ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Κάποιο πρωινό, ο Όσιος Ανδρέας ο δια Χριστόν σαλός (9ος-10ος αι.) καθισμένος σε μια γωνιά, άκουγε το πνευματικό του παιδί, τον Επιφάνιο, που διάβαζε ένα λόγο του μεγάλου Βασιλείου.

Όσην ώρα διαρκούσε η ανάγνωση, ξεχυνόταν μια ευωδία σαν από πολύτιμα αρώματα. Όταν τελείωσε η ανάγνωση, χάθηκε και η ευωδία. Έκπληκτος ο Επιφάνιος στράφηκε προς τον Όσιο:

-Εξήγησέ μου σε παρακαλώ, τι ευωδία ήταν αυτή;

Κι ο Όσιος, επειδή είχε δει αυτόν που σκορπούσε την ευωδία, αποκρίθηκε:

– Άγγελοι Κυρίου είχαν συγκεντρωθεί εδώ, παιδί μου. Ένας μάλιστα, θέλοντας να τιμήσει τα λόγια του Αγίου Πνεύματος, θύμιαζε γύρω μας χαρούμενος.

Η έκπληξη και η απορία του Επιφανίου κορυφώθηκαν. Ο Όσιος λοιπόν συνέχισε πιο αναλυτικά:

– Σε τρεις περιπτώσεις οι Άγγελοι θυμιάζουν και μυρώνουν τους εκλεκτούς του Θεού:

Πρώτον, όταν διαβάζουν τα ιερά βιβλία, οπότε τους κυκλώνουν για ν’ ακούσουν κι αυτοί.

Δεύτερον, όταν προσεύχονται και συνομιλούν με το Θεό, οπότε συμπροσεύχονται κι εκείνοι με πόθο.

Τρίτον, όταν υπομένουν για την αγάπη του Θεού κόπο, πόνο και τιμωρίες, οπότε τους μυρώνουν και τους παρακινούν στον αγώνα της ευσέβειας.

Για την τελευταία περίπτωση θα σου πω την ακόλουθη ιστορία:

«Κάποτε ο παραβάτης Ιουλιανός, ξεκινώντας να πολεμήσει τους Πέρσες, κατέβηκε στη Δάφνη (προάστιο της Αντιόχειας) για να θυσιάσει στο θεό Απόλλωνα. Ήθελε να πάρει χρησμό για την έκβαση του πολέμου. Ο δαίμονας όμως, που κατοικούσε στο άγαλμα, δεν μπορούσε να δώσει χρησμό, γιατί βρίσκονταν εκεί τα λείψανα του αγίου ιερομάρτυρος Βαβύλα και των τριών νηπίων.

Ο παραβάτης διέταξε τους Αντιοχείς να τα μετακομίσουν άφοβα. Τότε εκείνοι σήκωσαν τη σορό των αγίων και βάδιζαν ψάλλοντας: «Αισχυνθήτω εγκαυχώμενοι εν τοις ειδώλοις αυτών».

Όταν όμως τ’ άκουσε αυτά ο βασιλιάς, διέταξε οργισμένος να συλλάβουν όσους ακολουθούσαν τη λιτανεία.

Ανάμεσά τους συνέλαβαν κι έναν έφηβο δεκαπέντε χρονών, που λεγόταν Θεόδωρος. Τον παρουσίασαν στο βασιλιά, κι εκείνος πρόσταξε να τον κρεμάσουν σ’ ένα ξύλο και να του ξεσχίζουν τις σάρκες. Έτσι κρεμασμένος υπέφερε πολλά βασανιστήρια. Όταν βράδιασε, τον κατέβασαν και τον έριξαν στη φυλακή.

Έμεινε εκεί μερικές μέρες, μέχρι που έλαβαν την είδηση πως ο βασιλιάς σκοτώθηκε στον πόλεμο. Τότε ελευθερώθηκε ο Θεόδωρος και γύρισε στο σπίτι του.

«Αγαπημένε μας Θεόδωρε», τον ρωτούσαν εκεί οι συγγενείς και φίλοι, «τι ένιωθες όταν σε ξέσχιζαν κρεμασμένο στο ξύλο;»

Εκείνος τους αποκρίθηκε: «Στην αρχή υπέφερα με δυσκολία τον πόνο. Ύστερα όμως παρουσιάστηκαν μπροστά μου τέσσερις νέοι με όμορφα πρόσωπα και κατάλευκες στολές. Ο ένας κρατούσε μια λεκάνη αστραφτερή. Ο άλλος χρυσό μυροδοχείο με μύρο σαν ροδέλαιο. Οι άλλοι δυο κρατούσαν λευκά σεντόνια διπλωμένα στα τέσσερα. Ο ένας άδειασε το μύρο στη λεκάνη και, καθώς εκείνο εξατμιζόταν, ένιωθα σε κάθε εισπνοή να σκορπίζεται η ευωδία του σ’ όλα μου τα μέλη και να εξουδετερώνει τους φρικτούς πόνους.

Ύστερα, ο ένας έβρεχε το πανί στη λεκάνη και το’ βαζε στο πρόσωπό μου πολλή ώρα, ώστε με την ηδονή εκείνη να ξεχνάω τους πόνους. Όταν το έπαιρνε ο πρώτος, ήταν ο άλλος έτοιμος κι έβαζε το δικό του. Αυτό συνεχιζόταν μέχρι που με κατέβασαν οι δήμιοι από το ξύλο. Τότε όμως έφυγαν οι άγγελοι από κοντά μου και λυπήθηκα, γιατί στερήθηκα εκείνη τη γλυκύτατη ηδονή. Ήθελα να βασανιζόμουν ακόμη…».

https://www.ekklisiaonline.gr/nea/emfanisis-ke-thavmata-ton-angelon/

Ὁ Κόσμος τῶν Ἀγγέλων

  
Οἱ ἄγγελοι χαρακτηρίζονται στὴν Ἁγία Γραφὴ ὡς «δυνατοὶ ἰσχύι» καὶ «ἰσχύι καὶ δυνάμει μείζονες ὄντες» (Ψαλ. ρβ´ [102] 20, Β´ Πέτρ. β´ 11) – πολὺ δυνατότεροι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Βέβαια ἡ δύναμή τους ἔχει ὅρια καὶ εἶναι ἀπείρως κατώτερη ἀπὸ τὴν ἀπόλυτη παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ. Ἐντυπωσιακὸ παράδειγμα τῆς μεγάλης δυνάμεώς τους μᾶς ἀφηγεῖται τὸ βιβλίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης Δ´ Βασιλειῶν (κεφ. ιθ´): Ὁ βασιλιὰς τῶν Ἀσσυρίων Σενναχηρὶμ πολιόρκησε τὴν Ἱερουσαλὴμ μὲ πολυάριθμο στρατό. Σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν βασιλιὰ τῶν Ἰουδαίων Ἐζεκία ἐξέφραζε τὴ βεβαιότητα ὅτι οὔτε ὁ Θεός τους δὲν μποροῦσε νὰ τοὺς σώσει ἀπὸ τὴν ἀπειλὴ τοῦ ἀήττητου ἀσσυριακοῦ στρατοῦ. Ὁ δίκαιος βασιλιὰς Ἐζεκίας κατέφυγε σὲ θερμὴ ταπεινὴ προσευχὴ πρὸς τὸν ἀληθινὸ Θεό. Ὁ Θεὸς τιμωρώντας τὴν ἀλαζονεία καὶ βλάσφημη διάθεση τοῦ Σενναχηρὶμ ἀπέστειλε ἄγγελο, ὁ ὁποῖος φόνευσε σὲ μία νύχτα 185.000 Ἀσσυρίους στρατιῶτες, ἀναγκάζοντάς τον νὰ ἀποχωρήσει μὲ τὰ λείψανα τοῦ στρατοῦ του ἄπρακτος καὶ ντροπιασμένος! Ὁ Μέγας Βασίλειος ἐξάλλου, ἑρμηνεύοντας τὸν ψαλμικὸ στίχο «παρεμβαλεῖ ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτόν» (Ψαλ. λγ´ [33] 8), θαυμάζει τὴ δύναμη τῶν ἀγγέλων λέγοντας τὰ ἑξῆς: «Πρόσεξε πόσο μεγαλειώδης εἶναι ἡ φύση τῶν ἀγγέλων: ἕνας ἄγγελος παρομοιάζεται μὲ “παρεμβολή”, στρατόπεδο πολυάνθρωπο, ὁ ὁποῖος σὲ προστατεύει “κύκλῳ”, γύρω ­γύρω, ἀπὸ παντοῦ»2. Ἐπίσης ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἀναφέρει ὅτι οἱ ἄγγελοι ἔχουν δύναμη ὄχι μόνο φυσικὴ ἀλλὰ καὶ ἐπίκτητη3 – τὸ ὁποῖο σημαίνει ὅτι ἔχουν τὴ δυνατότητα νὰ προοδεύουν στὴ δύναμη. Ἐπιπλέον, οἱ ἄγγελοι εἶναι ἀσυγκρίτως ἀνώτεροι καὶ στὴ γνώση ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Ὡς πνεύματα λογικὰ δὲν μαθαίνουν μὲ τὴ μελέτη, ἀλλὰ φωτίζονται ἄμεσα ἀπὸ τὸν Θεό. Ἀλλὰ καὶ μεταξύ τους δὲν ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ τὸν προφορικὸ λόγο, ἀλλὰ ἄμεσα μεταδίδουν οἱ μὲν στοὺς δὲ ὅσα σκέπτονται καὶ θέλουν4 . Ἀγνοοῦν ὅμως τὸ μέλλον, μάλιστα τὴν ἡμέρα τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου5 , ὅπως καὶ τοὺς κρυφοὺς λογισμοὺς τῶν ἀνθρωπίνων καρδιῶν. Αὐτὰ τὰ γνωρίζει μόνο ὁ παγγνώστης Θεός, ὁ μόνος στὸν Ὁποῖον δὲν ὑπάρχει καμία ἄγνοια, ἀλλὰ εἶναι ἐκτεθειμένα ἐνώπιόν Του τὸ παρόν, τὸ παρελθὸν καὶ τὸ μέλλον στὸ σύνολό τους, ὅπως καὶ γνωρίζει μὲ κάθε ἀκρίβεια ὅλες τὶς σκέψεις τῶν ἀνθρώπων καὶ τὶς καρδιές τους σὲ ὅλο τὸ βάθος τους6 . Οἱ ἄγγελοι – ὅπως ἐξάλλου καὶ ὅσοι Ἅγιοι ἔχουν τὸ προορατικὸ καὶ καρδιογνωστικὸ χάρισμα – προλέγουν ἀπὸ τὸ μέλλον καὶ γνωρίζουν ἀπὸ τὰ ἀπόκρυφα τῶν καρδιῶν μόνο ὅσα τοὺς ἀποκαλύπτει ὁ Θεός. Ἐπίσης οἱ ἄγγελοι ἀγνοοῦσαν τὸ μυστήριο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ οἰκονομήθηκε μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ (βλ. Ἐφ. γ´ 9­10)· γι᾿ αὐτὸ καὶ ἐξεπλάγησαν καὶ ἀπόρησαν μὲ τὸ Πάθος, τὴν Ἀνάληψη καὶ ἄλλα γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ Κυρίου7 , ἐνῶ ὁ ἀπόστολος Πέτρος βεβαιώνει θεοπνεύστως ὅτι «ἐπιθυμοῦσι παρακύψαι», ἐπιθυμοῦν νὰ ἐμβαθύνουν στὸ μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας (Α´ Πέτρ. α´ 12). Παρὰ τὴν ἄγνοιά τους αὐτή, οἱ οὐράνιες δυνάμεις εἶναι ἀξιοθαύμαστες γιὰ τὴ γνώση καὶ τὴ σοφία τους, ἡ ὁποία συνεχῶς αὐξάνει, καθὼς φωτίζονται ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν Ὁποῖον ἀκατάπαυστα δοξολογοῦν. Ποιὸς ἄνθρωπος λοιπὸν μπορεῖ νὰ καυχηθεῖ μπροστά τους γιὰ τὴ γνώση καὶ σοφία ποὺ κατέχει, μάλιστα τῶν οὐράνιων πραγμάτων; Ἐπιπλέον, εἶναι καὶ ἀξιομίμητες γιὰ τὸ ἀμείωτο ἐνδιαφέρον νὰ ἐμβαθύνουν στὸ μυστήριο τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως καὶ γιὰ τὴν ἱερὴ ἔκπληξη ποὺ τὶς διακατέχει, καθὼς ἐντρυφοῦν στὸ μεγαλεῖο τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Μὲ τὸ ἅγιο παράδειγμά τους μᾶς παροτρύνουν τὸ ἐντρύφημά μας νὰ εἶναι ὄχι οἱ εἰδήσεις τοῦ κόσμου τούτου καὶ ἡ ἐφήμερη γνώση καὶ ἐπίγεια σοφία, ἀλλὰ οἱ ἀνεξάντλητες σὲ βάθος ἀλήθειες τῆς Πίστεώς μας, ἡ ἀσάλευτη πραγματικότητα τῆς οὐράνιας Βασιλείας. 

 Ὁ προφήτης Δανιὴλ καταγράφει στὸ θεόπνευστο ὁμώνυμο βιβλίο του ὅτι εἶδε σὲ ὅραμα τὸ ἑξῆς: «Χίλιαι χιλιάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ, καὶ μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ» (Δαν. ζ´ 10· βλ. καὶ Ἀποκ. ε´ 11)· χίλιες χιλιάδες ὑπηρετοῦσαν τὸν Θεὸ καὶ ἑκατομμύρια στέκονταν κοντά Του. Ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων ἑρμηνεύει ὅτι αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι μόνο τόσο εἶναι τὸ πλῆθος τῶν ἀγγέλων, ἀλλὰ ὅτι ὁ προφήτης δὲν μποροῦσε νὰ ἐκφράσει πιὸ παραστατικὰ τὸ δυσεξαρίθμητο πλῆθος τους9 . Οἱ ἀγγελικὲς δυνάμεις εἶναι ὀργανωμένες σὲ τάγματα ἱεραρχημένα μεταξύ τους, καθένα ἀπὸ τὰ ὁποῖα «ἔχει τὸ δικό του ὄνομα καὶ εἶναι ἐπιφορτισμένο μὲ ἰδιαίτερη λειτουργικὴ διακονία». Τὰ ἀνώτερα εἶναι ἁγιότερα ἀπὸ τὰ κατώτερά τους, πλησιέστερα στὸν Θεὸ καὶ μετέχουν περισσότερο τοῦ θείου φωτισμοῦ καὶ τῆς θείας Χάριτος. Τὰ τάγματα αὐτὰ εἶναι ἐννέα, χωρισμένα σὲ τρεῖς τριάδες, καὶ εἶναι τὰ ἑξῆς, ἀπὸ τὰ ἀνώτερα στὰ κατώτερα: 

1η τριάδα: Σεραφείμ ­ Χερουβείμ ­ Θρόνοι. 

2η τριάδα: Κυριότητες ­ Δυνάμεις ­ Ἐξουσίαι. 

3η τριάδα: Ἀρχαί ­ Ἀρχάγγελοι ­ Ἄγγελοι. 

Παρὰ τὴν ἱεραρχία καὶ τὴν ὑπεροχὴ τῶν μὲν ἀπέναντι στὰ δέ, ὅλα ἔχουν τὴν ἴδια φύση, τὴν ἀγγελική10. Γι᾿ αὐτό, τὸ ὄνομα «Ἄγγελοι» χρησιμοποιεῖται ὄχι μόνο γιὰ τὸ κατώτερο ἀγγελικὸ τάγμα ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸ σύνολο τῶν οὐρανίων δυνάμεων. 

1. Βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, Δογματική, τόμ. 1ος, σελ. 422­426. 

2. Μεγάλου Βασιλείου, Ὁμιλία εἰς τὸν ΛΓ´ Ψαλμόν, § 5, ΕΠΕ 5, 220. 

3. Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Λόγος ΚΗ´ (Θεολογικὸς Δεύτερος), Περὶ θεολογίας, § 31, ΕΠΕ 4, 100. 

4. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως 17, ΕΠΕ 1, 144. 

5. «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι ἐν οὐρανῷ, οὐδὲ ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ» (Μάρκ. ιγ´ 32). 

6. Βλ. Γ´ Βασ. η´ 39: «σὺ μονώτατος οἶδας τὴν καρδίαν πάντων υἱῶν ἀνθρώπων»· Ψαλ. ρλη´ [138] 2, Α´ Παραλ. κη´ 9. 

7. Βλ. π.χ. Ἀκολουθία Ἀχράντων Παθῶν, Κάθισμα μετὰ τὸ ΙΒ´ Ἀντίφωνον: «Ὅτε παρέστης τῷ Καϊάφᾳ, ὁ Θεός, καὶ παρεδόθης τῷ Πιλάτῳ ὁ Κριτής, αἱ οὐράνιαι δυνάμεις ἐκ τοῦ φόβου ἐσαλεύθησαν»· τὴν ἀπορία τῶν ἀνώτερων ἀγγελικῶν δυνάμεων κατὰ τὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου «τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;» (Ψαλ. κγ´ [23] 7­10· ἑρμηνεία ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης [βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, ὅ.π., τόμ. 1ος, σελ. 425], ποὺ ἔχει καθιερωθεῖ στὴν ὑμνολογία τῆς ἑορτῆς). 

8. Βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, ὅ.π., σελ. 426­431 καὶ Ἐμ φανίσεις καὶ θαύματα τῶν Ἀγγέλων, ἔκδ. Ἱ.Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπὸς Ἀττικῆς 200614, σελ. 21­ 24.

 9. Ἁγίου Κυρίλλου Ἱεροσολύμων, Κατήχησις Φωτιζομένων ΙΕ´, § 24, ΒΕΠΕΣ 39, 197. 

10. Μεγάλου Βασιλείου, Ἀνατρεπτικὸς τοῦ Ἀπολογητικοῦ τοῦ δυσσεβοῦς Εὐνομίου, Λόγος Γ´: Περὶ Ἁγίου Πνεύματος, PG 29, 656Β.

ΟΣΩΤΗΡ2221

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

 

Τρεπτοί, ἀλλὰ πλέον ἀκίνητοι στὸ κακὸ.

Οἱ ἄγγελοι δημιουργήθηκαν ὄντα λογικὰ καὶ ἐλεύθερα. Ἐπιπλέον ἀπὸ τὴ δημιουργία τους ἦταν ἅγιοι καὶ χωρὶς καμία ροπὴ πρὸς τὸ κακό. Βέβαια δὲν εἶχαν τὴν ἁγιότητα ἀπὸ τὴ φύση τους ἀλλὰ «κατὰ χάριν», ἀπὸ τὴν πλούσια μετοχή τους στὴν ἁγιότητα τοῦ Θεοῦ. Ἐπίσης δὲν εἶχαν τὴν ἁγιότητα σὲ τέλειο βαθμό· τὴν τελείωση στὴν ἁγιότητα θὰ τὴν ἀποκτοῦσαν μὲ τὴ Χάρι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴ σταθερὴ ἐπιλογή τους. Ὡς λογικὰ λοιπὸν καὶ αὐτεξούσια δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ εἶχαν ἀφενὸς μὲν τὴ δύναμη νὰ προοδεύουν στὸ ἀγαθὸ καὶ τὴν ἁγιότητα κάνοντας καλὴ χρήση τοῦ αὐτεξουσίου τους, κινδύνευαν ὅμως καὶ νὰ τραποῦν στὸ κακὸ μὲ τὴν κακὴ χρήση τοῦ ἴδιου δώρου1 . Οἱ ἄγγελοι δὲν ἦταν ἄτρεπτοι, δηλαδὴ ἀμετακίνητοι ἀπὸ τὴν ἁγιότητα· οὔτε ἀκίνητοι πρὸς τὸ κακό, ἀλλὰ δυσ κίνητοι. Ἡ θέλησή τους δοκιμάσθηκε κατὰ τὴν ἀποστασία τοῦ Ἑωσφόρου. Αὐτὸς ὁ τιμημένος ἀπὸ τὸν Θεὸ ἀρχάγγελος, πρὶν ἀπὸ τὴ δημιουργία τοῦ ὁρατοῦ κόσμου καὶ τοῦ χρόνου, ἀποστάτησε ἀπὸ τὸν Θεό, ὑπερηφανεύθηκε ἀπέναντί Του2 , παρασύροντας στὴν πτώση του πλῆθος ἀγγέλων. Ὁ ἴδιος κατήντησε διάβολος, ἄρχοντας τοῦ σκότους, βυθισμένος στὴν κακία του, καὶ οἱ ἄγγελοι ποὺ τὸν ἀκολούθησαν, κατέπεσαν καὶ ἔγιναν δαίμονες, πονηρὰ καὶ ἀκάθαρτα πνεύματα. Ἀντίθετα, οἱ ἄγγελοι ποὺ παρέμειναν στὴν ὑπακοὴ τοῦ Θεοῦ χάρη στὴν πολλή τους ἀγάπη πρὸς Αὐτόν, στερεώθηκαν στὴν ἁγιότητα3 . Ἡ ὁριστική τους στερέωση στὸ ἀγαθὸ ἔγινε μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὴ Σταύρωση καὶ τὴν Ἀνάστασή Του. Γράφει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὅτι, ἐπειδὴ τὰ λογικὰ πλάσματα τοῦ Θεοῦ ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ ἱκανοποιήσουν τὸν ἔμφυτο πόθο τους γιὰ δόξα καὶ ἀνύψωση παρασυρόμενοι στὴν ὑπερηφάνεια, εὐδόκησε ὁ Θεὸς νὰ κατεβεῖ στὴν ἀνθρώπινη ἐσχατιὰ καὶ νὰ γίνει ὁ Ἴδιος ἄνθρωπος, συνδέοντας μὲ τρόπο ἄλυτο τὴν ἀνθρώπινη φύση μὲ τὴ θεότητα· ἔτσι, ὑπέδειξε σὲ ὅλους ὅτι ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ πρὸς τὰ ἄνω, πρὸς τὴν ἀληθινὴ δόξα, εἶναι ἡ ταπείνωση. Αὐτὸ δὲ τὸ ὑπέδειξε παρουσιάζοντας σὲ ὅλους, καὶ σὲ ἀνθρώπους καὶ σὲ ἀγγέλους, ὡς παράδειγμα τὸν Ἑαυτό του. Ἀπὸ αὐτὸ οἱ ἄγγελοι, συνεχίζει ὁ Ἅγιος, ἔλαβαν πλέον «τὸ ἀπερίτρεπτον», τὸ ἄτρεπτο, ἀφοῦ ἔμαθαν ἐμπράκτως ἀπὸ τὸν Κύριό τους «ὁδὸν ὑψώσεως καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμοιώσεως οὐ τὴν ἔπαρσιν οὖσαν, ἀλλὰ τὴν ταπείνωσιν», ὅτι ὁδὸς ὑψώσεως καὶ ὁμοιώσεως πρὸς τὸν Θεὸ δὲν εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια ἀλλὰ ἡ ταπείνωση4 . Οἱ ἄγγελοι πλέον εἶναι ἀμετακίνητα στερεωμένοι στὸ ἀγαθό. Ὑπακούουν ἀμέσως καὶ ἀπόλυτα στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅπως διδασκόμαστε στὴν Κυριακὴ Προσευχή, ὅπου λέμε: «Γενηθήτω τὸ θέλημά σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς»· μακάρι νὰ ἐφαρμοσθεῖ τὸ θέλημά Σου στὴ γῆ (ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους), ὅπως ἐφαρμόζεται αὐτὸ στὸν οὐρανό (ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους) (Ματθ. ς´ 10). Ἡ στερέωσή τους αὐτὴ δὲν σημαίνει κατάργηση τοῦ αὐτεξουσίου τους ἀλλὰ ἐξαγιασμό, ἐξύψωση καὶ καταξίωσή του. Οἱ ἅγιοι ἄγγελοι, ἀφοσιωμένοι ὑποτακτικοὶ τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, ἀπολαμβάνουν τὸ πλήρωμα τῆς ἐλευθερίας. Ἡ ὑπακοή τους στὸν Θεὸ εἶναι τὸ θεμέλιο τῆς ἐλευθερίας τους καὶ ἡ αἰτία τῆς οὐράνιας μακαριότητος τὴν ὁποία βιώνουν. Ἀποτελοῦν γιὰ μᾶς τοὺς ἀνθρώπους πρότυπα πρὸς μίμησιν, μᾶς δείχνουν τὸν δρόμο πρὸς τὴν ἀληθινὴ δόξα, ἐλευθερία καὶ μακαριότητα. 

1. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως 17, ΕΠΕ 1, 144. 

2. «Ἀναβήσομαι ἐπάνω τῶν νεφῶν, ἔσομαι ὅμοιος τῷ Ὑψίστῳ» (Ἡσ. ιδ´ 14). Οἱ ἅγιοι Πατέρες ἐφάρμοσαν στὸν σατανᾶ τὰ χωρία Ἡσ. ιδ´ 12­15 καὶ Ἰεζ. κη´ 12­18, ποὺ ἀναφέρονται στὴν ἀλαζονεία τῶν βασιλέων Βαβυλῶνος καὶ Τύρου καὶ στὴν τιμωρία τους ἀπὸ τὸν Θεό (βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, Δογματική, τόμ. 1ος, σελ. 445­446). 

3. Πρβλ. Μεγάλου Βασιλείου, Ὅτι οὐκ ἔστιν αἴτιος τῶν κακῶν ὁ Θεός, ΕΠΕ 7, 112: «Ἐδύνατο γὰρ κἀκεῖνος [ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ] ἀποστατῆσαι, καὶ οὗτος [ὁ Διάβολος] μὴ ἐκπεσεῖν. Ἀλλὰ τὸν μὲν διεσώσατο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τὸ ἀκόρεστον· τὸν δὲ ἀπόβλητον ἔδειξεν ἡ ἐκ Θεοῦ ἀναχώρησις». Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, ὅ.π., § 44, σελ. 274: «Ἐκεῖνος [ὁ Διάβολος] διὰ τὸ ἄφθαρτον μετὰ τὴν ἐκ προαιρέσεως ἔκπτωσιν τὴν ἐν τῷ κακῷ ἀμεταμέλητον ἔσχε καὶ ἄτρεπτον παγιότητα, ὥσπερ αὖ πάλιν καὶ οἱ ἄγγελοι μετὰ τὴν ἐκ προαιρέσεως τῆς ἀρετῆς ἐκλογὴν τὴν ἐν τῷ καλῷ διὰ τῆς χάριτος ἀμετακίνητον ἵδρυσιν». 

4. Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ὁμιλία ΝΗ´, Εἰς τὴν κατὰ σάρκα σωτήριον Γέννησιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, § 5­6, ΕΠΕ 11, 460­462.

ΟΣΩΤΗΡ2020

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

 

Α΄

Ὅλα ὅσα βλέπουμε καὶ ἀντιλαμβανόμαστε γύρω μας, ἀποτελοῦν τὴν ὁρατὴ κτίση: ἡ γῆ μὲ ὅλο τὸ ζωικὸ καὶ φυτικὸ βασίλειο ποὺ τὴν κοσμεῖ· καὶ ὁ οὐρανός, οἱ ἀστέρες καὶ πλανῆτες, οἱ γαλαξίες· ὅλα δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ. Πέρα ὅμως ἀπὸ τὸν ὑλικὸ κόσμο ὑπάρχει καὶ ὁ πνευματικός, ὁ κόσμος τῶν ἀγγέλων. Οἱ ἄγγελοι δὲν εἶναι κατασκεύασμα τῆς ἀνθρώπινης φαντασίας, παιδικὸ παραμύθι ἢ λαϊκὸς θρύλος. Ἡ ὕπαρξή τους ἀποτελεῖ σταθερὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἔστω καὶ ἂν δὲν γνωρίζουμε πολλὰ γι᾿ αὐτούς. Ἐπιπλέον δὲν ἔχουν καμία σχέση μὲ τὰ φτερωτὰ εὐτραφὴ γυμνὰ παιδάκια ποὺ συναντοῦμε σὲ ζωγραφικὰ ἔργα δυτικῆς τεχνοτροπίας. Εἶναι μεγαλειώδεις προσωπικὲς πνευματικὲς ὑπάρξεις, ἀνώτερες ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, τρόπον τινὰ ἡ βασιλικὴ αὐλὴ τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, ὑμνητὲς τοῦ Ὑψίστου καὶ βοηθοὶ τῶν ἀνθρώπων… Τί πιστεύουμε λοιπὸν ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ σχετικὰ μὲ τοὺς ἀγγέλους; Ἂς καταφύγουμε στὶς δύο πηγὲς γιὰ νὰ ξεδιψάσουμε, στοὺς δύο φορεῖς τῆς Χάριτος καὶ τῆς Ἀληθείας, τοὺς ὁποίους κατέχει καὶ φυλάσσει ἀναλλοίωτους μόνη ἡ Μία Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἡ Ὀρθόδοξη· δηλαδὴ στὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ στὴν ἱερὰ Παράδοση. 

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΠΑΡΑΔΟΗΣ 

Σὲ ὅλα σχεδὸν τὰ βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς ὑπάρχουν ἀναφορὲς σὲ ἀγγέλους1 . Στὸ πρῶτο καὶ ἀρχαιότερο βιβλίο της, τὴ Γένεση, ἀναφέρεται ὅτι μετὰ τὴν ἔξωση τῶν πρωτοπλάστων ἀπὸ τὸν παράδεισο ὁ Θεὸς ἔταξε τὰ Χερουβίμ (ἕνα ἀπὸ τὰ ἀγγελικὰ τάγματα) νὰ φυλάττουν τὸν δρόμο πρὸς τὸ δένδρο τῆς ζωῆς (βλ. Γεν. γ´ 24). Ἀργότερα ἄγγελος μιλᾶ στὴν Ἄγαρ, ἄγγελοι σώζουν τὸν Λὼτ κατὰ τὴν καταστροφὴ τῶν Σοδόμων (βλ. κεφ. ις´ 7 κ.ἑ., ιθ´) κ.ο.κ. Στὴν Καινὴ Διαθήκη ὁ Κύριος διαβεβαιώνει ὅτι «οἱ ἄγγελοι αὐτῶν (“τῶν μικρῶν τούτων”)», οἱ ἄγγελοι φύλακες τῶν πιστῶν ποὺ εἶναι ἁπλοὶ καὶ ταπεινοὶ σὰν τὰ παιδιά, «διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς», βλέπουν πάντοτε τὸ πρόσωπο τοῦ ἐπουράνιου Πατέρα μου, δηλαδὴ ἔχουν πολλὴ παρρησία ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ (Ματθ. ιη´ 10). Ἐπίσης προφητεύει ὅτι κατὰ τὴ Δευτέρα Του Παρουσία θὰ Τὸν συνοδεύουν «πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι» (Ματθ. κε´ 31). Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἱερὰ Παράδοση, νὰ σημειώσουμε τὸ γνωστὸ σὲ ὅλους μας Σύμβολο τῆς Πίστεως. Στὸ 1ο ἄρθρο του ὁμολογοῦμε πίστη «εἰς ἕνα Θεόν… ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων». Τὰ «ἀόρατα» εἶναι ὁ κόσμος τῶν ἀγγέλων. Ἐξάλλου οἱ ἅγιοι Πατέρες ὁμόφωνα μαρτυροῦν τὴν ὕπαρξή τους. Περιοριζόμαστε στὴ μαρτυρία δύο ἀρχαίων Πατέρων. Ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος, Ἀποστολικὸς Πατήρ (1ος μ.Χ. αἰ. ­ ἀρχὲς 2ου), γράφει ἐπανειλημμένως γιὰ «ἀγγέλους»2. Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος ὁ φιλόσοφος καὶ μάρτυς (2ος αἰ.) γράφει ὅτι σεβόμαστε «τὸν στρατὸν τῶν ἀγαθῶν ἀγγέλων»3. 

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ 

Οἱ ἄγγελοι εἶναι καὶ αὐτοὶ δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ, ὅπως καὶ ὁτιδήποτε ἄλλο ὑπάρχει. Διαβάζουμε στὴν πρὸς Κολασσαεῖς ἐπιστολή (α´ 16): «Ἐν αὐτῷ (τῷ Υἱῷ) ἐκτίσθη τὰ πάντα, τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, εἴτε θρόνοι εἴτε κυριότητες εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι· τὰ πάντα δι᾿ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται». Διαμέσου Αὐτοῦ (δηλαδὴ τοῦ Υἱοῦ) δημιουργήθηκαν ὅλα, ὅσα ὑπάρχουν στοὺς οὐρανοὺς καὶ ὅσα εἶναι πάνω στὴ γῆ· ἐκεῖνα ποὺ φαίνονται μὲ τὰ σωματικά μας μάτια καὶ ἐκεῖνα ποὺ δὲν φαίνονται καὶ εἶναι ἀόρατα· εἴτε τὰ ἀόρατα αὐτὰ εἶναι οἱ θρόνοι, εἴτε οἱ κυριότητες, εἴτε οἱ ἀρχές, εἴτε οἱ ἐξουσίες (αὐτὰ τὰ τέσσερα εἶναι ὀνομασίες ἀγγελικῶν ταγμάτων). Ὅλα γενικὰ τὰ οὐράνια τάγματα τῶν ἀγγέλων διαμέσου Αὐτοῦ καὶ γι᾿ Αὐτὸν ἔχουν δημιουργηθεῖ. Ἀπὸ Αὐτὸν πῆραν τὴν ὕπαρξη καὶ μέσῳ Αὐτοῦ θὰ τελειοποιηθοῦν. Ὡστόσο ἡ Ἁγία Γραφὴ σιωπᾶ σχετικὰ μὲ τὸν χρόνο δημιουργίας τους. Ἡ μόνη ἔνδειξη ποὺ ἔχουμε εἶναι ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἰώβ (λη´ 7) – ὁμιλεῖ ὁ Θεός: «Ὅτε ἐγενήθησαν ἄστρα, ᾔνεσάν με φωνῇ μεγάλῃ πάντες ἄγγελοί μου». Ὅταν ἔγιναν τ᾿ ἀστέρια (τὴν τέταρτη ἡμέρα τῆς δημιουργίας [βλ. Γεν. α´ 14­19]), ὅλοι οἱ ἄγγελοί μου μὲ ἀνύμνησαν μὲ μεγάλη φωνή. Ἄρα εἶχαν δημιουργηθεῖ πρίν. Οἱ ἅγιοι Πατέρες συμφωνοῦν ὅτι ὁ οὐράνιος κόσμος δημιουργήθηκε πρὶν ἀπὸ τὴν ὁρατὴ δημιουργία· πρὶν ἀπὸ τὸν χρόνο, κατὰ τοὺς «αἰῶνας» (ὄχι μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἑκατονταετίας). Οἱ «αἰῶνες» εἶναι ἐκφραστικὰ σχήματα ἀντίστοιχα μὲ τὸν χρόνο· ὅ,τι εἶναι γιὰ τὰ αἰσθητὰ ὁ χρόνος, εἶναι γιὰ τὰ ὑπερκόσμια οἱ «αἰῶνες», κατὰ τοὺς ὁποίους ὁ Θεὸς ἔφερε στὴν ὕπαρξη ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὰ ἀγγελικὰ τά γματα4 . Σχετικὰ μὲ τὴν αἰτία τῆς δημιουργίας τους, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σημειώνει ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι «ἀνενδεής», δηλαδὴ δὲν δεσμεύεται ἀπὸ καμία ἀνάγκη. Ἐφόσον λοιπὸν ὁ Θεὸς δὲν εἶχε ἀνάγκη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσία τῶν ἀγγέλων, δὲν θὰ τοὺς ἔφερνε στὴν ὕπαρξη, ἂν δὲν ἦταν «σφόδρα ἀγαθός», πάρα πολὺ ἀγαθός5 . Ἡ αἰτία ἑπομένως τῆς δημιουργίας τῶν ἀγγέλων, ὅπως ἐξάλλου καὶ ὅλων τῶν πλασμάτων Του, εἶναι ἡ ἐλεύθερη βούληση καὶ ἡ ἄπειρη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ. 

Β΄

Πνευματικοί  Ασώματοι και Αθάνατοι.

 Ἀλλὰ τί εἶναι οἱ ἄγγελοι; Ὁ προφητάναξ Δαβὶδ στὸν 103ο Ψαλμὸ θεοπνεύστως γράφει: «Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα» (Ψαλ. ργ´ [103] 4). Ὁ Θεὸς δημιούργησε τοὺς ἀγγέλους τόσο γρήγορους καὶ λεπτοὺς σὰν τοὺς ἀνέμους, καὶ τοὺς ὑπηρέτες Του (ἐννοοῦνται πάλι οἱ ἄγγελοι) σὰν τὴ φλόγα τῆς φωτιᾶς. Μὲ αὐτὲς τὶς ἐκφράσεις δηλώνεται, κατὰ τὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸν Δαμασκηνό, ὅτι οἱ ἄγγελοι εἶναι ἀσώματοι, ἄϋλοι· ἐπιπλέον εἶναι εὐκίνητοι καὶ γρήγοροι σὰν τοὺς ἀνέμους καὶ τὴ φωτιά, καὶ ἔχουν τέλεια προθυμία καὶ φλογερὴ ἐπιθυμία νὰ ἐκτελέσουν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅποια ἐντολὴ λάβουν ἀπὸ τὸν Κύριο1 . Ὁ ἅγιος Πατὴρ συνοψίζει τὰ βασικὰ γνωρίσματά τους ὡς ἑξῆς: «Ἄγγελός ἐστιν οὐσία νοερά, ἀεικίνητος, αὐτεξούσιος, ἀσώματος, Θεῷ λειτουργοῦσα, κατὰ χάριν ἐν τῇ φύσει τὸ ἀθάνατον εἰληφυῖα, ἧς οὐσίας τὸ εἶδος καὶ τὸν ὅρον μόνος ὁ κτίστης ἐπίσταται»2. Δηλαδή: Ὁ ἄγγελος εἶναι ὕπαρξη νοερή, δηλαδὴ πνευματικὴ καὶ λογική· ἀεικίνητη· αὐτεξούσια, δηλαδὴ ἐλεύθερη· ἀσώματη· ἔχει λάβει κατὰ χάριν τὴν ἀθανασία· ἀλλὰ «τὰ οὐσιώδη γνωρίσματα καὶ τὴ σύσταση τῆς φύσεώς τους»3 ἐπακριβῶς γνωρίζει μόνο ὁ Κύριος. Οἱ ἄγγελοι βέβαια εἶναι ἄυλοι καὶ ἀσώματοι σὲ σύγκριση μ᾿ ἐμᾶς, ποὺ ἔχουμε ὑλικὸ σῶμα. Σὲ σύγκριση μὲ τὸν Θεὸ εἶναι «παχεῖς τε καὶ ὑλικοί», διότι μόνο ὁ Θεὸς εἶναι «ὄντως ἄϋλος καὶ ἀσώματος». Γι᾿ αὐτὸ πολλοὶ Πατέρες ἀποδίδουν στοὺς ἀγγέλους λεπτό, αἰθέριο καὶ ἄϋλο σῶμα4 . Ἐπίσης μᾶς διδάσκουν ὅτι ἐμφανίζονται στοὺς ἀξίους μὲ τὴ μορφὴ τοῦ σώματός τους, τὸ ὁποῖο ἔχουν τὴ δύναμη νὰ μεταβάλουν στὴ μορφὴ ποὺ εἶναι κατάλληλη στὴν ἑκάστοτε ἐνέργειά τους5 . Εἶναι γι᾿ αὐτὸν τὸν λόγο περιγραπτοὶ καὶ δὲν εἶναι πανταχοῦ παρόντες – πανταχοῦ παρὼν εἶναι μόνο ὁ Θεός. Ὅταν βρίσκονται στὸν οὐρανό, δὲν βρίσκονται στὴ γῆ, καὶ ὅταν ἀποστέλλονται στὴ γῆ, δὲν ἀπομένουν στὸν οὐρανό. Δὲν περιορίζονται ἀπὸ τοίχους, πόρτες καὶ κλειδαριές6 . Κινοῦνται ταχύτατα. Διαβάζουμε στὸ βιβλίο τοῦ προφήτη Δανιὴλ ὅτι Ἄγγελος Κυρίου μετέφερε σὲ κλάσμα χρόνου ἀπὸ τὴν Ἰουδαία στὴ Βαβυλώνα ἄνθρωπο γιὰ νὰ δώσει τροφὴ στὸν προφήτη, ποὺ βρισκόταν σὲ λάκκο μὲ λιοντάρια. Τὸν μετέφερε «ἐν τῷ ροίζῳ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ», μὲ τὴν ταχύτητα καὶ ὁρμὴ τῆς ἀσώματης πνευματικῆς φύσεώς του (Δαν. Βὴλ 31­36). Ὡς ἀσώματοι δὲν ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ ὑλικὴ τροφή. Δὲν εἶναι ὅμως καὶ τελείως ἀνενδεεῖς, δηλαδὴ χωρὶς ἀνάγκες – μόνος ὁ Θεὸς εἶναι ἀνενδεής. Τρέφονται μὲ τὴ θέα τοῦ Θεοῦ, τὸν Ὁποῖον βλέπουν καὶ κοινωνοῦν κατὰ τὸ δυνατὸν στὴ φύση τους. Ἐπιπλέον δὲν ἔχουν τὶς μεταβολὲς καὶ ἡλικίες ποὺ παρουσιάζουμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ εἶναι ἀναλλοίωτοι καὶ ἄφθαρτοι, παραμένοντας στὴν κατάσταση στὴν ὁποία δημιουργήθηκαν7 . Δὲν ἔχουν φύλο (ἄρσεν καὶ θήλυ) οὔτε ἔρχονται εἰς γάμου κοινωνίαν8 . Ἐπιπλέον εἶναι ἀθάνατοι «οὐ φύσει ἀλλὰ χάριτι»· τοὺς ἔχει δοθεῖ ὡς δωρεὰ ἡ ἀθανασία – φύσει ἀθάνατος εἶναι μόνον ὁ Θεός. Ἐκεῖνος ἀπὸ τὴν ἄπειρη ἀγαθότητά Του χάρισε στοὺς ἀγγέλους τὴν ἀθανασία9 .

Α΄

1. Βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, Δογματικὴ τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας (στὸ ἑξῆς: Δογματική), τόμ. 1ος, ἔκδ. Ἀδελφότητος Θεολόγων «Ὁ Σωτήρ», Ἀθῆναι, Ἰούνιος 19973 , σελ. 408. 

2. Ἁγίου Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου, Τραλλιανοῖς V, Σμυρναίοις VI, ΒΕΠΕΣ 2, 272, 281 ἀντίστοιχα. 

3. «Τὸν τῶν… ἀγαθῶν ἀγγέλων στρατόν… σεβόμεθα καὶ προσκυνοῦμεν» (Ἁγίου Ἰουστίνου μάρτυρος, Ἀπολογία Α´, § 6, 2, ΒΕΠΕΣ 3, 164). 

4. Μεγάλου Βασιλείου, Ἀνατρεπτικὸς τοῦ Ἀπολογητικοῦ τοῦ δυσσεβοῦς Εὐνομίου, Λόγος Β´, ΕΠΕ 10, 154­156· 172: «Ἡ μὲν γὰρ κοινὴ συνήθεια ἢ χρόνοις ἢ αἰῶσιν ἅπαν διάστημα ὑποβάλλει· ἐπειδὴ ὅπερ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ὁ χρόνος, τοῦτο ἐν τοῖς ὑπερκοσμίοις ἡ τοῦ αἰῶνος φύσις ἐστίν… ἀΐδιον δὲ τὸ χρόνου παντὸς καὶ αἰῶνος κατὰ τὸ εἶναι πρεσβύτερον». Παρόμοια σημειώνει καὶ ὁ ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: «Οἱ αἰῶνες νοητὰ κτίσματά εἰσι κατὰ τὸν Θεσσαλονίκης Γρηγόριον» (Κεφάλαια ἑκατὸν πεντήκοντα 68, [στό: Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Συγγράμματα, τόμ. Ε´, ἐκδίδει Παν. Κ. Χρήστου, ἐκδ. οἶκος Κυρομάνου, Θεσσαλονίκη 1992, σελ. 74, 15­18]· Ἑορτοδρόμιον, Ἑρμ. εἰς τὸν πεζὸν κανόνα τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, ᾨδὴ γ´, «Τῷ πρὸ τῶν αἰώνων», ὑποσημ.). 

5. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Πρὸς Σταγείριον δαιμονιῶντα Λόγος Α´, PG 47, 427.

Β΄

1. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως 17, ΕΠΕ 1, 142. 

2. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, ὅ.π. 

3. Οὐράνιες Δυνάμεις (Οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι), ἔκδ. Ἱ.Μ. Παμμεγίστων Ταξιαρχῶν, Ἅγιος Γεώργιος Νηλείας, Πήλιο 2013, σελ. 27.

 4. Βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, Δογματική, τόμ. 1ος, σελ. 415­416. 

5. Βλ. ὅ.π., σελ. 416 (γνώμη ἁγίου Αὐγουστίνου).

 6. Ὅ.π. 416 καὶ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, ὅ.π., ΕΠΕ 1, 144­146. 

7. Μ. Βασιλείου, ΕΠΕ 5, 256, Ὁμιλία εἰς τὸν Ψαλμὸν μδ´ [44] 1: «Οὐ γὰρ ἄγγελοι ἐπιδέχονται τὴν ἀλλοίωσιν. Οὐδεὶς γὰρ παρ᾽ ἐκείνοις παῖς, οὐδὲ νεανίσκος, οὐδὲ πρεσβύτης, ἀλλ᾽ ἐν ᾗπερ ἐξ ἀρχῆς ἐκτίσθησαν καταστάσει, ἐν ταύτῃ διαμένουσιν, ἀκεραίας αὐτοῖς καὶ ἀτρέπτου τῆς συστάσεως σωζομένης». 

8. Πρβλ. Λουκ. κ´ 35­36: «Οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται· οὔτε γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται· ἰσάγγελοι γάρ εἰσιν καὶ υἱοί εἰσι Θεοῦ, τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες». 

9. Βλ. Π. Ν. Τρεμπέλα, ὅ.π., σελ. 418.

 ΟΣΩΤΗΡ2218,2219

Γεμάτη Eίναι η Αγία Γραφή από Eμφανίσεις Aγγέλων

orthodoxia.online

Οι άγιοι άγγελοι, με την εντολή του Θεού, παίρνουν ενεργό μέρος στα ανθρώπινα πράγματα, διακονώντας στο έργο της θείας οικονομίας, φροντίζοντας για τη σωτηρία μας, γνωστοποιώντας μας το θείο θέλημα τιμωρώντας μας παιδαγωγικά για την παράβασή του, προστατεύοντάς μας από κινδύνους, στηρίζοντάς μας στον πνευματικό αγώνα, παρηγορώντας μας στις θλίψεις, λυτρώνοντάς μας από πειρασμούς και πολλά άλλα.

Σχετικά παραδείγματα υπάρχουν άφθονα στην Αγία Γραφή, για να περιοριστούμε μόνο σ’ αυτήν.

Στην Παλαιά Διαθήκη, άγγελοι φρουρούν το δρόμο προς το δέντρο της ζωής, μετά την έξωση των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο, (Γεν. 3:24), άγγελος οδηγεί τους Ισραηλίτες κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο (Εξ. 14:19), άγγελος τους αναγγέλει την τιμωρία του Θεού για την αθέτηση εντολής Του (Κριτ. 2:14), άγγελος εκτελεί απόφαση του Θεού για την επιβολή θανατικού (Β’ Βασ. 24:16), άγγελος φέρνει στον προφήτη Ηλία ψωμί και νερό μέσα στην έρημο (Γ’ Βασ. 19:5-7) και του μεταφέρει εντολή του Κυρίου (Δ’ Βασ. 1:3)

Άγγελος σπέρνει τον όλεθρο στην Ιερουσαλήμ (Α’ Παραλ. 21:16), άγγελος θανατώνει τους εχθρούς των Εβραίων Ασσυρίους (Β’ Παραλ. 32:21), άγγελοι προφυλάσσουν τον Ιούδα το Μακκαβαίο από τα βέλη των εχθρών (Β’ Μακ. 10:29-31), άγγελος μπαίνει επικεφαλής του στρατού των Ιουδαίων που νικούν το Σύρο στρατηγό Λυσία (Β’ Μακ. 11:8-11), άγγελοι σώζουν τους Ιουδαίους στην Αλεξάνδρεια από τους εξαγριωμένους ελέφαντες του Πτολεμαίου Δ’ (Γ’ Μακ. 6:16-19), άγγελος μεταβάλλει τη λάβρα του καμινιού του Ναβουχοδονόσορ σε δροσιά και σώζει τους άγιους Τρεις Παίδες (Δαν. Ύμνος 25-26), ο αρχάγγελος Γαβριήλ εξηγεί στον προφήτη Δανιήλ ένα θείο όραμα (Δαν. 8:15-26), άγγελος μεταφέρει αστραπιαία τον προφήτη Αμβακούμ από την Ιουδαία στη Βαβυλώνα, για να πάει φαγητό στον προφήτη Δανιήλ, που βρισκόταν στο λάκκο με τα λιοντάρια (Δαν. Βηλ και Δράκων: 33 39)

Αγγελος προστάζει τη δούλη του Αβραάμ Άγαρ, που είχε δραπετεύσει από το σπίτι του κυρίου της και πλανιόταν στην έρημο, να γυρίσει πίσω (Γεν. 16;7-14) αλλά και τη σώζει από το θάνατο, όταν πλανιόταν πάλι στην έρημο με το γιο της Ισμαήλ (Γεν. 21 :14-19), άγγελος εμποδίζει τον Αβραάμ να θυσιάσει το γιο του Ισαάκ, όπως τον είχε προστάξει, για να τον δοκιμάσει, ο Θεός (Γεν. 22:11-18), άγγελος κλείνει το δρόμο στο μάντη Βαλαάμ, όταν αυτός, καβάλα στο γαϊδούρι του, πηγαίνει να καταραστεί τους Εβραίους (Αριθ. 22:22-35), άγγελος προστάζει το Γεδεών να ελευθερώσει τους Ισραηλίτες από τα χέρια των Μαδιανιτών (Κριτ. 6:11-22), άγγελος αποκαλύπτει στη στείρα γυναίκα του Μανωέ ότι θα γεννήσει το Σαμψών (Κριτ. 13:321) και άγγελος, ο αρχάγγελος Ραφαήλ, , προστατεύει θαυμαστά τον Τωβίτ και το γιο του Τωβία (Τωβ. 5:1 κ.ε.).

Στην Καινή Διαθήκη, ο αρχάγγελος Γαβριήλ προαναγγέλλει στο Ζαχαρία τη γέννηση του Ιωάννη του Βαπτιστή (Λουκ. 1:11-20) και στην Παρθένο Μαριάμ τη γέννηση του Ιησού (Λουκ. 1:26-38), άγγελος αναγγέλλει και στους ποιμένες της Βηθλεέμ τη γέννηση του Σωτήρα (Λουκ. 2:8-14), άγγελος αποκαλύπτει στον δίκαιο Ιωσήφ ότι το Παιδί, που θα γεννούσε η Μαριάμ, προερχόταν από το Άγιο Πνεύμα (Ματθ. 1:20), άγγελος προστάζει τον ίδιο να φύγει με τη Θεοτόκο και τον νεογέννητο Κύριο στην Αίγυπτο (Ματθ. 2:13) και να επιστρέψει στην Παλαιστίνη μετά το θάνατο του Ηρώδη (Ματθ. 2:19-20), άγγελος κυλάει την πέτρα του τάφου του Χριστού και αποκαλύπτει στις Μυροφόρες την ανάστασή Του (Ματθ. 28:2-7)

Άγγελοι εμφανίζονται στους αποστόλους κατά την ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς και τους προαναγγέλλουν τη δευτέρα παρουσία Του (Πραξ. 1 :10-11), άγγελος ελευθερώνει από τη φυλακή τους δώδεκα αποστόλους (Πραξ. 5:17-21), άγγελος στέλνει τον διάκονο Φίλιππο να κατηχήσει και να βαπτίσει τον Αιθίοπα αξιωματούχο (Πραξ. 8:26), άγγελος λύνει τις αλυσίδες του αποστόλου Πέτρου και τον βγάζει από τη φυλακή του Ηρώδη (Πραξ. 12:611).

Από το βιβλίο: Γέροντος Ευστρατίου (Γκολοβάνσκι), “Απαντήσεις σε ερωτήματα χριστιανών”, Ερώτηση 132. Ιερά Μονή Παρακλήτου.

Ελεγε ο Αγιορείτης Γεροντας Χαράλαμπος ο Κομποσκοινάς.......

Niko Lakis 1 ώρα

Ελεγε ο Αγιορείτης γεροντας Χαράλαμπος ο Κομποσκοινάς.

Κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής ήταν στην Αθήνα. Τότε πρωτογνώρισε μια γριούλα Μοναχή ονόματι Μακαρία, μικρασιάτισσα που καλογέρευε μόνη της σε ένα απέριττο φτωχικό σπιτάκι. Δεν υπήρχαν τότε Μοναστήρια. Ήταν ένας σωστός επίγειος άγγελος. Αξιώθηκα με την ευχή της, έλεγε, να δω κι εγώ ο άθλιος και πανάθλιος ουράνιους Αγγέλους. Αυτή η Γερόντισσα είχε μία εικόνα χάρτινη της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας, πολύ θαυματουργή που την είχε φέρει από την Μικρά Ασία.

Μια μέρα τότε στην κατοχή των Γερμανών με πήγε σε μια σπηλιά στα βουνά της Πεντέλης έξω από την Αθήνα, για να κάνουμε τριήμερο νηστεία και αγρυπνία και προσευχή για τις συμφορές της κατοχής , την πείνα, την γύμνια, τα βασανιστήρια της Γκεστάπο, για τους τόσους σκοτωμούς και [για] όσους υπέφεραν τότε πολλών πολλών ειδών κακουχίες. Μερικοί πέθαιναν και στον δρόμο απ’ την πείνα. .. Αυτά τα ξέχασαν τώρα οι Γερμανοί.

Την ημέρα είχαμε αναμμένο ένα καντηλάκι μπροστά στο άγιο εικόνισμα της Παναγίας. Τη νύχτα το σβήναμε για να μην γίνουμε αντιληπτοί από τους Γερμανούς.** **Τη δεύτερη όμως νύχτα, εντελώς ξαφνικά, ένα αστραφτερό ουράνιο τόξο κύκλωσε την εικόνα της Παναγίας. Λάμψη και ακτινοβολία άλλο πράγμα, έξω απ’ τον γήινο κόσμο που ζούμε. Δεν άντεξα, έπεσα κάτω, διηγείται ο ίδιος, και άρχισα αμέτρητες στρωτές μετάνοιες. Δεν ξέρω πόσες έκανα. Κατάκοπος ακούμπησα στον βράχο της σπηλιάς και με κλειστά τα μάτια άρχισα να λέγω συνεχώς την Ευχή, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με.

Σε λίγο με φωνάζει η μοναχή και ανοίγοντας τα μάτια μου αντίκρυσα έκπληκτος υπερουράνιες υπάρξεις. Άγγελοι περνούσαν μπροστά από την εικόνα της Παναγίας. Από τη μια πλευρά της σπηλιάς έμπαιναν και από την άλλη έβγαιναν. Τι ομορφιά! Η ωραιότητα των Αγγέλων δεν περιγράφεται. -Τα έλεγε αυτά και έκλαιγε και αυτός που τα άκουσε και αυτός που τα διηγείτο.- Τα πρόσωπα ολοφώτεινα, ο χιτώνας φωτεινός. Τα μαλλάκια τους όμορφα ριγμένα προς τα πίσω, οι φτερούγες ανοιχτές. Μόλις έφταναν στην εικόνα της Παναγιάς μάζευαν τις φτερούγες, σταύρωναν τα χέρια και προσκυνούσαν την Θεοτόκο.

Έκλεισα τα μάτια γιατί δεν θεωρούσα τον εαυτό μου άξιο να βλέπει Αγγέλους και μάλιστα μπροστά σε αυτήν την ουράνια πορεία που είχαν. Έμοιαζαν όλοι, ελάχιστα διέφεραν απλώς και μόνο για να δείχνουν ότι είναι διαφορετικά πρόσωπα ο ένας από τον άλλον, ενώ ήσαν κατά πάντα ίδιοι. Δεν σκέφτηκα να παρακαλέσω εκείνη την ώρα την Παναγία να δώσει ευλογία να μου πουν τα ονόματά τους, αφού τα είχα χάσει. Εκείνη την ώρα δεν σκέπτεσαι τίποτα, μόνο κοιτάζεις, χαίρεσαι, απορείς, θαυμάζεις και νοιώθεις απέραντη απέραντη ευτυχία. Ο φόβος εξαφανίζεται. Πέρασαν και Αρχάγγελοι οι οποίοι ξεχώριζαν λίγο από τους Αγγέλους. Αυτοί είχαν κάτι ρίγες χρυσές πάνω στο ένδυμά τους.

Θεέ μου και Κύριέ μου, ανεφώνησα, όντως Σε υπεραξίζει να περιβάλλουν τον ουράνιο θρόνο Σου τέτοιες εξαίσιες, ακτινοβολούσες, ουράνιες υπάρξεις. Θαυμαστά τα έργα σου Κύριε, ουράνια και επίγεια. Τι ομορφιά ήταν αυτή Θεέ μου! Τι ομορφιά! Τι κάλλος! Τι Θεία ευφροσύνη από την άφθαρτη εκείνη ωραιότητα των Αγγέλων!

Αυτή είναι η Πίστις μας. ...

Και τότε ξαφνικά, μου είπε.........(ο π. Θεόφιλος, τον ρώτησε αν είδε ποτέ και δαίμονες).

Φυσικά, λέει(ο π.Χαραλαμπος). Όπως συμβαίνει και σε κάθε πιστό Χριστιανό που αγωνίζεται με την καρδιακή προσευχή, με το Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με, αλλά με πίστη δυνατή και συγχρόνως με ταπείνωση.

Να, κι εχθές το βράδυ είχε έρθει ένας και με ενοχλούσε συνεχώς και δεν μ’ άφηνε να λέω την Ευχή, ούτε και να κοιμηθώ, να γείρω να ξεκουραστώ λιγάκι έστω και 10 λεπτά. Τίποτα. Κάποια στιγμή μου λέγει ο δαίμονας,

– Μην λες αυτό το όνομα, μην τραβάς αυτό το σχοινί -εννοούσε το κομποσχοίνι- κι εγώ δεν θα σε ξαναπειράξω ποτέ, ούτε και όταν πεθάνεις.

– Ουστ από δω κοπρόσκυλο, του είπα. Εγώ την ευχή θα την λέγω, γιατί προσκυνώ και πιστεύω στην σωτηρία και στην παντοδυναμία του ονόματος του Ιησού Χριστού. Γι’ αυτό και στο Πανάγιον Όνομά Του σε επιτιμώ να εξαφανιστείς αμέσως από μπροστά μου, αφού δεν έχεις καμμιά εξουσία. Κι εξαφανίστηκε.

Άλλοτε πάλι μόνο με το ''Θεοτόκε Παρθένε Χαίρε Κεχαριτωμένη Μαρία'', όπως συνέβαινε και με τον μοναχο του Ιωαννη που αναφέραμε προηγουμένως, οι δαίμονες εγίνοντο άφαντοι αφήνοντας πίσω τους μια απαίσια βρωμιά. Την δυσωδία όμως των δαιμόνων την διέλυε αμέσως η ευωδία του Παναγίου Πνεύματος. Έχουν όμως μια άγρια μούρη, πα, πα, πα, πα, πολύ απαίσια. Όταν ήταν άρρωστος και δεν μπορούσε να σηκωθεί απ’ τις σανίδες που ήταν ξαπλωμένος, έπαιρνε το μπαστούνι του και λέγοντας την ευχή τους κτυπούσε με αυτό. Συνήθως έλεγε «δεν τους χωνεύω καθόλου».

Κάποτε είπε στον π. Θεόφιλο που του διηγείτο όλα αυτά το εξής. Να λέγεις την Ευχή συνεχώς μέρα-νύχτα και πότε-πότε να παρακαλείς και τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ, και κείνοι θα έρχονται και θα σε σκεπάζουν με τις φτερούγες τους. Όμως κι εσύ να φυλάγεσαι όσο μπορείς. Γι’ αυτό, ανύστακτη η προσοχή σου στους λογισμούς σου, στη γλώσσα σου, στις αισθήσεις σου. Και λέγοντας την Ευχή από το βάθος της καρδιάς σου, θα χορτάσεις Χριστόν.

Θα χορτάσεις Χριστόν, όπως είπε και κάποιος όταν κοινώνησε. Χόρτασα Χριστόν. Θεέ μου χόρτασα. ΧΟΡΤΑΣΑ. Για μέρες θα μπορώ να φωνάζω, δεν πεινώ, δεν διψώ. Χόρτασα. Μόνο όσοι το ένοιωσαν μπορούν να καταλάβουν αυτήν την λέξη. Χόρτασα.

Και μετά θα έρθουν τα γλυκά τα δάκρυα, τα χαρισματικά και θα πλημμυρίσεις από ουράνια αγαλλίαση και βεβαιωμένη την ελπίδα της σωτηρίας σου. Μόνο στην Θεία Του μακροθυμία και ευσπλαχνία προσβλέπουμε, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον ημάς.

Οικτίρμων και ελεήμων ο Κύριος, μακρόθυμος και πολυέλεος• ουκ εις τέλος οργισθήσεται, ουδέ εις τον αιώνα μηνιεί.

Σωστό. Ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων. Ας προσέχουμε όλοι διότι παρακάτω λέγει επί τους φοβουμένους αυτόν. Είναι ελεήμων και μακρόθυμος αλλά όχι σε αυτούς που ζουν χωρίς φόβον και ξεδιάντροπα και μακριά από την Εκκλησία και τα Μυστήριά Της. Ο Ορθόδοξος Χριστιανός που προσεύχεται αληθινά, που συμμετέχει στα Μυστήρια και προπαντός στην μετάνοια και στην Θεία Κοινωνία, ποτέ δεν είναι μόνος του, πάντα μαζί του είναι ο Χριστός, η Παναγία και ο Άγγελός του. Αρκεί να λέγει την ευχή. Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με

Hlias Daslis

Οι αμαρτίες μας διώχνουν τον φύλακα άγγελο; Και πώς επιστρέφει;

Ερώτηση που λάβαμε:

Οι αμαρτίες μας διώχνουν τον φύλακα άγγελο; Και πώς επιστρέφει;

Η απάντηση της ιστοσελίδας μας:
Κατά την Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας, ο φύλακας άγγελος δίνεται στον άνθρωπο στην ακολουθία του Αγίου Βαπτίσματος όπως αναφέρεται στην 5η ευχή προς κατηχούμενους, που αναγινώσκεται πριν το Βάπτισμα: «Συνόδευέ τον στην ζωή του με φύλακα άγγελο για να τον λυτρώνει από κάθε παγίδα του εναντίου, από προσβολή του πονηρού, από δαίμονα μεσημβρινό και από κακές φαντασίες».

Πότε όμως απομακρύνεται ο φύλακας άγγελος;

Όταν σύμφωνα με τον Μ.Βασίλειο: «εμείς τον διώξουμε κάνοντας ακάθαρτη και αμαρτωλή ζωή. -Όπως ο καπνός διώχνει τις μέλισσες από τα μελίσσια τους, έτσι και τον Φύλακα Άγγελο της ζωής μας απομακρύνει η αξιοδάκρυτη και βρομερή αμαρτία» (ΕΠΕ ε΄ 218-μτφρ. δική μας).
-Όταν πράττουμε το κακό, το μη αγαθό και ενάρετο λυπούμε τον Άγγελο μάς. Μάλιστα, ακόμα χειρότερα, απομακρύνουμε από κοντά μας το Άγιο Πνεύμα.
-Όταν δεν φοβόμαστε τον Θεό και αμαρτάνουμε χωρίς να ντρεπόμαστε.
«Όταν θέλουμε να κάνουμε καμιά αμαρτία, να στοχαζόμαστε ότι ο Θεός είναι… πανταχού παρών και μάς βλέπει. Να ντρεπόμαστε τους Αγγέλους, τους Αγίους, και μάλιστα τον άγγελο, τον φύλακα της ψυχής μας…» (Διδαχές Αγίου Κοσμά Αιτωλού)

Ο άγγελός μας όμως επιστρέφει και πάλι:

-Όταν μετανοούμε «χαίρονται για τη μετάνοιά μας και την πανηγυρίζουν (Λουκ. ιε΄ 7,10).

 Ένας ιερέας παρατηρούσε συνεπαρμένος στον ουρανό με έκπληξη και θαυμασμό.

-Γιατί είσαι τόσο συνεπαρμένος; τον ρώτησαν οι δικοί του.

– Βλέπω, διάφορες ομάδες Αγγέλων, που ανεβάζουν συνεχώς τα αιτήματα των ανθρώπων στο θρόνο του Χριστού. Η πιο ένδοξη ομάδα των Αγγέλων είναι εκείνη πού μεταφέρει, μαζί με τα αιτήματα, και τα καυτά δάκρυα της μετανοίας… Αυτά ανέρχονται σαν πολύτιμα μαργαριτάρια πού στολίζουν τον ουράνιο θρόνο του Κυρίου…» (Ερμηνεία της Θείας Λειτουργίας, π. Στεφ. Αναγνωστοπούλου)

-Όταν ακούμε τη φωνή της συνειδήσεώς μας, δηλαδή τη φωνή του Θεού. Δηλαδή τον έλεγχο που μας κάνει να αλλάξουμε ζωή.
-Όταν θερμά τον παρακαλούμε με τη βοήθεια των Ακολουθιών της Εκκλησίας να μένει πάντα δίπλα μας και να μας επαναφέρει και πάλι στο δρόμο του Θεού:
Στη Θεία Λειτουργία ζητούμε από τον Θεόν: «Άγγελον ειρήνης, πιστόν οδηγόν, φύλακα των ψυχών και των σωμάτων ημών».
Στην Ακολουθία του Αποδείπνου, με την ευχή που έχει γράψει ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος. «Ἅγιε Ἄγγελε, ὁ ἐφεστὼς τῆς ἀθλίας μου ψυχῆς καὶ ταλαιπώρου μου ζωῆς, μὴ ἐγκαταλίπῃς με τὸν ἁμαρτωλόν…».
Στον Παρακλητικό Κανόνα στον Φύλακα Άγγελο διαβάζουμε μεταξύ των άλλων: «μή παύσῃ δέομαι και παιδαγωγῶν καί νουθετῶν και διδάσκων, τά δέοντα με πράττειν, καί φωτίζων τόν νοῦν, ἕως με παραστήσῃς τῷ Χριστῷ σεσωσμένον».
Να επιθυμούμε πάντοτε να βρίσκεται κοντά μας για να μας συνοδεύσει και να μας υπερασπιστεί την ημέρα της Κρίσεως.
https://agonistes.gr/2020/01/14/

ΜΑΣ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΑΓΓΕΛΟΙ !

«Οὐχὶ παντες (οἱ ἄγγελοι) εἰσὶ λειτουργικὰ πνευματα εἰς διακονιαν ἀποστελλομενα διὰ τοὺς μελλοντας κληρονομεῖν σωτηριαν;»

 Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μ’ ἕνα λόγο του στὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα στρέφει τὴ σκέψη καὶ τὸ ἐνδιαφέρον μας στὸν ἀόρατο πνευματικὸ κόσμο καὶ συγκεκριμένα στοὺς ἁγίους ἀγγέλους: «Οὐχὶ πάντες (οἱ ἄγγελοι) εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν;», ἐρωτᾶ. Κι ἐννοεῖ ὅτι ὅλοι οἱ ἄγγελοι εἶναι ὑπηρετικὰ πνεύματα, ποὺ ἐνεργοῦν ὄχι ἀπὸ δική τους πρωτοβουλία, ἀλλὰ ἀποστέλλονται ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ νὰ ὑπηρετοῦν ἐκείνους ποὺ πρόκειται νὰ κληρονομήσουν τὴν αἰώνια ζωή. Μὲ ἀφορμὴ λοιπὸν αὐτὸν τὸν λόγο τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου ἂς δοῦμε πρῶτον ποιὰ εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῶν ἁγίων ἀγγέλων σὲ σχέση μὲ τοὺς ἀνθρώπους, καὶ δεύτερον ποιὰ ὀφείλει νὰ εἶναι ἡ δική μας στάση ἀπέναντί τους. 

 1. Διάκονοι τῆς σωτηρίας μας 

 «Λειτουργικὰ πνεύματα» χαρακτηρίζει ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος τοὺς ἁγίους ἀγγέλους, καὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ δηλώνει ἀφενὸς μὲν τὴν φύση τῶν ἁγίων ἀγγέλων («πνεύματα»), ἀφετέρου δὲ τὴν ἀποστολή τους («λειτουργικά»). Διότι, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς δοξολογίες ποὺ ἀναπέμπουν «ἀκαταπαύστοις στόμασι» πρὸς τὸν Τριαδικὸ Θεό, ὅλοι οἱ ἄγγελοι ὡς  «λειτουργικὰ» πνεύματα καλοῦνται νὰ  ὑπηρετοῦν καὶ στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων. Πῶς ὅμως ὑπηρετοῦν αὐτὸ τὸ ἔργο; Στὴν Ἁγία Γραφὴ ἀναφέρονται πολλὰ τέτοια  περιστατικά. Ἂς θυμηθοῦμε τὸν ἀρχάγγελο Γαβριὴλ στὸν Εὐαγγελισμὸ τῆς Θεοτόκου, τὸν ἄγγελο ποὺ ἀνήγγειλε στοὺς ποιμένες τὴ χαρμόσυνη εἴδηση τῆς Γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος, τοὺς ἀγγέλους ποὺ ἐμφανίστηκαν στὶς Μυροφόρες τὴν ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ καὶ τὸν ἄγγελο ποὺ ἀπελευθέρωσε τὸν ἀπόστολο Πέτρο ἀπὸ τὴ φυλακή. Ἀλλὰ καὶ στὴν καθημερινή μας ζωὴ ἀναρίθμητα εἶναι τὰ γεγονότα, κατὰ τὰ ὁποῖα οἱ ἄγγελοι ἀοράτως μᾶς προστατεύουν, ἐπαληθεύοντας ἔτσι τὸν ψαλμικὸ λόγο: «Παρεμβαλεῖ ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτὸν καὶ ρύσεται αὐτούς» (Ψαλμ. λγ΄ 8). Δηλαδὴ ὁ Κύριος στέλνει ἀγγέλους ποὺ δημιουργοῦν προστατευτικὸ κλοιὸ γύρω ἀπὸ τοὺς πιστοὺς καὶ θεοφοβούμενους ἀνθρώπους καὶ τοὺς γλυτώνει ἀπὸ κάθε κίνδυνο. Ἐξάλλου, ὅπως τὰ πονηρὰ πνεύματα ὑποβάλλουν πονηροὺς λογισμοὺς γιὰ νὰ μᾶς παρασύρουν στὸ κακό, οἱ ἅγιοι ἄγγελοι ἀντιθέτως μᾶς ἐμπνέουν ἀγαθὲς σκέψεις καὶ ἀποφάσεις καὶ μᾶς παρακινοῦν σὲ μετάνοια καὶ σὲ ἔργα ἀρετῆς. Εἶναι δὲ χαρακτηριστικὸ ὅτι παρακολουθοῦν μὲ θαυμασμὸ τὸ πῶς ὁ Θεὸς ἐργάζεται τὸ σχέδιό του γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων καὶ 
χαίρονται ἰδιαιτέρως «ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ 
μετανοοῦντι» (Λουκ. ιε΄ 10), δηλαδὴ γιὰ κάθε ἄνθρωπο ποὺ μετανοεῖ καὶ ἐπιστρέφει στὸ δρόμο τοῦ Θεοῦ.

 2. Η εὐθύνη μας 

 Πῶς λοιπὸν μποροῦμε νὰ μείνουμε 
ἀσυγκίνητοι καὶ ἀδιάφοροι, ὅταν ὅλος ὁ 
οὐρανὸς κινητοποιεῖται γιὰ τὴ σωτηρία μας; Ὁ πανάγαθος Θεὸς στέλνει φύλακα ἄγγελο γιὰ καθέναν ἀπὸ ἐμᾶς, ἀλλὰ καὶ γιὰ κάθε πόλη καὶ ἔθνος. Ἀπὸ ἐμᾶς ὅμως ἐξαρτᾶται ἂν θὰ κρατήσουμε αὐτὸν τὸν ἀπεσταλμένο τοῦ οὐρανοῦ κοντά μας καὶ ἂν θὰ δεχθοῦμε τὴν προστασία καὶ τὴν καθοδήγησή του. Ὁ Μέγας Βασίλειος τὸ λέει ξεκάθαρα: Σὲ κάθε πιστὸ χριστιανὸ βρίσκεται δίπλα ἕνας ἄγγελος, «ἐὰν μήποτε αὐτὸν ἡμεῖς ἐκ τῶν πονηρῶν ἔργων ἀποδιώξωμεν»· ἀρκεῖ ἐμεῖς νὰ μὴν τὸν διώξουμε μὲ τὰ πονηρά μας ἔργα. Διότι, συνεχίζει ὁ ἱερὸς Πατήρ, ὅπως ὁ καπνὸς φυγαδεύει τὶς μέλισσες καὶ ἡ δυσωδία διώχνει τὰ περιστέρια, ἔτσι καὶ ἡ δυσώδης ἁμαρτία 
ἀπομακρύνει ἀπὸ κοντά μας τὸν φύλακα ἄγγελο τῆς ζωῆς μας (P.G. 29,364). Ἂς ἐντείνουμε λοιπὸν τόν ἀγώνα μας, μάλιστα κατὰ τὴν περίοδο αὐτὴ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, γιὰ νὰ διατηροῦμε τὴ ζωή μας ἁγνὴ καὶ καθαρὴ ἀπὸ ἁμαρτίες, κι ἂς παρακαλοῦμε τὸν ἅγιο Θεὸ μὲ τὰ λόγια τῆς προσευχῆς ποὺ ἀκοῦμε τόσο συχνὰ στοὺς Ναούς μας, νὰ μᾶς χαρίζει «ἄγγελον εἰρήνης, πιστὸν ὁδηγόν, φύλακα τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν». 

 ❁ ❁ ❁  

Εἶναι συγκλονιστικὸ καὶ μόνο νὰ σκέφτεται κανεὶς πόσο φροντίζει ἡ ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ γιὰ κάθε ἄνθρωπο καὶ πόσο μεγάλη ἀξία καὶ τιμὴ τοῦ ἀποδίδει. Ἕνα δεῖγμα αὐτῆς τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο εἶναι καὶ τὸ ὅτι ἀποστέλλει ἀγγέλους γιὰ νὰ τὸν προστατεύουν καὶ νὰ τὸν καθοδηγοῦν στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας του. Ἂς δοξάσουμε τὸν Θεὸ καὶ γι’ αὐτὴν τὴν ἀνεκτίμητη δωρεά του κι ἂς ἀγωνιζόμαστε μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀπόλυτη βεβαιότητα ὅτι στὸ δρόμο τῆς ζωῆς δὲν βαδίζουμε μόνοι: μᾶς παραστέ- κουν ἄγγελοι, πρόθυμοι νὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ φθάσουμε στὸν τελικὸ προορισμό μας: τὴ Βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Ο ΣΩΤΗΡ2040

ΕΥΛΟΓΕΙΤΕ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ ΟΥΡΑΝΟΙ ΚΑΙ ΑΓΓΕΛΟΙ

       Στὸ προηγούμενο ἄρθρο γράψαμε ὅτι οἱ Τρεῖς Παῖδες καλοῦν μετὰ τὴ δική τους δοξολογία σὲ αἶνο καὶ δοξολογία «πάντα τὰ ἔργα Κυρίου». 

Ὅμως δὲν ἀρκοῦνται στὸ νὰ καλέσουν τὴν «ἄλογον καὶ ἄψυχον» κτίση γενικὰ μὲ τὴ φράση «εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον», ἀλλὰ ἀπευθύνονται καὶ «κατὰ μέρος» στὰ δημιουργήματα, ἐπειδὴ τὸ μεγάλο θαῦμα τῆς σωτηρίας τους ἀπὸ τὸ πυρακτωμένο καμίνι ἔγινε σὲ χώρα ὅπου βασίλευε ἡ ἀσέβεια.

 Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ διδαχθοῦν οἱ εἰδωλολάτρες Βαβυλώνιοι ποιὰ εἶναι τὰ δημιουργήματα καὶ ποιὸς ὁ Δημιουργός τους. 

Ἔτσι οἱ Τρεῖς Παῖδες ἀρχίζουν ἀπὸ τοὺς οὐρανούς, προχωροῦν στοὺς ἀόρατους ἀγγέλους καὶ στὴ συνέχεια στὰ ὁρατὰ κτίσματα καὶ στὰ διάφορα φαινόμενα, κατόπιν στὰ δένδρα, στοὺς ποταμούς, στὶς θάλασσες καὶ στὰ ὅσα κινοῦνται στὰ ὕδατα, στὰ ζῶα καὶ στὰ πτηνὰ καὶ καταλήγουν στοὺς λογικοὺς ἀνθρώπους. «Εὐλογεῖτε», λέγουν, «οὐρανοὶ τὸν Κύριον· (...) εὐλογεῖτε, ἄγγελοι Κυρίου τὸν Κύριον» (στίχ. 35-36). 

Προσκαλοῦν τοὺς οὐρανοὺς νὰ ὑμνήσουν τὸν Κύριο, διότι τὸ δημιούργημα τοῦτο τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θαυμαστό, μεγαλοπρεπὲς καὶ ἐπιβλητικὸ καὶ θεατὸ ἀπὸ ὅλους.

 Ὁ ἀπέραντος θόλος τοῦ οὐρανοῦ, ὁ διεστιγμένος ἀπὸ δισεκατομμύρια ἄστρων, τὸ ἀπερίγραπτο τοῦτο θαῦμα καὶ ἔκπαγλο θέαμα τῆς δημιουργίας γιὰ τὸ ὁποῖο ἐλάχιστα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, εἶναι τὸ διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἀνοιχτὸ βιβλίο τοῦ Θεοῦ. «Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα» (Ψαλμ. ιη΄ [18] 2), ἀναφωνεῖ ὁ Δαβίδ.

 Τὸ βιβλίο αὐτὸ τοῦ παντοδύναμου Θεοῦ διατηρεῖ διαχρονικὰ τὴ νεότητα καὶ ἐπικαιρότητά του. Μέχρι συντελείας τῶν αἰώνων μὲ τὸ ἄπειρο κάλλος καὶ τὴν ἀσύγκριτη ὡραιότητά του, τὰ δισεκατομμύρια τῶν γαλαξιῶν καὶ τὰ πολὺ περισσότερα δισεκατομμύρια τῶν ἄστρων, μὲ τὸν λαμπρὸ 

φωστήρα, τὸν μέγα ἥλιο, καὶ τὴν ἀργυρόχρωμη μικρότερη σελήνη δὲν διηγεῖται μόνο τὴν ἄπειρη δόξα, σοφία καὶ δύναμη τοῦ Θεοῦ. Ταυτόχρονα τὸ ἀχανὲς τοῦτο σύμπαν μᾶς εὐφραίνει, κατευθύνει καὶ κατασφαλίζει τὴν πορεία μας στὸ μικρό μας πλανήτη, μᾶς ἀναπαύει, μᾶς παρηγορεῖ καὶ μᾶς βοηθεῖ νὰ ἀναχθοῦμε στὸν πάνσοφο τεχνίτη καὶ Δημιουργὸ τοῦ ὁρατοῦ καὶ ἀοράτου κόσμου. 

Καὶ ἐνῶ ὅλα τὰ ἄλλα βιβλία τῆς ἀνθρώπινης σοφίας λησμονοῦνται καὶ μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου θεωροῦνται πεπαλαιωμένα ἢ καὶ ἀχρηστεύονται, οἱ οὐρανοί, τὸ βιβλίο τοῦ Θεοῦ, μένει αἰωνίως ἀνοιχτὸ καὶ ἐπίκαιρο ὡς μόνιμος διδάσκαλός μας καὶ μόνιμη σφραγίδα τῆς ἄπειρης σοφίας καὶ τῆς παντοδυναμίας τοῦ Θεοῦ. 

           Προσκαλοῦν ὅμως οἱ Τρεῖς Παῖδες σὲ δόξα καὶ αἶνο τοῦ Θεοῦ καὶ τὶς οὐράνιες δυνάμεις, τοὺς Ἀγγέλους Κυρίου. Βεβαίως μόνιμο, κύριο καί πρώτιστο ἔργο τῶν ἁγίων Ἀγγέλων εἶναι ἡ ἐνατένιση τοῦ ἀνείκαστου κάλλους τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ ὕμνος καὶ ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ σύμφωνα μὲ τὸν δαβιτικὸ λόγο: «Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ» (Ψαλμ. ρβ΄ [102] 20).

 Τοὺς προσκαλοῦν δὲ οἱ ἅγιοι Τρεῖς Παῖδες νὰ ὑμνήσουν τὸν Θεό, «διὰ νὰ δείξουν μὲ τοῦτο τὴν μεγάλην προθυμίαν καὶ ἔφεσιν, ὅπου ἔχουν ἐν τῇ ψυχῇ των (οἱ ἅγιοι ἄγγελοι) εἰς τὸ νὰ ὑμνοῦν καὶ δοξολογοῦν τὸν Θεόν»1.

 Εἶναι γνωστὸ ὅτι μεταξὺ τῶν εἰδωλολατρῶν ὑπῆρχε ἡ πίστη ὅτι οἱ ἄγγελοι εἶναι θεοί. Οἱ εἰδωλολάτρες Ἕλληνες ἔλεγαν: «Τούτους οὕς (τοὺς ὁποίους) προσκυνοῦμεν θεούς, ἄγγελοί εἰσι τοῦ μεγάλου Θεοῦ». Γιὰ νὰ διδαχθοῦν λοιπὸν «οἱ ἄφρονες» εἰδωλολάτρες ὅτι οἱ ἄγγελοι δὲν εἶναι θεοὶ καὶ προσκυνούμενα ὄντα, ἀλλὰ δημιουργήματα ποὺ προσκυνοῦν τὸν Θεό, γι’ αὐτὸ οἱ Τρεῖς Παῖδες λέγουν: «Εὐλογεῖτε, ἄγγελοι Κυρίου τὸν Κύριον»2.

 «Δυνάμεις Κυρίου» ὀνομάζονται στὴν Ἁγία Γραφὴ τὰ ἐννέα τάγματα τῶν ἁγίων Ἀγγέλων. («Δυνάμεις» ὀνομάζονται καὶ τὸ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐννέα ἀγγελικὰ τάγματα).

 Οἱ ἅγιοι ἄγγελοι, ἡ ἀόρατη αὐτὴ πνευματικὴ δημιουργία τοῦ Θεοῦ, τὰ πνευματικὰ ὄντα, «περιπολοῦν τὸν θεῖον θρόνον», κινοῦνται γύρω ἀπὸ τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ, κατὰ τὸν ἱερὸ Θεοδώρητο.  

Ἀλλὰ ἂς μὴν πολυπραγμονήσουμε περισσότερο γιὰ τὶς ἀσώματες νοερὲς αὐτὲς φύσεις. Διότι αὐτὸ ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐδῶ εἶναι ἡ πρόσκληση τῶν μακαρίων Παίδων πρὸς αὐτές. Μιὰ πρόσκληση καὶ ἔκκληση, ἕνα θερμὸ προσκλητήριο, ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ βάθος τῆς γεμάτης εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεὸ ψυχῆς τους· ἡ ὁποία εὐγνωμοσύνη τοὺς συγκλονίζει καὶ τοὺς κάνει νὰ καλοῦν καὶ αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς ἀγγέλους νὰ ἑνώσουν μαζί τους ὕμνο δοξολογίας πρὸς τὸν «καθήμενον ἐπὶ τοῦ θρόνου» Θεό, τὸν δημιουργό, κυβερνήτη καὶ προνοητὴ ὅλης τῆς κτίσεως· οὐράνιας, ἐπίγειας, ἔλλογων, ἄλογων καὶ ἄψυχων ὄντων.

 Στὴ συνέχεια ἀναφωνοῦν οἱ Τρεῖς Παῖδες: Εὐλογεῖτε καὶ δοξάζετε τὸν Κύριο «ὕδατα πάντα τὰ ὑπεράνω τοῦ οὐρανοῦ». Δηλαδὴ ὅλα τὰ ὕδατα ποὺ εἶναι ἀποθηκευμένα μὲ τὴ δύναμη τοῦ Κυρίου ψηλὰ στὴν ἀτμόσφαιρα καὶ στὸ στερέωμα ποὺ ἐκτείνεται κάτω ἀπὸ τὰ ἄστρα (βλ. καὶ Γεν. α΄ 6-7). Τὰ ἴδια γράφει καὶ ὁ συντάκτης τοῦ 148ου 

Ψαλμοῦ: «Αἰνεῖτε» τὸν Κύριο «οἱ οὐρανοὶ τῶν οὐρανῶν καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν» (Ψαλμ. ρμη΄ [148] 4). Αἰνεῖτε τὸν Κύριο οἱ ὑπεράνω τοῦ ἔναστρου οὐρανοῦ ἐκτεινόμενοι ὑπερύψηλοι οὐρανοὶ καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὁποῖο κρατεῖ ἀποθηκευμένο ὁ Θεὸς διὰ τῶν νεφῶν ψηλὰ στὴν ἀτμόσφαιρα καὶ κάτω ἀπὸ τὰ ἄστρα τοῦ ἐκτεινόμενου στερεώματος. 

 Βέβαια, ὅπως ἀντιλαμβάνεται ὁ ἀναγνώστης, ὅλα αὐτὰ εἶναι εἰκόνες καὶ ἐκφράσεις ποιητικές. Οἱ Τρεῖς Παῖδες καὶ ὁ Ψαλμωδὸς δὲν ἐκφράζονται ἐδῶ μὲ ὅρους ἐπιστημονικούς. Θέλουν μόνο νὰ ἐκφράσουν καὶ νὰ τονίσουν τὸ μεγαλεῖο, τὴν παντοδυναμία καὶ τὴν πανσοφία τοῦ Δημιουργοῦ, πρὸς τὸν Ὁποῖο ὅλοι καὶ ὅλα καλοῦνται σὲ αἶνο καὶ δοξολογία τοῦ ἁγίου ὀνόματός Του. 

 1. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, Κῆπος Χαρίτων, σελ. 182. 

 2. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Λόγ. Εἰς τοὺς Τρεῖς Παῖδας, καὶ εἰς τὴν Βαβυλωνίαν κάμινον 3, PG 56, 598.

ΣΩΤΗΡ2038

«Πειρασμὸς παντοτινὸς» 1ο μερος

Ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ «ἕνας πόλεμος καὶ πειρασμὸς παντοτινός» κατὰ τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη1. 
Σ’ αὐτὴ τὴ ζωὴ ὅλοι ζοῦμε μιὰ πολεμικὴ σύγκρουση, μιὰ συνεχὴ καὶ ἀδιάκοπη πολεμικὴ σύρραξη, ποὺ δὲν εἶναι βέβαια ὁρατὴ στὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων, γι’ αὐτὸ καὶ ὀνο- μάζεται μάχη πνευματική, πόλεμος πνευματικός, πόλεμος ἀόρατος. 
 Κάθε λεπτό, κάθε στιγμὴ τῆς πρόσκαιρης καὶ τόσο σύντομης ζωῆς μας ὅλοι οἱ Χριστιανοὶ καλούμαστε νὰ πολεμήσουμε μὲ σθένος καὶ ἀποφασιστικότητα στὸν ἀόρατο αὐτὸ πόλεμο καὶ νὰ ἀντιμετωπίσουμε τρεῖς μεγάλους ἐχθρούς, τρεῖς ἐχθροὺς ποὺ πολὺ εὔκολα μπο- ροῦν νὰ ἀφαιρέσουν τὴν εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἀπ’ τὴν ψυχή μας. Οἱ τρεῖς μέγιστοι αὐτοὶ ἐχθροί μας εἶναι οἱ δαίμονες, ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας καὶ ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος ποὺ κρύβουμε μέσα μας. Σύμφωνα μὲ τὴ θεόπνευστη διδασκα- λία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅλα τὰ ἔργα τῆς δημιουργικῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ εἶναι «καλὰ λίαν», τέλεια δηλαδὴ ἀπὸ κάθε ἄποψη καὶ στολισμένα μὲ ἐκπληκτικὴ ὡραιότητα, λαμπρότητα καὶ χάρη. Τέτοιοι ἦταν καὶ οἱ δαίμονες, πρὶν ἐπαναστατήσουν κατὰ τοῦ παντοκράτορος Δημιουργοῦ τους. Ἄγγελοι ἦταν φωτεινοί, ἀστραπόμορφοι, ἐκπληκτικῆς ὡραιότητος καὶ καλοσύνης, πλημμυρισμένοι ἀπὸ τὴν ἄκτιστη θεία Χάρι καὶ προορισμένοι νὰ ὑπηρετοῦν τὶς θεῖες βουλές. Ξαφνικὰ ὅμως ἄλλαξαν διάθεση. Γέμισαν ὑπερη- φάνεια, ἐπαναστάτησαν κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ θέλησαν νὰ ἀνεβάσουν τὸν θρόνο τους πάνω ἀπὸ τὸν θρόνο τοῦ Ὑψίστου. Αὐτὴ ἦταν ἡ τραγικότερη στιγμὴ τῆς Δη- μιουργίας. Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξε καταστροφικό. Σὲ μιὰ στιγμὴ ἀγρίεψαν, ἔγιναν σκοτεινοί, γεμάτοι κακία, δόλο, πονηρία, καὶ ἄσβεστο μίσος πρὸς κάθε καλὸ καὶ ὡραῖο. Καὶ πολεμοῦν ἀπὸ τότε συστηματικὰ τὸν Θεὸ καὶ μάλιστα τὸ πλαστούργημά Του, τὸν ἄνθρωπο. Οἱ δόλιοι, ἀνύσταχτοι, μοχθηροὶ καὶ πανοῦργοι αὐτοὶ ἐχθροὶ μᾶς πολεμοῦν μὲ λύσσα καὶ ἐπιχειροῦν μὲ κάθε τρόπο νὰ καταστρέψουν ὅ,τι θεϊκὸ ὑπάρχει μέσα μας, καὶ μάλιστα τὸ θεῖο δῶρο τῆς εἰ­ρήνης, γιὰ νὰ στήσουν τὸ βασίλειο τοῦ σκότους στὰ βάθη τῆς ἀθάνατης ψυχῆς μας καὶ νὰ ὁδηγηθοῦμε μαζί τους στὴν ἀπέραντη καὶ βαθιὰ νύκτα τῆς Κολάσεως. Δροῦν μὲ ποικίλους τρόπους· π.χ. παρουσιάζουν τὴν ἁμαρτία γοητευτική, ἐνῶ μετὰ τὴν ἁμαρτία προσπαθοῦν νὰ μᾶς ρίξουν στὴν ἀπελπισία, μᾶς πολιορκοῦν μὲ σκέψεις ἐναντίον τοῦ Θεοῦ (βλασφημίας, ἀπιστίας, ἀχαριστίας) καὶ ἐναντίον τῶν συνανθρώπων μας (κατακρίσεως, μίσους, ἐκδικητικότητας, ὑποψίας, μνησικακίας). Δεύτερος ἐχθρός μας εἶναι ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας, οἱ ἄνθρωποι τῆς ἁμαρτί- ας δηλαδὴ ποὺ ἀδιαφοροῦν γιὰ τὸν Θεὸ καὶ ζοῦν παραδομένοι στὴν ἐξουσία καὶ ἐπίδραση τῶν πονηρῶν δαιμόνων (βλ. Α΄ Ἰω. ε΄ 19). Ἡ χριστιανικὴ ὅμως ζωὴ δὲν συμβαδίζει μὲ τὸ φρόνημα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἔχει τὶς σκέψεις, τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὴ νοοτροπία τῶν ἀνθρώπων τῆς ἁμαρτίας καὶ συγχρόνως νὰ θέλει νὰ ζήσει κατὰ Θεόν. Ἐὰν δὲν ἀποβάλει τὸ φρόνημα τοῦ κόσμου, δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἀληθινὸς Χριστιανός. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ περίπτωση κάποιος νὰ ζεῖ μὲ πνευματικὸ ἀγώνα καὶ σιγά­  σιγὰ νὰ κάνει ὑποχωρήσεις, νὰ παραδίνεται στὸν κόσμο καὶ νὰ ἐγκαταλείπει κάθε προσπάθεια. Ὁ ὅσιος Παΐσιος μιλοῦσε γιὰ τὴ σταδιακὴ εἴσοδο τοῦ κοσμικοῦ φρονήματος στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἀνέφερε ἕνα σχετικὸ παράδειγμα: «Τὸ κο- σμικὸ πνεῦμα μπαίνει σιγά­σιγά, ὅπως ὁ σκαντζόχοιρος μπῆκε στὴ φωλιὰ τοῦ λαγοῦ. Στὴν ἀρχὴ ὁ σκαντζόχοιρος ζήτησε νὰ βάλει λίγο τὸ κεφάλι του μέσα στὴ φωλιὰ τοῦ λαγοῦ, γιὰ νὰ μὴ βρέχεται. Μετὰ ἔβαλε τὸ ἕνα πόδι, μετὰ τὸ ἄλλο, καὶ τελικὰ μπῆκε ὁλόκληρος, καὶ μὲ τὰ ἀγκάθια του ἔβγαλε τελείως ἔξω τὸν λαγό. Ἔτσι καὶ τὸ κοσμικὸ φρόνημα μᾶς ξεγελάει μὲ μικρὲς παραχωρήσεις καὶ σιγά­σιγὰ μᾶς κυριεύει». Τὸ ἴδιο μπορεῖ νὰ συμβαίνει καὶ σὲ μᾶς. Μπορεῖ ἀργὰ ἀλλὰ συστηματικὰ νὰ ἐπηρεαζόμαστε ἀπὸ τὸ κοσμικὸ φρόνημα καὶ τὶς ἁμαρτωλὲς συνήθειες, π.χ. ἀπὸ τοὺς φίλους καὶ γνωστοὺς μας ποὺ ἔχουν ἄγνοια τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, ἀπὸ τὴν τηλεόραση, τὸ διαδίκτυο, τὴ μόδα, τὴ μουσικὴ κ.ἄ. 
 Ὁ πρῶτος πάντως αἴτιος τῆς δυσκολίας, ὁ πρώτιστος ἐχθρός μας, βρίσκεται μέσα μας καὶ εἶναι ὁ ἑαυτός μας! Ὁ παλαιὸς δηλαδὴ ἄνθρωπος, ποὺ βρίσκεται καλὰ κρυμμένος μέσα μας καὶ μᾶς ὠθεῖ νὰ πράξουμε ὅσα δὲν πρέπει, ὅσα δὲν θέλουμε καὶ αὐτὰ μάλιστα ποὺ μισοῦμε. Δυστυχῶς μετὰ τὴν πτώση μας στὴ δυσώδη ἁμαρτία ἡ ροπὴ πρὸς τὸ κακὸ κυρίευσε τὴ θέλησή μας καὶ ἡ ψυχὴ ἀπὸ τό- τε ἕλκεται πρὸς τὸ κακὸ πολὺ εὐκολότερα ἀπὸ ὅ,τι στὸ καλό. Ἐνῶ θαυμάζουμε τὴν ὡραιότητα τῆς δημιουργίας, τὴν καλοσύνη τῶν Ἁγίων καὶ τὸ ὑπέρλαμπρο φῶς τοῦ Θεοῦ, ἐντούτοις πολὺ εὔκολα στρέφουμε τὸ βλέμμα τῆς ψυχῆς μας στὴν ἀσχημοσύνη τῆς ἁμαρτίας, στὴν κακία τῆς πονηρίας καὶ στὸ σκοτάδι τοῦ κόσμου. Ἐνῶ παίρνουμε ἀπόφαση νὰ ἀκολου­θήσουμε τὸν Χριστὸ μὲ πιὸ μεγάλη ἀφοσίωση, αἰσθανόμαστε συγχρόνως νὰ φουντώνει μέσα μας πλῆθος παθῶν, ὅ­πως ἡ περιέργεια, ὁ ἐγωισμός, ἡ
 ὑπερ­ηφάνεια, ἡ φιληδονία, ἡ φιλαργυρία, ἡ φιλοδοξία καὶ καταλαβαίνουμε τότε ἐμ­πειρικὰ τὴ δύναμη τοῦ κακοῦ ἑαυτοῦ μας ποὺ φωλιάζει τόσο ὕπουλα μέσα στὴ θε- όπλαστη ὕπαρξή μας. Εἴδαμε μὲ συντομία τοὺς τρεῖς μεγα- λύτερους ἐχθρούς μας καὶ στὸ ἑπόμενο ἄρθρο θὰ δοῦμε, μὲ τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ, πῶς πρέπει νὰ τοὺς ἀντιμετωπίζουμε. 

 1. Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Ἀόρατος Πόλεμος, Μέρος Β΄, Κεφ. ΙΔ΄, ἐκδ. Νεκτ. Παναγό- πουλος, Ἀθῆναι 20038, σελ. 262.
''ο σωτηρ''2163

Έχετε άγχος; Διαβάστε το και σε 2 λεπτά θα νιώσετε υπέροχα! 100 % αποτελεσματικό

Είδα στον ύπνο μου πως επισκέφθηκα τον Παράδεισο κι ένας άγγελος ανέλαβε να με ξεναγήσει.

Περπατούσαμε δίπλα – δίπλα σε μια τεράστια αίθουσα γεμάτη με αγγέλους.Ο άγγελος οδηγός μου σταμάτησε μπροστά στον πρώτο σταθμό εργασίας και είπε :«Αυτό είναι το Τμήμα Παραλαβής. Εδώ παραλαμβάνουμε όλες τις αιτήσεις που φτάνουν στον Θεό με τη μορφή προσευχής.»Κοίταξα γύρω – γύρω στον χώρο. Έσφυζε από κίνηση, με τόσο πολλούς αγγέλους να βγάζουν και να ταξινομούν αιτήσεις γραμμένες σε ογκώδεις στοίβες από χαρτιά και σημειώματα, από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.Μετά, προχωρήσαμε σε έναν μακρύ διάδρομο, μέχρι που φτάσαμε στον δεύτερο σταθμό. Ο άγγελος μού είπε:«Αυτό είναι το Τμήμα Συσκευασίας και Παράδοσης. Εδώ οι χάρες και οι ευχές που έχουν ζητηθεί προωθούνται και παραδίδονται σ’ αυτούς που τις ζήτησαν.»Πρόσεξα και πάλι πόση κίνηση είχε και εδώ. Αμέτρητοι άγγελοι πηγαινοέρχονταν δουλεύοντας σκληρά, αφού τόσες πολλές επιθυμίες είχαν ζητηθεί και συσκευάζονταν για να παραδοθούν στη γη.

Τέλος, στην άκρη ενός μακρινού διαδρόμου, σταματήσαμε στην πόρτα ενός πολύ μικρού σταθμού. Προς μεγάλη μου έκπληξη μόνο ένας άγγελος καθόταν εκεί, χωρίς να κάνει ουσιαστικά τίποτα.

«Αυτό είναι το Τμήμα των Ευχαριστιών» μου είπε σιγανά ο φίλος άγγελός μου.

Έδειχνε λίγο ντροπιασμένος.

«Πώς γίνεται αυτό; Δεν υπάρχει δουλειά εδώ;» ρώτησα.

«Είναι λυπηρό» αναστέναξε ο άγγελος. «Αφού παραλάβουν τις χάρες τους οι άνθρωποι, πολύ λίγοι στέλνουν ευχαριστήρια.»

«Πώς μπορεί κάποιος να ευχαριστήσει τον Θεό για τις ευλογίες που παρέλαβε;» ρώτησα πάλι.

«Πολύ απλά», απάντησε. «Χρειάζεται μόνο να πεις: ‘Ευχαριστώ Θεέ μου’!»

«Και για τι ακριβώς πρέπει να ευχαριστήσουμε;»

«Αν έχεις τρόφιμα στο ψυγείο σου, ρούχα στην πλάτη σου, μια στέγη πάνω απ’ το κεφάλι σου και ένα μέρος για να κοιμηθείς, είσαι πλουσιότερος από το 75% αυτού του κόσμου.

»Αν έχεις χρήματα στην τράπεζα, στο πορτοφόλι σου και λίγα κέρματα σ’ ένα πιατάκι, είσαι ανάμεσα στο 8% των ανθρώπων που ευημερούν.

»Αν ξύπνησες σήμερα το πρωί με περισσότερη υγεία από όση αρρώστια, είσαι πιο ευλογημένος από όσους δεν θα επιζήσουν καν ως την αυριανή μέρα.

»Αν ποτέ δεν βίωσες την εμπειρία του φόβου του πολέμου, της μοναξιάς της φυλακής, της αγωνίας του βασανισμού και της σουβλιάς της πείνας, είσαι μπροστά από 700 εκατομμύρια ανθρώπους αυτής της γης.

»Αν μπορείς να προσευχηθείς σε έναν ναό, χωρίς τον φόβο της επίθεσης, της σύλληψης ή της εκτέλεσης. θα σε ζηλεύουν σίγουρα περίπου 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο.

»Αν οι γονείς σου είναι ακόμα ζωντανοί και είναι ακόμα παντρεμένοι μεταξύ τους, είσαι σπάνιος.

»Αν μπορείς να κρατάς το κεφάλι σου ψηλά και να χαμογελάς, δεν είσαι ο κανόνας. είσαι η εξαίρεση για όλους όσους ζουν μέσα στην αμφιβολία και στην απόγνωση.

»Και αν διαβάζεις τώρα αυτό το μήνυμα, μόλις έλαβες μια διπλή ευλογία, πρώτον γιατί σου το έστειλε κάποιος που σ’ αγαπάει και δεύτερον γιατί είσαι πιο τυχερός από 2
δισεκατομμύρια ανθρώπους, που δεν ξέρουν καν να διαβάζουν.»

«Κατάλαβα. Και τώρα τι κάνω; Πώς μπορώ να αρχίσω;»

«Να πεις καλημέρα» μου χαμογέλασε ο άγγελός μου, «να μετρήσεις τις ευλογίες σου και να περάσεις αυτό το μήνυμα και σε άλλους ανθρώπους, για να τους θυμίσεις πόσο ευλογημένοι είναι.»

Να περάσεις αυτό το μήνυμα και σε άλλους ανθρώπους, για να τους θυμίσεις πόσο ευλογημένοι είναι.»
https://archangelosmichail.gr/diavaste-to-ke-se-2-lepta-tha-niosete-iperocha-100-apotelesmatiko/ 

5ΛΕΠΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΣΠΑΡΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΓΕΛΟΥΣ