Ὁ Δεύτερος Πειρασμός τῆς Ἐκκλησίας

    
Ἡ μάχη δόθηκε στὴν ἔρημο. Ἐκεῖ ὅπου ὁ Χριστός μας κονταροχτυπήθηκε μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ κακοῦ, ἀμέσως μετὰ τὴ Βάπτισή Του στὸν Ἰορδάνη ἀπὸ τὸν Τίμιο Πρόδρομο.

    Σαράντα μερόνυχτα ἔμεινε τελείως νηστικός. Τὸ τέρας τῆς κολάσεως λύσσαξε. Μετὰ τὴν τεσσαρακοστὴ μέρα, κι ἐνῶ ἡ πεῖνα ἐκδηλώθηκε βίαιη, τὸ φθονερὸ φίδι Τὸν ὑπέβαλε σὲ τρεῖς πειρασμούς. Περιγράφονται λεπτομερῶς ἀ­πὸ τοὺς ἱεροὺς εὐαγγελιστὲς Ματθαῖο καὶ Λουκᾶ, μὲ μικρὴ διαφορὰ στὴ σειρά· ὁ δεύτερος στὸ Ματθαῖο παρουσιάζεται τρίτος ἀπὸ τὸν Λουκᾶ.

    Ὁ κατὰ τὸν Ματθαῖο δεύτερος πειρασμὸς δὲν ἦταν στιγμιαῖος· ἀκολούθησε τὸν Κύριο καθόλη τὴ διάρκεια τῆς δράσεώς Του καὶ κορυφώθηκε πάνω στὸ Σταυρό, στὸ Γολγοθά.

    Ἦταν ὁ πειρασμὸς τοῦ ἐντυπωσιασμοῦ.

    Ὕπουλος καὶ φοβερός.

    Ὁ διάβολος ἀνέβασε τὸν Κύριο «εἰς τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ»· στὴν ἄκρη τῆς στέγης τοῦ μεγάλου Ναοῦ στὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ Τὸν παρακίνησε νὰ πέσει ἀπὸ ἐκεῖ, ὥστε, κατὰ τὴ βεβαίωση τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἄγγελοι νὰ Τὸν πιάσουν: «εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω· γέγραπται γὰρ ὅτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου» (Ματθ. δ΄ 6). Τὸν παρακινοῦσε δηλαδὴ νὰ κάνει ἕνα θαῦμα ἐντυπωσιασμοῦ, γιὰ νὰ καταπλήξει τοὺς ἀνθρώπους.

    Ἡ ἀπάντηση τοῦ Κυρίου ἦταν καταλυτική. Τὸν ἀπέκρουσε πάλι μὲ λόγο τῆς Γραφῆς: «οὐκ ἐκπειράσεις Κύριον τὸν Θεόν σου» (στ. 7). Καθιέρωσε ἔτσι αἰώνιο νόμο τῆς πνευματικῆς ζωῆς μέσα στὴν Ἐκκλησία Του: Ὁτιδήποτε δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖο, ἀλλὰ γίνεται πρὸς ἐντυπωσιασμό, εἶναι ἀπόβλητο. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος σ᾿ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ζωῆς Του φανέρωσε αὐτὸ τὸν τρόπο. Ἰδιαιτέρως στὰ τρία περίπου χρόνια τῆς δημόσιας δράσεώς Του τὸν ἐφήρμοσε μὲ ἀκρίβεια. Γι᾿ αὐτὸ καὶ συνιστοῦσε στοὺς θεραπευμένους τυφλούς: «ὁρᾶτε, μηδεὶς γινωσκέτω». Τὸ ἴδιο παρήγγειλε καὶ στοὺς μαθητές Του: «μηδενὶ εἰπεῖν τὸ γεγονὸς» τῆς Μεταμορφώσεώς Του. Καὶ τὰ παραδείγματα εἶναι πλῆθος.

    Τὸ ἀποκορύφωμα αὐτῆς τῆς ἀθορύβου πολιτείας Του φανερώθηκε στὸ Σταυρό. Τότε ποὺ οἱ ἄπιστοι Ἑβραῖοι Τὸν προκαλοῦσαν: «εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, κατάβηθι ἀπὸ τοῦ Σταυροῦ» (Ματθ. κζ΄ [27] 40). Ὁ διάβολος παρόμοια Τοῦ εἶχε πεῖ: «εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω», γιὰ νὰ φανεῖ ὅτι μὲ τὸ στόμα τῶν ἀσεβῶν σταυρωτῶν μιλοῦσε τὸ δυστυχισμένο πλάσμα τοῦ σκότους. Τὸ ἴδιο Τοῦ ἔλεγαν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς μὲ τοὺς γραμματεῖς καὶ τοὺς Φαρισαίους· προκαλοῦσαν ψευδόμενοι: «καταβάτω ἀπὸ τοῦ σταυροῦ καὶ πιστεύσωμεν αὐτῷ» (Ματθ. κζ΄ [27] 42).

    Ὁ ἐντυπωσιασμός, δηλαδὴ ἡ κενοδοξία, εἶναι πνευματικὴ ἀσθένεια. Προσ­βάλλει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, μικροὺς καὶ μεγάλους, κι αὐτὰ ἀκόμη τὰ μωρά. Ὀφείλουμε νὰ εἴμαστε εἰλικρινεῖς· μέσα μας βρίσκεται τὸ μικρόβιο. Οἱ ἀσκητικοὶ Πατέρες ἔμεναν ἔκθαμβοι: Ὅταν νηστεύω, κενοδοξῶ, ἀλλὰ καὶ ὅταν καταλύω τάχα γιὰ νὰ μὴ φανεῖ ἡ ἀρετή μου, πάλι κενοδοξῶ μὲ τὴν ἰδέα ὅτι εἶμαι διακριτικός. Ὅταν φοράω λαμπρὰ ροῦχα, μὲ νικάει, ἀλλὰ καὶ ὅταν τὰ ἀλλάζω μὲ φτωχικά, πάλι κενοδοξῶ. Ὅταν μιλάω, μὲ νικάει, ἀλλὰ καὶ ὅταν σωπαίνω, πάλι μὲ νίκησε. «Ὅπως ἂν ρίψῃς τὴν τρίβολον ταύτην, ὀρθὸν τὸ κέντρον ἵσταται»· ὅπως κι ἂν ρίξεις αὐτὸ τὸ τρίμορφο ἀγκάθι, ὄρθιο τὸ κεντρί του στέκεται («Κλῖμαξ», Λόγος ΚΑ΄ 5).

    Λοιπόν, ὡς συνασθενεῖς ἐπισημαίνουμε τὸν κίνδυνο ποὺ παραμονεύει ἀκόμη καὶ στὰ πιὸ ἅγια ἔργα. Ἀπειλεῖ ὅλους μας. Ἐλλοχεύει στὴν προσευχή, στὴ φιλανθρωπία, σὲ ὅλα τὰ ἱερὰ διακονήματα. Στὸ κήρυγμα τοῦ ἱεροκήρυκα, στὰ ἄμφια τοῦ ἱερέως, στὴ φωνὴ τῶν ἱεροψαλτῶν, στὶς μετάνοιες τῶν μοναχῶν, στὶς ἀγρυπνίες τῶν ἀσκητῶν, στὶς συμβουλὲς τῶν Πνευματικῶν, στὴν πέννα τῶν συγγραφέων, σὲ κάθε διακόνημα καὶ ἔργο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.

Ναί, χρειάζεται προσοχή, ἀπαιτεῖται ἐπαγρύπνηση, «ἵνα μὴ ἀπολέσωμεν ἃ εἰργασάμεθα» (Β΄ Ἰω. 8). Συχνὰ κόποι μιᾶς ζωῆς μπορεῖ νὰ γίνουν μιὰ καὶ μόνη μπουκιὰ γιὰ τὸν διάβολο.

    Η ὅλη ἀτμόσφαιρα της πνευματικης ζωης μᾶς παρακινεῖ σὲ ἐσωστρέφεια καὶ ἐνδοσκόπηση. Εἶναι  περίοδος  πειρασμῶν. Ἀλλὰ καὶ δυνατοῦ πολέμου πρὸς κάθε κατεύθυνση.

    Ἂς ἐπιχειρήσουμε τὸν πόλεμο. Ἰδιαιτέρως αὐτὸν τῆς κενοδοξίας. Νὰ ἐξοντωθεῖ ἀπὸ τὴν προσωπική μας ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ὅλη ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ ὁ δαίμονας τοῦ δεύτερου πειρασμοῦ.

https://www.osotir.org/2016/03/02/deyteros-peirasm-s-t-s-kklisias/

ΩΡΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥ.

 

Κάποτε καταράστηκε μιὰ συκιά, κι αὐτὴ ξεράθηκε. Ἄλλοτε πῆρε τὸ μαστίγιο κι ἔδιωξε τοὺς ἀσεβεῖς ἐμπόρους ἀπὸ τὸν οἶκο του Θεοῦ. Καὶ σ’ ἄλλη περίσταση ἔστειλε τὰ δαιμόνια στοὺς χοίρους, κι αὐτοὶ πνίγηκαν στὴ λίμνη. Χαρακτηριστικότερα ἀκόμη στοὺς καιροὺς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὁ Θεὸς τιμωροῦσε παραδειγματικὰ τὸ κακό, μὲ ἀποκορύφωμα βέβαια τὸν Κατακλυσμὸ τοῦ Νῶε καὶ τὴ συνταρακτικὴ καταστροφὴ τῶν διεστραμμένων πόλεων Σόδομα καὶ Γόμορρα. Εἶναι λοιπὸν αὐστηρός; Εἶναι ἄκαμπτος ἐπιτηρητὴς τῆς τάξεως στὸν κόσμο καὶ ἀδέκαστος τιμωρὸς τοῦ κακοῦ; Ὁ Θεὸς εἶναι δίκαιος. Ἡ δικαιοσύνη Του ὅμως δὲν μοιάζει μὲ τὴν ἀνθρώπινη δικαιοσύνη. Οἱ ἄνθρωποι, ἀποδίδοντας δικαιοσύνη, καὶ λάθη κάνουμε καὶ τὰ κίνητρά τους συχνὰ εἶναι ἐκδικητικά. Ἀλλὰ ὁ Θεὸς εἶναι δίκαιος ἀπὸ ἀγάπη. Ἡ δικαιοσύνη Του ἀποτελεῖ ξεχείλισμα τῆς ἀγάπης Του. «Τιμωρεῖ» μὲ ἀγάπη. Ἐλέγχει κινούμενος ἀπὸ ἄπειρη ἀγάπη. Δοκιμάζει μὲ πειρασμοὺς τὸν ἄνθρωπο πάντα ἀπὸ ἀγάπη. Ὅταν οἱ ἁμαρτίες μας συσσωρεύονται ὑπερβολικά, δικαίως μᾶς ἐγκαταλείπει σεβόμενος τὴν ἐλευθερία μας. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ «δικαία τοῦ Θεοῦ ἐγκατάλειψις διὰ τὴν ἡμετέραν ἁμαρτίαν καὶ τὴν ἀπείθειαν» (ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς)1 ἐκδήλωση τῆς ἀγάπης Του εἶναι. Ὄχι μόνο διότι γίνεται ἀπὸ σεβασμὸ στὴν ἐλευθερία μας, ἀλλὰ καὶ διότι πάντοτε ἀποβλέπει στὸ καλό μας, στὴ σωτηρία μας.Τὸ πρόβλημα βέβαια εἶναι ἡ ὑπερβολικὴ συσσώρευση ἁμαρτιῶν ποὺ ἀντιστέκεται πεισματικὰ στὸν ὠκεανὸ τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ· «οὐδεὶς φιλανθρωπότερος τοῦ Θεοῦ ἀλλ’ οὐ θέλει ἐλεῆσαι· ἀντιστήκει γὰρ τὸ πλῆθος τῶν ἐν τῷ κόσμῳ γινομένων ἁμαρτιῶν» (Ὅσιος Βαρσανούφιος, ἀπόκρισις φξθ ́).

Ἡ συσσώρευση τῶν ἁμαρτιῶν στὸν τόπο μας ἔχει τὸν τελευταῖο καιρὸ αὐξηθεῖ πολύ. Ἐκρηκτικὴ ἡ αὔξηση. Ἕνα εἶδος μανίας. Οἱ πιστοί, ἔχοντας εὐαισθητοποιημένα τὰ πνευματικά τους αἰσθητήρια, ἀντιλαμβάνονται ὅτι ὁ τόπος ἔχει ἤδη εἰσέλθει σὲ περίοδο μεγάλου πειρασμοῦ καὶ δικαίως ἀνησυχοῦν. Ἀνησυχοῦν γιὰ τοὺς ἴδιους, γιὰ τὰ παιδιά τους, τοὺς δικούς τους, τὴν πατρίδα, τὸν κόσμο γενικότερα.Τὰ ἐρωτήματα τοὺς πιέζουν ἀσφυκτικά: Τί πρόκειται νὰ συμβεῖ; Τί θὰ γεννήσει ἡ αὐριανὴ μέρα; Σὲ ποιὸν κόσμο θὰ ζήσουν τὰ παιδιά μας; Θὰ γίνει πόλεμος; Θὰ πάρουμε πίσω αὐτὰ ποὺ χάσαμε ἢ θὰ χάσουμε κι αὐτὰ ποὺ ἔχουμε; Ζοῦμε στοὺς ἔσχατους καιρούς; Κι ἂν ναί, πόσο κοντά μας εἶναι οἱ μεγάλοι πειρασμοί;Ὅλα αὐτὰ κι ἄλλα ἀκόμη, ἐρωτήματα βασανιστικὰ καὶ ἀδυσώπητα, τοὺς κυκλώνουν μέρα-νύχτα «ὥσπερ μέλισσαι κηρίον», σὰν πολύβουο μελίσσι γύρω ἀπὸ τὴν κυψέλη. Οἱ δὲ ποικίλες σ ̓ αὐτὰ ἀπαντήσεις ἐπιτείνουν τὴ σύγχυση, τὰ ἐπιδεινώνουν.Ὅμως ἐδῶ εἶναι ὁ πόλεμος.Ἡ μάχη πρέπει νὰ δοθεῖ ἀπὸ τὸν καθένα. Καὶ πρέπει νὰ δοθεῖ μέσα στὴ σύγχυση. Μάχη πίστεως! Πίστεως στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Πίστεως ὅτι ἡ δικαιοσύνη Του εἶναι ξεχείλισμα τῆς ἀγάπης Του. Καὶ ἑπομένως ὅτι, ὅποιες δοκιμασίες κι ἂν ἐπέλθουν – ἀποτέλεσμα τῆς δικαίας λόγῳ τῶν ἁμαρτιῶν μας ἐγκαταλείψεώς μας – θὰ βρίσκονται ὅλες μέσα στὸν ὠκεανὸ τῆς ἀγάπης Του. Ὁ Θεὸς δὲν τιμωρεῖ γιὰ νὰ ἐξοντώσει, ἀλλὰ γιὰ νὰ σώσει. Δὲν ἐκδικεῖται τὴν ἀσέβειά μας· ἀλλὰ παιδεύει, παιδαγωγεῖ. Καὶ μάλιστα «διά τῶν εὐχῶν» τῶν ἁγίων ἀνθρώπων «μετ ̓ ἐλέους παιδεύει» (Ὅσιος Βαρσανούφιος, ἀπόκρισις φξθ ́). Παιδαγωγεῖ «μετ ̓ ἐλέους», μὲ ἀγάπη, μὲ εὐσπλαχνία. Ὡς Πατέρας στοργικὸς ποὺ εἶναι φροντίζει μὲ σπλάχνα πατρικὰ τὰ παιδιά Του, ὅλους μας. Ἀκόμη κι ὅταν κατὰ λόγον δικαιοσύνης μᾶς ἐγκαταλείπει, δὲν μᾶς ἀποκηρύττει, εἶναι καὶ παραμένει Πατέρας, ὁ Πατέρας μας.Αὐτὴ ἡ γνώση εἶναι σωτήρια. Καὶ ἡ οἰκογένειά μας καὶ οἱ δικοί μας καὶ ἡ πατρίδα μας καὶ ὅλος ὁ κόσμος βρίσκονται στὰ χέρια τοῦ Δημιουργοῦ μας. Ἀκόμη κι ἂν ἡ γῆ συγκλονιστεῖ καὶ τὰ βουνὰ πέσουν στὴ θάλασσα, δὲν πρέπει νὰ ἀφήσουμε τὸν φόβο νὰ καλύψει τὶς ψυχές μας· «Οὐ φοβηθησόμεθα ἐν τῷ ταράττεσθαι τὴν γῆν καὶ μετατίθεσθαι ὄρη ἐν καρδίαις θαλασσῶν» (Ψαλ. με ́ [45] 3).Δὲν θὰ ἀνησυχοῦμε; Θὰ ἀνησυχοῦμε μὲ τὴν «καλὴ ἀνησυχία», ὅπως ἔλεγε ὁ ὅσιος γέροντας Παΐσιος. Θὰ ἀνησυχοῦμε μὲ πίστη, θὰ ἀγωνιοῦμε μὲ ἐλπίδα, θὰ ἀγωνιζόμαστε μὲ ἐνθουσιασμὸ καὶ θὰ προσευχόμαστε μὲ ζῆλο. Γιὰ νὰ ἀντέξουμε καὶ κατὰ τὴν ὥρα τοῦ μεγάλου πειρασμοῦ νὰ κρατήσουμε τὴν πίστη ζωντανὴ καὶ νὰ δώσουμε τὴ μαρτυρία μας μέσα σ ̓ αὐτὸ τὸν ἀποστατημένο κόσμο.

1. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ὁμιλία ΙΣΤ ́, Περὶ τῆς κατὰ σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι-στοῦ οἰκονομίας..., ΕΠΕ 9, 446 ΟΣΩΤΗΡ2100

«Πειρασμὸς παντοτινὸς» 2ο μερος

Εἴχαμε ἀναφέρει στὸ προηγούμενο ἄρθρο μας μὲ συντομία τοὺς τρεῖς χειρότερους καὶ φοβερότερους ἐχθρούς μας, ποὺ εἶναι οἱ δαίμονες, ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας καὶ ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος ποὺ κρύβουμε μέσα μας. 
 Πῶς τώρα θὰ ἀντιμετωπίζουμε τοὺς τρεῖς αὐτοὺς ἐχθρούς μας, ὥστε νὰ μὴ χάνουμε τὴν εἰρήνη μας; 
 Πρωτίστως νὰ ἀποκρούουμε ἀμέσως τὶς ἐπιθέσεις τους. Ἡ ἐγρήγορση καὶ ἡ ἐπίκληση τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου καὶ τῆς Ἀειπαρθένου Θεοτόκου προσφέρουν στὸν πιστὸ ἀκαταμάχητη ἀσπί­δα προστασίας ἔναντι τῶν πονηρῶν λογισμῶν καὶ τῶν ποικίλων ἐπιθέσεων τῶν ἐχθρῶν τῆς ψυχῆς μας, ποὺ φθείρουν τὴν ἁγνότητα, μολύνουν τὸ νοῦ καὶ ἀφαιροῦν τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς. Καὶ ἡ περιφρούρηση συνάμα τῶν αἰσθήσεων εἶναι τὸ ἑπόμενο ἀγώνισμα γιὰ τὴν κατάκτηση καὶ διατήρηση τῆς εἰρήνης, ἀφοῦ μέσῳ τῶν θυρίδων αὐτῶν, ὅπως θαυμάσια μᾶς διδάσκει ὁ ὅσιος Νικό­ δημος ὁ Ἁγιορείτης στὸ ὑπέροχο βιβλίο του «Συμβουλευτικὸν Ἐγχειρίδιον», «εἰσέρχεται εἰς τὴν ψυχὴν ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος· ἡ ζωὴ μὲν ὅταν κυβερνῶνται καλῶς καὶ δὲν ἀπολαμβάνωσι τῶν συνηθισμένων εἰς αὐτὰς ἡδονῶν, ὁ θάνατος δέ, ὅταν αὐτὲς γεύονται τῶν θνησι-­ μαίων»1. 
 Ἐπίσης ὁ διαρκὴς σύνδεσμός μας μὲ τὴν πηγὴ παντὸς ἀγαθοῦ καὶ μάλιστα τοῦ ἀγαθοῦ τῆς εἰρήνης, μὲ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό. Μὲ τὸν ἀνελλιπὴ ἐκκλησιασμό μας, τὴν ἀκρόαση τοῦ θείου λόγου, μὲ τὴν καθημερινὴ προσευχή μας καὶ στροφὴ τοῦ νοῦ μας στὸ πλῆθος τῶν καλῶν καὶ τῶν χαρισμάτων ποὺ ἄφθονα μᾶς χάρισε ὁ ἀγαθοδότης Θεός, μὲ τὴ μελέτη τῶν θείων Γραφῶν, τὴν ἐργασία τῶν δεσποτικῶν ἐντολῶν, τὴν ἀπόκτηση τῶν ἁγίων ἀρετῶν, τὴν εὐλαβικὴ καὶ κατόπιν προετοιμασίας συμμετοχή μας στὰ ζωοπάροχα Μυ­ στήρια τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως καὶ τῆς θείας Εὐχαριστίας, αὐξάνεται ἡ ἀ­γάπη μας πρὸς τὸν εἰρηνοδότη Κύριο καὶ γίνεται στενότερος ὁ σύνδεσμός μας μαζί Του. Ἄλλωστε, ὅπως μᾶς δι­δάσκει ὁ ὅσιος Πορφύριος, «ὅταν μπεῖ ὁ Χριστὸς στὴν καρδιά, τὰ πάθη ἐξαφα­νίζονται. Δὲν μπορεῖς οὔτε νὰ βρίσεις, οὔτε νὰ μισήσεις, οὔτε νὰ ἐκδικηθεῖς, οὔτε, οὔτε, οὔτε... Ποῦ νὰ βρεθοῦν τὰ μίση, οἱ ἀντιπάθειες, οἱ κατακρίσεις, οἱ ἐγωισμοί... Κυριαρχεῖ ὁ Χριστός»2.
 Ἂς ὑποθέσουμε ὅμως ὅτι συνέβη τὸ δυσάρεστο, καὶ ἡ πτώση μας στὴν ἁμαρτία εἶναι γεγονός. Τότε πῶς πρέ­πει νὰ ἐνεργήσουμε γιὰ νὰ ἀποκτήσου­με ξανὰ τὴ χαμένη εἰρήνη μας; Τὴν ἀπάντηση μᾶς τὴν δίδει ὁ σοφό­τατος ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στὸ περισπούδαστο βιβλίο του μὲ τίτλο «Ἀόρατος Πόλεμος». Μᾶς λέει λοιπὸν ὁ Ἅγιος: «Ὅλες τὶς φορὲς ποὺ θὰ δεῖς τὸν ἑαυ­τό σου νὰ πέφτη σὲ κάποιο ἐλάττωμα ἀπὸ τὰ συγγνωστά (ἐλαφρά), μικρότερο ἤ μεγαλύτερο, καὶ χίλιες φορὲς τὴν ἡμέ­ρα νὰ τὸ κάνης αὐτό... μὴ συγχυσθῆς μὲ ἐνοχλητικὴ λύπη καὶ μὴν ταραχθῆς, οὔτε νὰ χάνης πολὺ καιρὸ ἐξετάζοντάς το· ἀλλὰ ἀμέσως... ταπεινώσου καὶ βλέ­ποντας τὴν ἀδυναμία σου, νὰ στραφῆς μὲ ἀγάπη στὸν Θεό σου καὶ μὲ τὸ στό­μα ἢ καὶ μὲ τὸν νοῦ, νὰ πῆς πρὸς αὐτόν: “Κύριέ μου, ἐγὼ ἔκανα σὰν αὐτὸς ποὺ εἶμαι (=σὰν τέτοιος ἁμαρτωλὸς ποὺ εἶμαι). Καὶ ἀπὸ ἐμένα δὲν μποροῦσε κανεὶς νὰ περιμένη τίποτε ἄλλο, παρὰ αὐτὰ τὰ ἐλαττώματα καὶ ἄλλα ἀκόμη. Καὶ δὲν θὰ παρέμενα μόνο σ’ αὐτά, ἂν δὲν ἦταν ἡ ἀγαθότητά σου νὰ μὲ βοηθῆ καὶ νὰ μὴ μὲ ἐγκαταλείπη. Σ’ εὐχαριστῶ γι’ αὐτό, γιατὶ μὲ ἐλευθέρωσες, καὶ πονῶ γιὰ ἐκεῖνο ποὺ ἔκανα, μὴ ἀνταποκρινό­μενος στὴν Χάρι σου. Συγχώρεσέ με καὶ δός μου τὴν Χάρι, ὥστε νὰ μὴ σὲ λυπή­σω πλέον, καὶ νὰ μὴ μὲ χωρίση κανένα πράγμα ἀπὸ σένα, τὸν ὁποῖον πάντοτε θέλω νὰ ὑπηρετῶ καὶ νὰ ὑπακούω”. Καὶ ἀφοῦ κάνης αὐτό, μὴ χάνης τὸν καιρὸ νὰ σκέπτεσαι ἢ νὰ νομίζης ὅτι ὁ Θεὸς δὲν σὲ συγχώρεσε. Ἀλλὰ μὲ πίστι καὶ ἀνάπαυσι προχώρα μπροστά, ἀκο­λουθώντας πάντοτε τὰ συνηθισμένα σου γυμνάσματα, σὰν νὰ μὴν ἔπεσες σὲ κανένα σφάλμα»3. Ὅλοι καταλαβαίνουμε πὼς ἔχουμε πόλεμο, ἀόρατο πόλεμο! Γίνονται πνευ­ματικὲς μάχες κάθε λεπτὸ καὶ στιγμή. Ἂς μὴ δειλιάζουμε ὅμως καὶ φοβόμαστε. Ὁ Χριστός μας θὰ εἶναι τελικὰ ὁ Νικητὴς καὶ Θριαμβευτής. Αὐτὸς «ἐξῆλθε νικῶν καὶ ἵνα νικήσῃ» (Ἀποκ. ς΄ 2). Αὐτὸς θὰ συντρίψει ὅλους τοὺς ἐχθρούς μας, ὅ­πως συνέτριψε τὸν θάνατο μὲ τὴν παν- ­ ένδοξη τριήμερη Ἀνάστασή Του καὶ ἄ­φησε πλέον τὸν Τάφο Του ἄδειο, σὲ ἀν­τίθεση μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους 
ψευδοϊδρυτὲς θρησκειῶν καὶ ψευδοπροφῆτες ποὺ βρίσκονται στοὺς τάφους, νεκροὶ καὶ ἀνίσχυροι. Ἀρκεῖ ἐμεῖς νὰ μὴ σταματή­ σουμε ποτὲ τὸν ἀγώνα, νὰ 
παραμένου­με στὸ στράτευμα τοῦ Ἀρχιστρατήγου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ Κυρίας μας Θεοτόκου, γιὰ νὰ ἀπολαύσουμε σ’ αὐτὴ τὴ ζωὴ πλού­σια τὴ Χάρι Του καὶ τὴν εἰρήνη Του καὶ στὴν ἄλλη τὰ οὐράνια κάλλη τοῦ Παρα­δείσου. 
 1. Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Συμ­ βουλευτικὸν ἐγχειρίδιον ἤτοι περὶ φυλακῆς τῶν πέντε αἰσθήσεων, ἐκ τοῦ Τυπογραφείου τῆς «Ἁγιορειτικῆς Βιβλιοθήκης», Σωτηρίου Ν. Σχοινᾶ, Βόλος 1958, σελ. 88. 
 2. Ἁγίου Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου, Βί­ ος καὶ Λόγοι, ἔκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Χρυσοπηγῆς, Χανιὰ 201513, σελ. 242. 
 3. Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Ὁ Ἀό­ ρατος Πόλεμος (ἀπόδοσι στὴ νεοελληνική), ἔκδ. Συνοδίας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη Ἁγίου Ὄρους, 201713, σελ. 303.
''ο σωτηρ''2164

«Πειρασμὸς παντοτινὸς» 1ο μερος

Ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ «ἕνας πόλεμος καὶ πειρασμὸς παντοτινός» κατὰ τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη1. 
Σ’ αὐτὴ τὴ ζωὴ ὅλοι ζοῦμε μιὰ πολεμικὴ σύγκρουση, μιὰ συνεχὴ καὶ ἀδιάκοπη πολεμικὴ σύρραξη, ποὺ δὲν εἶναι βέβαια ὁρατὴ στὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων, γι’ αὐτὸ καὶ ὀνο- μάζεται μάχη πνευματική, πόλεμος πνευματικός, πόλεμος ἀόρατος. 
 Κάθε λεπτό, κάθε στιγμὴ τῆς πρόσκαιρης καὶ τόσο σύντομης ζωῆς μας ὅλοι οἱ Χριστιανοὶ καλούμαστε νὰ πολεμήσουμε μὲ σθένος καὶ ἀποφασιστικότητα στὸν ἀόρατο αὐτὸ πόλεμο καὶ νὰ ἀντιμετωπίσουμε τρεῖς μεγάλους ἐχθρούς, τρεῖς ἐχθροὺς ποὺ πολὺ εὔκολα μπο- ροῦν νὰ ἀφαιρέσουν τὴν εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἀπ’ τὴν ψυχή μας. Οἱ τρεῖς μέγιστοι αὐτοὶ ἐχθροί μας εἶναι οἱ δαίμονες, ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας καὶ ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος ποὺ κρύβουμε μέσα μας. Σύμφωνα μὲ τὴ θεόπνευστη διδασκα- λία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅλα τὰ ἔργα τῆς δημιουργικῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ εἶναι «καλὰ λίαν», τέλεια δηλαδὴ ἀπὸ κάθε ἄποψη καὶ στολισμένα μὲ ἐκπληκτικὴ ὡραιότητα, λαμπρότητα καὶ χάρη. Τέτοιοι ἦταν καὶ οἱ δαίμονες, πρὶν ἐπαναστατήσουν κατὰ τοῦ παντοκράτορος Δημιουργοῦ τους. Ἄγγελοι ἦταν φωτεινοί, ἀστραπόμορφοι, ἐκπληκτικῆς ὡραιότητος καὶ καλοσύνης, πλημμυρισμένοι ἀπὸ τὴν ἄκτιστη θεία Χάρι καὶ προορισμένοι νὰ ὑπηρετοῦν τὶς θεῖες βουλές. Ξαφνικὰ ὅμως ἄλλαξαν διάθεση. Γέμισαν ὑπερη- φάνεια, ἐπαναστάτησαν κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ θέλησαν νὰ ἀνεβάσουν τὸν θρόνο τους πάνω ἀπὸ τὸν θρόνο τοῦ Ὑψίστου. Αὐτὴ ἦταν ἡ τραγικότερη στιγμὴ τῆς Δη- μιουργίας. Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξε καταστροφικό. Σὲ μιὰ στιγμὴ ἀγρίεψαν, ἔγιναν σκοτεινοί, γεμάτοι κακία, δόλο, πονηρία, καὶ ἄσβεστο μίσος πρὸς κάθε καλὸ καὶ ὡραῖο. Καὶ πολεμοῦν ἀπὸ τότε συστηματικὰ τὸν Θεὸ καὶ μάλιστα τὸ πλαστούργημά Του, τὸν ἄνθρωπο. Οἱ δόλιοι, ἀνύσταχτοι, μοχθηροὶ καὶ πανοῦργοι αὐτοὶ ἐχθροὶ μᾶς πολεμοῦν μὲ λύσσα καὶ ἐπιχειροῦν μὲ κάθε τρόπο νὰ καταστρέψουν ὅ,τι θεϊκὸ ὑπάρχει μέσα μας, καὶ μάλιστα τὸ θεῖο δῶρο τῆς εἰ­ρήνης, γιὰ νὰ στήσουν τὸ βασίλειο τοῦ σκότους στὰ βάθη τῆς ἀθάνατης ψυχῆς μας καὶ νὰ ὁδηγηθοῦμε μαζί τους στὴν ἀπέραντη καὶ βαθιὰ νύκτα τῆς Κολάσεως. Δροῦν μὲ ποικίλους τρόπους· π.χ. παρουσιάζουν τὴν ἁμαρτία γοητευτική, ἐνῶ μετὰ τὴν ἁμαρτία προσπαθοῦν νὰ μᾶς ρίξουν στὴν ἀπελπισία, μᾶς πολιορκοῦν μὲ σκέψεις ἐναντίον τοῦ Θεοῦ (βλασφημίας, ἀπιστίας, ἀχαριστίας) καὶ ἐναντίον τῶν συνανθρώπων μας (κατακρίσεως, μίσους, ἐκδικητικότητας, ὑποψίας, μνησικακίας). Δεύτερος ἐχθρός μας εἶναι ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας, οἱ ἄνθρωποι τῆς ἁμαρτί- ας δηλαδὴ ποὺ ἀδιαφοροῦν γιὰ τὸν Θεὸ καὶ ζοῦν παραδομένοι στὴν ἐξουσία καὶ ἐπίδραση τῶν πονηρῶν δαιμόνων (βλ. Α΄ Ἰω. ε΄ 19). Ἡ χριστιανικὴ ὅμως ζωὴ δὲν συμβαδίζει μὲ τὸ φρόνημα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἔχει τὶς σκέψεις, τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὴ νοοτροπία τῶν ἀνθρώπων τῆς ἁμαρτίας καὶ συγχρόνως νὰ θέλει νὰ ζήσει κατὰ Θεόν. Ἐὰν δὲν ἀποβάλει τὸ φρόνημα τοῦ κόσμου, δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἀληθινὸς Χριστιανός. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ περίπτωση κάποιος νὰ ζεῖ μὲ πνευματικὸ ἀγώνα καὶ σιγά­  σιγὰ νὰ κάνει ὑποχωρήσεις, νὰ παραδίνεται στὸν κόσμο καὶ νὰ ἐγκαταλείπει κάθε προσπάθεια. Ὁ ὅσιος Παΐσιος μιλοῦσε γιὰ τὴ σταδιακὴ εἴσοδο τοῦ κοσμικοῦ φρονήματος στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἀνέφερε ἕνα σχετικὸ παράδειγμα: «Τὸ κο- σμικὸ πνεῦμα μπαίνει σιγά­σιγά, ὅπως ὁ σκαντζόχοιρος μπῆκε στὴ φωλιὰ τοῦ λαγοῦ. Στὴν ἀρχὴ ὁ σκαντζόχοιρος ζήτησε νὰ βάλει λίγο τὸ κεφάλι του μέσα στὴ φωλιὰ τοῦ λαγοῦ, γιὰ νὰ μὴ βρέχεται. Μετὰ ἔβαλε τὸ ἕνα πόδι, μετὰ τὸ ἄλλο, καὶ τελικὰ μπῆκε ὁλόκληρος, καὶ μὲ τὰ ἀγκάθια του ἔβγαλε τελείως ἔξω τὸν λαγό. Ἔτσι καὶ τὸ κοσμικὸ φρόνημα μᾶς ξεγελάει μὲ μικρὲς παραχωρήσεις καὶ σιγά­σιγὰ μᾶς κυριεύει». Τὸ ἴδιο μπορεῖ νὰ συμβαίνει καὶ σὲ μᾶς. Μπορεῖ ἀργὰ ἀλλὰ συστηματικὰ νὰ ἐπηρεαζόμαστε ἀπὸ τὸ κοσμικὸ φρόνημα καὶ τὶς ἁμαρτωλὲς συνήθειες, π.χ. ἀπὸ τοὺς φίλους καὶ γνωστοὺς μας ποὺ ἔχουν ἄγνοια τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, ἀπὸ τὴν τηλεόραση, τὸ διαδίκτυο, τὴ μόδα, τὴ μουσικὴ κ.ἄ. 
 Ὁ πρῶτος πάντως αἴτιος τῆς δυσκολίας, ὁ πρώτιστος ἐχθρός μας, βρίσκεται μέσα μας καὶ εἶναι ὁ ἑαυτός μας! Ὁ παλαιὸς δηλαδὴ ἄνθρωπος, ποὺ βρίσκεται καλὰ κρυμμένος μέσα μας καὶ μᾶς ὠθεῖ νὰ πράξουμε ὅσα δὲν πρέπει, ὅσα δὲν θέλουμε καὶ αὐτὰ μάλιστα ποὺ μισοῦμε. Δυστυχῶς μετὰ τὴν πτώση μας στὴ δυσώδη ἁμαρτία ἡ ροπὴ πρὸς τὸ κακὸ κυρίευσε τὴ θέλησή μας καὶ ἡ ψυχὴ ἀπὸ τό- τε ἕλκεται πρὸς τὸ κακὸ πολὺ εὐκολότερα ἀπὸ ὅ,τι στὸ καλό. Ἐνῶ θαυμάζουμε τὴν ὡραιότητα τῆς δημιουργίας, τὴν καλοσύνη τῶν Ἁγίων καὶ τὸ ὑπέρλαμπρο φῶς τοῦ Θεοῦ, ἐντούτοις πολὺ εὔκολα στρέφουμε τὸ βλέμμα τῆς ψυχῆς μας στὴν ἀσχημοσύνη τῆς ἁμαρτίας, στὴν κακία τῆς πονηρίας καὶ στὸ σκοτάδι τοῦ κόσμου. Ἐνῶ παίρνουμε ἀπόφαση νὰ ἀκολου­θήσουμε τὸν Χριστὸ μὲ πιὸ μεγάλη ἀφοσίωση, αἰσθανόμαστε συγχρόνως νὰ φουντώνει μέσα μας πλῆθος παθῶν, ὅ­πως ἡ περιέργεια, ὁ ἐγωισμός, ἡ
 ὑπερ­ηφάνεια, ἡ φιληδονία, ἡ φιλαργυρία, ἡ φιλοδοξία καὶ καταλαβαίνουμε τότε ἐμ­πειρικὰ τὴ δύναμη τοῦ κακοῦ ἑαυτοῦ μας ποὺ φωλιάζει τόσο ὕπουλα μέσα στὴ θε- όπλαστη ὕπαρξή μας. Εἴδαμε μὲ συντομία τοὺς τρεῖς μεγα- λύτερους ἐχθρούς μας καὶ στὸ ἑπόμενο ἄρθρο θὰ δοῦμε, μὲ τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ, πῶς πρέπει νὰ τοὺς ἀντιμετωπίζουμε. 

 1. Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Ἀόρατος Πόλεμος, Μέρος Β΄, Κεφ. ΙΔ΄, ἐκδ. Νεκτ. Παναγό- πουλος, Ἀθῆναι 20038, σελ. 262.
''ο σωτηρ''2163