Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα παλαιο ημερολογιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα παλαιο ημερολογιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

30 Ιανουαρίου, 2026

ΠΑΡΑΔΟΞΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ

 [1] Ο π.Ιωαννίκιος Μορόϊ: Σύντομο βιογραφικό

     Ο όσιος πατήρ Ιωαννίκιος Μορόϊ (1859–1944), ήταν ο σπουδαιότερος Ηγούμενος του Μοναστηριού Συχάστρια της Ρουμανίας. 
Γεννήθηκε στην πόλη Ζαρχέστ της επαρχίας Μπρασόβ. Αρχικά, παντρεύτηκε κι έκανε δύο παιδιά. Ύστερα, με την επιθυμία ν’ ακολουθήσει τον Χριστό, εισχώρησε στον στίβο της μοναχικής ζωής και ασκήσεως, αυτός, η γυναίκα του και τα παιδιά του. 
Μεταξύ των ετών 189…–1900 ασκήτευσε στην Ρουμανική Σκήτη, στο Άγιον Όρος. Κατόπιν, επανήλθε στην χώρα του κι έζησε στο Μοναστήρι Νεάμτς, για 9 χρόνια. 
Το 1909, ανέλαβε Ηγούμενος στο Μοναστήρι Συχάστρια, την οποία, εποίμανε με τιμή και αξιοπρέπεια, επί 35 χρόνια. 
Αναδιοργάνωσε εξ ολοκλήρου την μοναχική τάξη του Κοινοβίου, συνάζοντας γύρω του 40 περίπου πατέρες. Ο πατήρ Ιωαννίκιος Μορόϊ, εκοιμήθη το φθινόπωρο του έτους 1944, στις 5 Σεπτεμβρίου.

[2] Αφόρητο πνευματικό δίλημμα και έντονος αγώνας νηστείας

     Το έτος 1925, κατά την διόρθωση και αλλαγή του ημερολογίου, ο πατήρ Ιωαννίκιος βρισκόταν σε μεγάλη απορία και σε αφόρητο πνευματικό δίλημμα. Δεν γνώριζε αν είναι καλό ή όχι το νέο ημερολόγιο που επιβλήθηκε. Γι’ αυτό μπήκε στο κελλί του κι άρχισε να νηστεύει και να προσεύχεται, μέχρις ότου ο Θεός τού δώσει ένα σημείο σχετικά με το ποιό ημερολόγιο να αφήσει και ποιό ν’ ακολουθήσει. Μετά από 20 μέρες νηστείας, ο Γέροντας αδυνάτησε πάρα πολύ. Κατόπιν, δυναμώθηκε με τα Άχραντα Μυστήρια, καθώς και με λίγη τροφή που πήρε. Και, την δεύτερη μέρα, είπε στα πνευματικά του παιδιά:
     –Πολλούς πειρασμούς δέχθηκα αυτές τις μέρες από τον διάβολο. Μερικές φορές, με απείλησαν οι δαίμονες να με σκοτώσουν. Άλλοτε, πάλι, με κτυπούσαν με πύρινους δαυλούς. Έπειτα, είδα ένα πλήθος δαιμόνων να αλαλάζουν.
     Έλεγαν μεταξύ τους:
     –Άντε, να δέσουμε αυτόν τον γέροντα, γιατί θέλει τώρα να μας γίνει και «άγιος»!
     Κατόπιν, φώναζαν με οργή εναντίον μου:
     –Ποιός σου είπε, εσένα, ότι σήμερα γίνονται ακόμη άγιοι;!
     –Αλλά, και ποιός σας είπε, εσάς, ότι τώρα πλέον δεν γίνονται;! τους ρωτούσα εγώ.
     Την άλλη μέρα, μου είπαν οργισμένα:
     –Άδικα, πια, νηστεύεις! Γιατί, οριστικά πλέον από ’μας εξαρτάται το αν θα ζήσεις ή όχι.
     Τότε, εγώ, τους είπα:
     –Εγώ ελπίζω στο έλεος του Θεού ότι θα με λυτρώσει από τα χέρια σας!

[3] Παρέμβαση των Αγίων Τριών Ιεραρχών: 
«Η υπακοή, μεγαλύτερη από την θυσία»!

     Μετά από περισσότερες μέρες νηστείας, είδα ψηλά πάνω μου, μετέωρους, τρεις Αγίους ντυμένους αρχιερατικά, που έμοιαζαν με τους Τρεις Ιεράρχες.
     Ο μεσαίος, μου είπε με φωνή σάλπιγγος:
     –Ιωαννίκιε, γιατί αμφιβάλλεις και δεν κάνεις υπακοή (στην Εκκλησία); Δεν γνωρίζεις ότι η υπακοή, είναι μεγαλύτερη από την θυσία; Λοιπόν, να υπακούς στους ανώτερους, γιατί δεν έχεις εσύ την ευθύνη για την διόρθωση του ημερολογίου.
     Κατόπιν, αφού με ευλόγησαν και οι Τρεις Ιεράρχες ταυτόχρονα, ανέβηκαν ψηλά και εξαφανίστηκαν… 

[(1) Ιερομονάχου Ιωαννικίου Μπάλαν: «Ρουμανικό Γεροντικό» σελ. 356, 359–360, εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 1984· 
(2) «Ο μεσαίος» Ιεράρχης, «με φωνή σάλπιγγος», σύμφωνα με την επικρατούσα σειρά παράστασης στην ορθόδοξη εικονογράφηση: ο Άγιος Ιωάννης, ο Ιερός Χρυσόστομος, Αρχιεπίσκοπος Κων/πόλεως (354–407)· 
(3) Ενιαία, σύμφωνη και αρραγής, η θέση και απόφανση και άλλων πολλών πατέρων σε αυτό το κρίσιμο ζήτημα. Με αφορμή ένα παρόμοιο πνευματικό δίλημμα σαν αυτό του συμβάντος του παραπάνω κειμένου, την ίδια ακριβώς θέση με αυτήν των Τριών Ιεραρχών εξέφρασε ετεροχρονισμένα και ο Άγιος Σάββας ο εν Καλύμνω (1862–1948), κατόπιν νηστείας και αποκαλύψεως (βλ. Βασιλείου Παπανικολάου: «Ο Άγιος Σάββας ο Νέος, ο εν Καλύμνω», ε΄ έκδ., Ιεράς Μονής Αγίων Πάντων, σελ. 83–84, Κάλυμνος 1999).]




https://toeilhtarion.blogspot.com/2014/01/blog-post_30.html

01 Νοεμβρίου, 2020

Τι διαφορά έχουν Παλαιό και Νέο Ημερολόγιο και γιατί δεν “τα βρίσκουμε” μεταξύ μας;

 
Ερώτηση που λάβαμε:

Αφού όλοι αγωνιζόμαστε εναντίον των αιρέσεων και των εκτροπών της Ορθόδοξης διδασκαλίας και της μοναδικότητας της Αποστολικής και Καθολικής Εκκλησίας του Χριστού, γιατί δε μπορούν οι παλαιοημερολογίτες (και λεγόμενοι Γνήσιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί) να τα βρουν με την Εκκλησία του Χριστού αφού η διαφορά είναι μόνο στο θέμα του ημερολογίου? Συμβαδίζει αυτή η στάση με την διδασκαλία του Κυρίου?

Η απάντηση της ιστοσελίδας μας:

Ας δούμε το θέμα μας ιστορικά. Στις 16 Φεβρουαρίου 1924 εισήχθη στην Εκκλησία της Ελλάδος το Νέο Ημερολόγιο, οπότε και η συγκεκριμένη ημερομηνία έγινε αυτόματα 1 Μαρτίου 1924.

Η αλλαγή δεν έγινε επιπόλαια, αλλά ύστερα από πολλές συσκέψεις της Ιεράς Συνόδου με καθηγητές πανεπιστημίου και αρμόδιες επιτροπές. 

Γι’ αυτόν τον λόγο και η απόφαση πάρθηκε ομόφωνα, από όλους, δηλαδή, τους ιεράρχες. Η πρώτη αντίδραση ξεκίνησε από κάποιους αγιορείτες μοναχούς οι οποίοι ξεσήκωσαν τον απλό λαό λέγοντας πως η κίνηση αυτή πρόδιδε την πίστη των πατέρων μας. 

Οι αντιδράσεις, δυστυχώς, γενικεύτηκαν και δημιουργήθηκε ένταση και απαράδεκτες ενέργειες και από τις δύο πλευρές. 

Ο φανατισμός οδήγησε μια μερίδα χριστιανών να δημιουργήσουν δική τους Εκκλησία. Αρχικά αναζήτησαν για κάποιους επικεφαλής, αλλά όπου και αν απευθύνθηκαν (Έλληνες ιεράρχες, Σερβική Εκκλησία) δεν βρήκαν ανταπόκριση.

Το ουσιαστικό πρόβλημα ξεκίνησε ένδεκα ολόκληρα χρόνια αργότερα όταν τρεις ιεράρχες, “θυμήθηκαν” πως έπρεπε να αγωνιστούν υπέρ τού “πάτριου” ημερολογίου. 

Στίς 26 Μάιου του 1935, τρεις Μητροπολίτες, ό Δημητριάδος Γερμανός, ό πρ. Φλωρίνης Χρυσόστομος και ό Ζακύνθου Χρυσόστομος, έτέλεσαν λειτουργία στην Αθηνα σε ναό τών παλαιοημερολογιτών και διακήρυξαν οτι τίθενται επικεφαλής της κίνησης τών Γ.Ο.Χ , επισης διακήρυξαν αναληψη  αγώνα υπέρ της επαναφοράς του παλαιού ημερολογίου και προχώρησαν σε χειροτονίες τεσσάρων επισκόπων. Έτσι έγινε το σχίσμα.

Ας δούμε τώρα και μερικά πρακτικά ζητήματα. Για οικονομία χρόνου και χώρου θα τα παραθέσουμε επιγραμματικά και χωρίς πολλές επεξηγήσεις, οι οποίες είναι όντως ενδιαφέρουσες και προτείνεται να αναζητηθούν περαιτέρω από τον αναγνώστη.

Δεν υφίσταται πραγματική ιερωσύνη στους παλαιοημερολογίτες. 

Οι επίσκοποι που αποκόπησαν από την Εκκλησία, καθώς και αυτοί που χειροτονήθηκαν αμέσως μετά, καθαιρέθηκαν αμέσως από την Εκκλησία της Ελλάδος ως σχισματικοί. Τα μυστήριά τους είναι άκυρα και για αυτό πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα ώστε να μην εκκλησιαζόμαστε και να μην συμμετέχουμε σε μυστήριά τους.

Το νέο ημερολόγιο δεν είναι το παπικό όπως διατείνονται οι παλαιοημερολογίτες. 

Η Εκκλησία της Ελλάδος φρόντισε το νέο ημερολόγιο να ακολουθεί πιστά τους κανόνες της Εκκλησίας με κυριότερο ζήτημα τον εορτασμό τού Πάσχα, γεγονός που δεν ακολούθησαν οι παπικοί κατά την δική τους προσαρμογή του ημερολογίου (βλ. Πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄).

Οι παλαιοημερολογίτες δεν αγωνίζονται εναντίον κάποιας αίρεσης γι’ αυτό είναι απαράδεκτη η ανυπάκουη στάση τους απέναντι στην Εκκλησία. Πήραν ένα ήσσονος σημασίας ζήτημα και το έκαναν πρωτεύον. Εξάλλου όλα τα ημερολόγια επιστημονικά πάσχουν από ατέλειες. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι αλλαγές ημερολογίου ή ημερομηνιών για πρακτικούς λόγους έγιναν καθόλη την ιστορία τόσο της Παλαιάς Διαθήκης όσο και της Καινής αλλά και στην Αρχαία Ελλάδα,στην Αθηναϊκή Δημοκρατία. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι οι Εβραίοι μπορούσαν, αν υπήρχε νομικό ή πρακτικό κώλυμα, να γιορτάσουν το Πάσχα ένα μήνα αργότερα. Στην Εκκλησία μας γίνονταν και συνεχίζουν να γίνονται μεταθέσεις εορτών τακτικά (π.χ. συμπτώσεις εορτής αγίων και δεσποτικών εορτών,η μόνιμη μετάθεση της εορτης της κοιμησεως του αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου απο την 14 Σεπ που εγινε στις 13 Νοε.), ο δε ίδιος ο Χριστός γιόρτασε το Πάσχα με τούς μαθητές του ημέρα Πέμπτη και όχι Σάββατο που ήταν θεόσδοτη παράδοση!

Αν θέλουμε να συνοψίσουμε τις πιο σοβαρές εκτροπές των παλαιοημερολογιτών, αυτές μπορούν να αποτυπωθούν ως εξής:

Ανυπακοή στις αποφάσεις της επίσημης Εκκλησίας,

αποκοπή (σχίσμα) από τον άρραφο χιτώνα του Χριστού, δηλαδή, την Εκκλησία, και, ως εκ τούτου, διακοπή της αποστολικής διαδοχής σε αυτούς,

απομόνωση από όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες,

φανατισμός που οδηγεί σε, επιεικώς, απαράδεκτες καταστάσεις άγνοιας και μεσαιωνισμού,

και το χειρότερο, που αποδεικνύει την πλάνη τους, είναι ότι οι ίδιοι έχουν διαμελισθεί σήμερα μεταξύ τους σε έξι -η επτα αρχιεπισκοπές!

Κι αν ακόμη δεν ακούν κανέναν, τουλάχιστον ας ακούσουν τα λόγια της Καινής Διαθήκης, τα λόγια του ίδιου του Χριστού στους Φαρισαίους: “Το Σάββατο έγινε για τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος για το Σάββατο” (Μαρκ. Β΄ 27). Αλλά και ο Απόστολος Πάυλος που είπε στους Γαλάτες (σε ελεύθερη μετάφραση): “Τώρα που γνωρίσατε τον Θεό, (…), επιστρέφετε πάλι στα ασθενή και πτωχά στοιχεία και υποδουλώνεστε σε αυτά; Καταντήσατε να ασχολείστε με ημέρες, μήνες, καιρούς και χρόνους;” (Γαλ. Δ΄ 9-10). 

Το δικό μας χρέος αγάπης απέναντι στους Παλαιοημερολογίτες είναι να προσευχόμαστε σθεναρά για την επιστροφή τους, όπως εύχεται όλη η Εκκλησία κατά την Θεία Λειτουργία «ὑπέρ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως».

Υ.Γ.: Το Παλαιό Ημερολόγιο χρησιμοποιείται ακόμα σε κάποιες Ορθόδοξες χώρες (π.χ. Ρωσία) αλλά και σε ολόκληρο το Άγιο Όρος. 

Αυτοί όμως δεν έχουν αποκοπεί από την κανονική Εκκλησία και μνημονεύουν κανονικά τους Ορθοδόξους αρχιερείς (π.χ. το Άγιο Όρος μνημονεύει τον Οικουμενικό Πατριάρχη, στον οποίο υπάγεται). «Παλαιοημερολογίτες» ονομάζονται μόνο οι σχισματικοί, που δεν αποτελούν πλέον μέλη της κανονικής Εκκλησίας.

https://agonistes.gr/2017/06/22/

30 Νοεμβρίου, 2018

Είναι οι Παλαιοημερολογίτες σχισματικοί;




Το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ απαντά σε ερώτηση αναγνώστη (με αφορμή το άρθρο μας για το θαύμα της Β. Πλεξίδα).

Από αναγνώστη μας (υπογράφει ως Δημήτριος Δουμάνης) λάβαμε το εξής εύστοχο σχόλιο στο άρθρο μας «Θαύμα Βασιλικής Πλεξίδα: Παλαιοημερολογίτικο ή νεοημερολογίτικο;»

«Σας ευχαριστώ πραγματικά για αυτό το άρθρο. Είναι ξεκάθαρο πλέον, ότι αποδέχεστε το γεγονός όπως έχει καθοριστεί από την εκκλησία, ότι τα θαύματα δεν είναι δείγματα και αποδείξεις Ορθοδοξίας. Σας ευχαριστώ για αυτό. Εχω να διατυπώσω και μία ερώτηση όμως. Αναφέρεστε στο κείμενο ότι η εκκλησία της Ελλάδος δεν θεωρεί τους παλαιοημερολογίτες αιρετικούς, αλλά σχισματικούς. Επειδή κατανοώ το site σας έχει την απαραίτητη υπευθυνότητα να μιλάει με στοιχεία, Θα με ενδιέφερε πραγματικά να κοινοποιήσετε τις αποφάσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος που χαρακτηρίζουν συλλήβδην τους παλαιοημερολογίτες ως σχισματικούς. Έχω την εντύπωση ότι η εκκλησία της Ελλάδος, η μόνη αναφορά που κάνει στους παλαιοημερολογίτες, είναι ως απάντηση σε ερώτηση επιστολή του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως (δύο φορές σε διάστημα περίπου 20 ετών), στην οποία φυσικά δεν τους χαρακτηρίζει ως σχισματικούς, αλλά αν ενθυμούμαι καλώς, ως απείθαρχα τέκνα. Εάν ενδιαφέρεστε μπορώ να τις βρω και να σας τις κοινοποιήσω. Για την ώρα αναμένω την κοινοποίηση από μέρος σας, Για αυτό που υπεύθυνα γράψατε στο άρθρο. Σας ευχαριστώ.».

Η απάντησή μας είναι ότι συμφωνούμε με τον αγαπητό αναγνώστη, τουλάχιστον ως προς το ότι η Εκκλησία της Ελλάδος δεν έχει επισήμως, με συνοδική απόφαση, έγγραφο κ.λπ., καταδικάσει τους παλαιοημερολογίτες ως σχισματικούς.

Η αλήθεια είναι ότι η Εκκλησία, ως φιλόστοργη Μητέρα, δεν μπορεί να αποκόψει τα παιδιά της από αυτήν.

Μπορεί μια μάνα να πει στα παιδιά της, «δεν είστε παιδιά μου»; Εάν έκανε κάτι τέτοιο, δεν θα ήταν μητέρα.

Ό,τι και να έχουν κάνει, θα εξακολουθήσει να τα πονάει και να τα θεωρεί παιδιά της.

Τα παιδιά όμως μπορούν να πούν: «δεν είσαι μητέρα μου», «δεν σε θέλω για μητέρα μου».

Αυτό έχει γίνει και στην συγκεκριμένη περίπτωση: δεν έδιωξε η Εκκλησία τους Παλαιομερολογίτες από αυτήν, αλλά αυτοί αποκόπηκαν μόνοι τους, προκαλώντας στην ουσία σχίσμα.

Η Εκκλησία βέβαια γνωρίζει ότι πρόκειται στην πραγματικότητα για σχίσμα, αφού οι Παλαιοημερολογίτες, με δική τους επιλογή, συνειδητά αποφεύγουν την κοινωνία με αυτήν και έχουν στην πράξη αποκοπεί από το σώμα της.

Αυτό ακριβώς είναι το σχίσμα, όπως άλλωστε το περιγράφει ο μακαριστός Γέροντας Θεόκλητος Διονυσιάτης πριν από 60 χρόνια: «το παλαιοημερολογιτικό αποτελεί μεγάλο πειρασμό στην Εκκλησία, καθώς σκανδάλισε χιλιάδες συνειδήσεων. Το ημερολογιακό εψύχρανε πιστούς, ωδήγησε στην απείθεια, στον χωρισμό, στην δημιουργία ξεχωριστής Εκκλησίας. Η ενότητα στην περιοχή της Ελληνικής Εκκλησίας διασπάστηκε» (Θεοκλήτου Μοναχού Διονυσιάτου, «Σχόλια επί της Πανορθοδόξου», περιοδ. «Αγιορείτικη Βιβλιοθήκη» 1957, σ. 103).

Όμως, η Εκκλησία, από αγάπη προς τα τέκνα της, από μεγάλη «οικονομία», και από μέριμνα για την αποκατάσταση της ενότητας, αποφεύγει επίσημα να κηρύξει τους Παλαιοημερολογίτες, που δεν βρίσκονται σε κοινωνία μαζί της, ως σχισματικούς.

Την αλήθεια αυτήν περιγράφει ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στα συμπεράσματα της εμπεριστατωμένης διδακτορικής διατριβής του στη Θεολογική Σχολή ΑΠΘ «Ιστορική και Κανονική Θεώρησις του Παλαιοημερολογιτικού Ζητήματος κατά τε την γένεσιν και την εξέλιξιν αυτού εν Ελλάδι», Αθήναι 1982, σελ. 431.

«Το ζήτημα αυτό έχει ήδη “εν τοις πράγμασι” προσλάβει τις διαστάσεις σχίσματος, καθώς οι παλαιοημερολογίτες αρνούνται κάθε διοικητική και πνευματική σχέση με την μητέρα τους Εκκλησία, η οποία όμως αποφεύγει επιμελώς μέχρι σήμερα να κηρύξει αυτούς σχισματικούς και προτιμά μάλλον την οδό της αγνοήσεως αυτών».

Όπως ο ίδιος αρχιεπίσκοπος σημειώνει (σελ. 321-322 της διατριβής του), «η Εκκλησία καταπαγίως αποφαίνεται κατά καιρούς ότι αι υπό παλαιοημερολογιτών «Αρχιερέων» τελούμεναι χειροτονίαι ειναι αντικανονικαί (βλ. λ.χ. το υπ’ αρ. 5401/2354/4.10.1969 συνοδικόν έγγραφον), τα δε υπ’ αυτών και των υπ’ αυτών χειροτονηθέντων «κληρικών» τελούμενα Μυστήρια ανυπόστατα και άκυρα και διατάζει την επανάληψή τους. Στο ίδιο πόρισμα κατέληξε και η από 5-4-1971 σχετική εισήγησις της Μ.Σ.Ε. Νομοκανονικών Ζητημάτων προς την Ι. Σύνοδον, η οποία εγκρίθηκε από την ΔΙΣ στην συνεδρία της 27.4.1971.».

Αλλά δεν θέλουμε να κουράσουμε άλλο τον συγκεκριμένο αναγνώστη. Πιστεύουμε ότι γνωρίζει την διατριβή του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου και μπορεί σε αυτήν να βρει όλη την εξέλιξη του παλαιοημερολογιτικού ζητήματος και τί αποφάσεις έχει κατά καιρούς πάρει η Εκκλησία της Ελλάδος.

Η ουσία του θέματος είναι κατά τη γνώμη μας η εξής:

α. Όπως πολύ ορθά σημειώνει ο αναγνώστης, «τα θαύματα δεν είναι δείγματα και αποδείξεις Ορθοδοξίας».

β. Γνωρίζουμε πού είναι ο Θεός, αλλά δεν γνωρίζουμε πού δεν είναι.

Δεν θα συνιστούσαμε σε κάποιον ποτέ να πηγαίνει σε εκκλησία του Παλαιού Ημερολογίου, εφόσον δεν βρίσκεται σε κοινωνία με την κανονική Εκκλησία. Όμως, δεν μπορούμε να πούμε ότι εκεί δεν γίνονται θαύματα, δεν ενεργεί ο Θεός, και να καταδικάσουμε κάθε τί που συμβαίνει εκεί στο πυρ το εξώτερον.

Ταυτόχρονα, όμως, ακριβώς επειδή δεν βρίσκονται σε κοινωνία με την υπόλοιπη Εκκλησία και δεν έχουν κανέναν έλεγχο από αυτήν, θα πρέπει κανείς να είναι πάντα πολύ προσεκτικός σε αυτά που ακούει ότι γίνονται εκεί, διότι όπως επίσης σημειώνει ο μακαριστός Χριστόδουλος, «το γλίστρημα από το σχίσμα στην αίρεση είναι εύκολο, διότι η τάξη μέσα στην Εκκλησία, εναντίον της οποίας ενεργεί το σχίσμα, δεν είναι κάτι εξωτερικό και επουσιώδες…» (σελ. 433).

Σε σχέση δε με σχόλιο άλλου αναγνώστη μας στο ίδιο άρθρο, «γιατί δεν λύνεται το παλαιοημερολογιτικό, ενώ είναι τόσο εύκολο», η απάντησή μας είναι ότι οι Πατέρες, μέσα από την μακραίωνη πείρα τους, λένε:

«Το σχίσμα εύκολα γίνεται, αλλά πολύ δύσκολα θεραπεύεται».