Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μεγας κωνσταντινος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μεγας κωνσταντινος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

17 Ιουνίου, 2022

Νικοῦσε μέ τήν Προσευχή

Ὁ ἄνθρωπος ἀπό τήν φύση του αὐτεξούσιος καί λογικός, δέν μπορεῖ νά ὑποταχθῆ σέ ἀπρόσωπες ἀρχές. Μπορεῖ νά ἀκολουθήση ἀνθρώπους-ἡγέτες μέ ἀρχές.
Ὁ ὅσιος Θεοφάνης στήν Χρονογραφία του περιγράφει τόν Μέγα Κωνσταντίνο μέ τούς ἑξῆς συνοπτικούς, ἀλλά πολύ χαρακτηριστικούς λόγους:
«Ἤτανε ὁ ἄνδρας σέ ὅλα λαμπρός, μέ ἀνδρεία ψυχῆς, μέ ὀξύτητα νοός, μέ εὐχέρεια λόγου, πραγματικά δίκαιος, ἕτοιμος γιά κάθε καλοσύνη, μέ ὄψη ἀρχοντική, μέ ἡρωισμό καί ἐπιτυχία στούς πολέμους, μέγας στήν διευθέτηση τῶν βαρβαρικῶν ζητημάτων, ἀνίκητος στά ἐμφύλια πράγματα, στήν πίστη στερεός καί ἀσάλευτος. Γι’ αὐτό καί νικοῦσε μέ τήν προσευχή ὅλους τούς ἐχθρούς».
Ἡ σύνθεση ὅλων τῶν ἀρετῶν πού ἀναφέρει ὁ ὅσιος Θεοφάνης χαρακτηρίζουν τόν μεγάλο ἡγέτη. Ἀνδρεία ψυχῆς, ὀξύτητα νοός, εὐχέρεια λόγου, πραγματικά δίκαιος, ἕτοιμος γιά κάθε καλοσύνη κ.λπ., ὁ ὁποῖος ὅμως εἶχε τήν βαθειά αἴσθηση ὅτι νικοῦσε μέ τήν προσευχή ὅλους τούς ἐχθρούς καί ὄχι μέ τόν ἡρωισμό του καί τήν ἐξυπνάδα του στήν διευθέτηση τῶν θεμάτων τῆς ἐξωτερικῆς καί τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς τοῦ κράτους του.
Ἡ δύναμη τῆς προσευχῆς δέν μπορεῖ νά περιληφθῆ μέσα σέ καταστατικές ἀρχές· εἶναι δύναμη πού χαρίζεται στόν εἰλικρινά προσευχόμενο ἄνθρωπο, τόν στερεό στήν πίστη ἡγέτη ἤ ἁπλό ὑπήκοο.
π.Θ.Α.Β.
https://www.parembasis.gr/index.php/el/menu-teyxos-310/7331-2022-310-05

11 Μαΐου, 2022

ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ -11 ΜΑΙΟΥ

Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος κατέλαβε την πόλη του Βυζαντίου, την έκτισε μεγαλύτερη και την ονόμασε Κωνσταντινούπολη.

Το 330 μ.χ. και αφού τελείωσε όλο το τειχόκαστρο, τα σπίτια και τις Ιερές εκκλησίες, την αφιέρωσε στην Υπεραγία Θεοτόκο.

Κατόπιν για να ευχαριστήσει τον Θεό, για το μεγαλοπρεπές αυτό έργο, έκανε λιτανεία με τον τότε Πατριάρχη, όλο τον κλήρο και τον λαό.

Όταν ανέβηκαν στον Φόρο, έστησαν εκεί οι πολίτες δικό του ανδριάντα, που μέσα στο κεφάλι του έβαλαν τα καρφιά με τα όποια κάρφωσαν τον Χριστό.

Στη βάση του ανδριάντα τοποθέτησαν τα δώδεκα καλάθια, που μέσα είχαν μαζέψει τα περισσεύματα των πέντε άρτων, που ευλόγησε ο Χριστός και πολλαπλασιάστηκαν.

Από τότε λοιπόν η Εκκλησία, γιορτάζει κάθε χρόνο αυτή τη γιορτή για ανάμνηση.

Η συγκεκριμένη ημέρα της τελέσεως των εγκαινίων της Κωνσταντινουπόλεως επιλέχθηκε σκόπιμα, γιατί συνέπιπτε με την ημέρα της μνήμης του μαρτυρίου του Αγίου Μωκίου, ο οποίος ήταν και ο πολιούχος του Βυζαντίου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Τῆς Θεοτόκου ἡ Πόλις, τῇ Θεοτόκῳ προσφόρως, τὴν ἑαυτῆς ἀνατίθεται σύστασιν, ἐν αὐτῇ γὰρ ἐστήρικται διαμένειν, καὶ δι᾽ αὐτῆς περισώζεται καὶ κραταιοῦται, βοῶσα πρὸς αὐτήν, Χαῖρε ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς.

Χριστός Ανέστη


12 Οκτωβρίου, 2020

Ἡ Βάπτιση τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου Θεοφ. Ἐπισκόπου Ἀνδρούσης κ. Θεοκτίστου

Περικοπή ἀπὸ τὸν 4ο λόγο τοῦ Εὐσεβίου Καισαρείας στὸ βίο τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου (Ε.Π. 20, 1212-1220). 

 Μετάφραση:

«Ἐπειδὴ κατάλαβε ὅτι πλησιάζει τὸ τέλος τῆς ζωής του καὶ θεωροῦσε κατάλληλο καὶ τὸν  καιρὸ νὰ καθαριστεῖ ἀπὸ τὰ σφάλματα ποὺ κάποτε εἶχε κάμει, ἀποφάσισε νὰ ἀπαλλάξει τὴν ψυχή του μὲ τὴ δύναμη τῶν λόγων τῶν μυστηρίων καὶ μάλιστα μὲ τὰ σωτήρια λόγια τοῦ βαπτίσματος, ἀπὸ ὅλα τά ἁμαρτήματα ποὺ εἶχε κάμει ὡς ἄνθρωπος. Ἀφοῦ λοιπὸν πῆρε αὐτὴ τὴν ἀπόφαση, γονάτισε στὸ ἔδαφος καὶ παρακαλοῦσε τὸ Θεό…Ἔφυγε δὲ ἀπὸ ἐδῶ καὶ φτάνει σὲ ἕνα προάστιο τῆς Νικομήδειας καὶ  ἐδῶ ἀφοῦ συγκέντρωσε τοὺς ἐπισκόπους, τοὺς μίλησε περίπου ὡς ἑξῆς: «…Καιρὸς εἶναι νὰ ἀπολαύσουμε καὶ ἐμεῖς τὴ σφραγίδα τοῦ Πνεύματος ποὺ χαρίζει τὴν ἀθανασία, καιρὸς εἶναι νὰ λάβουμε μέρος στὸ σωτήριο σφράγισμα… Ἃς μὴν ὑπάρχει λοιπὸν καμιὰ ἀμφιβολία. Γιατί, καὶ ἂν πάλι ὁ Κύριος τῆς ζωής καὶ τοῦ θανάτου θέλει νὰ συνεχίσουμε νὰ ζοῦμε στὴν παροῦσα ζωή, καὶ ἂν ἔτσι ἔχει ὁρίσει ὁ Θεός, δηλαδὴ νὰ συνεχίσω νὰ ζῶ μαζὶ μὲ τὸ λαό μου, παίρνοντας μέρος στὶς ἐκκλησιαστικὲς συγκεντρώσεις καὶ συμμετέχοντας μαζὶ μὲ ὅλους στὶς κοινὲς προσευχές,τότε θὰ ἐπιβάλλω πιὰ στὸν ἑαυτό μου κανόνες συμπεριφορᾶς ποὺ θὰ συμφωνοῦν μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ». Ἐκεῖνος λοιπὸν αὐτὰ ἔλεγε, ἐνῶ οἱ ἐπίσκοποι, κάνοντας ὅσα ἦταν σύμφωνα μὲ τὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη, ἐφάρμοζαν τοὺς θείους κανόνες καί, ἀφοῦ συμφώνησαν ἀπὸ πρὶν μεταξύ τους, μετέδιδαν ἀπὸ τὰ μυστήρια ὅσα εἶναι ἀναγκαῖα. Τώρα λοιπὸν μόνος ὁ Κωνσταντῖνος, ἀπὸ ὅλους ἐκείνους ποὺ ἐξαρχῆς εἶχαν γίνει αὐτοκράτορες, ἀφοῦ ἀναγεννιόταν μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ βαπτίσματος τοῦ Χριστοῦ, γινόταν τέλειος Χριστιανὸς καὶ ἀφοῦ ἀξιώθηκε τὶς θεῖες δωρεὲς τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἔνιωθε πνευματικὴ ἀγαλλίαση, γινόταν καινούργιος ἄνθρωπος καὶ πλημμύριζε ἀπὸ θεῖο φῶς ἀκόμη, εἶχε χαρὰ στὴν ψυχὴ γιὰ τὴν τόσο μεγάλη πίστη καὶ δοκίμαζε ἔκπληξη γιὰ τὴν ὁλοφάνερη ἀπόδειξη τῆς θείας δυνάμεως. Ὅταν τελείωσαν ὅσα ἔπρεπε νὰ γίνουν, φόρεσε λαμπρὰ καὶ βασιλικὰ ἐνδύματα ποὺ ἀκτινοβολούσαν σὰν τὸ φῶς, καὶ ξεκουραζόταν πάνω σε ὁλόλευκο στρωμένο κρεβάτι, γιατί δὲ θέλησε νὰ πλησιάσει πιὰ τὴ βασιλικὴ πορφυρὴ φορεσιά». 

Κειμενο :

«Επειδὴ δὲ εἰς ἔννοιαν ἥκει τῆς τοῦ βίου τελευτῆς, καθάρσεως τοῦτον εἶναι καιρὸν τῶν ποτε αὐτῷπεπλημμελημένων δεῖνὤετο, ὅσα οἷα θνητῷ διαμαρτεῖν ἐπῆλθε,ταῦτ’ ἀπορρύψασθαι τῆς ψυχῆς λόγων ἀπορρήτων δυνάμει, σωτηρίῳ γὲ λόγῳ λουτροῦ, πιστεύσας. Τοῦτο τοι διανοηθείς, γόνυ κλίνας ἐπ’ ἐδάφους, ἱκέτης ἐγίγνετο τοῦ Θεοῦ… Μεταβὰς δ’ ἔνθεν, ἐπὶ προάστειον τῆς Νικομηδέων ἀφικνεῖται πόλεως, κἀνταῦθα συγκαλέσας τοὺς ἐπισκόπους,ὧδε πη αὐτοῖς διαλέξατο: «…Ὥρα καὶ ἠμᾶς ἀπολαῦσαιτῆς ἀθανατοποιοῦ σφραγῖδος, ὥρα τοῦ σωτηρίου σφραγίσματος μετασχεῖν… Μὴ δὴ οὖν ἀμφιβολία τις γινέσθω. Εἰ γὰρ καὶ πάλιν ἡμᾶς ἐνταυθοῖ βιοῦν ὁ καὶζωῆς καὶ θανάτου Κύριος ἐθέλοι καὶ οὕτως ἐμὲ συναγελάζεσθαι λοιπὸν τῷ τοῦ Θεοῦ λαῷ καὶ ταῖς εὐχαῖς ὁμοῦ τοῖς πάσιν ἐκκλησιάζοντα κοινωνεῖν ἅπαξ ὣρισται, θεσμοὺς ἤδη τοῦ βίου Θεῷ πρέποντας ἐμαυτῷ διατετάξομαι». Ὁ μὲν δὴ ταῦτ’ ἔλεγεν˙ οἱ δέ, τὰ νόμιμα τελοῦντες, θεσμοὺς ἀπεπλήρουν θείους καὶ τῶν ἀπορρήτων μετεδίδοσαν, ὅσα χρὴ προσδιαστειλάμενοι. Καὶ δὴ μόνος τῶν ἐξ αἰῶνος αὐτοκρατόρων Κωνσταντῖνος, Χριστοῦ μαρτυρίοις ἀναγεννώμενος ἐτελειοῦτο, θείας τὲ σφραγῖδος ἀξιούμενος, ἠγάλλετο τῷ πνεύματι, ἀνεκαινοῦτο τε καὶ φωτὸς ἐνεπίμπλατο θείου, χαίρων μὲν τῇ ψυχῇ δὶ’ ὑπερβολὴν πίστεως,τὸ δ’ ἐναργὲς καταπεπληγώς τῆς ἐνθέου δυνάμεως. Ὡς δ’ ἐπληροῦτο τὰ δέοντα, λαμπροῖς καὶ βασιλικοῖς ἀμφιάσμασι, φωτὸς ἐκλάμπουσι τρόπον, περιεβάλλετο, ἐπὶ λευκοτάτῃ τε στρωμνῇ διανεπαύετο, οὐκ ἒθ΄ ἁλουργίδος ἐπιψαῦσαι θελήσας». Περικοπή ἀπὸ τὸν 4ο λόγο τοῦ Εὐσεβίου Καισαρείας στὸ βίο τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου (Ε.Π. 20, 1212-1220). 
 ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΩΝ Ο «ΜΕΤΑΝΟΕΙΤΕ»182

04 Μαρτίου, 2020

῞Ενα ἄλλο «᾿Εν Τούτῳ Νίκα»*


ΟΛΟΙ ΜΑΣ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ἀπὸ τὰ μαθητικά μας χρόνια τὴν ἱστορία  τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου καὶ εἰδικότερα τὴν θεοσημεία μὲ τὸ  ὅραμα τοῦ Σταυροῦ καὶ τὴ φράση «᾿Εν τούτῳ νίκα».
῾Ωστόσο, ἡ ἱστορία μᾶς παραδίδει ἕνα παραπλήσιο γεγονὸς ἀπὸ τὴν  ἴδια ἐποχή, ποὺ δὲν τὸ γνωρίζουμε, ἄν καὶ εἶναι ἐξίσου ἐνδιαφέρον. Τὸ
περιστατικὸ αὐτὸ συνέβη στὸν Ρωμαῖο Αὔγουστο (αὐτοκράτορα) Λικίνιο.
***
ΠΡΙΝ τὸ περιγράψουμε, εἶναι ἴσως σκόπιμο νὰ φρεσκάρουμε γιὰ  λίγο τὶς ἱστορικές μας γνώσεις γιὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη. Στὰ τέλη τοῦ 3ου  αἰώνα μ.Χ. ὁ αὐτοκράτορας Διοκλητιανὸς (284-305) ἀναδιοργάνωσε τὴν  διοίκηση τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Προσέλαβε συναυτοκράτορα τὸν Μαξιμιανὸ (τὸ 286), στὸν ὁποῖο ἀνέθεσε τὸ δυτικὸ μέρος τῆς αὐτοκρατορίας. ῾Ο ἐπίσημος τίτλος καὶ τῶν δύο ἦταν «Αὔγουστος».
Τὸ 293 οἱ δύο Αὔγουστοι προσέλαβαν ἀπὸ ἕνα διάδοχό τους μὲ τὸν  τίτλο «Καῖσαρ». Τὸ σύστημα αὐτὸ διοικήσεως ὀνομάστηκε τετραρχία.
῾Η τετραρχία στὴν ἐποχὴ ποὺ μᾶς ἀφορᾶ εἶχε τὴν ἑξῆς σύνθεση: Στὴν  Δύση κυβερνοῦσε ὁ Μαξέντιος στὴν ᾿Ιταλία καὶ ὁ Κωνσταντίνος, ὁ
μετέπειτα Μέγας, στὴν ὑπόλοιπη Δύση. Στὴν ᾿Ανατολὴ καὶ συγκεκριμένα στὴν ἀνατολικὴ Εὐρώπη εἶχε τὴν ἐξουσία ὁ Λικίνιος. Στὴν ὑπόλοιπη ᾿Ανατολὴ διοικοῦσε ὁ Μαξιμίνος.
Κατὰ τὴν περίοδο τῆς τετραρχίας ἐκδηλώθηκαν οἱ μεγαλύτεροι καὶ  σφοδρότεροι διωγμοὶ κατὰ τῶν Χριστιανῶν καὶ συντελέστηκαν οἱ καθοριστικὲς ἐκεῖνες ἐξελίξεις ποὺ ὁδηγοῦσαν στὴν νίκη τοῦ Χριστιανισμοῦ.
– 2 –
Τὸ 312 ἔγινε στὴν Μουλβία γέφυρα τῆς Ρώμης ἡ γνωστὴ μάχη  μεταξὺ Μαξεντίου καὶ Κωνσταντίνου, ὅπου νίκησε ὁ δεύτερος. Μὲ
αὐτὴ τὴν μάχη συνδέεται καὶ τὸ περιστατικὸ τῆς θεοσημείας, ποὺ ἤδη  μνημονεύσαμε. Τὸ ἑπόμενο ἔτος συγκρούεται ὁ Λικίνιος μὲ τὸ Μαξιμίνο, ὁ ὁποῖος ἡττήθηκε. Στὴν σύρραξη αὐτὴ συμβαίνει τὸ ἄλλο περιστατικὸ γιὰ τὸ ὁποῖο γράφεται τὸ σημείωμά μας.
***
ΑΡΧΙΖΟΥΜΕ μὲ μιὰ μικρὴ ἱστορικὴ ἀναδρομή. ῾Ο Λικίνιος, μετὰ τὴν  νίκη τοῦ Κωνσταντίνου στὴν Ρώμη, πῆγε στὸ Μιλάνο γιὰ νὰ συνάψει
μαζί του ἀμοιβαῖο σύμφωνο εἰρήνης. ᾿Εκεῖ παντρεύτηκε καὶ τὴν ἀδελφὴ τοῦ Κωνσταντίνου. ῾Ο Μαξιμίνος ἐκμεταλλεύτηκε τὴν ἀναχώρηση
τοῦ Λικινίου ἀπὸ τὴν ᾿Ανατολὴ καὶ κατέβηκε μὲ τὸ στρατὸ γιὰ νὰ  κυριεύσει τὸ Βυζάντιο. ῞Οταν ὁ Λικίνιος τὸ πληροφορήθηκε ἐπέσπευσε τὴν ἐπιστροφή του. ῎Εφτασε στὴν ᾿Αδριανούπολη καὶ προσπάθησε  ἐκ τοῦ προχείρου νὰ συγκροτήσει στρατό. ῾Ο δικός του στρατὸς βρισκόταν μακριά. Μὲ τὸ στράτευμα ποὺ δημιουργοῦσε ἀπέβλεπε μόνο  στὴν καθυστέρηση τοῦ ἀντιπάλου του, ὥσπου νὰ ἔλθει τὸ κανονικὸ  στράτευμα.
Τὰ στρατεύματα τῶν δύο ἀντιπάλων εἶχαν συγκεντρωθεῖ τὸ ἕνα  ἀπέναντι στὸ ἄλλο1
. ῾Η μάχη θὰ ἄρχιζε στὶς ἑπόμενες ἡμέρες. ῾Ο
Μαξιμίνος θυσίασε στὸν Δία καὶ τοῦ ὑποσχέθηκε, ὅτι ἂν νικήσει θὰ  ἐξαφανίσει ἀπὸ τὸν κόσμο τὸ ὄνομα τῶν Χριστιανῶν.
῾Ο Λικίνιος, ποὺ ἦταν ἐπίσης εἰδωλολάτρης, βρισκόταν σὲ πολλὴ   περίσκεψη. ῞Οταν τὴν νύχτα τελικὰ τὸν πῆρε ὁ ὕπνος, ῎Αγγελος Κυρίου τὸν ξύπνησε καὶ τοῦ συνέστησε νὰ προετοιμάσει τὸ στράτευμα  γιὰ προσευχὴ στὸν ὕψιστο Θεό. Τοῦ ὑπαγόρευσε μάλιστα καὶ τὴν  προσευχή, λέγοντάς του συγχρόνως ὅτι, ἂν συμμορφωνόταν, ὁ Θεὸς
τοῦ ὑποσχόταν τὴν νίκη.
῞Οταν ὁ Λικίνιος ξύπνησε καὶ συνῆλθε ἀπὸ τὸ ὄνειρο, φώναξε τὸ  γραμματέα του ἐπὶ τῶν ἀπορρήτων καὶ τοῦ ὑπαγόρευσε τὴν προσευχὴ
ποὺ ἄκουσε ἀπὸ τὸν ῎Αγγελο. ῏Ηταν ἡ ἑξῆς:
«῞Υψιστε Θεέ, προσευχόμαστε σὲ Σένα! ῞Αγιε Θεέ, Σὲ  παρακαλοῦμε! ᾿Επικαλούμαστε ὅλη τὴν δικαιοσύνη Σου, ἐπικαλούμαστε ὅλη τὴν εὐσπλαχνία Σου, ὅλο τὸ βασίλειο Σὲ  ἱκετεύει! Χάρη σὲ Σένα ζοῦμε. Μὲ τὴν βοήθειά Σου θὰ
εἴμαστε νικητὲς καὶ εὐτυχεῖς. ῞Υψιστε Θεέ, ἅγιε Θεέ, ἄκουσε τὴν παράκλησή μας. Τὸ στράτευμά μας ἐμπιστεύεται σὲ  Σένα! ᾿Επάκουσέ μας, ἅγιε, ὕψιστε Θεέ».
– 3 –
Στὴν συνέχεια ἔδωσε ἐντολὴ νὰ ἀντιγραφεῖ ἡ προσευχὴ καὶ νὰ  δοθεῖ σὲ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος.
᾿Απὸ τὴν θεοσημεία ὅλος ὁ στρατὸς πῆρε θάρρος. ῞Ολοι πίστεψαν  ὅτι ἡ νίκη ἀναγγέλθηκε ἀπὸ τὸν Θεό. Σὲ δύο ἡμέρες, τὴν 1η τοῦ  Μαΐου 313, ὁ Λικίνιος παρέταξε τὸν στρατό του γιὰ τὴν μάχη. Οἱ  ἄνδρες τοῦ Μαξιμίνου ἀντιπαρατάχθηκαν κι αὐτοί. ῾Ο ἀριθμός τους  ἔφτανε τὶς ἑβδομήντα χιλιάδες, ἐνῶ τοῦ Λικινίου μόλις τὶς τριάντα
χιλιάδες.
Μὲ ἐντολὴ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ στρατιῶτες τοῦ Λικινίου ἀκούμπησαν κάτω τὶς ἀσπίδες τους κι ἔβγαλαν τὶς περικεφαλαῖες τους. Μὲ  νέα ἐντολὴ τῶν ἀξιωματικῶν ὕψωσαν τὰ χέρια τους στὸν οὐρανὸ κι  ἄρχισαν ὅλοι μαζὶ νὰ προφέρουν τὴν προσευχή. Τὸ βουητὸ τῶν προσευχομένων ἀκουγόταν ἀπὸ μακριά. Τὴν ἴδια προσευχὴ τὴν ἐπανέλαβαν ἀκόμη δύο φορές. ῾Η καρδιά τους γέμισε θάρρος. Φόρεσαν πάλι  τὶς περικεφαλαῖες τους καὶ σήκωσαν τὶς ἀσπίδες τους.
Τὰ στρατεύματα τοῦ Λικινίου πῆραν ἐντολὴ νὰ προχωρήσουν ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ. Στὸ μεταξὺ ὁ Μαξιμίνος προχώρησε μπροστὰ ἀπὸ  τὸ στράτευμά του καὶ πλησίασε τοὺς ἀντιπάλους. Μὲ δυνατὲς φωνὲς  ὑποσχέθηκε στοὺς ἐπιτιθέμενους δῶρα καὶ ἄλλα ἀγαθά, ἂν ἐγκαταλείψουν τὴν μάχη. Κανένας δὲν ἀνταποκρίθηκε στὶς προτάσεις. ᾿Αντίθετα ἐπιτέθηκαν μὲ μεγαλύτερη ὁρμή. ῾Ο Μαξιμίνος ὑποχώρησε ἄτακτα. Σὲ λίγο ἡ σύρραξη γενικεύτηκε. Τὰ στρατεύματα τοῦ Μαξιμίνου
δεκατίζονταν. ῾Ο ἴδιος ἔβγαλε τὴ στολή του καὶ ντύθηκε δοῦλος γιὰ νὰ  σωθεῖ. ᾿Ακολούθησε ἄτακτη φυγή.
***
ΤΟ ΜΟΝΟ λυπηρὸ ἀπὸ τὸ μεγάλο αὐτὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὁ Λικίνιος δὲν διδάχθηκε ἀπὸ τὸ ὁλοφάνερο μάθημα ποὺ τοῦ ἔδωσε ὁ  «ὕψιστος Θεός», γιατὶ ἀργότερα ἔγινε διώκτης τῶν Χριστιανῶν.
Δέκα χρόνια μετά, ὁ Μέγας Κωνσταντίνος καὶ ὁ Λικίνιος συναντήθηκαν ὡς ἀντίπαλοι στὸ πεδίο τῆς μάχης. ᾿Απὸ τὴν ἀναμέτρηση αὐτὴ
νίκησε ὁ Χριστιανισμός.

(*) ᾿Ηλία Βουλγαράκη, Καθημερινὲς ῾Ιστορίες ῾Αγίων καὶ ῾Αμαρτωλῶν στὸ Βυζάντιο,
ἔκδ. βʹ, «Μαϊστρος», ᾿Αθήνα 2002, σελ. 17-20. ᾿Επιμέλ. ἡμετ.
1. Πρβλ. Λακτάντιος, De Mortibus Persecutorum, XLV-XLVI/SCh 39, ΙΙ, σελ. 128-130.