Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα επιφανιος θεοδωροπουλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα επιφανιος θεοδωροπουλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

27 Απριλίου, 2026

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΡΙΣΗ

 

     Η κρίση είναι λειτουργία του ανθρώπινου μυαλού. Κρίνουμε, θέλοντας και μη. Όταν λες: «Ο τάδε είναι ειλικρινής· μπορεί κάποιος να τον εμπιστεύεται». Αυτό είναι μία κρίση. Όταν λες: «Ο τάδε άνθρωπος είναι φλύαρος, με κουράζει, δεν μπορώ. Ήρθε μου έκανε επίσκεψη, με ταλαιπώρησε». Αυτό είναι μία κρίση. Είσαι προϊστάμενος μιας υπηρεσίας και κάνεις εκθέσεις για τους υφισταμένους σου. Και λες: «Αυτός είναι πιστός στο καθήκον, είναι εντάξει στην υπηρεσία, δεν είναι άνθρωπος ραστώνης, είναι εργατικός, είναι…». Αυτό είναι κρίση. Ο καθηγητής στους μαθητές του. Τώρα κατάργησαν και τη βαθμολογία. Εν πάση περιπτώσει, βαθμολογία ούτως ή άλλως υπάρχει. «Ο ένας είναι για 18, ο άλλος για 15, ο άλλος είναι για 10, ο άλλος είναι για 5». Αυτό είναι μία κρίση. Ο επιθεωρητής στις εκθέσεις, τις οποίες υποβάλλει για τους υφισταμένους του, κάνει κριτική. Ή είσαι σε ώρα γάμου. Και σου φέρνουν μια κοπέλα, σταθμίζεις τα υπέρ και τα κατά. Και λες: «Αυτή η κοπέλα έχει αυτό και εκείνο το προσόν, αυτό και εκείνο το ελάττωμα. Κάνει ή δεν κάνει για μένα;». Όλα αυτά τα πράγματα είναι κρίσεις. Η κρίση, λοιπόν, είναι λειτουργία του ανθρώπινου μυαλού. Δεν μπορούμε να τη βγάλουμε. Και να θέλουμε ακόμη, δεν μπορούμε. Ή λέμε: «Σήμερα έχει σύννεφα». Αυτό είναι κρίση. «Σήμερα έχει κρύο». Υπάρχει, λοιπόν, κρίση καταστάσεων, προσώπων και πραγμάτων. Κρίνουμε συνεχώς.

     Όταν ο Κύριος λέγει: «Μη κρίνετε», δεν εννοεί αυτού του είδους την κρίση. Δηλαδή την αξιολόγηση καταστάσεων, αλλά την κατάκριση, την καταδίκη του άλλου. Το να βγάζουμε εμείς απόφαση για τον άλλον, για τον συνάνθρωπό μας. Αυτό είναι που απαγορεύει ο Κύριος, την κατάκριση.

     Τώρα, πότε δεν είναι κατάκριση, ακόμα κι όταν μιλάμε για τα ελαττώματα του άλλου, ενώ είναι απών; Λέει ο Μέγας Βασίλειος ότι σε δύο περιπτώσεις δεν κατακρίνουμε, ακόμη κι όταν χαρακτηρίζουμε έναν άνθρωπο και μιλούμε για τα ελαττώματά του. Όταν αυτό το κάνουμε τρεις, τέσσερεις, πέντε άνθρωποι για να βρούμε τον καλύτερο τρόπο διορθώσεως αυτού του ανθρώπου. Μαζευόμαστε πέντε άνθρωποι και λέμε: «Ο τάδε αδελφός μας έχει αυτό το ελάττωμα, τι μέσα θα μετέλθουμε για να διορθώσουμε το ελάττωμά του;». Ξεκινάμε από αγάπη προς τον συνάνθρωπό μας. Αυτό δεν είναι κατάκριση.

     Και δεύτερον, όταν το λέμε σε κάποιον με σκοπό να τον προφυλάξουμε από τη βλαπτική επίδραση του αδελφού που έχει το ελάττωμα αυτό. Λες σε κάποιον: «Ο τάδε, τον οποίον τώρα γνώρισες, έχει τη μανία να ζητάει δανεικά και αγύριστα, να μη δίνει ποτέ αυτά τα οποία παίρνει. Πρόσεχε, έχει βάλει κόσμο και κοσμάκη στο χέρι. Μη σε βάλει κι εσένα. Δεν θα πάρεις πίσω τίποτε. Αν έχεις λεφτά για πέταμα, δώσε του κάτι. Αλλά αν δεν έχεις και του δώσεις, θα στα φάει· δεν θα στα επιστρέψει». Ή, «ο άλλος σου λέει ψέματα, μην πιστεύεις ό,τι σου λέει». Ή, «ξέρω ’γω, κατακρίνει τους πάντες. Θα έρθει να σου πει ο τάδε μού ’πε τούτο, μού ’πε το άλλο. Δεν διστάζει ούτε να συκοφαντήσει ακόμη. Είναι ένας άνθρωπος με κάποια κακία, κάποια μοχθηρία. Πρόσεχέ τον, μη γίνεις θύμα αυτών τα οποία θα σου πει».

     Όταν, λοιπόν, το λέμε, είτε για να βρούμε τρόπο διόρθωσης των συνανθρώπων μας, ή για να προφυλάξουμε κάποιον που δεν ξέρει από τις συνέπειες των ελαττωμάτων του άλλου, τότε δεν κάνουμε κατάκριση. Όταν όμως δεν υπάρχουν αυτά τα στοιχεία και βάζουμε κάτω τον αδελφό μας και ανατέμνουμε τα ελαττώματά του, τότε κάνουμε κατάκριση. Όταν αυτό το λέμε για να εξουθενώσουμε τον αδελφό, για τον ρίξουμε στη συνείδηση του άλλου ή για να εκφράσουμε δικά μας πάθη εναντίον του αδελφού, δικές μας κακίες, τότε είναι κατάκριση. Η ειδοποιός διαφορά είναι αν υπάρχει ενδιαφέρον και αγάπη για τη διόρθωση του αδελφού ή για την προφύλαξη κάποιου άλλου και όχι διάθεση εξουθενώσεως του πλησίον.

     Προσοχή, λοιπόν, στην κατάκριση. «Ή τέτοια, η αλλιώτικη, η τέτοια, η αλλιώτικη». Προ παντός, εσείς οι γυναίκες, που ρέπετε περισσότερο από εμάς στο κουτσομπολιό και στην κατάκριση. Μην κατακρίνετε. Δεν ξέρετε πώς την έκανε τη μία πράξη ή την άλλη. Δεν ξέρετε σε τι κατάσταση βρέθηκε. Δεν ξέρετε ποιο είναι το βαθύτερο νόημα αυτής της πράξεως. Μόνο ο Θεός «ἐτάζει καρδίας καὶ νεφρούς» (Ψαλμ. 7, 10). Εμείς βλέπουμε την κατ’ όψιν κρίση. Και ο Κύριος λέει: «Μὴ τὴν κατ’ ὄψιν κρίσιν κρίνετε» (Ιωάν. 7, 24).

     Όπως είπε ο Κύριος, θα δούμε πόρνες και τελώνες «νὰ προάγουν ἡμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 21, 31). Κι εμείς «οἱ υἱοὶ τοῦ Ἀβραάμ» θα κλεισθούμε έξω. «Ἐν ᾧ κρίματι κρίνετε, κρισθήσεσθε» (Ματθ. 7, 2). Δεν ξέρουμε γιατι  κάνει ο άλλος το άλλο· και πώς το κάνει· και ποιο είναι το νόημα. Κρίνουμε «τὴν κατ’ ὄψιν κρίσιν» (Ιωάν. 7, 24). Ο Θεός που κρίνει σε βάθος –«ἄνθρωπος βλέπεται εἰς πρόσωπον. Θεὸς δὲ εἰς καρδίαν» (Α΄ Βασ. 16, 7)–, Εκείνος ξέρει να αποδώσει στον καθένα, σύμφωνα με τα έργα του. Εμείς να είμαστε επιφυλακτικοί και να μην είμαστε πρόχειροι στις κρίσεις και στις κατακρίσεις.

     Όπως εγώ καμιά φορά μπαίνω εδώ που κάθονται μερικοί και περιμένουν εξομολόγηση και έρχεται κάποιος που ζητάει βοήθεια και τους κάνω νεύμα, για να καταλάβουν ότι είναι απατεώνας. Αυτό το λέω για να τους προφυλάξω. Διότι έχω πέσει θύμα πολλών απατεώνων, σας έχω αφηγηθεί μερικά περιστατικά. Μέχρι που, κάποιος ήρθε και μου παράστησε τον γιο του Κόντογλου· κι ο Κόντογλου, ο μακαρίτης, δεν είχε γιο. Μόνο κόρη είχε. Και ήρθε και μού ’πε ότι είναι γιος του Κόντογλου και με έβαλε στο χέρι. Κι εγώ ήξερα τον Κόντογλου και δεν ήξερα ότι δεν είχε γιο και την έπαθα. Λέω, μπας κι έχει κανένα γιο κι είναι τσακωμένοι και δεν το ξέρω· τον έχει διώξει χρόνια από το σπιτι και δεν το ξέρω. Λοιπόν, όταν λέω προσέξτε μη σας βάλει στο χέρι, γιατί αυτός είναι απατεώνας και θα πάει να τα πιει τώρα στις ταβέρνες, δεν κατακρίνω.

     Έχουμε το δικαίωμα να κρίνουμε. «Ἐλεγμῷ ἐλέγξεις τὸν πλησίον σου», λέει η Αγία Γραφή, «καὶ οὐ λήψεις δι’ αὐτὸν ἁμαρτίαν» (Λευ. 19, 17). Δεν θα καταλογισθεί σ’ εμάς η αμαρτία του πλησίον μας, εάν τον ελέγξουμε, εάν του υποδείξουμε αυτό το οποίο κάνει. Αλλά πρέπει να προσέξουμε πάρα πολύ τον τρόπο με τον οποίον θα το πούμε. Εάν το πούμε με σκοπό να τον εξουθενώσουμε, τότε δεν επιτυγχάνουμε τίποτε. Το πολύ-πολύ να τον κάνουμε εχθρό μας. Εάν το πούμε με ταπείνωση, με διάκριση, με πνεύμα αγάπης προς τον συνάνθρωπό μας, αν αυτός είναι καλός, θα ακούσει την υπόδειξή μας· αν δεν είναι, δεν θα ακούσει τίποτε. Αλλά πάντοτε, όχι σαν διδάσκαλοι εμείς, αλλά σαν συμμαθητές. Όπως ο ένας μαθητής λέει στον άλλον: «Ξέρεις, αυτό δεν το έλυσες καλά, ή αυτό είναι ανορθόγραφο· θέλει ωμέγα ή θέλει περισπωμένη ή θέλει δασεία ή θέλει ψιλή». Έτσι, με ένα πνεύμα κι εμείς συμμαθητείας –και είμαστε όλοι μαθητές· διδάσκαλός μας είναι ο Κύριός μας–, να πούμε στον αδελφό μας, στον πλησίον μας: «Μήπως αυτό δεν έπρεπε να το πεις; Μήπως αυτό δεν έπρεπε να το κάνεις;». Πάντοτε με αγάπη, με ταπείνωση και με διάκριση. Όχι με διάθεση εξουθενώσεως, διότι έτσι κάνουμε τον αδελφό εχθρό μας.

     Αν, όμως, δούμε ότι μια-δυο φορές «δεν παίρνει», δεν δέχεται υποδείξεις, ας τον αφήσουμε στο θέλημά του και ας παρακαλούμε τον Θεό να τον φωτίσει να δει τα λάθη του. Γιατί υπάρχουν και άνθρωποι, οι οποίοι «δεν παίρνουν»· τους το λες, τους το ξαναλες… «δεν παίρνουν». «Όχι, έτσι είναι!». Δεύτερη φορά, τρίτη φορά, τέταρτη φορά, ασ’ τον να μάθει… Θα πάθει ίσως μια, δυο, τρεις φορές από αυτά τα οποία κάνει και θα μάθει απ’ αυτά τα οποία θα πάθει. Εάν, λοιπόν, παίρνει υποδείξεις, να τις κάνουμε, αλλά πάντοτε με αγάπη, με ταπείνωση και με αγαθό πνεύμα. Προσοχή, γιατί πολλές φορές ελέγχουμε για να εξουθενώσουμε. Αυτό δεν είναι κατά Θεόν. «Α, τον έπιασα τώρα, θα δεις πώς θα τον κάνω, ή θα δεις πώς θα την κάνω!». Δεν πρέπει να το κάνεις αυτό έτσι! Όχι μ’ αυτό τον τρόπο, όχι! Μας απορρίπτει ο άλλος.

https://toeilhtarion.blogspot.com/2021/12/blog-post_7.html

15 Απριλίου, 2025

Μεγάλη Τρίτη

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος

Κατὰ τὴν Μ. Τρίτην ἐπιτελοῦμεν ἀνάμνησιν τῆς περὶ τῶν δέκα παρθένων γνωστοτάτης παραβολῆς τοῦ Κυρίου. Ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι διὰ νὰ ὑποδεχθῶμεν, κρατοῦντες τὰς λαμπάδας τῶν ἀρετῶν μας, τὸν οὐράνιον Νυμφίον, τὸν Κύριον Ἰησοῦν, ὁ Ὁποῖος θὰ ἔλθῃ αἰφνιδίως, εἴτε εἰδικῶς κατὰ τὴν στιγμὴν τοῦ θανάτου μας, εἴτε γενικῶς κατὰ τὴν Δευτέραν Παρουσίαν. Ἐπίσης μᾶς καλεῖ, φέρουσα ἐνώπιόν μας καὶ τὴν παραβολὴν τῶν ταλάντων, νὰ καλλιεργήσωμεν καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὰ χαρίσματα ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ Θεός.

Μεγάλη Τρίτη

Εἰς αὐτὰ κυρίως τὰ θέματα εἶνε ἀφιερωμένη καὶ ἡ ὑμνογραφία τῆς ἡμέρας. Πρῶτον ψάλλεται τὸ «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος…», δεύτερον τὸ «Τὸν Νυμφίον, ἀδελφοί, ἀγαπήσωμεν…» καὶ ἀκολουθοῦν δύο τροπάρια, ἀναφερόμενα εἰς τὴν προδοσίαν τοῦ Κυρίου ὑπὸ τοῦ Ἰούδα.

Μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον (Ματθ. κβ΄ 15-46 καὶ κγ΄ 1-39), ἀπαγγέλεται ὁ Ν΄ Ψαλμός. Ὁ Κανὼν τῆς ἡμέρας ἀποτελεῖται ἐκ δύο ᾨδῶν (η΄ καὶ θ΄), ἔχει ὡς ἀκροστιχίδα «Τρίτῃ τε» καὶ ἀρχίζει μὲ τὸν εἱρμὸν «Τῷ δόγματι τῷ τυραννικῷ…». Ψάλλεται ἔπειτα τὸ ἐξαποστειλάριον ποὺ ἐψάλη καὶ κατὰ τὴν Μ. Δευτέραν «Τὸν νυμφῶνά Σου βλέπω…» καὶ ἀκολουθοῦν τὰ στιχηρὰ τῶν αἴνων καὶ τὰ ἀπόστιχα.

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος, Η Μεγάλη Εβδομάς μετά ερμηνείας, 9η έκδ. Αθήνα, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2002

https://kirigmata.blogspot.com/2022/04/blog-post_59.html#more

16 Μαρτίου, 2024

Κυριακὴ τῆς Τυροφάγου Αρχιμ. Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος

Ἡ Κυριακὴ αὐτὴ λέγεται τῆς «Τυροφάγου» ἐπειδὴ κατ᾿ αὐτὴν, ὅπως καὶ καθ᾿ ὅλην τὴν προηγηθεῖσαν ἑβδομάδα, δὲν καταλύομεν κρέας, ἀλλὰ μόνον γαλακτώδη, δηλαδὴ γάλα, τυρὸν κ.λπ., καθὼς καὶ αὐγὰ και ὀψάρια.

Πολλοὶ εὑρίσκουν «ἀνοητον» τὴν διάταξιν ἀυτὴν τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ λέγουν: «Μὰ πῶς ἐπιτρέπεται τὸ γάλα καὶ ὄχι τὸ κρέας τοῦ προβάτου, ἀφοῦ τὸ γάλα εἶνε προϊὸν τοῦ προβάτου;Πῶς ἐπιτρέπονται τὰ αὐγὰ καὶ ὄχι τὰ κοττόπουλα, ἀφοῦ τὰ πρῶτα εἶνε προϊόντα τῶν δευτέρων;» Βεβαίως θὰ εἶχον δίκαιον αὐτοί, ἂν ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα ὅτι τὸ κρέας τῶν προβάτων ἢ τῶν ὀρνίθων εἶνε μολυσμένον καὶ δι᾿ αὐτὸ δὲν τὸ τρώγομεν. Τότε δὲν ἔπρεπε νὰ τρώγωμεν οὔτε τὰ προϊόντα των, διότι καὶ αὐτὰ θὰ ἦσαν ἐξ ἴσου μολυσμένα. Ἀλλὰ διὰ τὴν Ἐκκλησίαν μας καμμία τροφὴ δὲν εἶνε μολυσμένη. Αὐτὸ διδάσκει σαφῶς ὁ ἀπόστολος Παῦλος εἰς τὴν Α΄ πρὸς Τιμόθεον Ἐπιστολήν του (δ΄, 3-5). Ἁπλῶς ἡ Ἐκκλησία μας διαιρεῖ τὰς τροφὰς εἰς περισσότερον καὶ εἰς ὀλιγώτερον συντελούσας εἰς ἐγκράτειαν και, κατὰ καιρούς, ἐπιτρέπει τὰς μὲν καὶ ἀπαγορεύει τὰς δε. Εὔστοχον ἀπάντησιν εἰς αὐτοὺς ποὺ λέγουν τὰ ἀνωτέρω ἔχει δώσει ὁ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος, σοφὸς καὶ σπουδαῖος διδάσκαλος τῆς Ἐκκλησίας: «Κατηγορεῖς τὸν φίλον σου -γράφει εἰς ἕνα ἰατρὸν-, ἐπειδὴ τὴν ἑβδομάδα τῆς Τυρινῆς τρώγει αὐγά, δὲν τρώγει ὅμως τὴν κότταν ποὺ γεννᾷ τὰ αὐγά… Ἀλλὰ ποία σύγκρισις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μεταξὺ τοῦ αὐγοῦ, ποὺ δὲν εἶνε ζῷον, καὶ τῆς κόττας, ποὺ εἶνε ζῷον; Τὸ αὐγὸ εἶνε πολὺ κατώτερον ἀπὸ τὴν ὄρνιθα. Καὶ ὡς ἀπόδειξιν ἐπικαλούμαι τὴν ἰδικήν σας γνώμην, δηλαδὴ τὴν γνώμην τῶν ἰατρῶν. Εἰς ὅσους εἶνε ἄρρωστοι καὶ ἀρχίζουν νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναρρώσεως ὁρίζετε ὡς τροφὴν τὰ μικρὰ καὶ τρυφερὰ κοττόπουλα καὶ ὄχι μίαν μεστωμένην ὄρνιθα. Διὰ ποῖον λόγον τὸ κάμνετε αὐτό; Διότι, λεγετε, τὸ παχὺ καὶ λιπαρὸν φαγητὸν θὰ βλάψῃ αὐτὸν ποὺ τώρα ἀρχίζει νὰ συνέρχεται ἀπὸ τὴν ἀσθένειάν του, ἐπειδὴ ὁ στόμαχός του δὲν ἔχει ἀκόμη τὴν δύναμιν νὰ δεχθῇ καὶ νὰ χωνεύσῃ βαρείας τροφάς. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχῃ διαφορὰ μεταξὺ μικροῦ κοττόπουλου καὶ μεγάλης κόττας καὶ τὸ κοττόπουλον εἶνε, ὡς τροφή, πολὺ κατώτερον εἰς δύναμιν ἀπὸ τὴν κότταν καὶ οὐδεὶς ἰατρὸς εἶπε ποτὲ ὅτι αὐγὸ – κοττόπουλον- κόττα εἶνε ὁμοία τροφὴ καὶ ἐξ ἴσου κατάλληλος διὰ τοῦς ἀσθενεῖς, δὲν εἶνε φανερὸν ὅτι ἀνοήτως μᾶς κατηγοροῦν διατὶ τρώγομεν αἀγὰ καὶ ὄχι ὄρνιθας;… Μᾶς κατηγοροῦν ἀκόμη διατὶ τρώγομεν ἐλαίας, ὄχι ὅμως και ἔλαιον, ἐνῷ μέσα εἰς τὰς ἐλαίας ὑπάρχει ἔλαιον. Ἀλλὰ καὶ μέσα εἰς τὰ σταφύλια ὑπάρχει οἶνος. Ὅσα ὅμως σταφύλια καὶ ἂν φάγωμεν δὲν πρόκειται νὰ μεθύσωμεν· τὸ πολὺ-πολὺ νὰ βαρυστομαχιάσωμεν…» Ἐκτὸς τούτου, εἶνε γνωστὸν ὅτι μὲ τὸ ἐλαιον ἠμποροῦμεν νὰ μαγειρεύσωμεν ἀναρίθμητα καὶ νοστιμώτατα φαγητά, ἐνῷ αἱ ἐλαῖαι ἀποτελοῦν ξηροφαγίαν.

(Ξηροφαγία εἶνε τὸ νὰ μὴ τρώγωμεν μαγειρευμένον φαγητόν, ἀλλὰ κάτι πρόχειρον, π.χ. ἄρτον μὲ ἐλαίας ἢ ξηροὺς καρποὺς κ.τ.τ.).

Κατὰ τὴν Κυριακὴν τῆς Τυρινῆς ἡ Ἐκκλησία φέρει ἐνώπιόν μας τὴν ἐκ τοῦ Παραδείσου ἐξορίαν, λόγῷ τῆς παρακοῆς του, τοῦ πρωτοπλάστου Ἀδάμ. Διὰ ποῖον λόγον πράττει τοῦτο; Ἰδοὺ τί ἀναφέρει τὸ «Ὡρολόγιον»:
«Τὴν ἀνάμνησιν τῆς τοῦ Ἀδὰμ ἐξορίας ἀπὸ τοῦ Παραδείσου τῆς τρυφῆς ἔταξαν ἐνταῦθα, τῇ παραμονῇ τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, οἱ θειότατοι Πατέρες, δεικνύοντες οὐχὶ διὰ λόγων ἁπλῶν ἀλλ᾿ ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, πόσον ὠφέλιμον ἐστιν εἰς τὸν ἄνθρωπον τὸ τῆς νηστείας καλόν· καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου πόσον ἐπιβλαβὲς καὶ ὀλέθριον ἡ ἀκρασία καὶ τῶν θείων ἐντολῶν ἡ παράβασις· καὶ ὅτι πρώτη ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἐστίν ἡ τῆς νηστείας ἐντολή, ἣν λαβόντες οἱ πρωτόπλαστοι καὶ μὴ φυλάξαντες αὐτήν, οὐ μόνον θεοὶ οὐκ ἐγένοντο, ὡς ἐφαντάσθησαν, ἀλλ᾿ ἀπώλεσαν καὶ ἣν εἶχον μακαρίαν ζωὴν καὶ πεσόντες εἰς φθορὰν καὶ θάνατον, μετέδωκαν αὐτὰ ταῦτα καὶ μυρία ἄλλα κακά, ὅσα ἐκεῖθεν ἐπήγασαν, εἰς ὅλον τὸ ἀνθρώπινον γένος. Ταῦτα πάντα τιθέασιν ὑπ᾿ ὄψιν ἡμῶν σήμερον οἱ θεοφόροι Πατέρες, ἵνα ἐνθυμούμενοι τὸ πόθεν ἐξεπέσαμεν καὶ τί ἐπάθομεν διὰ τὴν τῶν πρωτοπλάστων ἀκρασίαν καὶ παρακοήν, σπουδάσωμεν ἐπανελθεῖν πάλιν εἰς τὴν ἀρχαίαν ἐκείνην μακαριότητα καὶ δόξαν διὰ νηστείας καὶ τῆς ὑπακοῆς εἰς πάντα τὰ θεῖα προστάγματα».

Κυριακὴ τῆς Τυροφάγου

Ἡ Εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς ἡμέρας αὐτῆς μᾶς διδάσκει βασικῶς τρία πράγματα: α΄) Ὅτι ἂν δὲν συγχωρήσωμεν ἡμεῖς τοὺς ἄλλους, ὁσοι ἔπταισαν εἰς ἡμᾶς, δὲν θὰ συγχωρήσῃ καὶ ἡμὰς ὁ Θεός. Ἡ ἰδική μας πρὸς τοὺς ἄλλους συγχώρησις εἶνε ὅρος καὶ προϋπόθεσις διὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς συγχώρησιν τοῦ Θεοῦ. β΄) Ὅτι πρέπει βεβαίως νὰ νηστεύωμεν, ἀλλ᾿ ἡ νηστεία μας δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἀφορμὴ ἐπιδείξεως καὶ ὑπερηφανείας. Καὶ γ΄) Ὅτι δὲν πρέπει νὰ θησαυρίσωμεν ὑλικοὺς θυσαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλὰ πνευματικοὺς θησαυρούς, δηλαδὴ ἀρετὰς -καὶ μάλιστα ἐλεημοσύνας-, εἰς τὸν Οὐρανόν.

Σκανδαλισμὸς ἀπὸ τὴν νηστείαν!…

Ἐδὼ θὰ ἦτο καλὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι μερικοὶ ἔχουν παρεξηγήσει τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου περὶ άποφυγῆς ἐπιδείξεως τῆς νηστείας καὶ ὅταν εὑρεθοῦν μαζἰ μὲ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν τηροῦν τὰς νηστείας, καταλύουν καὶ αὐτοί, ἐνῶ εἰς τὴν οἰκίαν των νηστεύουν. «Ἔφαγα κρέας», λέγουν, «παρ᾿ ὅτι ἦτο Παρασκευή, διὰ νὰ μὴ τοὺς σκανδαλίσω»!!! Πρέπει βεβαίως νὰ προσέχωμεν πολὺ νὰ μὴ σκανδαλίσωμεν τοὺς συνανθρώπους μας, ἀλλ᾿ ὁ σκανδαλισμὸς ἀυτός, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν, εἶνε ὁ σκανδαλισμὸς ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν παράβασιν τῶν Νόμων τοῦ Θεοῦ ἢ τῶν ἐντολῶν τῆς Ἐκκλησίας. Σκανδαλισμὸς ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν τήρησιν τῶν Νόμων τοῦ Θεοῦ ἢ τῶν ἐντολῶν τῆς Ἐκκλησίας (ἂν πράγματι ὑπάρχῃ καὶ τοιοῦτος «σκανδαλισμός»), πρέπει νὰ μᾶς ἀφήνῃ τελείως ἀδιάφορους! Ἂν ὑπάρχουν (καὶ βεβαίως ὑπάρχουν) ἄνθρωποι ποὺ σκανδαλίζονται διότι βλασφημοῦμεν, ἢ αἰσχρολογοῦμεν, ἢ ψευδόμεθα, ἢ καταλύομεν τὰς νηστείας κ.λπ. κ.λπ., τότε ἡ ἐνοχή μας εἶνε διπλῆ: Εἴμεθα ἔνοχοι καὶ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ποὺ διαπράττομεν καὶ διὰ τὸν ἐξ αὐτῆς σκανδαλισμὸν τῶν ἀδελφῶν μας. Ἀλλ᾿ ἂν ὑπάρχουν (ἂν ὑπάρχουν…) ἄνθρωποι πού… σκανδαλίζονται (!), διότι ἡμεῖς προσευχόμεθα, ἐξομολογούμεθα, μεταλαμβάνομεν τῶν θείων Μυστηρίων, τηροῦμεν τὰς νηστείας κ.λπ., ἃς σκανδαλίζωνται καὶ ἃς λέγουν ὅ,τι θέλουν! Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν καλῶς ὅτι ἀλλο πρᾶγμα εἶνε ἡ ἐπίδειξις καὶ ἄλλο πρᾶγμα εἶνε ἡ ὁμολογία. Ὁ Χριστιανὸς ποὺ θὰ εὑρεθῇ μαζἰ μὲ ἀλλους ἐνώπιον τραπέζης εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν φαγητὰ πασχαλινά, ἐνῷ εἶνε ἡμέρα νηστείας, ὀφείλει ἤρεμα καὶ ταπεινά, χωρὶς φαρισαϊκοὺς κομπασμοὺς καὶ καυχησιολογίας, νὰ ἀρνηθῇ νᾶ φάγῃ ἀπὸ τὰ φαγητὰ αὐτά. Τοῦτο δὲν εἶνε ἐπίδειξις, εἶναι στοιχειώδης συνέπεια πρὸς τὰς ἀρχάς του, εἶνε ὁμολογία τῆς ἰδιότητος του ὡς πειθαρχικού τέκνου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Μὲ τὴν στάσιν του δὲ αὐτὴν θὰ διδάξῃ καὶ τοὺς ἄλλους ὅτι δὲν πράττουν καλῶς παραβαίνοντες τοὺς θεσμοὺς τῆς Ἐκκλησίας. Ἐνῷ ἐὰν φάγῃ καὶ αὐτός, θὰ διδάξῃ ἐμπράκτως καὶ τοὺς ἄλλους ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἀδιαφοροῦν διὰ τὰς ἐντολὰς τῆς Ἐκκλησίας. «Ἀφοῦ αὐτὸς -θὰ σκεφτοῦν οἱ ἄλλοι-, ποὺ ἐκκλησιάζεται τακτικῶς καὶ ἐξομολογεῖται καὶ κοινωνεῖ, τρώγῃ, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ νηστεία δὲν εἶνε τίποτε. Καλῶς λοιπὸν πράττομεν καὶ ἡμεῖς ποὺ δὲν νηστεύομεν»…

Αρχιμ. Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος, Περίοδος Τριωδίου, Πόρος Τροιζηνίας: Ιερόν Ησυχαστήριον Κεχαριτωμένης Θεοτόκου Τροιζήνος, 2011

https://kirigmata.blogspot.com/2022/03/blog-post_81.html#more

01 Φεβρουαρίου, 2024

ΜΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ


Ἀναφέρει ὁ π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος.
«Θά τελειώσω μέ τήν ἀφήγηση ἑνός συγκλονιστικοῦ περιστατικοῦ. Τό ἔχω ἀναφέρει και παλαιότερα σέ ἄλλη μου ὁμιλία καί ἀπό ἄλλη ἀφορμή. Ἀλλά
θά τό ἐπαναλάβω, διότι σήμερα εἶναι πολύ ἐπίκαιρο.
Τή γνῶσι αὐτοῦ τοῦ περιστατικοῦ τήν ὀφείλω στον
εὐλαβέστατο Ἱερέα π. Θησέα Κυπριώτη, Ἐφημέριο
τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ἀναπήρων στά Ν. Λιόσια.
Πιστεύω ὅτι πολλοί θά τόν γνωρίζετε. Ὁ Ἱερέας
αὐτός, λόγῳ βαρυτάτου ἀτυχήματος, νοσηλεύθηκε
πάνω ἀπό ἕνα χρόνο στο Νοσοκομεῖο τοῦ “Ἐρυθροῦ
Σταυροῦ” πρίν ἀπό 25 χρόνια περίπου. Ὅταν, τελικά, συνῆλθε κάπως –μερική ἀναπηρία τοῦ ἔμεινε
διά βίου– καί μποροῦσε νά λειτουργῆ, δέν ἐπανῆλθε στήν προηγούμενη ἐνορία του στήν Κέρκυρα, ἀλλά
ἀποφάσισε νά μείνη ὁριστικά κοντά στούς φίλους
καί “συναδέλφους” του, τούς ἀναπήρους. Ὅταν, λοιπόν, ὁ π. Θησέας νοσηλευόταν, στόν ἴδιο θάλαμο
μέ αὐτόν ὑπῆρχαν καί ἄλλοι ἐννιά ἀσθενεῖς. Ἕνας
ἀπ᾿ αὐτούς ἦταν ὄχι ἁπλά δύστροπος, ἀλλά “θηρίο". Βρισιές, φωνές, θυμοί, ἐκρήξεις, ἦταν τό καθημερινό “πρόγραμμα" τοῦ θαλάμου. Τοῦ ἔφταιγαν ὅλοι
καί ὅλα καί τά ἔβαζε" μέ ὅλους καί μέ ὅλα. Οἱ
ἄλλοι ἀσθενεῖς δυσφοροῦσαν καί ἀγανακτοῦσαν καί    πολλές φορές εἶχαν σκεφθῆ νά τόν κτυπήσουν. Τό
Νοσοκομεῖο τοῦ “Ἐρυθροῦ Σταυροῦ” τότε κατακλυζόταν ἀπό ἀφιερωμένες ἀδελφές νοσοκόμες. Μία ἀπ᾿ αὐτές μπαίνει, κάποια μέρα, στο θάλαμο, πλησιάζει αὐτό τόν ἀσθενῆ καί τοῦ λέει: “Ἐπειδή πρόκειται
να κάνετε κάποια ἐξέτασι, πρέπει προηγουμένως να φᾶτε αὐτό τό γιαούρτι". (Προφανῶς, λόγῳ τοῦ δύστροπου καί ἀντιδραστικοῦ χαρακτῆρα του, ἀπέφευγαν τή λέξι φάρμακο καί, ἐπί τό εὐφημότερο, ὀνόμασαν... "γιαούρτι" τό βαριοῦχο πολτό, ἤ κάποια ἄλλη
οὐσία) Αὐτός ἀρνεῖται, βρίζει, καί διώχνει σκαιότα-
τα τήν ἀδελφή. Ἔρχεται ἡ προϊσταμένη. Προσπαθεῖ
νά τόν πείση. Καθαρή ματαιοπονία. Εἰσπράττει καί
αὐτή ἀρκετό ὑβρεολόγιο καί φεύγει. Καλεῖ στό γρα
φεῖο της (ἡ Προϊσταμένη) μία νεαρότατη ἀδελφή, ἡ
ὁποία εἶχε εἰδικό τάλαντο νά μεταχειρίζεται τούς δύσκολους. Τῆς μιλᾶ γι᾿ αὐτό τόν ἀσθενῆ καί τῆς ἀναθέτει νά τόν ἀναλάβη, ἐλπίζοντας ὅτι ἴσως αὐτή τόν"καταφέρη". Η νεαρή ἀδελφή, μέ ἕνα ἀγγελικό πρόσωπο, πλησιάζει τόν ἀσθενῆ καί τοῦ λέει μέ πηγαία γλυκύτητα καί καλωσύνη, μέ γλῶσσα μελιστάλακτη: “Σᾶς παρακαλῶ πολύ, πάρα πολύ, νά φᾶτε
αὐτό τό γιαούρτι, διότι εἶναι ἀναγκαῖο γιά τήν ἐξέ-
τασι”. Αὐτός ἐκνευρισμένος ἀπό τήν τόση ἐπιμονή
τῶν ἀδελφῶν, τή βρίζει περισσότερο καί μέ ἐντονότερη φωνή ἀπ᾽ ὅ,τι τίς προηγούμενες. Αὐτή ἤρεμη καί
ἀτάραχη συνεχίζει τίς παρακλήσεις. Ὁ ἀσθενής ἐξαγριώνεται ἀκόμη περισσότερο. Ἡ ἀδελφή δέν φεύγει. Μέ πολλή γλυκύτητα και καλωσύνη ἐξακολουθεῖ νά παρακαλῆ. Σέ μιά στιγμή ἐπιχειρεῖ τήν τελική “ἐπίθεσι": "Ἐλᾶτε τώρα, κάντε μου τή χάρι, σᾶς παρακαλῶ πολύ, πάρα πολύ, κάντε μου τή χάρι,
ἀνοῖξτε τό στόμα σας και πάρτε τήν πρώτη κουταλιά". Τότε αὐτός, ἔξαλλος καί βράζοντας ἀπό θυμό,
ἁρπάζει ἀπ᾿ τά χέρια της τόν “κεσσέ” καί τῆς τόν
φέρνει στο πρόσωπο. Ἡ ἀδελφή χωρίς νά πῆ λέξι,
χωρίς κἄν νά σκυθρωπάση, φεύγει. Μετά ἀπό λίγα
λεπτά, ἀφοῦ πλύθηκε καί καθαρίσθηκε, ἐπανέρχεται
μέ ἄλλο “κεσσέ". Ἠρεμότατη, χαμογελαστή, πλήρης     γλυκύτητος, ἀποτείνεται πάλι στόν ἄρρωστο: “Ἐσύ  ἔκανες αὐτό τό ὁποῖο ἤθελες. Ἔκανες το δικό σου.
Τώρα δέν θά κάνης τή δική μου χάρι; Δέν θά φᾶς
τό γιαουρτάκι σου; Θά μοῦ κάνης τή χάρι, δέν εἶναι
ἔτσι; Τό βλέπω ὅτι θά μοῦ τήν κάνης. Εἶμαι βέβαιη
ὅτι δέν θά μοῦ ἀρνηθῆς. Ξέρω, δέν εἶσαι κακός. Ἔλα,  λοιπόν, κάνε μου τή χάρι. Ἄνοιξε τό στόμα σου”.
Ὅλοι οἱ ἀσθενεῖς τοῦ θαλάμου εἶχαν μείνει ἔκθαμβοι,  ἐμβρόντητοι, ἐκστατικοί. Ἀλλά καί τό “θηρίο" ὑπέκυψε. Δαμάσθηκε! Συγκλονισμένος και κατάπληκτος ὁ
ἀσθενής, μέ ἐκδηλη ταραχή και με δάκρυα στα μά
τια, ἀτενίζει τήν ἀδελφή καί κραυγάζει μέ "σπασμέ-
νη φωνή: "Τί εἶσαι ἐσύ, παιδί μου; Εἶσαι ἄνθρωπος
ἐσύ; Λέγε μου, εἶσαι ἄνθρωπος ἤ κάτι ἄλλο....". Ἀπό
τή στιγμή ἐκείνη τά πάντα ἀλλοιώθηκαν στην ψυχή
τοῦ θηρίου”. Ἡ ζωή του μεταβλήθηκε τελείως. Ἔγινε   ἄλλος ἄνθρωπος. Ἔγινε ἀρνί τοῦ Θεοῦ… Καί ρωτῶ;
Ποιά κρατική Δεοντολογία και Καθηκοντολογία, ποιός ὑπαλληλικός Κώδικας μπορεῖ νά διδάξη καί νά   ἐμπνεύση αὐτούς τούς ἡρωϊσμούς –μιλῶ γιά τήν    ἀδελφή νοσοκόμο, αὐτό τό ἄφθαστο ψυχικό μεγαλεῖο, αὐτή τήν ὑπεράνθρωπη δύναμι, αὐτή τήν ἀγγελική συμπεριφορά; Ἰδού σέ τί πλεονεκτεῖ ἡ Ἐκκλησία
καί σέ τί μειονεκτεῖ τό Κράτος. Θα μπορέσουν ποτέ
οἱ πολιτικοί μας νά τό καταλάβουν...»(ΕΠ, 35).
https://apantaortodoxias.blogspot.com/2024/01/blog-post_179.html

14 Νοεμβρίου, 2023

Περὶ νηστείας

Θεοδωρόπουλος Ἐπιφάνιος
Πρεσβύτερος(+)

Ἀναγκαῖος ὁ θεσμὸς τῆς νηστείας
Αὐτοὶ ποὺ ἐνσυνείδητα παραθεωροῦν τὸ θέμα τῆς νηστείας, χωρὶς νὰ ἔχουν λόγους ὑγείας, πολὺ φοβᾶμαι ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται πραγματικὰ γιὰ τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς τους.

Νομοθέτες!
Διηγεῖτο κάποτε ὁ γέροντας: Ἦρθε κάποιο πνευματικοπαίδι μου καὶ μοῦ ἔλεγε:

-Ξέρετε, πάτερ, ἐγὼ δὲν τὴν παραδέχομαι τὴν νηστεία. Τί πάει νὰ πεῖ νηστεία;

Τοῦ ἀπάντησα: -Ἡ νηστεία εἶναι θεσμὸς τῆς Ἐκκλησίας. Νομοθετήθηκε στὸν Παράδεισο. Νήστευσαν οἱ Προφῆτες, ὁ Μωυσῆς, ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, οἱ Ἀπόστολοι, οἱ Πατέρες… Ἐὰν ἐξακολουθεῖς νὰ μὴ νηστεύεις καὶ νὰ ἔχεις αὐτὲς τὶς ἀντιλήψεις, τότε ν’ ἀλλάξεις Γέροντα! Ἔτσι τοῦ εἶπα.

Ἐὰν ὅμως μου ἔλεγε: «Ξέρετε, πάτερ, δέχομαι τὴ νηστεία ὅπως τὴν ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ νηστεύσω τόσο. Προσπαθῶ ὅμως κάτι νὰ καταφέρω», θὰ τοῦ ἔλεγα: «Σὲ δέχομαι, παιδάκι μου. Προσπάθησε ὅσο μπορεῖς νὰ ἀνταποκριθεῖς σ’ αὐτὰ ποὺ λέει ἡ Ἐκκλησία μας». Ἀλλὰ νὰ μοῦ λέει: «Δὲν παραδέχομαι τὴ νηστεία»! Ποιὸς εἶσαι ἐσύ; Τί εἶναι αὐτὰ ποὺ λές; Ἀκοῦς ἐκεῖ!

Παρόμοια ἀπάντησε σὲ κάποιον, ὁ ὁποῖος τοῦ ἀνέφερε στὴν ἐξομολόγηση ὅτι κατέτασσε τὶς νηστεῖες στὰ μικροπράγματα καὶ γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ δὲν τὶς τηροῦσε, «φροντίζοντας νὰ εἶναι ἐντάξει στὰ βασικά τῆς πίστεώς μας»:

-Δὲν μοῦ λές, ἦλθες ἐδῶ ὡς μετανοῶν ἁμαρτωλὸς γιὰ νὰ λάβεις ἄφεση, ἢ ὡς νομοθέτης; Ἂν ἰσχύει τὸ πρῶτο, δὲν μπορεῖς νὰ κατατάσσεις τὴ νηστεία στὰ δευτερεύοντα στοιχεῖα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Ἂν ἰσχύει τὸ δεύτερο, τότε δὲν εἶσαι μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ καὶ δὲν μπορῶ νὰ σοῦ διαβάσω συγχωρητικὴ εὐχή.

Σοβαρὸ ἁμάρτημα
Τὸ Δεκαπενταύγουστο τοῦ ’67, θυμᾶται ἕνα ζευγάρι πνευματικῶν του τέκνων, φιλοξενηθήκαμε σὲ κάποιο συγγενικὸ σπίτι καὶ δὲν νηστεύσαμε, ἀκολουθώντας τὴ γραμμὴ τοῦ σπιτιοῦ αὐτοῦ. Τὸ θεωρήσαμε πολὺ φυσικὸ καὶ αὐτοσυγχωρεθήκαμε. Πήγαμε μετὰ ἀπὸ λίγο καιρὸ γιὰ ἐξομολόγηση στὸν Γέροντα, ἀλλὰ δὲν τὸν ἀναφέραμε τίποτε γι’ αὐτό. Ἐξομολογηθήκαμε ἄλλα πράγματα. Μᾶς διάβασε τὴ συγχωρητικὴ εὐχὴ καὶ μετὰ πιάσαμε κουβέντα γιὰ διάφορα ἐνδιαφέροντα θέματα. Παρεμπιπτόντως στὴ ρύμη τοῦ λόγου ἀναφέραμε ὅτι δὲν εἴχαμε νηστεύσει. Θὰ προτιμούσαμε νὰ ἄνοιγε ἡ γῆ νὰ μᾶς καταπιεῖ ἀπὸ τὴ ντροπή μας, ὅταν μᾶς εἶπε αὐστηρά:
-Νομίζετε ὅτι ἔχετε ἐξομολογηθεῖ τώρα, ὅταν ἕνα τόσο σοβαρὸ ἁμάρτημα τὸ ἀποσιωπήσατε;

Ἀναθεώρηση τῶν περὶ νηστείας διατάξεων
Στὶς μακροχρόνιες καὶ ἐπίμονες προσπάθειες διαφόρων ἐκκοσμικευμένων ἐκκλησιαστικῶν κύκλων γιὰ τὴν ἀναθεώρηση καὶ χαλάρωση τῶν περὶ νηστείας διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας ὁ Γέροντας ἦταν ἀπολύτως ἀντίθετος. Ἔλεγε: Εἶναι τόση ἡ ἀξία τῆς νηστείας, ὥστε κι ἂν ἀκόμη δὲν εἶχε θεσπισθεῖ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν θεσπίσει τώρα, καὶ ὄχι θεσμὸ καθιερωμένο ἀπὸ αἰῶνες, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναδείξει τόσους Ἁγίους, νὰ ζητᾶμε νὰ τὸν καταργήσουμε ἢ νὰ τὸν ἀλλοιώσουμε!

Νηστεία καὶ πάθη
Οἱ κύκλοι αὐτοὶ χρησιμοποιοῦν ἀκόμη καὶ πατερικὲς ἀπόψεις οἱ ὁποῖες, κατ’ αὐτούς, ὑποβαθμίζουν τὴ σημασία τῆς νηστείας γιὰ τὴν πνευματικὴ εὐδοκίμηση τῶν πιστῶν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅ,τι ἔχει ἐπιβάλει ἡ πράξη τῆς Ἐκκλησίας. Ἔτσι π.χ. ἀναφέρουν τὶς Πατερικὲς ἀπόψεις ὅτι ἡ νηστεία εἶναι ἄχρηστη, ὅταν συνοδεύεται ἀπὸ φαρισαϊκὴ οἴηση, ἀπὸ καταλαλιά, συκοφαντία, μισανθρωπία ἢ ἐκδικητικότητα, ἢ ἀκόμη καὶ ἀπὸ λαιμαργία καὶ ἀμετρία στὸ φαγητό, ἔστω καὶ νηστίσιμο. Κατὰ τὸν Γέροντα οἱ θέσεις αὐτὲς τῶν Πατέρων δὲν μειώνουν καθόλου τὴν ἀξία τῆς νηστείας. Ἀντιθέτως τὴν ἀναδεικνύουν, ἀφοῦ τὴν ἀντιπαρατάσσουν πρὸς τόσο μεγάλες κακίες, ὅπως οἱ παραπάνω, οἱ ὁποῖες ἐπιστρατεύονται ἀπὸ τὸν διάβολο γιὰ νὰ τὴν ἀχρηστεύσουν. Πουθενὰ οἱ Πατέρες δὲν λένε ὅτι ὅσοι εἶναι ἀπηλλαγμένοι ἀπὸ τὶς κακίες αὐτὲς καὶ ὅσοι κοσμοῦνται μὲ τὶς ἀντίθετες ἀρετές, εἶναι ἐλεύθεροι νὰ μὴ νηστεύουν. Ἀλλὰ καὶ δὲν λένε, ὅτι ὅποιος ἔχει αὐτὲς τὶς κακίες, εἶναι περιττὸ νὰ νηστεύει, μία καὶ τότε εἶναι ἄχρηστη ἡ νηστεία. Ἀντιθέτως ἡ μὴ τήρηση στὴν περίπτωση αὐτὴ τῆς νηστείας ὑποβοηθεῖ στὴν παγίωση τῶν παθῶν αὐτῶν.

Νηστεία καὶ δίαιτες
Ὁ Γέροντας εἶχε νὰ ἀπαντήσει συχνὰ σὲ προκλήσεις σχετικὰ μὲ τὴ νηστεία. Κάποτε τὸν ρώτησαν: – Ποιὸς νηστεύει καλύτερα, πάτερ, σὲ περίοδο νηστείας, αὐτὸς ποὺ τρώει δύο πιάτα ἀνάλαδη φασουλάδα, χαλβὰ κ.λπ., ἢ αὐτὸς ποὺ τρώει ἕνα αὐγὸ σφικτό; Χωρὶς περιστροφὲς ὁ Γέροντας ἀπάντησε: -Ὁ πρῶτος! Ὁ δεύτερος κάνει ἁπλῶς δίαιτα. Καὶ τὸ αἰτιολογοῦσε: -Ἡ νηστεία ἔχει δύο στόχους: τὴν ἄσκηση ἐγκρατείας στὸ σῶμα διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν πλούσιων σὲ θρεπτικὲς οὐσίες τροφῶν, καὶ τὴ συμμόρφωση στὶς ἐντολὲς τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ἀποτελεῖ ἄσκηση γιὰ τὴν ψυχή. Αὐτὸς ὁ ὁποῖος τρώει ἕνα αὐγὸ σὲ περίοδο νηστείας, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν λόγοι ὑγείας, ὁπωσδήποτε ἀθετεῖ τὴν ἐντολὴ τῆς Ἐκκλησίας. Σὰν αὐτοὺς ποὺ ἐπιδιώκοντας νὰ ἔχουν γιὰ λόγους καλῆς διατροφῆς ἕνα ποικίλο διαιτολόγιο τρῶνε Τρίτη καὶ Πέμπτη ὄσπρια καὶ λαχανικά, ἐνῶ Τετάρτη καὶ Παρασκευὴ ἀρτύσιμα. Ἡ περιφρόνηση αὐτὴ πρὸς τὴν Ἐκκλησία εἶναι προκλητική, δεδομένου ὅτι ἡ συμμόρφωση πρὸς τὰ καθιερωθέντα ἀπὸ αὐτὴν εἶναι καὶ ἀνέξοδη καὶ εὔκολη. Νὰ τρῶνε δηλαδὴ Τρίτη καὶ Πέμπτη ἀρτύσιμα καὶ Τετάρτη καὶ Παρασκευὴ τὰ νηστίσιμα. Ἔτσι καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἀπὸ ἀπόψεως διατροφῆς θὰ ἦταν τὸ ἴδιο καὶ δὲν θὰ γινόταν καταπάτηση τῆς νηστείας. Εἶναι προφανὲς ὅτι ὑπάρχει παχυλὴ ἄγνοια καὶ ἀδιαφορία γιὰ ὅ,τι ἔχει θεσπίσει ἡ Ἐκκλησία, ἂν δὲν ὑπάρχει τὸ ἀκόμη χειρότερο, ἑωσφορικὴ οἴηση. Ἐννοεῖται ὅτι ὁ Γέροντας δὲν εὐνοοῦσε τὴν πολυφαγία σὲ νηστήσιμες τροφὲς ἢ τὰ πολυτελῆ καὶ ἐξεζητημένα ἐδέσματα κατὰ τῆς περιόδους τῆς νηστείας, ἔστω κι ἂν αὐτὰ κατατάσσονται στὶς νηστίσιμες τροφές. Πάντοτε συνιστοῦσε λιτότητα, ἀνεξαρτήτως ἂν ὑπῆρχε νηστεία ἢ ὄχι, καὶ σὲ μοναχοὺς καὶ σὲ λαικούς. Προέβαλλε μάλιστα συχνὰ πρὸς ἔλεγχον τὸν βασανιστικὸ αὐτοπεριορισμὸ περὶ τὸ φαγητό, στὸν ὁποῖο ὑποβάλλονται τακτικὰ κοσμικοὶ ἄνθρωποι γιὰ νὰ διατηροῦν τὴ σιλουέττα τους, καὶ βέβαια ὄχι ἀπὸ λόγους ὑγείας ἀλλὰ ἐπιδείξεως.

Νηστεία καὶ ὀνομαστικὲς ἑορτὲς
Εἶχε τεθεῖ συχνὰ τὸ θέμα ἂν ἐπιτρέπεται νὰ προσφέρεται ἀρτύσιμο φαγητὸ σὲ περιπτώσεις ὀνομαστικῶν ἑορτῶν, ἐξαιρετικῶν γεγονότων, συναντήσεως φίλων κ.λπ. κατὰ τὴ διάρκεια τῶν νηστειῶν. Ὁ Γέροντας ἔλεγε ὅτι ἡ περιποίηση ἀνθρώπων εἶναι μεγάλη ἀρετή, ἡ ἐξάσκηση τῆς ὁποίας δὲν μπορεῖ νὰ ἀναστέλλεται κατὰ τὶς νηστίσιμες περιόδους. Στὸ τραπέζι ὅμως θὰ παρατίθενται ἀπαραιτήτως νηστίσιμα φαγητά. Μέσα σὲ κάποια ὅρια μπορεῖ νὰ εἶναι πιὸ περιποιημένα ἢ πιὸ νόστιμα ἂν θέλουμε νὰ τιμήσουμε κάποιους, ἀπαραιτήτως ὅμως νηστίσιμα.

Νηστεία καὶ φιλοξενία
Ἐπικρατεῖ σὲ πολλοὺς ἡ ἄποψη ὅτι γιὰ λόγους φιλοξενίας ἐπιτρέπεται ἡ κατάλυση τῆς νηστείας. Ὡς παράδειγμα ἀπὸ τὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας προβάλλεται ἡ τακτικὴ τῶν Πατέρων τῆς ἐρήμου ποὺ σταματοῦσαν τὴν νηστεία τους προκειμένου νὰ φιλοξενήσουν κάποιον ἢ νὰ φιλοξενηθοῦν ἀπὸ κάποιον ἀδελφό, ὅταν πήγαιναν ταξίδι.

Ὁ Γέροντας ξεκαθάριζε τὰ πράγματα: – Πουθενὰ στὸ Γεροντικό, ἔλεγε, δὲν ἐπαινεῖται κάποιος ἀσκητὴς καὶ δὲν προβάλλεται ὡς παράδειγμα ἐπειδὴ κατέλυσε τὴ νηστεία γιὰ λόγους φιλοξενίας. Αὐτὸ ποὺ ἀναφέρεται εἶναι ὅτι οἱ ἅγιοι ἐκεῖνοι ἐρημίτες καὶ ἀσκητὲς κατέλυαν τὴν προσωπική τους ἀσκητικὴ νηστεία, ποὺ ἦταν πολὺ αὐστηρότερη ἀπ’ ὅ,τι ὅριζε ἡ Ἐκκλησία. Ἔτρωγαν π.χ. λίγα ἄβραστα, μουσκεμένα ὄσπρια ἢ ὠμὰ χόρτα ἢ λίγο μουσκεμένο παξιμάδι κι αὐτὸ ὄχι κάθε μέρα, ἀλλὰ κάθε δυὸ-τρεῖς μέρες ἢ καὶ ἀκόμη ἀραιότερα. Ἂν τύχαινε, λοιπόν, νὰ φιλοξενήσουν κάποιον, τότε ἔβραζαν τὰ ὄσπρια ἢ τὰ χόρτα καὶ ἂν ἦταν μέρα μὲ κατάλυση οἰνελαίου ἔριχναν λίγο λάδι ἢ ἔπιναν καὶ λίγο κρασί. Μπορεῖ ἀκόμη νὰ πρόσθεταν λίγο κόπο παραπάνω γιὰ νὰ περιποιηθοῦν αὐτὸ τὸ λιτὸ φαγητὸ καὶ νὰ τιμήσουν ἔτσι τὸν φιλοξενούμενό τους. Μὲ ταπείνωση δὲ ἐδέχοντο καὶ οἱ ἴδιοι παρόμοια φιλοξενία τὶς ἐλάχιστες φορὲς κατὰ τὶς ὁποῖες ἔβγαιναν ἀπὸ τὸ ἀσκητήριό τους. Μόλις οἱ λόγοι τῆς φιλοξενίας ἐξέλειπαν, αὐτοὶ ἐπανέρχονταν στὴν αὐστηρὴ νηστεία τους ἢ καὶ σὲ ἀκόμη αὐστηρότερη γιὰ νὰ ἀνακτήσουν τὸ χαμένο ἔδαφος, μήπως δηλ. τοὺς ξεγελάσει ὁ ἐαυτός τους καὶ βροῦν τὴ φιλοξενία ὡς πρόσχημα γιὰ νὰ χαλαρώσουν τὴ νηστεία τους. Ὅταν κάποιος ἐρημίτης, συνέχιζε ὁ γέροντας, ὁδοιπορώντας ἐπισκεπτόταν ἄλλους ἀσκητὲς στὴν ἔρημο, αὐτοὶ τὸν κέρναγαν λίγο κρασὶ (εἴτε ἐπειδὴ ὑπῆρχε κατάλυση οἴνου εἴτε διότι ἐφάρμοζαν οἰκονομία γιὰ τὸν κόπο τῆς ὁδοιπορίας). Αὐτὸς τὸ ἔπινε εὐχαριστώντας εὐγενικά, ἀλλὰ ὅταν ἐπέστρεφε στὸ κελλί του, ἔμενε τόσες μέρες χωρὶς νερὸ ὅσα ποτήρια κρασὶ εἶχε δεχθεῖ κατὰ τὸ ταξίδι του. Ὁ ὑποτακτικός του, ποὺ τὸν λυπόταν, ὅταν ταξίδευαν μαζί, παρακαλοῦσε κρυφά τοὺς φιλοξενοῦντες νὰ μὴν τοῦ προσφέρουν κρασί.

Εἶχα ἐξομολογηθεῖ στὸν Γέροντα πρὸ ἐτῶν, θυμᾶται ἕνα πνευματικοπαίδι του, ὅτι εἴχαμε φιλοξενήσει στὸ σπίτι κάποιον ἐξάδελφο, λίγο κοσμικὸ στὸ φρόνημα σὲ ἡμέρα νηστείας καὶ γι’ αὐτὸ δὲν εἴχαμε νηστεύσει. Ὁ Γέροντας ὑπῆρξε αὐστηρός: -Τὴν μία ὁ ἐξάδελφος, τὴν ἄλλη ὁ κουμπάρος, τὴν τρίτη ὁ μπατζανάκης, μετὰ ὁ φίλος! Ἂν τὸ πάτε ἔτσι, δὲν πρόκειται νὰ νηστεύετε. Καλὰ κάνετε καὶ φιλοξενεῖτε. Αὐτὸ σᾶς τὸ συνιστῶ. Ἀκόμη καὶ σὲ μέρες νηστείας. Ἀλλὰ θὰ προσφέρετε νηστίσιμα φαγητά. Περιποιημένα καὶ νόστιμα ἂν θέλετε νὰ τιμήσετε κάποιον, ἀλλὰ νηστίσιμα. «Σήμερα», θὰ τοῦ λέτε ἁπλά, «εἶναι νηστεία, γι’ αὐτό σοῦ ἔχουμε νηστίσιμο φαγητό. Δὲν θέλουμε νὰ παραβοῦμε τὶς ἐντολὲς τῆς Ἐκκλησίας».

Νηστεία καὶ συνεστιάσεις
Πολλὰ ἀπὸ τὰ πνευματικοπαίδια τοῦ Γέροντα ἀντιμετώπιζαν προβλήματα μὲ τὴ νηστεία, ὅταν ἐλάμβαναν μέρος σὲ συνεστιάσεις φιλικὲς ἢ ἐπαγγελματικὲς (παλαιῶν συμμαθητῶν, γεύματα ἐργασίας, ἐπιστημονικὰ συνέδρια κ.λπ.). Εἶναι παρατηρημένο ὅτι στὶς σύγχρονες ἀποχριστιανισμένες δυτικὲς κοινωνίες τέτοιες συνεστιάσεις ὁρίζονται κατὰ κανόνα τὶς Τετάρτες καὶ ἰδίως τὶς Παρασκευές, διότι ἡ ἑπομένη εἶναι ἡ ἀργία τοῦ Σαββάτου καὶ κλείνει ἡ ἐργασιακὴ ἑβδομάδα (ὁ Γέροντας σ’ αὐτὸ διέβλεπε λανθάνουσα διαβολικὴ ἐπίδραση. «Χάθηκαν οἱ ἄλλες μέρες;», ἔλεγε). Προφανῶς κανεὶς δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὶς μεγάλες περιόδους τῆς νηστείας, οὔτε καὶ προνοεῖ νὰ παρατίθενται νηστίσιμα φαγητά. Ἐνδεχομένως κάποιες σαλάτες εἶναι ἡ μόνη ἐναλλακτικὴ λύση γι’ αὐτοὺς ποὺ θέλουν νὰ νηστέψουν. Ἡ γραμμὴ τοῦ Γέροντα ἦταν ἀπόλυτη: -Ἂν θέλετε νὰ λάβετε μέρος σ’ αὐτὲς τὶς συνεστιάσεις, ἔχετε εὐλογία, ἀλλὰ θὰ νηστεύετε τρώγοντας ὅ,τι νηστίσιμο βρεῖτε. Ἂν δὲν μπορεῖτε νὰ κρατήσετε τὴ νηστεία, τότε νὰ μὴ λαμβάνετε μέρος.

Νηστεία καὶ σκανδαλισμὸς
Λένε μερικοί:
-Δὲν νηστεύουμε ὅταν βρισκόμαστε σὲ μία συγκέντρωση γιὰ νὰ μὴ στενοχωρήσουμε καὶ σκανδαλίσουμε κάποιους μὲ τὴ στάση μας. Θὰ μᾶς σχολιάσουν. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς δὲν εἶπε νὰ μὴ δείχνουμε ὅτι νηστεύουμε ὅπως οἱ ὑποκριτὲς Φαρισαῖοι; Ὁ Γέροντας ἀπαντοῦσε σ’ αὐτὸ ὡς ἑξῆς:
– Ὅταν νηστεύουμε, ὅπως κι ὅταν κάνουμε ὁποιαδήποτε καλὴ πράξη, πρέπει νὰ ἐνεργοῦμε μὲ ταπεινὸ φρόνημα, ὡς «ἀχρεῖοι δοῦλοι», ὑπακούοντας στὶς ἐντολὲς τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ τοῦτο ἀνεξάρτητα ἂν μᾶς βλέπουν ἢ δὲν μᾶς βλέπουν οἱ ἄνθρωποι. Ὅπως δὲν πρέπει νὰ ἐπιζητοῦμε τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων, ἔτσι δὲν πρέπει καὶ νὰ φοβόμαστε τὸν ψόγο καὶ τὰ σχόλιά τους ὅταν κάνουμε τὸ καθῆκον μας πρὸς τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ ἑξαρτώμεθα στὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ τὸ ἐὰν κάποιος στενοχωρηθεῖ ἢ «σκανδαλισθεῖ». Ἂν ἐμεῖς κάνουμε τὸ καθῆκον μας, ἡ εὐθύνη τοῦ σκανδαλισμοῦ βαρύνει τὸν σκανδαλιζόμενο, ὁ ὁποῖος σὲ τελευταία ἀνάλυση εἴτε δὲν ἀναγνωρίζει τὴν αὐθεντία τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας Του πάνω στὴ ζωή μας εἴτε προσπαθεῖ νὰ δικαιολογήσει τὴ δική του ἀδυναμία. Σκεπτόμαστε αὐτοὺς ποὺ θὰ «σκανδαλισθοῦν», ὅταν μᾶς δοῦν νὰ νηστεύουμε καὶ δὲν ὑπολογίζουμε αὐτοὺς ποὺ θὰ μᾶς δοῦν νὰ μὴ νηστεύουμε, γνωρίζοντας ἐνδεχομένως τὶς ἀρχὲς καὶ τὰ πιστεύω μας. Σ’ αὐτὴ τὴν τελευταία περίπτωση ἡ εὐθύνη τοῦ σκανδαλισμοῦ βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου ἐμᾶς, διότι ἐμεῖς εἴμαστε οἱ παραβάτες τῆς ἐντολῆς. Ἐξ ἄλλου ἂν αὐτὴ τὴ συλλογιστικὴ τὴν ἐπεκτείνουμε καὶ στὶς ἄλλες ἐντολὲς τῆς Ἐκκλησίας, καταργοῦμε ὅλο τὸν ἠθικὸ νόμο τοῦ Θεοῦ. Θέλω π.χ. νὰ πάω στὴν Ἐκκλησία. Πάντοτε σχεδὸν θὰ συναντήσω ἀνθρώπους στὸ δρόμο. Σκέπτομαι: «Ἂν μπῶ μέσα καὶ μὲ δοῦν, ἂν εἶναι ἄθεοι καὶ ἀντίχριστοι θὰ ἐνοχληθοῦν καὶ θὰ ἐξοργισθοῦν. Ἂν εἶναι εὐσεβεῖς πιστοί, θὰ ποῦν: Τί καλὸς Χριστιανός! Πάει στὴν Ἐκκλησία! Καὶ ὁ ἔπαινός τους θὰ μοῦ ἀφαιρέσει τὴν ὠφέλεια τοῦ ἐκκλησιασμοῦ. Ἂς μὴν πάω λοιπὸν στὴν Ἐκκλησία. Θὰ ἐκκλησιασθῶ ὅταν δὲν θὰ μὲ δεῖ κανείς». Κι ἔτσι πάει περίπατο ὁ ἐκκλησιασμός! Ποῦ ἀκούσθηκαν αὐτά; Ποιὸ Εὐαγγέλιο λέει τέτοια πράγματα;

https://agiazoni.gr/%cf%80%ce%b5%cf%81%e1%bd%b6-%ce%bd%ce%b7%cf%83%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1%cf%82/

25 Απριλίου, 2022

H Ανάσταση του Χριστού Εχει Εχθρούς - Αρχιμανδρίτης π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος

H Ανάσταση του Χριστού έχει εχθρούς . Tα επιχειρήματα τους καταρρίπτει ο Μακαριστός Αρχιμανδρίτης π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος.

H Ανάσταση του Χριστού και οι άθεοι.

Ο μακαριστός π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος καταρρίπτει τα επιχειρήματα των άθεων εχθρών της Ανάστασης Του Χριστού. 

Ένα πρωινό συζητά ο γέροντας με δυο-τρεις επισκέπτες στο σπίτι του. Ο ένας είναι ιδεολόγος κομμουνιστής.

-Όλο το οικοδόμημα του Χριστιανισμού στηρίζεται στο γεγονός της Αναστάσεως. Αυτό δεν το λέω εγώ. Το λέει ό Απόστολος Παύλος:«Ει Χριστός ουκ έγήγερται, ματαία ή πίστις ημών» (Α΄ Κορ. ιε΄17). Αν ό Χριστός δεν ανέστη, τότε όλα καταρρέουν. Ό Χριστός όμως ανέστη, πράγμα το όποιο σημαίνει ότι είναι Κύριος της ζωής καί του θανάτου, άρα Θεός.  

-Εσείς τα είδατε όλα αυτά; Πώς τα πιστεύετε; 

-Όχι, εγώ δεν τα είδα. Τα είδαν όμως άλλοι, οι Απόστολοι. Αυτοί στη συνέχεια τα γνωστοποίησαν καί μάλιστα προσυπέγραψαν τη μαρτυρία τους με το αίμα τους. Κι όπως όλοι δέχονται, ή μαρτυρία της ζωής είναι ή υψίστη μαρτυρία. Με βάση έναν πολύ ωραίο συλλογισμό του Πασκάλ λέμε ότι με τους Αποστόλους συνέβη ένα από τα τρία: Ή απατήθηκαν ή μας εξαπάτησαν ή μας είπαν την αλήθεια. 

H Ανάσταση του Χριστού από λογικής πλευράς.

Ας πάρουμε την πρώτη εκδοχή. Δεν είναι δυνατόν να απατήθηκαν οί Απόστολοι, διότι όσα αναφέρουν δεν τα έμαθαν από άλλους. Αυτοί οί ίδιοι ήσαν αυτόπτες και αύτήκοοι μάρτυρες όλων αυτών. Εξ άλλου δεν ήσαν καθόλου φαντασιόπληκτοι ούτε είχαν καμμιά ψυχολογική προδιάθεση για την αποδοχή του γεγονότος της Αναστάσεως. Αντιθέτως ήσαν τρομερά δύσπιστοι. Τα Ευαγγέλια είναι πλήρως αποκαλυπτικά αυτών των ψυχικών τους διαθέσεων: δυσπιστούσαν στις διαβεβαιώσεις ότι κάποιοι Τον είχαν δει αναστάντα.

Καί κάτι άλλο. Τι ήσαν οί Απόστολοι πριν τους καλέσει ό Χριστός; Μήπως ήσαν φιλόδοξοι πολιτικοί ή οραματιστές φιλοσοφικών και κοινωνικών συστημάτων, πού περίμεναν να κατακτήσουν την ανθρωπότητα καί να ικανοποιήσουν έτσι τίς φαντασιώσεις τους; Κάθε άλλο. Αγράμματοι ψαράδες ήσαν. Καί το μόνο πού τους ενδιέφερε ήταν να πιάσουν κανένα ψάρι να θρέψουν τίς οικογένειες τους.

Φέρε μου και συ κάποιον να μου πή πώς ό Μαρξ απέθανε και ανέστη καί να θυσιάση τη ζωή του για τη μαρτυρία αυτή κι εγώ θα τον πιστεύσω ως τίμιος άνθρωπος. 

-Να σας πω. Χιλιάδες κομμουνιστές βασανίσθηκαν καί πέθαναν για την ιδεολογία τους. Γιατί δεν άσπάζεσθε καί τον κομμουνισμό;

-Το είπες καί μόνος σου. Οι κομμουνιστές πέθαναν για την ιδεολογία τους. Δεν πέθαναν για γεγονότα. Σέ μια ιδεολογία όμως είναι πολύ εύκολο να εισχωρήσει πλάνη. Και επειδή  είναι ίδιον της ανθρωπινής ψυχής να θυσιάζεται για κάτι στο όποιο πιστεύει, εξηγείται γιατί πολλοί κομμουνιστές πέθαναν για την ιδεολογία τους. Αυτό όμως δεν μας υποχρεώνει να την δεχθούμε καί ως σωστή.  Είναι άλλο πράγμα να πεθαίνης για ιδέες κι άλλο για γεγονότα. Οι Απόστολοι όμως δεν πέθαναν για ιδέες. Ούτε για το «Αγαπάτε αλλήλους» ούτε για τις άλλες ηθικές διδασκαλίες του Χριστιανισμού. Οί Απόστολοι πέθαναν μαρτυρούντες υπερφυσικά γεγονότα. Κι όταν λέμε γεγονός, εννοούμε ό,τι υποπίπτει στίς αισθήσεις μας καί γίνεται αντιληπτό από αυτές.

Οί Απόστολοι έμαρτύρησαν δι΄ «ό άκηκόασι, ό έωράκασι τοις όφθαλμοίς αυτών, ό έθεάσαντο καί αί χείρες αυτών έψηλάφησαν»(Α Ίωάν. α΄,1). 

Γι΄ αυτό και μετά τη Σταύρωση του Κυρίου, παρά τα όσα είχαν ακούσει και δει, επέστρεψαν στά πλοιάρια και στα δίχτυα τους. Δεν υπήρχε δηλαδή σε αυτούς, όπως αναφέραμε, ούτε ίχνος  προδιαθέσεως για όσα επρόκειτο να επακολουθήσουν. Και μόνο μετά την Πεντηκοστή, «ότε έλαβον δύναμιν εξ ύψους», έγιναν οι διδάσκαλοι της οικουμένης.

Η δεύτερη εκδοχή: Μήπως μας εξαπάτησαν; Μήπως μας είπαν ψέματα; Άλλα γιατί να μας εξαπατήσουν; Τι θα κέρδιζαν με τα ψέματα; Μήπως χρήματα, μήπως αξιώματα, μήπως δόξα; Για να πεί κάποιος ένα ψέμα, περιμένει κάποιο όφελος. Οι Απόστολοι όμως, κηρύσσοντες Χριστόν καί Τούτον έσταυρωμένον καί Άναστάντα εκ νεκρών, τα μόνα τα όποια εξασφάλισαν ήσαν: ταλαιπωρίες, κόποι, μαστιγώσεις, λιθοβολισμοί, ναυάγια, πείνα, δίψα, γυμνότητα, κίνδυνοι από ληστές, ραβδισμοί, φυλακίσεις καί τέλος ό θάνατος. Καί όλα αυτά για ένα ψέμα; Είναι εντελώς ανόητο καί να το σκεφθή κάποιος.

Συνεπώς ούτε εξαπατήθηκαν, ούτε μας εξαπάτησαν οι Απόστολοι. Μένει επομένως ή τρίτη εκδοχή ότι μας είπαν την αλήθεια

H Ανάσταση του Χριστού είναι ιστορικό γεγονός

Θα πρέπει μάλιστα να σου τονίσω καί το έξης: Οι Ευαγγελιστές είναι οι μόνοι οι οποίοι έγραψαν πραγματική ιστορία. Διηγούνται τα γεγονότα καί μόνον αυτά. Δεν προβαίνουν σε καμμία προσωπική κρίσι. Κανένα δεν επαινούν, κανένα δεν κατακρίνουν. Δεν κάνουν καμμία προσπάθεια να διογκώσουν κάποιο γεγονός ή να εξαφανίσουν ή να υποτιμήσουν κάποιο άλλο. Αφήνουν τα γεγονότα να μιλούν μόνα τους.

-Αποκλείεται να έγινε στην περίπτωσι του Χρίστου νεκροφάνεια; Τις προάλλες έγραψαν οι εφημερίδες για κάποιον Ινδό, τον όποιο έθαψαν καί μετά από τρεις μέρες τον ξέθαψαν καί ήταν ζωντανός.

-Αχ, παιδάκι μου. Θα θυμηθώ καί πάλι το λόγο του ίερού Αυγουστίνου: «Άπιστοι, δεν είσθε δύσπιστοι. Είσθε οι πλέον εύπιστοι. Δέχεσθε τα πιο απίθανα, τα πιο παράλογα , τα πιο αντιφατικά, για να άρνηθήτε το θαύμα!». Όχι, παιδί μου. Δεν έχουμε νεκροφάνεια στον Χριστό. Πρώτα-πρώτα έχουμε τη μαρτυρία του Ρωμαίου κεντυρίωνος, ό όποιος βεβαίωσε τον Πιλάτο ότι ό θάνατος είχε επέλθει. Επειτα το Ευαγγέλιο μας πληροφορεί ότι ό Κύριος κατά την ίδια την ήμερα της Αναστάσεως Του συμπορεύθηκε συζητώντας με δύο μαθητές Του προς Εμμαούς, πού απείχε πάνω από δέκα χιλιόμετρα από τα Ιεροσόλυμα. Φαντάζεσαι κάποιον να έχη ύποστή όσα υπέστη ό Χριστός καί τρεις μέρες μετά το «θάνατο» του να του συνέβαινε νεκροφάνεια;  Αν μη τι άλλο θα επρεπε για σαράντα μέρες να τον ποτίζουν κοτόζουμο για να μπορή να άνοίγη τα μάτια του, κι όχι να περπατά καί να συζητά σαν να μη συνέβη τίποτα. Όσο για τον Ινδό, φέρε τον εδώ να τον μαστιγώσουμε με φραγγέλιο — καί ξέρεις τί εστί φραγγέλιο; Μαστίγιο στα άκρα του οποίου πρόσθεταν σφαιρίδια μολύβδου ή σπασμένα κόκκαλα ή μυτερά καρφιά—, φέρε τον, λοιπόν, να τον φραγγελώσουμε, να του φορέσουμε άκάνθινο στεφάνι, να τον σταυρώσουμε, να του δώσουμε χολή καί ξύδι, να τον λογχίσουμε, να τον βάλουμε στον τάφο, κι αν άναστηθή, τότε τα λέμε.

-Παρά ταύτα όλες οί μαρτυρίες, τις όποιες επικαλεσθήκατε, προέρχονται από Μαθητές του Χρίστου. Ύπάρχει κάποια μαρτυρία περί αύτού, πού να μην προέρχεται από τον κύκλο των Μαθητών του; Υπάρχουν δηλ. ιστορικοί, πού να πιστοποιούν την Ανάστασι του Χριστού; Αν ναι, τότε θα πιστέψω κι εγώ.

-Ταλαίπωρο παιδί! Δεν ξέρεις τι ζητάς! Αν υπήρχαν τέτοιοι ιστορικοί πού να είχαν δει τον Χριστό αναστημένο, τότε αναγκαστικά θα πίστευαν στην Άνάσταση Του και θα την ανέφεραν πλέον ως πιστοί, οπότε και πάλι θα αρνιόσουν τη μαρτυρία τους, όπως ακριβώς απορρίπτεις τη μαρτυρία του Πέτρου, του Ιωάννου κ.λπ. Πώς είναι δυνατόν να βεβαιώνη κάποιος την Ανάστασι καί ταυτόχρονα να μη γίνεται Χριστιανός; Μας ζητάς «πέρδικα ψητή σε κέρινο σουβλί καί να λαλή»! Ε, δεν γίνεται! Σού θυμίζω πάντως, έφόσον ζητάς ιστορικούς, αυτό το όποιο σου ανέφερα καί προηγουμένως: ότι δηλ. οι μόνοι πραγματικοί ιστορικοί είναι οι Απόστολοι.

H Ανάσταση του Χριστού και ο Απόστολος Παύλος

Παρόλα αυτά όμως έχουμε καί μαρτυρία τέτοια όπως την θέλεις: Από κάποιον δηλ. πού δεν άνηκε στον κύκλο των Μαθητών Του. Του Παύλου. Ό Παύλος όχι μόνο δεν ήταν Μαθητής του Χριστού, αλλά καί έδίωκε μετά μανίας την Εκκλησία Του. 

-Γι΄αυτόν όμως λένε ότι έπαθε ήλίαση καί εξ αιτίας της είχε παραίσθηση.

-Βρε παιδάκι μου, αν είχε παραίσθηση ό Παύλος, αυτό πού θα άνεδύετο θα ήταν το υποσυνείδητο του. Καί στο υποσυνείδητο του Παύλου θέσι υψηλή κατείχαν οι Πατριάρχες καί οί Προφήτες. Τον Αβραάμ καί τον Ιακώβ καί τον Μωυσή έπρεπε να δη κι όχι τον Ιησού, τον όποιο θεωρούσε λαοπλάνο καί απατεώνα! Φαντάζεσαι καμμιά πιστή γριούλα στο όνειρο της η στο παραλήρημα της να βλέπη τον Βούδα ή τον Δία; Τον Αι Νικόλα θα δη καί την Αγία Βαρβάρα. Διότι αυτούς πιστεύει. Καί κάτι ακόμη. Στόν Παύλο, όπως σημειώνει ό Παπίνι, υπάρχουν καί τα έξης θαυμαστά: Πρώτον, το αιφνίδιο της μεταστροφής. Κατ΄ευθείαν από την απιστία στην πίστη. Δεν μεσολάβησε προπαρασκευαστικό στάδιο. Δεύτερον, το ίσχυρόν της πίστεως. Χωρίς ταλαντεύσεις καί αμφιβολίες. Καί τρίτον, πίστη δια βίου. Πιστεύεις ότι αυτά μπορεί να λάβουν χώρα μετά από μια ήλίαση; Δεν εξηγούνται αυτά με τέτοιους τρόπους. Αν μπορής, εξήγησε τα. Αν δεν μπορής, παραδέξου το θαύμα. Καί πρέπει να ξέρης ότι ό Παύλος με τα δεδομένα της εποχής του ήταν άνδρας εξόχως πεπαιδευμένος. Δεν ήταν κανένα ανθρωπάκι να μην ξέρη τί του γίνεται. Θα προσθέσω όμως καί κάτι επί πλέον. Εμείς, παιδί μου, ζούμε σήμερα σε εξαιρετική εποχή. Ζούμε το θαύμα της Εκκλησίας του Χριστού. Όταν ό Χριστός είπε για την Εκκλησία Του ότι «καί πύλαι αδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματθ. ις΄ 18), οι οπαδοί Του αριθμούσαν μόνο μερικές δεκάδες πρόσωπα.  Έκτοτε πέρασαν δυο χιλιάδες περίπου χρόνια. Διαλύθηκαν αυτοκρατορίες, ξεχάσθηκαν φιλοσοφικά συστήματα, κατέρρευσαν κοσμοθεωρίες, ή Εκκλησία όμως του Χριστού παραμένει ακλόνητη παρά τους συνεχείς καί φοβερούς διωγμούς εναντίον της. Αυτό δεν είναι ένα θαύμα;

18 Μαρτίου, 2022

Προορατικά Χαρίσματα: Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης και Γέροντας Επιφάνιος

Δρ. Στέφανος Δημόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος
Το 1982 διεγνώσθη καρκίνος στομάχου στον Γέροντα Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο και χειρουργήθηκε στο ΝΙΚΕ (Νοσοκομείο Κληρικών Ελλάδος) από τον καθηγητή κο Κέκη. Μας είπε πως τον καθάρισε καλά .
Στεναχωρήθηκα και έστειλα αμέσως γράμμα στον παπα – Εφραίμ Κατουνακιώτη. Τον παρακαλούσα να προσευχηθεί για τον Γέροντά μας Επιφάνιο. Τώρα που μόλις φτιάξαμε το μοναστήρι μας (Κεχαριτωμένη) και χρειαζόμαστε την καθοδήγηση του να στεριώσουμε να μας τον αφήσει λίγο ακόμα ο Θεός. Τι θα κάνουμε όλοι εμείς, με ένα σωρό προβλήματα, χωρίς τον Γέροντά μας;
Ο Παπα – Εφραίμ άργησε ένα μήνα να απαντήσει και όταν με το καλό έφθασε στα χέρια μου η πολυπόθητη απάντηση του, έτρεξα πρώτα στα εικονίσματα, ακούμπησα το γράμμα του και παρακάλεσα να μην είναι άσχημα τα νέα. Πράγματι ο Παπα – Εφραίμ μου έγραφε ότι τον αγαπά πολύ τον Γέροντα Επιφάνιο και εκτιμά το έργο του και την προσφορά του στην Εκκλησία μας και να μην φοβάμαι, γιατί θα ζήσει πολλά χρόνια ακόμα και έχει πολλά ακόμα να προσφέρει στην εκκλησία. Δεν θα τον πάρει τώρα ο Θεός αλλά θα αργήσει.
Πήγα το γράμμα στον Γέροντα Επιφάνιο που ήτανε κλινήρης και τον ρώτησα αν θέλει να του πω τι γράφει μέσα. Μου έκανε νόημα να του το δώσω. Φοβόταν πως θα αλλοιώσω την απάντηση στο πιο παρηγορητικό, προς το καλύτερο.
Το κοίταξε λίγα δευτερόλεπτα και το πρόσωπό του φωτίστηκε από ένα χαμόγελο.

Ξέρεις, γιατρέ, συνέχισε ο πατήρ Πατάπιος, απ’ τους παλαιότερους μοναχούς της «Κεχαριτωμένης», πιστεύω πως ο Γέροντας Επιφάνιος δεν είναι που αγαπούσε την ζωή, αλλά ήθελε και αυτός να ζήσει λίγο ακόμα να μας οργανώσει. Τότε μόλις ιδρύσαμε το μοναστήρι μας και ήταν όλα πολύ δύσκολα…
Παρακάλεσα τον πατέρα Πατάπιο και βρήκε στο αρχείο του την επιστολή του Όσιου Έφραίμ γραμμένη στα Κατουνάκια πρωτοχρονιά του 1983.
Το πλήρες κείμενο της επιστολής αυτής ελπίζω να βγει κάποτε στην δημοσιότητα από την «Κεχαριτωμένη» και να το χαρείτε.
Θυμάμαι πόσο είχε στενοχωρηθεί ο Όσιος Έφραίμ Κατουνακιώτης όταν ένας εκδότης έδωσε στην δημοσιότητα επιστολή του. Εγώ δεν του την έστειλα για να την δημοσιεύσει έλεγε και ξανάλεγε. Έπρεπε να με ρωτήσει! Γι αυτό και εγώ εδώ μονάχα δύο παραγράφους θα σας γράψω αυτολεξεί όπως κατέγραψα στο μαγνητόφωνό μου την ραγισμένη από την συγκίνηση φωνή του πατρός Παταπίου όταν μου την εδιάβασε.
Κι αυτό το κάνω για να δούν οι άπιστοι Θωμάδες ότι ο λόγος ο καλογερικός του πατρός Παταπίου είναι λόγος «ακριβείας» και όχι υπερβολών. Γράφει λοιπόν ο Άγιος Γέροντας των Κατουνακίων:
«Διά τον σεβαστόν και άγαπημένο μας Γέροντα Επιφάνιο δεν ήλθε η ώρα ακόμη ίνα ο Κύριος τον αναπαύσει από τους πολλούς κόπους του.
Διότι όχι μόνο εσείς η συνοδεία του τον έχει ανάγκη αλλά όλος ο ορθόδοξος κόσμος». Και καταλήγει ο Άγιος Έφραίμ Κατουνακιώτης:
«Για αυτό ο Θεός δεν θα πάρει τώρα τον Γέροντα Έπιφάνιο αλλά θα αργήσει και μάλιστα πολύ.»
Πάντα μου έκανε εντύπωση, συνέχισε ο πατήρ Πατάπιος, το χάρισμα που είχε ο Γέροντας Επιφάνιος να διαβάζει γρήγορα τα κείμενα. Δεν διάβαζε γραμμή-γραμμή, αλλά έριχνε την ματιά του τέσσερα δευτερόλεπτα πάνω στην σελίδα και αυτό ήταν αρκετό. Θυμάμαι μια φορά του έδωσα ένα γράμμα τέσσερις σελίδες. Σε λίγα δευτερόλεπτα το είχε διαβάσει.
― Γέροντα, του λέω, δεν το πιστεύω ότι το διάβασες τόσο γρήγορα!
― Ορίστε, μου απάντησε, ρώτησέ με να σου πω τι γράφει σε κάθε σελίδα.
― Θέλω να μου πείς τι γράφει στην δεύτερη σελίδα, πάνω – πάνω.
― Μου απάντησε, γιατρέ μου, αυτολεξεί, το ίδιο και στο τέλος που τον ρώτησα πως τελειώνει.
Πέρασαν επτά χρόνια, αντί για τρεις μήνες, και είχαμε τον Γέροντα μαζί μας υγιή.
Κάποια χρονιά κινδύνεψε η μοναστηριακή περιουσία επί κυβερνήσεως Ανδρέα Παπανδρέου, με υπουργό τον Τρίτση. Ο αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ κάλεσε στην Αθήνα τον Γέροντα Επιφάνιο να βοηθήσει με τον αδελφό της Μονής μας πατέρα Γερμανό, που ήτανε συνταξιούχος Αρεοπαγίτης και ήξερε να κινηθεί στους διαδρόμους της γραφειοκρατείας και έτσι ναυάγησε αυτό το άδικο μέτρο. Έτσι επαληθεύτηκε και η πρόβλεψη του Παπα – Εφραίμ Κατουνακιώτη, ότι ο Γέροντας Επιφάνιος έχει πολλά ακόμα να προσφέρει στην εκκλησία μας. και μόνο αυτό που βοήθησε να σωθεί η μοναστηριακή περιουσία δικαιώνει την κουβέντα του Οσίου Εφραίμ Κατουνακιώτη.
Το Πάσχα του 1987 αντί για την χαρά και την ευφρόσυνη διάθεση που πάντα αισθάνονταν τις πασχαλινές ημέρες, η ψυχή του είχε καταληφθεί από μια ανεξήγητη θλίψη την οποία θεώρησε ότι κάτι προμηνύει και αυτό το ανακοίνωσε εν μέσω δακρύων στην αδελφότητα της “Κεχαριτωμένης” μετά την πασχαλινή τράπεζα στο αρχονταρίκι.
Δίχως να έχει κάποια συμπτώματα ότι το τέλος πλησιάζει, τους έδωσε τις τελευταίες συμβουλές του. Αυτό το έργο είπε είναι της Παναγίας μας και πρέπει να συνεχίσει. Τους ζήτησε να είναι πάντα αγαπημένοι και ενωμένοι και τους έδωσε και άλλες συμβουλές.
Εγώ στενοχωρήθηκα και τον περίμενα στο τέλος, μου διηγήθηκε ο πατήρ Πατάπιος, τον ακολούθησα στο κελί του και μόλις μείναμε μόνοι μας τον ρώτησα τι είναι αυτά που λέει τα στενάχωρα. Εδώ ο Γέροντας Εφραίμ προέβλεψε πολλά χρόνια ακόμα…
Τότε ο Γέροντας Επιφάνιος έβαλε το δάκτυλο στον κρόταφο και είπε:
―Πέρασαν πέντε χρόνια από την διάγνωση. Δεν έπεσε έξω ο Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης.
Τον Οκτώβριο του 87 άρχισαν οι πόνοι στα κόκκαλά του αλλά ο Γέροντας έλεγε ότι φταίνε τα “Οστεόφυτα”. Τον Μάρτιο του 1988 οι θεράποντες γιατροί, μου διηγήθηκε ο παλιός συμφοιτητής μου Νίκος Σωτηρόπουλος, μας ενημέρωσαν ότι ο Γέροντας είχε ζωή μονάχα για ένα με ενάμιση χρόνο.
Όντως σε λίγους μήνες βάρυνε ο Γέροντας , υπεβλήθη σε μια ανακουφιστική εγχείρηση και τελικά πέθανε τον Νοέμβριο του 1989. Τους τελευταίους μήνες τον είχανε με σωληνάκια και ορούς στην «Κεχαριτωμένη». Ήταν τόση η αγάπη του, που συνέχιζε να βλέπει τα πνευματικοπαίδια του. Και όχι μόνο άνδρες, αλλά σηκωνόταν με τα σωληνάκια και τους ορούς και έβγαινε έξω για να ευλογήσει τις γυναίκες, μια και το μοναστήρι μας είναι άβατο. Κι όταν του λέγαμε καμιά κουβέντα να προσέχει και να μην καταπονείται , απαντούσε:
― Μα κάνανε τόσο κόπο από μακριά να έλθουν να με δούνε, πως να τους αρνηθώ;
Μια μέρα (29/8/1989) έφυγε απροειδοποίητα, χωρίς αποχαιρετισμούς, συγκινήσεις και δάκρυα, ήθελε όλα αυτά να τα αποφύγει. Πήγε στην Αθήνα και εκεί εκοιμήθη στις 10/11/1989.
Τρεις εβδομάδες προ της εκδημίας του, μου διηγήθηκε ο ιερομόναχος Παΐσιος Γρηγοριάτης, με πήρε ο Γέροντάς μου πατήρ Γεώργιος (Καψάνης), ηγούμενος της Ιεράς Μονής Γρηγορίου στο Αγιονόρος και επισκεφτήκαμε τον Γέροντα Επιφάνιο στο σπίτι του, Μακεδονίας 24.
Μαζί μας είχαμε φέρει το χέρι της Αγίας Μακρίνας. Ήταν 22/10/1989. Παρακάλεσε τον Γέροντα Γεώργιο να τον σταυρώσει με το άγιο λείψανο, αλλά αυτός αρνήθηκε. Δεν θεωρούσε τον εαυτό του άξιο να ευλογήσει έναν άγιο της εκκλησίας. Τόσο πολύ τον ευλαβείτο τον Γέροντα Επιφάνιο. Αυτός τότε αναγκάστηκε και πήρε με δέος το λείψανο της αγίας Μακρίνας και σταύρωσε τον εαυτό του. Μετά αποσύρθηκα και άφησα τους Γεροντάδες μόνους τους.
― Τι είπαν;
― Δεν ξέρουμε, τα πήραν μαζί τους στον παράδεισο, που βρίσκονται σίγουρα και οι δυό τους.
Πάντως ο Γέροντας Επιφάνιος ήταν ήρεμος και γαλήνιος.
Όταν αργότερα επισκέφτηκε ο οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος την Ιερά Μονή Γρηγορίου στο Αγιονόρος, συμπλήρωσε την διήγησή του ο πατήρ Παΐσιος, ο ηγούμενος μας Γέροντας Γεώργιος, του ζήτησε να φροντίσει επί της πατριαρχείας του για την αγιοκατάταξη τριών αγίων του 20ου αιώνα. Του Γέροντα Ιωσήφ Σπηλαιώτου, του Γέροντα της Πάτμου Αμφιλοχίου και του Γέροντα Επιφανίου Θεοδωρόπουλου. Για τους δύο πρώτους έκανε υπακοή ο Πατριάρχης μας, ελπίζουμε σύντομα και για τον τρίτον.
Ανέβηκα στην Σιμωνόπετρα για την αγρυπνία του Σταυρού το 2020 και πολύ εχάρηκα με αυτά που άκουσα από τον πατέρα Παΐσιο μέσα στο ταχύπλοο, όπου συμπέσαμε τελείως τυχαίως. αυτός επέστρεφε από την Ζούρβα το ασκητικό Μοναστήρι της Ύδρας και γω επήγαινα για την πρώτη μου επίσκεψη στο Αγιονορος μετά τον Κορωνοϊό, που μας εστέρησε και μας ταπείνωσε, έτσι «να φάει η μούρη μας χώμα», όπως λέει και ο Γέροντας Ανανίας των Εξαρχείων. Σκεπτόμουν, πόσο πρέπει να ευχαριστούμε τον Θεό, για πράγματα που παλαιότερα τα είχαμε για αυτονόητα.
Στην Σιμωνόπετρα ρώτησα με λαχτάρα τον άγιο καθηγούμενο Γέροντα Ελισαίο και τους παλιούς τους Σιμωνοπετρίτες, εβδομηντάρηδες, λίγο έως πολύ, οι περισσότεροι, αν γνώριζαν τον Γέροντα Επιφάνιο και αν συμφωνούν για την αγιοκατάταξή του.
Ο καθηγούμενος Γέροντας Ελισαίος συμφώνησε με την εκτίμηση του Γέροντα Γεωργίου. Για μας ήταν άγιος ο Γέροντας Επιφάνιος, μου είπε. Είχε ζωή ασκητική και προσευχής, παράλληλα προς την οξύνοια του πνεύματος και τα χαρίσματα τα διανοητικά που τον χαρακτήριζαν. Μπορούσε, και είμαι σίγουρος, πως έκανε θαύματα στην ζωή του.
Ο Γέροντάς μας Αιμιλιανός τον αγαπούσε και τον εμπιστεύονταν τόσο πολύ, μου είπε μετά ο ιερομόναχος Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης (ο υμνογράφος της μεγάλης του Θεού Εκκλησίας) που όταν σπουδάζαμε θεολογία στην Αθήνα (1968-1972) μας είχε πει, όταν χρειαζόμαστε εξομολόγηση η συμβουλή να πάμε στον Γέροντα Επιφάνιο. Ήταν δύσκολες τότε εποχές και τα ταξίδια του Γέροντα Αιμιλιανού Μετέωρα -Αθήνα πολύ σπάνια.
Εγώ τουλάχιστον δύο φορές που εξομολογήθηκα, τι να σου πω, ήτανε άγιος άνθρωπος και σοφός.
Γυρνώντας στην Αθήνα, πέρασα από το μοναστήρι της Ορμυλίας. Τα ίδια μου είπαν και οι παλιές οι αδελφές και ο οικονόμος της Σιμωνόπετρας παπα -Μύρων.
Ο Γέροντάς μας Αιμιλιανός και ο Γέροντας Επιφάνιος γνωρίζονταν καλά μεταξύ τους και αλληλοεκτιμούνταν, μου είπε ο παπα – Μύρων. Ο Γέροντάς μας τον ευλαβείτο για άγιο, γιατί εκτός από την γνωστή πλευρά του πατρός Επιφανίου οξύνοια, βαθειά γνώση των ιερών κανόνων και της πατερικής διδασκαλίας είχε όμως και εσωτερική πνευματική ζωή και άσκηση αυστηρή που κυρίως εκτιμούσε.
Οι παλιές αδελφές υπερθεμάτισαν και μου σύστησαν να μιλήσω με τον φαρμακοποιό της Όρμύλιας Νίκο Λαμπαδάκη, παλιό πνευματικοπαίδι του Γέροντα Επιφανίου που είναι άνθρωπος του μοναστηριού και πολύ συνδέεται μαζί τους. Μας έχει πει πολλές φορές για την αγάπη και τον αλληλοσεβασμό των δύο Γεροντάδων.
Από τους φοιτητές που βοήθησε στις σπουδές τους, και μάλιστα στο εξωτερικό, ήταν και ο φαρμακοποιός της Όρμύλιας Χαλκιδικής κος Νίκος Λαμπαδάκης, που κατάγεται από την Νάξο. Πολύ συνδεδεμένος με τον Γέροντα Επιφάνιο, νοίκιαζε κι αυτός στην πολυκατοικία της Λογγοβάρδας στην οδό Μακεδονίας 24. Μου επιβεβαίωσε πρόθυμα όσα μου είπαν οι γερόντισσες της Ορμύλιας. Μου διηγήθηκε πως πολλές φορές τους μίλαγε στην κοινή τους τράπεζα για τον Γέροντα Άιμιλιανό με εκτίμηση, θαυμασμό κι αγάπη.
Και μια άλλη πληροφορία μου επιβεβαίωσε για τον πατέρα Γεώργιο Καψάνη. Μου την είχε ήδη διηγηθεί ο πατήρ Πατάπιος όταν πρωτοεπισκέφθηκε την Ιερά Μονή Γρηγορίου μετά την Κοίμηση του Γέροντα Επιφανίου. Συνάντησε στον αρσανά τον Γέροντα Γεώργιο που τον χαιρέτησε και του είπε «Και τώρα ποιόν θα ρωτούμε για τα σοβαρά προβλήματα που θα προκύπτουν στην ζωή της Εκκλησίας μας, πάτερ Πατάπιε; Χάσαμε τον οδηγό μας».
Ο κος Νίκος Λαμπαδάκης μου το διηγήθηκε πιο απλά. Του είπε ο μακαριστός Γέροντας Γεώργιος «Χάσαμε δυστυχώς τον μπούσουλά μας…»
Ο γνωστός καθηγητής συγγραφέας και βιογράφος πολλών από τους Αγίους του εικοστού αιώνα κος Κρουσταλλάκης μου εξέφρασε την αλήθεια αυτή πιο «Λόγια» πιο επιστημονικά και θεολογικά.
«Ο Μακαριστός Γέροντας Eπιφάνιος ήταν η Βεβαιότης της Εκκλησίας μας» μου είπε. Συμφώνησε όμως και με την εκτίμηση των σεβαστών αγιορειτών Πατέρων ότι θα ήταν ευχής έργο να τον βλέπαμε να συγκαταλέγεται στους Αγίους της Εκκλησίας μας.
https://www.pemptousia.gr/2021/04/prooratika-charismata-osios-efrem-katounakiotis-ke-gerontas-epifanios/

03 Φεβρουαρίου, 2022

Γέροντας Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος: Γιατί Εχουμε Οικονομικό Πρόβλημα;



Έχουμε οικονομικό πρόβλημα γιατί είμαστε άπληστοι. Αν είμαστε ολιγαρκείς, δεν θα υπήρχε τέτοιο πρόβλημα.
Η πλεονεξία δημιουργεί το οικονομικό αδιέξοδο. Δεν μας αρκούν αυτά που έχουμε. Θέλουμε όλο και περισσότερα.
Ποιά άλλη καλύτερη λύση του οικονομικού προβλήματος υπάρχει, από την ολιγάρκεια; Κυνηγάμε το περισσότερο. Να μάθουμε να είμαστε ολιγαρκείς.
Δύο μέτρα χώμα είναι η κατάληξη όλων μας. Και αν είναι κάποιος πλούσιος και δυνάστης και μεγάλος και τρανός, τί θα κερδίσει παραπάνω από δύο μέτρα χώμα; Το πολύ-πολύ, να του κάνουν έναν ωραίο τάφο. Αυτό είναι το κέρδος του!
Αν όλοι οι άνθρωποι υπήκουαν σ’ αυτό που λέει ο Απόστολος Παύλος και αρκούνταν στα απολύτως απαραίτητα και δεν ήθελαν ένα σωρό περιττά, δεν θα υπήρχε οικονομικό πρόβλημα.

https://proseuxi.gr/gerontas-epifanios-theodoropoulos-giati-exoume-oikonomiko-provlima/

21 Οκτωβρίου, 2021

Διδακτική ιστορία: Η θεραπεία από την κατάθλιψη


        Η θεραπεία από την κατάθλιψη, μια ξεχωριστή διδακτική ιστορία που αξίζει να αφιερώσετε λίγο χρόνο για να διαβάσετε.
         Κάποτε σε μια μακρινή χώρα της Ανατολής ο Βασιλιάς είχε βαριά κατάθλιψη, βαριά μελαγχολία και οι ιατροί δεν μπορούσαν να τον θεραπεύσουν. Αφού απελπίσθηκε από τους ιατρούς κάλεσε τους μάγους. Απέτυχε ο ένας μάγος, απέτυχε ο δεύτερος, ο τρίτος, ο πέμπτος, ο δέκατος.
Τελικά βρέθηκε κάποιος μάγος και του λέει: «Η θεραπεία σου είναι πάρα πολύ απλή, πάρα πολύ εύκολη. Να βρεις έναν άνθρωπο ευτυχισμένο, να βρεις έναν άνθρωπο χαρούμενο, να βρεις έναν άνθρωπο ικανοποιημένο από τη ζωή του, χωρίς παράπονα, χωρίς ταλαιπωρίες, χωρίς δυστυχίες στη ζωή, ή και εάν τα έχει όλα αυτά, παρά ταύτα να είναι ευχαριστημένος, να είναι ικανοποιημένος και να φορέσεις το πουκάμισο του. Άμα το κάνεις αυτό το πράγμα, θα θεραπευθείς αυτομάτως».
Χάρηκε ο βασιλιάς διότι τόσο απλό ήταν το μέσο της θεραπείας του, και έστειλε κήρυκες στη χώρα του να διαλαλήσουν: «Όποιος άνθρωπος είναι ευτυχής, όποιος άνθρωπος είναι ικανοποιημένος από τη ζωή του και στη ζωή του, να παρουσιασθεί ενώπιον του βασιλιά και θα λάβει μεγάλη αμοιβή».
Δεν παρουσιαζόταν κανείς. Προχώρησαν ακόμη μακρύτερα οι κήρυκες. Φώναξαν και σε άλλες περιοχές της αχανούς χώρας του και πάλι κανείς δεν παρουσιαζόταν. Αποφάσισε ο βασιλιάς να βρει ο ίδιος αυτόν τον άνθρωπο. Να ερευνήσει ο ίδιος και στη χώρα του, ενδεχομένως και σε άλλες χώρες.
Πήρε μια συνοδεία στρατιωτών, μεταμφιέσθηκε και αυτός ως απλός στρατιώτης, με στολή που θα λέγαμε σήμερα εκστρατείας, και άρχισε να περιοδεύει τη χώρα· να ανεβαίνει βουνά, να κατεβαίνει πεδιάδες, να επισκέπτεται σπίτια, να επισκέπτεται καλύβες, να επισκέπτεται ποιμνιοστάσια και να αναζητά κάποιον άνθρωπο, ο οποίος θα ήταν ευτυχής. Δεν έβρισκε κανέναν. Συνέχιζε την περιοδεία του.
Κάποτε, μετά από εβδομάδες περιοδείας, έφθασε σε μια καλύβα στο μέσο του δάσους. Στην καλύβα αυτή ζούσε ένας γέρος ξυλοκόπος με δυο μικρά παιδάκια. Ήταν τα εγγονάκια του. Είχαν πεθάνει οι γονείς τους και τα είχε πάρει ο γέρος στην καλύβα του δάσους να τα μεγαλώσει. Μπήκαν μέσα στην καλύβα – δεν γνώρισε φυσικά ο άνθρωπος ότι ήταν ο βασιλιάς – και τους είπε: «Καθίστε παλικάρια μου, να σας φιλοξενήσω· να σας δώσω κάτι απ’ όσα έχω εδώ στο φτωχικό μου» και τους έδωσε ό,τι είχε ο γεροντάκος και στο τέλος του λέει ο βασιλιάς: «Δεν μου λες παππού, είσαι ευχαριστημένος; Είσαι ευτυχής;». «Ναι, παιδί μου είμαι. Δεν μου λείπει τίποτε· τα έχω όλα. Έχω την καλύβα μου, η οποία με προφυλάσσει από τη βροχή και από το πολύ κρύο. Κόβω ξύλα στο δάσος, ανάβω φωτιά και πυρώνομαι. Έχω συντροφιά τα εγγονάκια μου· δεν είμαι ολομόναχος. Μαζεύω λάχανα από την περιοχή εδώ και τρώω. Καμιά φορά σκοτώνω και κανένα πουλί, κανένα αγρίμι και έχω κάτι καλύτερο στο τραπέζι μου. Κατεβαίνω στην πόλη, πουλώ ξύλα και αγοράζω μερικά πράγματα, τα οποία είναι απολύτως απαραίτητα. Δόξα να ’χει ο Θεός, δεν μου λείπει τίποτε· τα ’χω όλα. Είμαι ευχαριστημένος· είμαι ευτυχής».
Περιχαρής ο βασιλιάς, διότι επιτέλους θα θεραπευόταν, λέει στους στρατιώτες: «Δώστε μου αμέσως το πουκάμισο του». Αλλά όταν οι στρατιώτες πλησίασαν το γέρο και άνοιξαν τη χοντρή κάπα την οποία φορούσε δεν είχε πουκάμισο μέσα. Απελπίσθηκε ο βασιλιάς. «Ωχ τι έπαθα! Έναν άνθρωπο ευτυχισμένο βρήκα και αυτός δεν έχει πουκάμισο. Θα μείνω, λοιπόν, πάλι άρρωστος;».
Από το βιβλίο του Αρχιμ. Επιφανίου Θεοδωροπούλου.
«Η χαρά του Χριστιανού», έκδ. Σταμάτα 2018, σελ. 314 – 316.
http://theomitoros.blogspot.com/2021/10/blog-post_568.html

20 Νοεμβρίου, 2020

Ἀρχιμανδρίτης Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος Ἱερομονάχου π. Εὐσεβίου Ρασσιᾶ

                                               
        
Ο Χριστός μας, “τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν,τὸ φωτίζον καὶ ἁγιάζον πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον”, δὲν θὰ πάψει ποτὲ νὰ λάμπει καὶ νὰ δοξάζεται μέσα ἀπὸ ἐνάρετους ἀνθρώπους καὶ ἐκλεκτούς, ποὺ ἔζησαν καὶ ζοῦν καὶ στὶς ἡμέρες μας σὰν ἐπίγειοι ἄγγελοι καὶ οὐράνιοι ἄνθρωποι. 
 Ἔχοντας τὸν Χριστὸ στὴν καρδιὰ καὶ στὴν ψυχή τους καὶ τὸν συνάνθρωπο σὰν νὰ εἶναι ἡ ζωή τους. 
 Μιὰ τέτοια μορφὴ πνευματική, ἀσκητική, βαθιὰ θεολογικὴ καὶ συνάμα παρηγορητικὴ, ἦταν ὁ μακαριστὸς καὶ φωτισμένος Γέροντας π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος. 
 Γεννήθηκε στὶς 27 Δεκεμβρίου τοῦ 1930 στὸ Βουρνάζι - σημερινὴ ὀνομασία Καλοβρύση- , ἕνα μικρὸ χωριὸ τῆς Μεσσηνίας. 
Ἦταν τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ ἕξι συνολικὰ παιδιὰ τῆς οἰκογενείας Ἰωάννου καὶ Γεωργίας Θεοδωροπούλου και ἔλαβε τὸ κατὰ κόσμον ὄνομα Ἐτεοκλής. 
Οἱ γονεῖς του ἦταν ἄνθρωποι εὐλαβεῖς. Τελείωσε τὸ Δημοτικὸ καὶ τὸ Γυμνάσιο στὴν πόλη τῆς Καλαμάτας καὶ τὸ ἔτος 1949 ἔδωσε ἐξετάσεις καὶ εἰσήχθη ἀπὸ τοὺς πρώτους στὴ Θεολογικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν. 
Ἡ Θεολογία ἦταν τὸ ὅραμα και ὁ σκοπός του. Χειροτονήθηκε διάκονος τὸ 1956 καὶ πρεσβύτερός τό 1961. Ἀξίζει ἐπίσης νὰ σημειωθεῖ ὅτι πολλὲς φορὲς τοῦ προτάθηκε νὰ γίνει Ἐπίσκοπος. Ὄμως στάθηκε ἀνένδοτος. Ἔλεγε: «Θέλω νὰ πεθάνω πρεσβύτερος! Μοῦ εἶναι πολύ, ποὺ εἶμαι καὶ πρεσβύτερος!». Διακόνησε κυρίως ὡς πνευματικὸς ἐπὶ 30 σχεδὸν ἔτη στὸ ὀρθόδοξο θρησκευτικὸ σύλλογο «Τρεῖς Ἱεράρχαι», στὸ κέντρο τῆς Ἀθήνας. 
Ἀσχολήθηκε ἐπίσης μὲ τὴ συγγραφὴ βιβλίων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται στὰ προβλήματα καὶ τὶς πνευματικὲς ἀνάγκες τῆς Ἐκκλησίας, γι’ αὐτὸ καὶ φέρουν - ἐκτός των ἄλλων - κι ἔντονό το ἀγωνιστικὸ στοιχεῖο. 
Τὰ βιβλία του κατὰ τὴ γνώμη πολλῶν, εἶναι πρωτότυπα, ἀποτελοῦν πραγματικὴ συμβολὴ στὴν ὀρθόδοξη Θεολογία, ἰδίως στὸ Κανονικὸ Δίκαιο, στὸ ὁποῖο εἶχε καταστεῖ αὐθεντία. 
Παραλλήλως εἶχε ἀρίστη ἐγκυκλοπαιδικὴ συγκρότηση καὶ ἦταν τέλειος χειριστὴς καὶ ὑπέρμαχος τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. 
 Ὁ π. Ἐπιφάνιος εἶχε πλήρη συνείδηση, ὅτι ἡ ἀληθὴς προσευχὴ εἶναι ἡ κορυφαία ἔκφραση τῆς διὰ μέσου της ἀσκήσεως, ἐγκράτειας, ταπεινώσεως καὶ ἀγάπης ἀναφορᾶς καὶ ἀνατάσεως ὁλοκλήρου τῆς ὑπάρξεως τοῦ προσευχομένου σὲ ὕμνο, δοξολογία καὶ εὐχαριστία καὶ σὲ ἀΐδιο πόθο κοινωνίας μὲ τὸ ὑπέρτατο ἐφετὸ τῶν πιστῶν, τὴν Ἁγία Τριάδα. 
Εἶχε πλήρη συνείδηση, ὅτι ἡ προσευχὴ αὐτὴ ποὺ τελειοῦται στὴν Θεία Εὐχαριστία ἀποτελεῖ τὸ ὑπέρτατο προνόμιο ποὺ παρεχώρησε ὁ ἐν Τριάδι Θεὸς στὸν ἄνθρωπο καὶ συγχρόνως τὸ ὑπέρτατο κριτήριο τῆς οὐσιαστικῆς καὶ ἀληθινῆς κοινωνίας μὲ τὸν Θεὸ, συμφώνως καὶ μὲ τὴν διαπίστωση τοῦ Ἁγίου Νείλου τοῦ ἀσκητῆ: «Εἰ προσεύχη ἀληθῶς θεολόγος εἶ καὶ εἰ θεολόγος εἶ προσεύχη ἀληθῶς». 
Καὶ εἶναι γεγονός, ὅτι γιὰ τὸν π. Ἐπιφάνιο ἡ προσευχὴ ἦταν στάση καὶ τρόπος ζωῆς ἦταν ἡ ἴδια ἡ ζωή του. 
Μιὰ ζωὴ ποὺ σὲ κάθε ἔκφανση καὶ ἔκφραση της ἦταν προσευχομένη διακονία γιὰ τὴ δόξα τοῦ Χριστοῦ, τὴν ἀγάπη γιὰ τοὺς ἀδελφούς του καὶ τὴν προάσπιση τῆς Ὀρθοδοξίας. 
Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἐλάχιστες ὧρες ὕπνου (περίπου 2 – 4 τὸ 24ωρο), ὁ ὑπόλοιπος χρόνος τῆς ζωῆς του ἦταν μιὰ συνεχὴς προσφορὰ ἀγάπης καὶ θυσίας, ἕνα συνεχὲς βίωμα ὅλων τῶν ἀρετῶν, μιὰ συνεχὴς δοξολογία μὲ ἔργα καὶ λόγια τῆς Ἁγίας Τριάδος. 
Ἀσθενικός στό σῶμα μὲ σκόλοπα στὴν σάρκα, τηροῦσε τὸ ἐκκλησιαστικὸ τυπικό τῶν Ἱερῶν ἀκολουθιῶν μὲ ἀπόλυτη ἀκρίβεια, ἀκόμη καὶ ἐὰν ὁ συνεχὴς φόρτος ἐργασίας καὶ τὰ καθ’ ἡμέρα καὶ νύκτα ἐπείγοντα προβλήματα, ὄχι βεβαίως δικά του, ἀλλὰ τῶν πνευματικῶν του τέκνων, τὸν ἀνάγκαζαν σὲ ἀναβολὴ καὶ τέλεση τῶν σχετικῶν ἀκολουθιῶν (Ἑσπερινός, Ἀπόδειπνο κλπ.) ἔστωκαὶ στὶς 2 τὸ πρωί. 
Ἡ προσευχὴ γιὰ τὸν π. Ἐπιφάνιο ἦταν πιὸ ἀπαραίτητη ἀπὸ ὅτι ἡ ἀναπνοὴ γιὰ τὸ σῶμα συμφώνως μὲ τὴν ρήση τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου «Μνημονευτέον Θεοῦ μᾶλλον ἢ ἀναπνευστέον». 
Ἡ σκέψη του, ἡ βούλησή του, οἱ πόθοι του ἦταν συνεχῶς στραμμένοι πρὸς τὸν μοναδικὸ ἔρωτα τῆς ζωῆς του, τὸν Νυμφίο Χριστὸ καὶ τὴν πρὸς Αὐτὸν καθοδήγηση τῶν πνευματικῶν του τέκνων. 
 Παρὰ τὴν ἀσθένεια τῆς σαρκὸς ὁ π. Ἐπιφάνιος μὲ αὐστηρότατη ἄσκηση καὶ νηστεία, εἶχε ἀποκοπεῖ πλήρως ἀπὸ τὶς κοσμικὲς ἐπιθυμίες καὶ εἶχε μεταφέρει ὅλη τὴν ἀγάπη του καὶ τοὺς πόθους του στὴν οὐράνιο Βασιλεία, δυνάμενος νὰ ἐπαναλάβει μετὰ τοῦ Παύλου: «ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχάσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου μῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δὶ’ οὐ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται κἀγῶ τῷ κόσμῳ» (Γαλ. 6, 14). 
Ἡ ὑπερβάλλουσα πνευματικότητα τοῦ μακαριστοῦ π. Ἐπιφανίου, ποὺ συμπυκνοῦται στὴν ἀδιάλειπτη καὶ νοερὰ προσευχὴ, εἶχε διαδοθεῖ εὐρέως, παρὰ τὴν ἀφάνεια καὶ τὸ «λάθε βιώσας» ποὺ τόσο ἐπεδίωκε, καὶ ἐκτιμᾶτο ὅλως ἰδιαιτέρως σὲ περιοχὲς ποὺ κατ’ ἐξοχὴν διακρίνονται γιὰ τὴν ἐπίδοσή τους στὶς πνευματικὲς αὐτὲς ἀσκήσεις, ὅπως τὸ Ἅγιον Ὅρος. 
Τὸ μέγεθος τῆς ἐκτιμήσεως αὐτῆς ποὺ ἔφθανε στὰ ὅρια τῆς ἀναγνωρίσεώς του ὡς αὐθεντίας, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ἑξής γεγονός. 
 Πρὶν ἀπὸ ἀρκετὰ χρόνια τοῦ ζήτησε μία ἀδελφὴ νὰ τὴν καθοδηγήσει στὴ νοερὰ προσευχή.
-Ἐγὼ, τῆς ἀπάντησε, εἶμαι μὲν Ἱερομόναχος ἀλλὰ ζῶ στὸν κόσμο. Μπορῶ νὰ σοῦ ὑποδείξω μερικοὺς ἁπλοὺς τεχνικοὺς τρόπους, ἀλλὰ καλὰ θὰ κάνεις νὰ συμβουλευθεῖς κανένα Ἁγιορείτη Πατέρα, ὁ ὁποῖος νὰ ἀσκεῖται στὴ νοερά προσευχή. 
 Καὶ τῆς ὑπέδειξε ἕναν ἡγούμενο, ὁ ὁποῖος τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ἀσκεῖτο μαζὶ μὲ τὴ συνοδεία του στὴν νοερὰ προσευχή. Γιὰ νὰ λάβει τὴν ὅλως ἀπροσδόκητη, ἀπάντηση:  
-Μά, Γέροντα, ἐκεῖνος μὲ ἔστειλε σὲ σᾶς! 
 Μετὰ ἀπὸ πολλοὺς κόπους, ἀσκήσεις καὶ ἀγῶνες ἀλλὰ καὶ μὲ βαριὲς δοκιμασίες ὁ π.Ἐπιφάνιος ταξίδεψε πρὸς τὸν Κύριον ποὺ τόσο ἀγάπησε καὶ κήρυξε, ὄχι μόνο μὲ τὰ σπουδαῖα συγγράμματά του καὶ τὶς φωτισμένες συμβουλὲς του, ἀλλὰ μὲ τὴν ἁγία ζωή του. 
Ἐκοιμήθη τὴν Παρασκευὴ 10 Νοεμβρίου 1989 καὶ ὥρα 4:26 τὸ ἀπόγευμα. 
 Ἡ ἐξόδιος ἀκολουθία του ἦταν μιὰ ἐξόδιος ἀκολουθία ἑνὸς ἁγίου. Χιλιάδες πενθοῦντος λαοῦ κατέκλυσαν τὸν Ἱ. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Χρυσοσπηλαιωτίσσης Ἀθηνῶν, γιὰ νὰ συμμετάσχουν στὴν νεκρώσιμη ἀκολουθία καὶ νὰ κατευοδώσουν πρὸς τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ τὸν πεφιλημένο καὶ πολυσέβαστο πνευματικό τους Πατέρα. Τὸ θλιβερὸ ἄγγελμα τῆς ἐκδημίας τοῦ μακαριστοῦ π. Ἐπιφανίου εἶχε πανορθόδοξη ἀπήχηση δεδομένου, ὅτι ἡ φήμη του εἶχε ὑπερβεῖ ἐνῶ ἀκόμα ζοῦσε, τὰ ἐθνικά μας σύνορα. 
 Διδαχές: 
 -Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἐκείνη ποὺ μᾶς ἐμποδίζει νὰ πιστεύσουμε, ὄχι ἡ λογική. Γι’ αὐτὸ ἂν πεῖς σ’ ἕναν ἄπιστο νὰ ζήσει ἕξι μῆνες κατὰ τὴν ἠθική του Εὐαγγελίου, καὶ τὸ κάνει, θὰ γίνει πιστὸς χωρὶς νὰ τὸ καταλάβει. Τὸ: «Δὲν ὑπάρχει Θεὸς» τὸ λένε συνήθως ἄνθρωποι φαῦλοι καὶ ἀνήθικοι. Οὔτε βρέθηκε οὔτε θὰ βρεθεῖ ἄνθρωπος ἠθικός, ἐγκρατής, ἐνάρετος κ.λπ. ποῦ νὰ λέει τόσο εὔκολα: «Δὲν ὑπάρχει Θεός! -Ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὴν ἠθικὴ καὶ πνευματικὴ κατάσταση τῆς κοινωνίας ὅπως τὴν περιέγραψε κάποιος ἱεροκήρυκας, ἕνας νέος ζήτησε τὴν γνώμη τοῦ Γέροντα. Ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: 
 -Ἄκουσε, παιδί μου. Πολλοὶ ξεκινοῦν ἀπὸ λανθασμένη βάση: Πῶς συμβαίνουν αὐτά, ἀφοῦ ζοῦμε σ’ ἕνα χριστιανικὸ κράτος; Ἐνῶ πρέπει νὰ θεωροῦμε ὅτι ἐμεῖς οἱ σημερινοὶ Χριστιανοὶ ζοῦμε σ’ ἕνα κράτος εἰδωλολατρικό, ἀθεϊστικό, κ.λπ. καὶ νὰ εἴμαστε εὐχαριστημένοι ποὺ ἀκόμη δὲ μᾶς ἔχουν πετροβολήσει καὶ δὲ μᾶς ἔχουν σταυρώσει. Αὐτὴ εἶναι ἡ πικρὴ ἀλήθεια. 
-Ἡ καρδιά μου, παιδιά μου, ἔχει μόνο εἰσόδους καὶ καμιὰ ἔξοδο. Ἐὰν κάποιος εἰσέλθει σὲ αὐτὴ δὲν πρόκειται νὰ ἐξέλθει, ὅσα προβλήματα καὶ νὰ μοῦ δημιουργήσει. ΟΣΙΟΣΝΙΚΩΝ191

23 Σεπτεμβρίου, 2020

Η Θεία Κοινωνία δεν είναι για μετάδοση μικροβίων. Είναι «εις ίασιν ψυχής και σώματος» Γέροντος Επιφανίου Θεοδωρόπουλου

 

ΕΝΑΣ  ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ  ΛΟΓΟΣ  ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ π. ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ  ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ .
- Ήρθε κάποια να εξομολογηθή και μού λέει:
“Δεν κοινωνάω”, λέει: “σιχαίνομαι τή Θεία Κοινωνία γιατί κοινωνούν όλοι με το ίδιο κουτάλι". 
Της λέω "σε εστιατόρια τρώς;"
"Συνήθως όχι", λέει "αλλά τρώω". 
"Σε καφενεία" της λέω "πίνεις καμμιά φορά νερό;" 
«Ναι» λέει. «να ΄ξερες της λέω, ¨πόσα σάλια πίνεις εκεί μέσα. Όπως είναι εκεί τα ποτήρια» της λέω, «τα βουτάνε εκεί και τα ξαναβγάζουνε». 
Με κοίταξε έτσι. 
«Έχεις φάει σάλια», της λέω . 
«Και εδώ είναι το αίμα του Χριστού», της λέω. 
« Εκεί έχεις σκέτο νεράκι της βρύσης», της λέω «κακομοίρα μου. 
Και κουτάλια και πηρούνια», της λέω, «μόλις τα περνάνε από την πετσέτα και στα δίνουνε».

Κάποιος είπε: μήπως πρέπει να αλλάξει ο τρόπος μετάδοσης της Θείας Κοινωνίας για τον κίνδυνο μεταδόσεως των μικροβίων;
Μα αδερφοί μου, πριν 50 και 60 χρόνια τότε που η φυματίωση μάστιζε τον κόσμο και πέθαιναν χιλιάδες άνθρωποι και εδώ στην Ελλάδα και σε άλλα μέρη οι Ιερείς κοινωνούσαν τους φυματικούς και κατέλυαν ολόκληρο το Άγιο Ποτήριο. 
Δεν ακούστηκε ποτέ ότι κάποιος Ιερεύς έπαθε φυματίωση από την Θεία Κοινωνία. 
Μαρτυρεί μεγάλη απιστία αυτό το πράγμα να λέμε ότι θα μας μεταδοθούν μικρόβια δια της Θείας Κοινωνίας. 
Σας λέω έχουμε απόδειξη, δεν είναι θεωρητικό αυτό. 
Πολλοί Ιερείς υπηρετούσαν στα Σανατόρια πριν από χρόνια, δεν ακούστηκε ποτέ ότι κάποιος από αυτούς έπαθε φυματίωσι επειδή κατέλυε από το Άγιο Ποτήριο . Μακροβιότεροι ήταν.
Έτσι. Μάλιστα, κάποτε ένας Ιερεύς μας έλεγε ότι είχε πάει να λειτουργήσει σ΄ ένα σανατόριο και εκεί είχε πλησιάσει ένας τελείως άπιστος φυματικός που δεν πίστευε ότι ο Ιερέας θα καταλύση το Άγιο Ποτήριο, αφού είχε κοινωνήσει δεκάδες φυματικών. 
Και όταν τελείωσε και πήγε ο Ιερεύς στην Πρόθεση, αυτός πλησίασε δειλά-δειλά άνοιξε την πόρτα λίγο και παρακολουθούσε να δεί τι κάνει ο Ιερεύς . 
Νόμιζε ότι θα το χύση το περιεχόμενο, ότι θα το πετάξη κάπου. Όταν είδε τον Ιερέα να ρίχνη νεράκι να καταλύη, να ρίχνη νεράκι να καταλύη, έμεινε εμβρόντητος. 
Και όταν τελείωσε του λέει, τώρα παπούλη πιστεύω ότι εσύ τουλάχιστον πιστεύεις αφού έκανες αυτό το πράγμα. 
Σε μένα, λέει, θα ήταν αδιανόητο αυτό. 
Και μετά ο άνθρωπος αυτός εξ αφορμής αυτού του γεγονότος έγινε ένας πιστός και συνειδητός χριστιανός.
Λοιπόν αυτά είναι δείγματα ανθρώπων απίστων.
Και ο διάκονος αρνήθηκε, «τόσοι φυματικοί κατέλυσαν, δεν καταλύω». 
Και κατέλυσε ο Ιερεύς. Αυτό έγινε 2-3 Κυριακές, ο διάκονος αρνιόταν και κατέλυε ο Ιερεύς. 
Ο διάκονος όλο αυτό το διάστημα δεν είχε έρθει σε επαφή άμεση ή έμμεση με τους φυματικούς. 
Διότι οι κληρικοί κοινωνούν εντός του Αγίου Βήματος πριν κοινωνήσετε εσείς οι λαϊκοί. 
Λοιπόν, ο διάκονος είχε πάρει, ας πούμε την λέξη σε εισαγωγικά, «καθαρό» το περιεχόμενο, δεν είχε «μολυνθή», σε εισαγωγικά και αυτό. 
Ο Θεός να με συγχωρήση, διότι και υποθετικά χρησιμοποιούμε τέτοιες λέξεις για το Σώμα Του και το Αίμα Του. 
Ο διάκονος λοιπόν, τα πήρε «καθαρά». 
Και επί τρείς εβδομάδες κατά τις οποίες λειτούργησε στο «Σωτηρία» δεν κατέλυσε, ο Ιερέας κατέλυσε. 
Λίγο καιρό αργότερα ο διάκονος προσβλήθηκε από φυματίωσι, ενώ ο Ιερεύς δεν έπαθε φυματίωσι.
- Μπορούν όμως να σας πουν ότι εσείς τα πιστεύετε αυτά και δικαίωμά σας.
- Όποιος δεν τα πιστεύει δεν κοινωνεί. Επομένως δεν έχει πρόβλημα.
- Ναι, αλλά εγώ που κοινωνώ έρχομαι σε επαφή με ανθρώπους που δεν πιστεύουν και αυτοί φοβούνται εμένα πλέον, όχι τη Θεία Κοινωνία.
- Μα με την ίδια λογική δεν πρέπει να πάνε οπουδήποτε, όπως είπαμε προ ολίγου. 
Ποιός τους είπε ότι τα ποτήρια του εστιατορίου τα περνάνε από κλίβανο; 
Ένα πρόχειρο σαπουνισματάκι και πολλές φορές ούτε σαπουνάδα, έτσι λίγο και τα δίνουνε και πίνει ο άλλος. Αυτά γιατί δεν τα φοβούνται; 
 Όπως διάβασα σ’ ένα βιβλίο κάποιου χειρούργου ιατρού, για να φύγουν τα μικρόβια από τα χέρια με το σαπούνισμα, χρειάζονται δέκα ολόκληρα λεπτά. Σε ποιό μαγαζί το κάνουν αυτό το 10λεπτο σαπούνισμα; 
Αυτά δεν τα φοβόμαστε και βρήκαμε την λαβίδα της Θείας Κοινωνίας; 
Αφήνω τα φαγητά. 
Ξέρετε σε πόσα εστιατόρια δεν πετιούνται τα αποφάγια; 
Τα παίρνουν μετά κάνουν κοκτέιλ και τα σερβίρουν εκ νέου; 
Αυτά δεν τα φοβόμαστε η Θεία Κοινωνία μας φοβίζει.
- Όποιος πάει χωρίς πίστη να κοινωνήση, καλύτερα να μην πηγαίνει γιατί ο ίδιος ο Απ. Παύλος λέει ότι όποιος δεν διακρίνει τό Σώμα και το Αίμα του Κυρίου, όχι AIDS, αλλά θάνατο μπορεί να πάθη. 

-(άλλος) Προ ετών στην Πάτρα κάποιοι είχαν προσβληθεί από χολέρα και τους είχαν απομονώσει πάνω στο κάστρο. 
Κοντά εκεί είναι η Εκκλησία ο Παντοκράτορας. Φώναξαν, λοιπόν, τον παπα Θόδωρο, αυτόν τον άγιο άνθρωπο να πάη να τους κοινωνήσει. Πράγματι πήγε και τους κοινώνησε. 
Και γύρισε πίσω. 
Είχαν στην πλατεία κλίβανο και αποστείρωναν τα ρούχα. 
Πήραν του παπά το ράσο και το βάλανε στον κλίβανο. 
Εκείνος φώναζε όχι, όχι! 
Και μόλις το βάλανε στον κλίβανο, έσκασε ο κλίβανος. 
Κι έγινε το θαύμα αυτό, με την δύναμι του Θεού από τον παπά-Θόδωρο.
- Σας είπα όσοι δεν πιστεύουν ας μην κοινωνούν. Άλλωστε η Θεία Κοινωνία σε όσους δεν πιστεύουν, «είναι εις κρίμα και κατάκριμα», δεν είναι «Εις ζωήν αιώνιον». 

Είδατε προ ημερών στις εφημερίδες: Επερώτησι βουλευτού για τη Θεία Κοινωνία. 
Είδατε πόσο είναι όλα μεθοδευμένα και συστηματικά; 
Δυο χιλιάδες χρόνια οι πιστοί παίρνουν από το ίδιο Άγιο Ποτήριο ο ένας μετά τον άλλο το Αίμα του Κυρίου. 
Και για πολλούς αιώνες - από τότε που η Εκκλησία εισήγαγε τη χρήσι tης λαβίδος -, δια της λαβίδος παίρνουν οι πιστοί το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου, ουδέποτε τέθηκε πρόβλημα μεταδόσεως μικροβίων δια της Θείας Κοινωνίας, ουδέποτε. Ακόμη και πριν από 40-50 χρόνια σε εποχή κατά την οποία θέριζε η φυματίωσι τον κόσμο, ποτέ δεν βρέθηκε ένας γιατρός, τουλάχιστον στους Ιερείς των Σανατορίων, να κάνη μία σύστασι και να πή: «Βρε πατέρες μου, εσείς κοινωνείτε ανθρώπους με καλπάζουσα φυματίωσι. Μην καταλύετε μετά το Άγιο Ποτήριο, είναι επικίνδυνο». 
Ούτε στους ιερείς των Σανατορίων δεν βρέθηκε ποτέ γιατρός να κάνει μία σύστασι. 
Τώρα τους σφύριξε ο διάβολος στο αυτί να θέσουν θέμα για την Θεία Κοινωνία. Γιατί; Είναι ενταγμένα όλα αυτά στο σχέδιο για να κτυπηθεί η Εκκλησία.
Η Θεία Κοινωνία δεν είναι για μετάδοση μικροβίων. 
Είναι «εις ίασιν ψυχής και σώματος».
Και τώρα, σού λένε, κάποιους θα κλονίσω, θα δημιουργήσω στην Εκκλησία πρόβλημα ζάλη. Φωνάζουν από κάτω τι να κάνω; 
Να καταργήσω την λαβίδα; 
Θα ξεσηκωθούν οι άλλοι. 
Να μην την καταργήσω; 
Θα μου λένε οι άλλοι: μολυνόμαστε - άνθρωποι ασθενείς στην πίστι και αδιάφοροι θρησκευτικώς που πάνε για το καλό του χρόνου να κοινωνήσουνε το Πάσχα και τα Χριστούγεννα. 
Σου λέει, με το κουταλάκι, το οποίο κοινώνησες τόσους άλλους, θα με κοινωνήσεις και μένα; Συνέχεια να δημιουργούν αναστατώσεις μέσα στην Εκκλησία. Όλα αυτά δεν μας λένε τίποτε; 

- Χτεσινή - συντηρητικού προσανατολισμού - εφημερίδα δημοσίευσε ολοσέλιδο άρθρο γι αυτό ακριβώς το θέμα, ο συγγραφέας δε του άρθρου προτείνει να χρησιμοποιήται από δώ και πέρα κουταλάκι μιας χρήσεως, το οποίο να καίγεται.
-Μα γιατί να καίγεται; 
Να το πετάμε στα σκουπίδια. 
Άν η Θεία Κοινωνία μεταδίδη μικρόβια, τι τη θέλουμε; 
Τι τη θέλουμε την Θεία Κοινωνία άν μεταδίδη μικρόβια; 
Τα πετάμε στα σκουπίδια, δεν αξίζουν τίποτε αυτά τα κουταλάκια πλέον. 
Μα τι είναι αυτά τα πράγματα παιδιά μου;
- Παρεμπιπτόντως, θα πώ κάτι, το οποίο συνέβη. Εκεί μέσα στο λοιμωδών νοσηλευόταν κάποιος με Aids. 
Λοιπόν ήθελε να κοινωνήση . 
Και μια αδελφή θεώρησε καλό να πάρη ένα κουταλάκι πλαστικό του παπούλη για να κοινωνήση τον ασθενή. 
Οπότε το πήρε αυτός και την ρωτά «Τί είναι αυτό;». 
Λέει η νοσηλεύτρια: «Για να κοινωνήσετε τον ασθενή». 
«Πάρ’ το από δώ πέρα», της λέει. 
Βέβαια τον κοινώνησε και δεν έχει πάθει Aids. 
Και κατέλυσε μετά το Άγιο Ποτήριο. 

- (άλλος) Πολλοί ετερόδοξοι που δεν κοινωνούν σαν κι εμάς με την λαβίδα μάς ζηλεύουν, γιατί αυτό, το οποίο λέμε ότι είμαστε ένα σώμα Χριστού, το πραγματοποιούμε. 
Και εγώ το νοιώθω πολλές φορές. 
Ο άλλος αγγίζει με το στόμα του την λαβίδα και εσύ έρχεσαι μετά από αυτόν, γίνεσαι ένα με εκείνον. 
Δεν ξεχωρίζεις σε τίποτε. Και αυτό το ζηλεύουν πραγματικά οι ξένοι. 

- Όσοι δεν πιστεύουν στην δύναμι της Θείας Κοινωνίας δεν έχουνε κανένα λόγο να κοινωνήσουν, κανένα λόγο. 
Εμάς που πιστεύουμε ας μας αφήσουν ήσυχους. Εκείνοι να μην πάνε να κοινωνήσουν ποτέ. 
Ούτε με πλαστικά κουταλάκια, ούτε με τίποτε.
- Άς πάνε στην εικόνα, όπως πάνε και εξομολογούνται.
-Αργότερα θα δήτε και καμμιά άλλη επερώτησι στη βουλή. Ή κάνα άρθρο σε καμμιά εφημερίδα. 
«Γιατί η Εκκλησία», λέει, «επιτρέπει στους πιστούς να φιλάνε τις εικόνες. 
Θα πάρουμε μικρόβια και από αυτό.
Άμα ακουμπάει ένας τα χείλη του στην εικόνα και μετά τα ακουμπάει κι ο άλλος, δεν θα πάρει μικρόβια και από κεί;»
Θα μας πούν να πηγαίνουμε στις εικόνες να κάνουμε μια υπόκλιση, να σκύβουμε λίγο το κεφάλι και να φεύγουμε.
- Είναι γιατί μας αγαπάνε πάρα πολύ..
- Εάν δεν φιλήσουμε τις εικόνες και κάνουμε μια υπόκλιση είναι αμαρτία; Είναι κακό;
-Αμαρτία δεν είναι. Αλλά γιατί να μην ασπαστείς την εικόνα; Φοβάσαι τα μικρόβια;

[1] Σημ: Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Γεύσασθε και ίδετε» των εκδόσεων του Ησυχαστηρίου «Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός». Περιέχει διαλόγους του π. Επιφανίου Θεοδωρόπουλου με πνευματικοπαίδια του στην δεκαετία του ‘80. Το βιβλίο είναι γραμμένο στο πολυτονικό και για την αντιγραφή του αποσπάσματος και την κοινοποίηση είχαμε την άδεια του π. Ιωάννη Κωστώφ.