεφέλη, ποὺ τοὺς σκέπασε, ἀκούστηκε ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ: «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε» (Ματθ. ιζ΄ 5). Οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι κήρυξαν σ᾿ ὅλο τὸν κόσμο ὅτι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι «ἀληθῶς τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα». Ὁ κόσμος ὁλόκληρος, ὅταν τὸ ἄκουσε, θὰ ἔπρεπε νὰ γονατίσει μπροστὰ στὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ νὰ προσκυνήσει τὸν ἀληθινὸ Υἱὸ τοῦ Θεοῦ.Θὰ ἔπρεπε ἡ ἐμφάνιση στὸ Θαβὼρ τῶν δύο πιὸ μεγάλων προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ ἡ προσκύνηση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴ Μεταμόρφωσή Του νὰ κλείσει γιὰ πάντα τὰ βδελυρὰ χείλη τῶν Γραμματέων καὶ τῶν Φαρισαίων, οἱ ὁποῖοι μισοῦσαν τὸν Κύριο Ἰησοῦ καὶ Τὸν θεωροῦσαν παραβάτη τοῦ Νόμου τοῦ Μωυσῆ. Ἀλλὰ καὶ μέχρι σήμερα δὲν πιστεύουν οἱ Ἑβραῖοι ὅτι Αὐτὸς εἶναι ὁ Μεσσίας. Ὄχι μόνο οἱ Ἑβραῖοι δὲν Τὸν πιστεύουν, ἀλλὰ καὶ γιὰ πολλοὺς Χριστιανοὺς ὅλο καὶ περισσότερο θαμπώνει τὸ θεῖο φῶς τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἀκόμα μικρότερο γίνεται τὸ μικρὸ ποίμνιο τοῦ Χριστοῦ, γιὰ τὸ ὁποῖο τὸ θεῖο φῶς τοῦ Χριστοῦ λάμπει μὲ τὴν ἴδια δύναμη μὲ τὴν ὁποία ἔλαμψε στοὺς Ἀποστόλους Πέτρο, Ἰάκωβο καὶ Ἰωάννη τότε στὸ ὄρος Θαβώρ. Ὅμως νὰ μὴν ἀπελπιζόμαστε, ἐπειδὴ ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς εἶπε: «Μὴ φοβοῦ τὸ μικρὸν ποίμνιον· ὅτι εὐδόκησεν ὁ πατὴρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν» (Λουκ. ιβ΄ [12] 32). Ἡ ἀπιστία μεταξὺ τῶν λαῶν ἔλαβε ἀνησυχητικὲς διαστάσεις καὶ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ ἐπισκιάστηκε ἀπὸ τὸ σκοτεινὸ νέφος τῆς ἀθεΐας. Σήμερα πιὸ συχνὰ ἀπὸ ποτὲ ἐνθυμούμαστε τὸν φοβερὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ: «Πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;» (Λουκ. ιη΄ [18] 8). Νὰ μὴν ἀπελπιζόμαστε ὅμως, ἐπειδὴ Ἐκεῖνος, λέγοντας γιὰ τὰ σημεῖα τῆς Δευτέρας Παρουσίας Του, εἶπε: «Ἀρχομένων δὲ τούτων γίνεσθαι ἀνακύψατε καὶ ἐπάρατε τὰς κεφαλὰς ὑμῶν, διότι ἐγγίζει ἡ ἀπολύτρωσις ὑμῶν» (Λουκ. κα΄ [21] 28). Νὰ εἶναι λοιπὸν ἡ ζωή μας τέτοια, ὥστε τὴ φοβερὴ ἡμέρα τῆς Κρίσεως νὰ μπορέσουμε νὰ σηκώσουμε τὸ κεφάλι μας καὶ ὄχι νὰ τὸ σκύψουμε βαθιὰ ἀπελπισμένοι. Ἀμήν. (Ὁ ὅσιος Φιλόθεος τῆς Πάρου, ὁ ἀσκητὴς καὶ ἱεραπόστολος [1884-1980], τεῦχος 2 [Μάϊος - Αὔγουστος 2001], Θεσσαλονίκη, ἐκδ. «Ὀρθόδοξος Κυψέλη»)ΟΣΩΤΗΡ2160

04 Απριλίου, 2022

Η ΔΟΞΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

 
«Μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν». Μεγάλη ἑορτὴ η Μεταμορφωση.  Ο  Κύριος ἀνέβηκε στὸ ὄρος Θαβὼρ μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους Ἀποστόλους Πέτρο, Ἰάκωβο καὶ Ἰωάννη καὶ ἐκεῖ «μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν»· μεταμορφώθηκε μπροστά τους. Τὸ πρόσωπό Του ἔγινε λαμπρὸ σὰν τὸν ἥλιο καὶ τὰ ἐνδύματά Του λευκὰ σὰν τὸ φῶς. Τί σημαίνει ὅμως αὐτὸ τὸ γεγονός; Γιατί τὸ γιορτάζουμε; Ἂς δοῦμε πολὺ σύντομα τί εἶναι ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου καὶ τί σημασία ἔχει γιὰ τὸν ἄνθρωπο. 

1. Μιὰ ἀκτίνα ἀπὸ τὴ θεότητά Του!

 Μεταμορφώνομαι σημαίνει ἀλλάζω μορφή, γίνομαι κάτι ποὺ δὲν ἤμουν προηγουμένως. Στὶς μυθολογίες τῶν ἀρχαίων λαῶν περιλαμβάνονται διάφορες μεταμορφώσεις θεῶν καὶ ἀνθρώπων. Ἡ Μεταμόρφωση ὅμως τοῦ  Σωτῆρος εἶναι κάτι ἐντελῶς διαφορετικό. Δὲν εἶναι μύθος ἀλλὰ ἱστορικὸ γεγονός, γιὰ τὸ ὁποῖο ἔδωσαν τὴ μαρτυρία τους ὅσοι τὸ ἔζησαν. Γεγονὸς ἱερό, ὑπερφυσικὸ καὶ πολὺ τιμητικὸ γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Ὁ Κύριος κατὰ τὴ Μεταμόρφωσή Του δὲν ἔγινε κάτι ποὺ δὲν ἦταν προηγουμένως, ἀλλὰ φανέρωσε ποιὸς ἦταν προαιωνίως. Δηλαδή; Δὲν ἔγινε τότε λαμπρός· ἦταν πάντοτε λαμπρός, «φῶς ἐκ φωτός», ὅπως ὁμολογοῦμε στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως. Εἶναι Φῶς ποὺ προῆλθε, γεννήθηκε «πρὸ πάντων τῶν αἰώνων» «ἐκ φωτός», ἀπὸ τὸ Φῶς, τὸν Πατέρα. Ὁ Κύριος ὅμως κατὰ τὴν ἐνανθρώπησή Του «ἐκένωσεν ἑαυτόν» (Φιλιπ. β´ 7), «ἄδειασε» τὸν Ἑαυτό του· δὲν ἔχασε τότε τὴ θεϊκή Του δόξα, ἀλλὰ τὴν ἔκρυψε κάτω ἀπὸ τὴν ταπεινὴ ἀνθρώπινη μορφὴ ποὺ προσέλαβε. Καὶ τώρα, κατὰ τὴ Μεταμόρφωσή Του, ἄφησε νὰ φανεῖ μιὰ ἀκτίνα ἀπὸ τὴ θεότητά Του· φανέρωσε στοὺς πιὸ ἐκλεκτοὺς μαθητές Του κάτι ἐλάχιστο ἀπὸ τὸ ὑπερβάλλον μεγαλεῖο τῆς θεϊκῆς Του δόξας. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου σημαίνει ὅτι ὁ Κύριος δὲν ἦταν μόνο ἄνθρωπος· ἦταν καὶ Θεός. Ἦταν ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου ἦταν θεοφάνεια, ἔνδοξη φανέρωση τοῦ Θεοῦ, ὄχι ὅμως σὰν τὶς θεοφάνειες στὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τὸ τελείως μοναδικὸ μὲ τὴ Μεταμόρφωση ἦταν ὅτι τὸ φῶς τῆς θεότητος ἔλαμψε μέσα ἀπὸ τὸ ἀνθρώπινο σῶμα τοῦ Κυρίου.

 2. Μποροῦμε νὰ ἑνωθοῦμε μὲ τὸν Θεὸ.

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου ἦταν ἕνα μεγάλο στήριγμα γιὰ τοὺς μαθητὲς ἐν ὄψει τοῦ Πάθους Του καὶ ἐπιβεβαίωση τῆς σημαντικότερης ἀλήθειας τοῦ κηρύγματος ποὺ ἐπρόκειτο νὰ κηρύξουν: ὅτι ὁ Κύριος εἶναι Θεάνθρωπος. Αὐτὸ διδασκόμαστε ἀπὸ τὸ Κοντάκιο τῆς ἑορτῆς: «Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης… ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν Πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα». Πέρα ἀπὸ αὐτὸ οἱ πιστοὶ ὅλων τῶν αἰώνων γιορτάζοντας τὴ Μεταμόρφωση ὁμολογοῦμε ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πίστεώς μας δὲν εἶναι κοινὸς ἄνθρωπος ἀλλὰ Θεάνθρωπος, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τέλειος Θεός, ὁ Ὁποῖος ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ τὴ σωτηρία μας· καὶ ὅτι ἡ Πίστη μας δὲν εἶναι ἁπλὴ θρησκεία, ἀνθρώπινο κατασκεύασμα, ἀλλὰ ἀποκάλυψη τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ. Ἐπίσης ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου δηλώνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεὸ χωρὶς νὰ καταστραφεῖ ἡ ἀνθρώπινη φύση του καὶ χωρὶς νὰ διαλυθεῖ ἡ προσωπικότητά του. Μὰ πῶς μπορεῖ ὁ χωματένιος ἄνθρωπος νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν ἄπειρο Θεό, μὲ τὸ πῦρ τῆς θεότητος, καὶ νὰ παραμείνει ἀβλαβής; Τὸ δοξασμένο σῶμα τοῦ Κυρίου στὸ ὄρος Θαβὼρ ἀποτελεῖ τὴ διαβεβαίωση ὅτι ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ μποροῦμε πλέον νὰ ἑνωθοῦμε οἱ ἄνθρωποι μὲ τὸν Θεό. Ὡς μέλη τοῦ σώματός Του, τῆς Ἐκκλησίας Του, διὰ τῶν ἱερῶν Μυστηρίων καὶ τῆς ἀσκήσεως τῶν ἀρετῶν, μποροῦμε νὰ γίνουμε κατοικητήρια τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου εἶναι φανέρωση τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία γίνεται καὶ δόξα τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου, μαζὶ μὲ τὸν Ὁποῖο ἐμφανίσθηκαν «ἐν δόξῃ» οἱ δίκαιοι Μωυσῆς καὶ Ἠλίας (βλ. Λουκ. θ´ 31), δίνει καὶ μία εἰκόνα τῆς μελλούσης μακαριότητος. Γράφει σχετικὰ ὁ θεόπτης ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος στὴν Α´ Καθολική του Ἐπιστολή (γ´ 2-3): Ἀγαπητοί, ἀπὸ τώρα εἴμαστε παιδιὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἔχει φανερωθεῖ ἀκόμη τί θὰ γίνουμε. Γνωρίζουμε ὅμως ὅτι ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθεῖ κατὰ τὴν Δευτέρα Του Παρουσία, «ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστι»· θὰ γίνουμε ὅμοιοι μ᾿ Αὐτὸν στὴ δόξα, διότι θὰ Τὸν δοῦμε ὅπως εἶναι, στὴν κατάσταση τῆς θείας Του δόξας, ἡ ὁποία θὰ καθρεπτισθεῖ καὶ θὰ λάμψει καὶ σ᾿ ἐμᾶς. Καὶ καθένας ποὺ κρατᾶ στέρεη αὐτὴν τὴν ἐλπίδα στὸ Χριστό, καθαρίζει τὸν ἑαυτό του ἀπὸ κάθε ἁμαρτία, ὅπως κι Ἐκεῖνος εἶναι καθαρὸς καὶ ἅγιος. Διότι μόνο οἱ ἁγνοὶ καὶ καθαροὶ θὰ ἀξιωθοῦν νὰ δοῦν τὸν Καθαρὸ καὶ Ἅγιο Θεό. 

   

Μεγάλη γιορτὴ η Μεταμορφωση  γιατι  διακηρύττει τὸ ἀπρόσιτο μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ μας καὶ τὴ θαυμαστὴ ἀγάπη Του· διακηρύττει καὶ τὸ μεγαλεῖο τοῦ θεωμένου ἀνθρώπου στὴν αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Λοιπὸν ἂς μὴν ξεχνιόμαστε στὴ γῆ, ἂς μὴ μᾶς κερδίζουν τὰ ἐφήμερα καὶ ἀσήμαντα. Μὲ τὰ μάτια στραμμένα στὸ ὄρος Θαβὼρ νὰ καθαριζόμαστε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ ἀναπέμπουμε θερμὴ προσευχή: «Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου· Φωτοδότα, δόξα σοι».

ΟΣΩΤΗΡ2160