ΑΙΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΚΕΙΜΗΛΙΟ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΩΝ

 

Στις 28 Μαΐου του 1359, ένας Ιταλός έμπορος από την Τοσκάνη με έδρα τη Βενετία και εμπορικές συναλλαγές στην Κωνσταντινούπολη, αγόρασε για λογαριασμό του ''Νοσοκομείου'' της Σιένας έναν αριθμό βυζαντινών κειμηλίων σε δημόσιο πλειστηριασμό για το ποσό των 3.000 φιορινίων. 

Αίμα Χριστού σε βυζαντινό φιαλίδιο

Η αγορά έγινε διαμέσου του Φλωρεντινού εμπόρου Pietro Torrigiani και αφορούσε έναν αριθμό εγκολπίων με σπουδαία χριστολογικά κειμήλια.

Ο πλειστηριασμός έγινε από τον Ιωάννη Ε´ Παλαιολόγο (1332 - 1391), ο οποίος έχοντας να πληρώνει υπέρογκα ποσά ως φόρο υποτέλειας στους Τούρκους, ο έφτασε στο σημείο να πλειστηριάζει λείψανα για να συγκεντρώνει τα απαιτούμενα ποσά, βρισκόμαστε στην εποχή της εξευτελιστικής παρακμής που χαρακτηρίζει την βασιλεία του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1354 - 1391), του ανθρώπου που το 1341 σε ηλικία οκτώ ετών στέφθηκε βασιλεύς Ρωμαίων και, μετά το 1354, σταδιακά εξευτέλισε τον τίτλο του, όταν εξελίχθηκε σε γραικοζητιάνο (άφραγκος επαίτης που εγκαινίασε τα ταξίδια στη Δύση για «δέηση επικουρίας», όπως γράφει και ο Χαλκοκονδύλης) και σε υποτελή ηγεμονίσκο του Οθωμανού σουλτάνου.

Αίμα Χριστού σε βυζαντινό φιαλίδιο

Τα βυζαντινά αυτά κειμήλια είναι πολύ μικρά, το μεγαλύτερο από αυτά δεν ξεπερνά τα 10 εκατοστά, και πρόκειται κυρίως για εγκόλπια προορισμένα να φοριούνται από τον λαιμό και περιέχουν μικρολείψανα, ανάμεσα στα οποία και: αίμα Χριστού, τμήμα από τα σπάργανα και τον χιτώνα του Χριστού, τμήμα από καρφί της Σταύρωσης, τίμιο ξύλο, τμήμα από την εσθήτα, μαφόριο και ζώνη της Παναγίας, λείψανα αγίων, ανάμεσα στα οποία και των Παύλου, Πέτρου, Βαρθολομαίου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Τα εγκόλπια φέρουν επιγραφές στο πίσω μέρος τους με τα λείψανα που περιέχουν, ενώ μερικά από αυτά είναι σπάνια από τεχνοτροπικής άποψης και άλλα έχουν σχεδόν ''υπνωτική'' ομορφιά. Ποιά άραγε βυζαντινή δεσποινιδούλα τα έκλαιγε;

Τα εγκόλπια συνοδεύονται από φύλλα περγαμηνής που γράφτηκαν μάλλον από την Ελένη Καντακουζηνή, σύζυγο του Ιωάννη Ε´ Παλαιολόγου, που επιβεβαιώνει και αυθεντικοποιεί τα λείψανα.

Σήμερα τα βυζαντινά κειμήλια με τα λείψανα βρίσκονται στο Μουσείο της Σιένας Santa Maria della Scala που είναι εκείνο το ίδιο, το ''Νοσοκομείο'' δηλ της Σιένας, που αγόρασε τον 14ο αιώνα τα λείψανα και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Ανάμεσα σε αυτά βρίσκεται και ένα μικρό γυάλινο φιαλίδιο που περιέχει αίμα Χριστού. Το γυάλινο φιαλίδιο θεωρείται ότι τεχνοτροπικά προέρχεται από τον 8ο αιώνα και σύμφωνα με την παράδοση που το συνοδεύει πρόκειται για λ ύ θ ρ ο με αίμα Χριστού, δηλαδή για χώμα του Γολγοθά πάνω στο οποίο έρευσε το αίμα του Χριστού από τον σταυρό.

Το λύθρο αυτό μάζεψε και φύλαξε ο άγιος εκατόνταρχος Λογγίνος συγκλονισμένος από τα γεγονότα της Σταύρωσης του Χριστού.

https://greekorthodoxreligioustourism.blogspot.com/2023/08/blog-post_17.html

Οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη εξευτελίζουν τον Μωάμεθ Β’ Πορθητή

 ΟΙ  ΙΠΠΟΤΕΣ  ΕΔΩΣΑΝ ΜΕΓΑΛΕΣ ΜΑΧΕΣ  ΚΑΙ ΝΙΚΗΣΑΝ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ! ΑΝ  ΛΙΓΟ ΒΟΗΘΟΥΣΕ Η ΕΥΡΩΠΗ ΔΕΝ ΘΑ ΠΛΑΚΩΝΑΝ ΤΗΝ ΡΩΜΑΝΙΑ 500 ΧΡΟΝΙΑ ΣΚΛΑΒΙΑ!
ΟΙ ''ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ'' ΕΥΤΩΠΑΙΟΙ  ΕΙΧΑΝ ΤΟ ΧΡΗΜΑ  ΓΙΑ  ΘΕΟ ΤΟΥΣ !

    Το 1480 ο Μωάμεθ Β΄Πορθητής φάνταζε απόλυτος κυρίαρχος στην Ανατολική Μεσόγειο. Είχε συντρίψει τους Βενετούς και είχε κυριεύσει την Χαλκίδα. 

Στα Δωδεκάνησα έδρευε, εκείνη την εποχή, το Τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη. 

Το Τάγμα είχε συγκροτηθεί στους Αγίους Τόπους και είχε γράψει τη δική του ιστορία εκεί. 

Κατόπιν έδρασε στην Κύπρο, αλλά και στη ηπειρωτική Ελλάδα, κατά των Οθωμανών (αρχές 15ου αι.).
      Τελικά οι ιππότες είχαν κατακτήσει τα Δωδεκάνησα δημιουργώντας ένα μικρό ναυτικό κράτος που συνέχιζε πάντα τον πόλεμο κατά των μουσουλμάνων. 

Ο Μωάμεθ είχε επιτεθεί για πρώτη φορά κατά των ιπποτών το 1454. Νέα επίθεση έγινε το 1467 χωρίς αποτέλεσμα. Μετά τη νίκη του κατά των Βενετών όμως ο Μωάμεθ φάνηκε αποφασισμένος να ξεκαθαρίσει την ροδιακή “σφηκοφωλιά” αντλώντας την αφορμή από τη βοήθεια που οι ιππότες πρόσφεραν στους Βενετούς κατά τον αγώνας τους κατά των Τούρκων.
     Τον Μωάμεθ επηρέαζαν επίσης και τρεις “Έλληνες”, ο μεγάλος βεζίρης Μεζίχ Παλαιολόγος, ο Δημήτριος Σοφιανός από τη Χαλκίδα και ο Αντώνιος Μελίγαλος από τη Ρόδο. Ήδη από το 1478 ο σουλτάνος είχε πειστεί και άρχισε τις προετοιμασίες.

Οι Τούρκοι φθάνουν
    Στις 4 Δεκεμβρίου 1479 τουρκική μοίρα επιτέθηκε στη Ρόδο αλλά αποκρούστηκε. 

Την ίδια τύχη είχε και τουρκική επίθεση κατά της Τήλου. Κατόπιν αυτού η τουρκική μοίρα αποσύρθηκε αναμένοντας την άφιξη του κύριου όγκου του τουρκικού στόλου. 

Στα τέλη Απριλίου 1480 60 τουρκικά πλοία απέπλευσαν από την Πόλη και ενώθηκαν με την πλησίον της Ρόδου μοίρας. 

Ο ενωμένος τουρκικός στόλος εμφανίστηκε στις 23 Μαΐου 1480 έξω από το λιμάνι της Ρόδου.
     Επικεφαλής της εκστρατείας ήταν ο Μεζίχ Παλαιολόγος συνοδευόμενος από τους Σοφιανό και Μελίγαλο. Ο Σοφιανός όμως πέθανε κατά το ταξίδι ο δε Μελίγαλος σκοτώθηκε αμέσως μετά την αποβίβασή του στο νησί σε αψιμαχία με απόσπασμα ιπποτών υπό τον υποκόμη Μοντέλ.
      Στο μεταξύ ο μεγάλος μάγιστρος Πιέρ ντ’ Ομπουσόν, έχοντας πληροφορίες, είχε προετοιμαστεί όσο το δυνατόν καλύτερα, συγκεντρώνοντας όσο πιο πολλούς ιππότες μπορούσε, μαζί με μισθοφόρους στρατιώτες και Ρόδιους πολιτοφύλακες. 

Συνολικά ο μεγάλος μάγιστρος μπορούσε να παρατάξει περί τους 7.000 άνδρες, εκ των οποίων οι 5.000 ήταν Έλληνες. Οι πηγές δεν συμφωνούν για την ισχύ της τουρκικής στρατιάς και αναφέρουν ότι αριθμούσε 70 -100.000 άνδρες. Επίσης οι Τούρκοι διέθεταν 100-160 πλοία. Ο ντ’ Ομπουσόν είχε ζητήσει βοήθεια και από τη Δύση αλλά ουδείς ενδιαφέρθηκε.

Απόβαση και πρώτες μάχες
    Οι Τούρκοι αποβιβάστηκαν δυτικά της πόλης της Ρόδου στον λόφο του Αγίου Στεφάνου, το σημερινό Μόντε Σμιθ. Εκεί υπήρχε φρούριο των ιπποτών που κυριεύτηκε μετά από άγρια μάχη. Οι Τούρκοι επικράτησαν και δύο ημέρες μετά δημιούργησαν πυροβολοστάσιο στην κορυφή όπου έταξαν τρεις βαριές βομβάρδες και άρχισαν να βομβαρδίζουν τον πύργο του Αγίου Νικολάου, σημείο κλειδί που ήλεγχε το λιμάνι της πόλης.
        Ακολούθησε πολυήμερος κανονιοβολισμός με αποτέλεσμα να γκρεμιστεί, σε μεγάλο βαθμό, ο πύργος. 

Στις 9 Ιουνίου ο Μεζίχ πασάς εξαπέλυσε τους γενίτσαρους κατά του πύργου. Όμως Οι ιππότες τους περίμεναν με τα ξίφη στο χέρι με πρώτο τον γενναίο μάγιστρο. Μια βολίδα έπληξε το κράνος του ντ’ Ουμπουσόν, αλλά αυτός γελώντας αρνήθηκε να υποχωρήσει λέγοντας: “Στον μεγάλο μάγιστρο ανήκει η  θέση της τιμής”.
      Βαλλόμενοι πλευρικά από τα τείχη της πόλης και δεχόμενοι την άγρια αντεπίθεση των ιπποτών οι γενίτσαροι τσακίστηκαν και τράπηκαν σε φυγή, ενώ πολλοί έπεσαν στη θάλασσα και χάθηκαν. Μετά την ήττα αυτή ο Μεζίχ έστρεψε την προσοχή του κατά των τειχών της πόλης και ειδικά στο σημείο της εβραϊκής συνοικίας.
      Ο ντ’ Ομπουσόν όμως διέταξε την κατασκευή δεύτερου τείχους, εσωτερικά, ώστε ακόμα και αν δημιουργείτο ρήγμα, οι Τούρκοι θα βρίσκονταν ενώπιον δεύτερης γραμμής άμυνας. Άνδρες γυναίκες, γέροι και ανήλικοι, εργάστηκαν εντατικά και το τείχος υψώθηκε.
      Έτσι ο Μεζίχ άλλαξε και πάλι σχέδιο και αποφάσισε να εξαπολύσει νέα επίθεση κατά του μισογκρεμισμένου πύργου του Αγ. Νικολάου από τη θάλασσα, αλλά και από την ξηρά, κατασκευάζοντας πλωτή γέφυρα, ώστε να τα επιτιθέμενα τμήματα να βρίσκονται εκτός βεληνεκούς των βαλλιστρών και των πυροβόλων όπλων της φρουράς της πόλης.

Νέες επιθέσεις και εμπρηστικά όπλα
     Η επίθεση εξαπολύθηκε τα μεσάνυκτα της 19ης Ιουνίου και διήρκεσε χωρίς παύση και έλεος έως τις 10.00 το πρωί της επομένης όταν 2.500 κουφάρια Τούρκων απέδειξαν την υπεροχή και τον φανατισμό των αμυνομένων. 

Έξαλλος από τη νέα αιματηρή αποτυχία ο Μεζίχ διέταξε το πυροβολικό του να πλήξει τα τείχη της πόλης άγρια. Και πράγματι τα τουρκικά πυροβόλα εξαπέλυσαν πάνω από 3.500 βλήματα προκαλώντας μεγάλα ρήγματα στα τείχη.
     Σε απάντηση οι αμυνόμενοι κατασκεύασαν μια τεράστια βλητική μηχανή, πλήττοντας τα τουρκικά πυροβολοστάσια. 

Στο μεταξύ ο ντ΄Ουμπουσόν αναμένοντας γενική επίθεση του εχθρού διέταξε να συγκεντρωθούν στα τείχη θειάφι, άσφαλτος και άλλες εύφλεκτες ύλες. Παράλληλα οι αμυνόμενοι δημιούργησαν πρωτόγονους αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, τοποθετώντας σε σακιά πυρίτιδα και τεμάχια μετάλλου, αλλά και πρωτόγονες χειροβομβίδες, από χαρτί, με πυρίτιδα και μεταλλικά θραύσματα.
       Ο Μεζίχ πράγματι ετοίμαζε γενική επίθεση. Πρίν όμως την εξαπολύσει ζήτησε την παράδοση της πόλης με συνθήκη. 

 Ο ντ’ Ομπουσόν απέρριψε την πρόταση, ενώ είπε σε μερικούς ιππότες που τάχθηκαν υπέρ ότι ήταν ελεύθεροι να φύγουν. “Αλλά αν μείνετε και ξαναμιλήσετε για συνθηκολόγηση θα σας θανατώσω όλους”, τους είπε.
.

Γενική επίθεση
       Οι Τούρκοι εξαπέλυσαν την μεγάλη τους επίθεση στις 28 Ιουλίου, μετά από πολυήμερο σφοδρό βομβαρδισμό των τειχών και αφού είχαν προετοιμάσει 8.000 παλούκια για να ανασκολοπίσουν τους αμυνόμενους! 

Ο Μεζίχ είχε υποσχεθεί στις ορδές του ότι θα μπορούσαν να λεηλατήσουν την πόλη. Με την κραυγή “Αλλάχ” οι Τούρκοι εξόρμησαν. Από αυτούς 3.000 επίλεκτοι επιτέθηκαν στο κύριο ρήγμα που είχε δημιουργηθεί στο τείχος. Άλλοι 40.000 Τούρκοι επιτέθηκαν σε άλλα σημεία.
      Ενώπιον της τρομακτικής αυτής ανθρώπινης μάζας οι αμυνόμενοι έχασαν έδαφος και η σημαία του Μεζίχ υψώθηκε σε ένα εκ των προμαχώνων. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές ο Μεζίχ δήλωσε τους άνδρες του, εκείνη την στιγμή, ότι δεν θα τους επιτρεπόταν η λεηλασία και πως η δήλωση ανέστειλε την ορμή των ανδρών του. Η πληροφορία αυτή όμως ελέγχεται.
Πρώτον ήταν δυνατό μέσα στην άψη της μάχης και τον πανικό να ενημερώσει ο Μεζίχ με τους χιλιάδες άνδρες του; 

Δεύτερον, ήταν τόσο ανόητος ο Μεζίχ ώστε να κάνει τη δήλωση αυτή την στιγμή που είχε την πόλη στα χέρια του και να στερηθεί τη νίκη; Πιθανότατα όχι.
       Σε κάθε περίπτωση ο ντ’ Ομπουσόν εξαπέλυσε εκείνη την στιγμή σφοδρή αντεπίθεση επικεφαλής των γενναιότερων ιπποτών του και σάρωσε τους Τούρκους. Βλέποντας τους άνδρες του να οπισθοχωρούν ο Μεζίχ άρχισε να σφάζει τους υποχωρούντες ενώ διέταξε και 12 επίλεκτους γενίτσαρους να σκοτώσουν τον μεγάλο μάγιστρο. Και οι 12 όμως σφάχτηκαν ανηλεώς. Ο ντ΄Ομπουσόν έχοντας πέντε πληγές στο κορμί του συνέχισε να μάχεται σαν λιοντάρι.
     “Ας πεθάνουμε καλλίτερα εδώ αδέρφια παρά να υποχωρήσουμε. Πως μπορούμε να πεθάνουμε ενδοξότερα παρά υπερασπιζόμενοι την τιμή μας και το τάγμα μας;”, φώναξε στους άνδρες του. Με νέο θάρρος οι ιππότες όρμησαν με τα γυμνά σπαθιά κατά της μιαρής τουρκικής μάζας σφάζοντας όσους προλάβαιναν, καταδιώκοντας τους εχθρούς ως το στρατόπεδό τους.
       Η ήττα αυτή συνέτριψε το ηθικό των Τούρκων. Έχοντας άνευ αποτελέσματος υποστεί απώλειες 24.000 ανδρών ο Μεζίχ διέταξε αποχώρηση. Οι Τούρκοι φεύγοντας επιτέθηκαν στο φρούριο των ιπποτών στην Αλικαρνασσό (φρούριο Αγίου Πέτρου), αλλά και πάλι ηττήθηκαν και ταπεινωμένοι απομακρύνθηκαν.

https://www.history-point.gr/oi-ippotes-toy-agioy-ioanni-exeytelizoyn-ton-moameth-v-porthiti

ΠΟΙΟΣ Ο ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Η ιστορία των παρακλήσεων στην Υπεραγία Θεοτόκο

     Η αγάπη, ο σεβασμός και η τιμή των πιστών για το πρόσωπο της Θεοτόκου Μαρίας εκδηλώθηκαν από πολύ νωρίς, από την αρχή της σωτηρίου οικονομίας, όπως λέγουν οι άγιοι θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας, και είναι τόσο μεγάλη, ώστε αδυνατεί ο ανθρώπινος λόγος να περιγράψει τα αισθήματα αυτά επαρκώς.

       Από αυτήν την αγάπη, την τιμή και την ελπίδα στην μεσιτεία της προς τον μέγα και Μόνο Μεσίτη Χριστό και Υιό της, κατά το ανθρώπινον η Εκκλησία καθιέρωσε να τελείται  κατά την περίοδο της νηστείας του Δεκαπενταυγούστου, η ιερή Ακολουθία του Μικρού και του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνος εναλλάξ, εκτός των εορτών της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

      Έτσι επ’ ευκαιρίας του γεγονότος αυτού καλόν είναι να δούμε και να γνωρίσουμε μερικά πράγματα για το τι είναι κανόνας, και ποιος συνέθεσε τον Μικρό και τον Μεγάλο Παρακλητικό κανόνα στην Υπεραγία Θεοτόκο.

       Κανόνας στην εκκλησιαστική υμνογραφία είναι ύμνοι μακροσκελεις, αποτελούμενοι από μικρότερες ενότητες, που ονομάζονται Ωδές. Η κάθε ωδή αποτελείται  από τον ειρμό, που είναι η πρώτη στροφή κάθε Ωδής και χρησιμεύει σαν υπόδειγμα στα τροπάρια, που τρέπονται σύμφωνα με τον ήχο του ειρμού και τέλος το εφύμνιο όπου επαναλαμβάνεται σε κάθε τροπάριο «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς».

     H Μεγάλη και Μικρή Παράκληση στην Ύπεραγία Θεοτόκο, είναι από τις πιο λαοφιλείς ακολουθίες της Ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, είναι υμνολογικά ποιήματα του δεκάτου τρίτου αιώνα, κληρονομιές της Αυτοκρατορίας της Νικαίας και της επανασυγκροτηθείσης Αυτοκρατορίας της Κωνσταντινουπόλεως αντίστοιχα.

     Ελάχιστη έρευνα έχει γίνει πάνω στις ιστορικές συγκυρίες που οδήγησαν στην ποίηση όσο και στην τελική μορφολογία των δύο κανόνων.

    Το σίγουρο γεγονός της Ιστορίας των δύο Παρακλήσεων είναι ότι ο Κανών της Μεγάλης Παρακλήσεως είναι ποίημα του Αυτοκράτορα της Νικαίας Θεοδώρου Β' Δούκα του Λασκάρεως.

    Ο τίτλος του δούκα μάς δείχνει ότι συνέθεσε τον Κανόνα πριν την άνοδό του στον θρόνο της Νικαίας τον Νοέμβριο 1254.

    Ο Θεόδωρος Β' Λάσκαρις ήταν προικισμένος υμνογράφος και υπήρξε συνθέτης πολλών Κανόνων και άλλων ύμνων, όμως δοκιμαζόταν από κάποια ασθένεια, η οποία τον ανάγκασε να παραιτηθεί από τον θρόνο της Νικαίας και να αποσυρθεί στην Μονή των Σωσάνδρων, δυτικά της Νικαίας, όπου και εκάρη μοναχός λίγο πριν τον θάνατο του.

   Ο Θεόδωρος συνέθεσε τον Κανόνα της Μεγάλης Παρακλήσεως, ενώ ακόμα ήταν δούκας, μάλλον σε κάποια ύφεση της ασθενείας του που διήρκεσε περισσότερο του συνήθους, γεγονός που αποδόθηκε σε θαύμα της Θεοτόκου προς αυτόν.

   Ο Κανών γρήγορα διαδόθηκε στις Μονές της Νικαίας και κατά πάσα πιθανότητα διαμορφώθηκε σε ακολουθία από τους μοναχούς των Σωσάνδρων ή των πέριξ Μονών.

   Κατά την διάρκεια της βασιλείας του Θεοδώρου ο Κανών χρησιμοποιείται ήδη με την σημερινή του μορφή ως Παράκλησις σαν Βασιλική Ακολουθία και διαδίδεται σε όλη την Αυτοκρατορία της Νικαίας.

   Ακόμα και κατά τις τελευταίες ώρες του Θεοδώρου η Μεγάλη Παράκλησις ετελείτο καθημερινώς προς ίασή του. Δεν γνωρίζουμε την ακριβή ημέρα της Κοιμήσεως τού Θεοδώρου, αλλά αφού συνέπεσε κοντά στην Κοίμηση της Θεοτόκου είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι οι μοναχοί των Σωσάνδρων αφιέρωσαν αυτή την ακολουθία στην μνήμη του Θεοδώρου και κατέστη συνήθεια έκτοτε να ψάλλεται η ακολουθία κάθε Αύγουστο εις μνήμην τού ποιητού της.

   Βεβαίως το όνομα της ακολουθίας δεν ήτο ίδιο με το σημερινό της Μεγάλης Παρακλήσεως, αφού δεν υπήρχε ακόμα Μικρή Παράκλησις.

   Θα μπορούσε κάλλιστα να είχε ονομαστή ευθύς εξ αρχής «Παρακλητικός Κανών», αφού αποτελούσε επίκληση προς βοήθεια και παρηγοριά άνωθεν.

   Στις 25 Ιουλίου 1261 o Αλέξιος Στρατηγόπουλος καταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη για λογαριασμό του Αυτοκράτορα της Νικαίας Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου τερματίζοντας έτσι την λατινική κατάληψη των Σταυροφόρων τού 1204.

   Η αναίμακτη ανάκτηση της Πόλης χαρακτηρίστηκε αμέσως ως θαυματουργή παρέμβαση της Θεοτόκου. Ο Αυτοκράτωρ για να τιμήσει το θαύμα και την Θεοτόκο αποφάσισε να ηγηθεί θρησκευτικής πομπής και να εισέλθει στην Πόλη κατά τις εορταστικές εκδηλώσεις τού δεκαπενταύγουστου.

   Μεταξύ της 25ης Ιουλίου και 15 Αυγούστου πολλές ευχαριστήριες ακολουθίες γινόντουσαν στην Κωνσταντινούπολη και μεταξύ αυτών ήταν και ο προσφάτως εισαχθείς Παρακλητικός Κανών τού Θεοδώρου Λασκάρεως.

   Η νέα Βασιλική Αυλή του Μιχαήλ,, ευρέθη προ διλήμματος. Οι δύο βασιλικές δυναστείες τού Θεοδώρου Λασκάρεως και Μιχαήλ Παλαιολόγου ευρίσκοντο σε μεγάλο μίσος μεταξύ τους. Ο Μιχαήλ είχε ήδη σφετερισθεί την εξουσία από τον νόμιμο διάδοχο και γιο τού Θεοδώρου, Ιωάννη. Ήταν δύσκολο κατά συνέπεια να δεχθεί η Βασιλική Αυλή ακολουθίες που θύμιζαν την δυναστεία τού Θεοδώρου.

   Ο άγνωστος μέχρι τότε μοναχός Θεοστήρικτος έδωσε την λύση. Χρησιμοποιώντας τον ήδη γνωστό Κανόνα προς την Υπεραγία Θεοτόκο τού Θεοφάνους Γραπτού και άλλα λειτουργικά στοιχεία, όπως βιβλικά αναγνώσματα, ευαγγέλιο, έφτιαξε την Ακολουθία τού Μικρού Παρακλητικού Κανόνος.

   Ο Κανών τού Θεοφάνους Γραπτού είχε ήδη εισαχθεί ως πρώτος κανών τού όρθρου στις εορτές μεγάλων αγίων.

   Ο Θεοφάνης με την σειρά του είχε χρησιμοποιήσει, προϋπάρχοντα στοιχεία από τον Κανόνα τού Ιωάννου Δαμάσκηνου στην έγερση τού Λαζάρου. Συγκεκριμένα είχε δανειστή τους ειρμούς της α', γ', ζ και η' ωδής, ενώ τους υπολοίπους ή τους συνέθεσε μόνος του ή τους δανείσθηκε από προγενέστερο λειτουργικό υλικό.

    Έτσι ο Μικρός Παρακλητικός Κανών πήρε ανάλογη μορφή και σχήμα με τον ήδη υπάρχοντα Μεγάλο Παρακλητικό Κανόνα.

   Ο Μεγάλος  Παρακλητικός   Κανόνας   παρέμεινε εις χρήση μόνο κατά την νηστεία του δεκαπενταύγουστου αφού ήταν τόσο στενά συνδεδεμένος με την μνήμη τού Θεοδώρου, ενώ βαθμιαία άρχισε να εναλλάσσεται με τον Μικρό, ο όποιος διεδόθη εξ ίσου ευρέως και χρησιμοποιείτο πλέον καθ' όλη την διάρκεια τού χρόνου (εις πάσαν περίστασιν). Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς καθιερώθη η εναλλακτική χρήση των δύο Παρακλήσεων κατά το δεκαπενταύγουστο.

     Είναι φυσικό να υποθέσουμε πως αρκετά χρόνια μετά τον θάνατο τον Μιχαήλ και την λησμόνηση των διαφορών των δύο δυναστειών καθιερώθηκε η εναλλαγή των δύο Παρακλήσεων κατά το δεκαπενταύγουστο ως εναρμόνιση των δύο παραδόσεων Νικαίας - Κωνσταντινουπόλεως.

    Έτσι σήμερα αποδίδουμε τιμή στην πρώτη πρέσβειρα και μεσίτρια, μετά τον Θεάνθρωπο Χριστόν, η Παναγία μας είναι εκείνη, που μπορεί και θέλει να μεταφέρει τις ικεσίες και τις δεήσεις μας στα πόδια του Παμβασιλέως Θεού.

    Ας καταφύγουμε λοιπόν, αγαπητοί μου αδελφοί, με πιστη, με αληθινή ταπείνωση και με αγάπη στην φυσική μας μητέρα και ας την παρακαλούμε καθημερινά, ειλικρινά για τα προβλήματά μας, και εκείνη Πολυεύσπλαχνη, θα μας συμπαραστέκεται στις δύσκολες ώρες και θα μας ελεεί με τη μεγάλη χάρη της. Αμήν.

http://theomitoros.blogspot.gr/2016/08/blog-post_1.html 

........................

ΣΤΟ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟ ΤΟΥ ΜΥΣΤΡΑ ΤΙΜΗΣΑΝ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ ΤΟΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΙΑ ΄ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟ!

Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τον Κων/νο Παλαιολόγο παρόντος του Προέδρου της Δημοκρατίας

29/05/2016

Η 29η Μαΐου αποτελεί ημέρα ανάμνησης της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως από τους Οθωμανούς καθώς και της ηρωικής θυσίας του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και των υπερασπιστών της Βασιλίδας των Πόλεων.

Στην Καστροπολιτεία του Μυστρά, στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δημητρίου, παρόντος του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκοπίου Παυλόπουλου, για δεύτερη συνεχή χρονιά, τελέσθηκε Αρχιερατική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου. Στη συνέχεια τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση, για τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, ο οποίος στις 6 Ιανουαρίου 1449, ανήμερα των Φώτων, στέφθηκε στον ίδιο χώρο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου, που βρισκόταν σε δεινή θέση.

Σχετικά με την προσωπικότητα του πεσόντος Αυτοκράτορα μίλησε ο Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων κ. Εμμανουήλ Στεργιούλης, ο οποίος με γλαφυρό τρόπο περιέγραψε τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε στο Βυζάντιο, παρουσίασε τις τελευταίες δραματικές στιγμές του Βασιλιά και των συμπολεμιστών του, ενώ επεσήμανε τη σημασία του Βυζαντίου στο παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι και τις επιπτώσεις της Άλωσης της Πόλης για τον Ελληνισμό.

Αμέσως μετά αρχές και κοινό μετέβησαν στον Ανδριάντα του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στην πλατεία του Μυστρά, όπου τελέσθηκε Τρισάγιο και έγινε κατάθεση στεφάνου από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπιο Παυλόπουλο. Οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης ολοκληρώθηκαν με τήρηση ενός λεπτού σιγής και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από τιμητικό στρατιωτικό άγημα. Ιδιαίτερης αναφοράς χρήζουν οι κυρίες του Λυκείου Ελληνίδων Σπάρτης, που με τις βυζαντινές ενδυμασίες τους μετέφεραν νοερά τους παρευρισκόμενους στην εποχή του Βυζαντίου.

Στις φετινές εκδηλώσεις παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Επικρατείας κ. Τέρενς Κουίκ, ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, οι Βουλευτές Λακωνίας κ.κ Σταύρος Αραχωβίτης, Αθανάσιος Δαβάκης και Λεωνίδας Γρηγοράκος, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Πέτρος Τατούλης, η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε Λακωνίας κ. Αδαμαντία Τζανετέα, ο Δήμαρχος Δ. Σπάρτης κ. Ευάγγελος Βαλιώτης, ο Δήμαρχος Δ. Καλαμάτας κ. Παναγιώτης Νίκας, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, της Εκπαίδευσης, φορέων και συλλόγων.

Αμέσως μετά οι επίσημοι μετέβησαν στο Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, που στεγάζεται στο πλήρως ανακαινισμένο κτίριο του πρώην Δημοτικού σχολείου Μυστρά, το οποίο εγκαινίασε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.

''Οὐ γάρ ῄδεισαν ὃτι ὁ βασιλεύς ἐστιν, ἀλλ΄ ὡs κοινόν στρατιώτην τοῦτον θανατώσαντες ἀφῆκαν.''

Παρόντος του Προέδρου της Δημοκρατίας οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τον Κων/νο Παλαιολόγο

29/05/2015

  

Η 29η Μαΐου αποτελεί ημέρα ανάμνησης της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως από τους Οθωμανούς καθώς και της ηρωικής θυσίας του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και των υπερασπιστών της Βασιλίδας των Πόλεων.

Στην Καστροπολιτεία του Μυστρά, παρόντος του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκοπίου Παυλόπουλου τελέσθηκε Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Μητροπολιτικό ναό του Αγίου Δημητρίου προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου. Στη συνέχεια τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση, για τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, ο οποίος στις 6 Ιανουαρίου 1449, ανήμερα των Φώτων, στέφθηκε στον ίδιο χώρο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου, που βρισκόταν σε δεινή θέση.

Σχετικά με την προσωπικότητα του πεσόντος Αυτοκράτορα μίλησε ο φιλόλογος – συγγραφέας κ. Δημήτριος Κατσαφάνας, ο οποίος με γλαφυρό τρόπο περιέγραψε τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε στο Βυζάντιο, παρουσίασε τις τελευταίες δραματικές στιγμές του Βασιλιά και των συμπολεμιστών του, ενώ επεσήμανε τη σημασία του Βυζαντίου στο παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι και τις επιπτώσεις της Άλωσης της Πόλης για τον Ελληνισμό.

Αμέσως μετά αρχές και κοινό μετέβησαν στον Ανδριάντα του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στην πλατεία του Μυστρά, όπου τελέσθηκε τρισάγιο και έγινε κατάθεση στεφάνου από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπιο Παυλόπουλο. Οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης ολοκληρώθηκαν με τήρηση ενός λεπτού σιγής και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από τιμητικό στρατιωτικό άγημα. Ιδιαίτερης αναφοράς χρήζουν οι κυρίες του Λυκείου Ελληνίδων Σπάρτης, που με τις βυζαντινές ενδυμασίες τους μετέφεραν νοερά τους παρευρισκόμενους στην εποχή του Βυζαντίου.

Στις φετινές εκδηλώσεις παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Επικρατείας κ. Τέρενς Κουίκ, ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, οι Βουλευτές Λακωνίας κ.κ Σταύρος Αραχωβίτης και Αθανάσιος Δαβάκης, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Πέτρος Τατούλης, η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε Λακωνίας κ. Αδαμαντία Τζανετέα, ο Δήμαρχος Δ. Σπάρτης κ. Ευάγγελος Βαλιώτης, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, της Εκπαίδευσης, φορέων και συλλόγων.

 

Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος

Ο Κωνσταντῖνος ΙΑ” Δραγάσης Παλαιολόγος (9 Φεβρουαρίου 1404 – 29 Μαΐου 1453) ήταν ο τελευταίος βασιλεύων Βυζαντινός αυτοκράτορας, ως μέλος της δυναστείας των Παλαιολόγων, από το 1449 έως το θάνατό του κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453). Η ηρωϊκή αντίστασή του κατά των Οθωμανών σφράγισε τις ύστατες στιγμές της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας περνώντας ο ίδιος στη σφαίρα του θρύλου, του μύθου και της φαντασίας. Είναι εθνομάρτυρας και αποκαλείται συχνά και ανεπίσημα ως «εθνικός ήρωας».

Στο Δεσποτάτο του Μυστρά

Γιος του αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου (1391-1425) από την Ελένη Δραγάση, κόρη του Σέρβου άρχοντα των Σερρών, και νεότερος αδελφός τού αυτοκράτορα Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου (1425-1448). Γεννήθηκε το 1404. Όταν ήταν ακόμη νεαρός, ο πατέρας του Μανουήλ του είχε αναθέσει τη διοίκηση πόλεων του Ευξείνου Πόντου. Το 1427 ο Κωνσταντίνος φτάνει στο Μυστρά για να βοηθήσει τους αδερφούς του Θωμά και Θεόδωρο στην ανάκτηση των φραγκοκρατούμενων περιοχών της Πελοποννήσου. Το 1429 ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος καταλαμβάνει και την Πάτρα μετά από πολιορκία. Το 1432 η ανάκτηση τελειώνει. Εκτός από την Μεθώνη, την Κορώνη το Ναύπλιο και το Άργος που είναι στα χέρια των Βενετών, ολόκληρη η υπόλοιπη Πελοπόννησος είναι στα χέρια των Ελλήνων με το Θεόδωρο να εξουσιάζει τον Μυστρά, το Θωμά τη Γλαρέντζα και τον Κωνσταντίνο τα Καλάβρυτα. Η παραμονή και των τριών αδελφών στην Πελοπόννησο δημιουργούσε οπωσδήποτε προβλήματα, οπότε ο Κωνσταντίνος πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου παρέμεινε από το Σεπτέμβριο του 1435 ως τον Ιούνιο του 1436, για να συζητήσει σχετικά θέματα με τον αυτοκράτορα. Στο διάστημα 1435-1441 μετέβη στην Ιταλία, όπου μετείχε στις επιτροπές των Βυζαντινών, που προσπαθούσαν να πετύχουν την ένωση των Εκκλησιών (Ορθοδόξων-Καθολικών). Η ρήξη με τον αδελφό του Θεόδωρο προσέλαβε επικίνδυνες διαστάσεις και χρειάστηκαν σύντονες προσπάθειες για να επιτευχθεί συμβιβαστική συμφωνία και συνδιαλλαγή. Η διοίκηση του δεσποτάτου αναλήφθηκε από το Θεόδωρο και το Θωμά, ο δε Κωνσταντίνος επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη για να συμπαρασταθεί στις προσπάθειες του Ιωάννη Η΄.

Αντικατέστησε τον αυτοκράτορα κατά την περίοδο της μετάβασής του στη Δύση για τη συμμετοχή στη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας (27 Νοεμβρίου 1439 – 1 Φεβρουαρίου 1440), ενώ μετά την άφιξη του αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη ο Κωνσταντίνος επέστρεψε και πάλι στην Πελοπόννησο. Η στάση του Δημητρίου Παλαιολόγου, που υποστηρίχθηκε από τους Τούρκους, ανάγκασε τον Κωνσταντίνο να σπεύσει και πάλι στην Κωνσταντινούπολη (1442-1443), για να ενισχύσει τις δυνάμεις του αυτοκράτορα.

Τον Οκτώβριο του 1443 ανέλαβε δεσπότης του Μυστρά και αφιερώθηκε με ζήλο στη διοικητική και στρατιωτική αναδιοργάνωση του δεσποτάτου, με απώτερο σκοπό την ενίσχυση της άμυνας της Πελοποννήσου έναντι της τουρκικής απειλής. Οικοδόμησε τα τείχη του Εξαμιλίου στον Ισθμό της Πελοποννήσου και επέκτεινε το δεσποτάτο του κατακτώντας τη Βοιωτία και τη Φωκίδα. Όμως ο Μουράτ Β΄ οργάνωσε μια μεγάλη εκστρατεία εναντίον του. Κατέστρεψε το φρούριο στο Εξαμίλιο, την Κόρινθο και την Πάτρα. Ο Κωνσταντίνος αναγκάστηκε να ζητήσει ειρήνη και να γίνει φόρου υποτελής στον Τούρκο σουλτάνο.

Αυτοκράτορας

Μετά τον θάνατο του Ιωάννη Η΄, στέφθηκε αυτοκράτορας στον Μυστρά (6 Ιανουαρίου 1449) και πήγε στην Κωνσταντινούπολη με πολλές ελπίδες και μεγάλη αγωνία για το μέλλον τής αυτοκρατορίας. Η τουρκική απειλή περιέσφιγγε τη βασιλεύουσα και στρεφόταν πλέον εναντίον της. Ο Κωνσταντίνος αφιερώθηκε στην επισκευή και την ενίσχυση των οχυρωματικών έργων, καθώς και στην αναδιοργάνωση του στρατού, ο οποίος θα αναλάμβανε το βαρύ έργο της άμυνας της Πόλης. Οι αποδεδειγμένες πολιτικές και στρατιωτικές ικανότητες τού Κωνσταντίνου δεν είναι δυνατόν να ανατρέψουν τον διαμορφωμένο συσχετισμό δυνάμεων, η άνοδος δε στην εξουσία τού φιλόδοξου σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ (1451) έκανε περισσότερο αισθητό τον κίνδυνο για την Κωνσταντινούπολη. Η ανέγερση στον Βόσπορο τού υψηλού φρουρίου Ρούμελι Χισάρ και οι στρατιωτικές προετοιμασίες των Τούρκων, συντονίζονταν με τελικό στόχο την άλωση τής πρωτεύουσας τής αυτοκρατορίας.

Οι εκκλήσεις τού Κωνσταντίνου προς τη Δύση για ενισχύσεις αντιμετωπίζονταν με περίεργη αδιαφορία. Ο Πελοποννήσιος καρδινάλιος και προηγουμένως μητροπολίτης Ρωσίας Ισίδωρος, που έφθασε στην Κωνσταντινούπολη με ελάχιστες δυνάμεις, δεν μπορούσε να προσφέρει ελπίδες. Οι 3.000 περίπου βυζαντινοί και οι 2.000 περίπου ξένοι, από τους οποίους 700 περίπου Γενουάτες με αρχηγό τον Ιουστινιάνη, ήταν πολύ λίγοι για να αποκρούσουν τις επιθέσεις του πολυάριθμου και αξιόμαχου τουρκικού στρατού. Η ισχυρή οχύρωση της πόλης απαιτούσε και ισχυρή φρουρά για την απόκρουση των επιθέσεων από την ξηρά, αφού η απειλή από τη θάλασσα εξουδετερωνόταν με την περίφημη αλυσίδα τού Κεράτιου Κόλπου. Ωστόσο η μεταφορά από την ξηρά (υπερνεώλκηση) περίπου 70 τουρκικών πλοίων από τον Βόσπορο στον Κεράτιο κατέστησε την πολιορκία ασφυκτική (22-23 Απριλίου 1453).

Η Άλωση της Πόλης

Στις 28 Μαΐου, ο Μωάμεθ αποφάσισε τη γενική και τελική επίθεση εναντίον της πόλης. Ο Κωνσταντίνος, μετά την τέλεση της θείας λειτουργίας στον ναό της Αγίας Σοφίας, ενθάρρυνε τη φρουρά που θα έδινε τον αγώνα για την απόκρουση τής μεγάλης επίθεσης. Πράγματι, η πρώτη επίθεση αποκρούστηκε, αλλά η αναπλήρωση των απωλειών τής φρουράς ήταν δύσκολη. Ο τραυματισμός του Γενουάτη Ιουστινιάνη υπήρξε σοβαρό πλήγμα. Τέλος και ενώ ο Κωνσταντίνος αγωνιζόταν στο πλευρό των στρατιωτών του ως απλός στρατιώτης, οι Τούρκοι μπήκαν στην πόλη το πρωί της 29ης Μαΐου του 1453. Η Κωνσταντινούπολη έπεσε στον αλλόθρησκο κατακτητή και έγινε πηγή θρύλων και παραδόσεων στη μνήμη τού λαού.

Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ υπήρξε ο τελευταίος αυτοκράτορας τού Βυζαντίου, ο οποίος με το φρόνημα και την αυτοθυσία του, σημάδεψε χαρακτηριστικά το γεγονός τής πτώσης. Ο αυλικός του Γεώργιος Φραντζής διηγείται με απλότητα τον θάνατο τού τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα:

«Ο βασιλεύς οὖν ἀπαγορεύσας ἐαυτόν, ἰστάμενος βαστάζων σπάθην και ἀσπίδα, είπε λόγον λύπης άξιον «οὐκ έστί τις τῶν χριστιανῶν τοῦ λαβεῖν τήν κεφαλήν μου ἀπ΄ ἐμοῦ;» ἦν γάρ μονώτατος ἀπολειφθείς. τότε είς τῶν Τούρκων δούς αὐτῷ κατά πρόσωπον καί πλήξας, καί αὐτός τῷ Τούρκῳ ἐτέραν ἐχαρίσατο” τῶν ὁπισθεν δ΄ἐτέρος καιρίαν δούς πληγήν, ἔπεσε κατά γῆς” οὐ γάρ ῄδεισαν ὃτι ὁ βασιλεύς ἐστιν, ἀλλ΄ ὡs κοινόν στρατιώτην τοῦτον θανατώσαντες ἀφῆκαν».

Σύμφωνα με την περιγραφή του Φραντζή, οι κατακτητές, μετά το τέλος του αγώνα, αναζήτησαν το σώμα του αυτοκράτορα:

«πλείονας κεφαλάς τῶν άναιρεθέντων ἔπλυναν, εἰ τύχοι καί τήν βασιλικήν γνωρίσωσι, καί οὐκ ἡδυνήθησαν γνωρίσαι αὐτήν, εἰ μή τό τεθνεώς πτῶμα τοῦ Βασιλέως εὐρόντες ὄ ἐγνώρισαν ἐκ τῶν βασιλικῶν περικνημίδων, ή και πεδίλων ένθα, χρυσοί ἀετοί ἦσαν γεγραμμένοι, ὡs ἔθος ὑπῆρχε τοῖς βασιλεύσι».

Η αναγνώριση του νεκρού αυτοκράτορα συνοδεύθηκε από την εντολή τού σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ να ταφεί με τις αρμόζουσες βασιλικές τιμές, χωρίς όμως να ανακοινωθεί και ο τόπος της ταφής. Οι μυστικοί πόθοι τού λαού συνέδεσαν τον θρύλο τού Μαρμαρωμένου Βασιλιά, με την ελπίδα για την απελευθέρωση και την αποκατάσταση τής αυτοκρατορίας.

Ο θρύλος λέει ότι τη στιγμή που ο βασιλιάς περικυκλώθηκε από τους Τούρκους, ένας άγγελος του Κυρίου τον άρπαξε και τον έκρυψε σε μια σπηλιά, αφού πρώτα τον μαρμάρωσε. Στη σπηλιά αυτή περιμένει για αιώνες ο «Μαρμαρωμένος Βασιλιάς» να ξαναέρθει την κατάλληλη στιγμή, «το πλήρωμα του χρόνου», και ο άγγελος Κυρίου θα του ξαναδώσει τη ζωή και το σπαθί του για να διώξει τους Τούρκους από την Κωνσταντινούπολη. Άλλοι θρύλοι και προφητείες αναφέρουν ότι θα τους κυνηγήσει μέχρι την «Κόκκινη Μηλιά» και στη μάχη που θα γίνει οι Τούρκοι θα νικηθούν και «θα κολυμπήσει το μοσχάρι στο αίμα τους». Ο θρύλος προσθέτει, ακόμα, ότι οι Τούρκοι ψάχνουν συνεχώς να ανακαλύψουν τη σπηλιά, όπου βρίσκεται ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς για να χτίσουν την είσοδό της, ώστε να μην μπορεί να ξαναβγεί από εκεί. Όμως, οι προσπάθειες τους είναι συνεχώς άκαρπες, αφού ο άγγελος προστατεύει τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά και περιμένει την εντολή του Θεού για να τον ξυπνήσει.

Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ κοινώνησε Θεία Ευχαριστία από τα χέρια του ενωτικού Πατριάρχη Ισιδώρου(1452-53) λίγες μόνο ώρες πριν από τον θάνατό του.

Ολοκληρώνουμε το σύντομο αφιέρωμά μας στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο με την ιστορική και γενναία απάντηση, που έδωσε στον Μωάμεθ Β΄ τον Πορθητή, όταν έστειλε πρεσβεία με πρόταση να του παραδώσει την Πόλη και σε αντάλλαγμα να μεταβεί στην Πελοπόννησο, όπου θα έχει περισσότερα εδάφη, για να ζήσει σαν ανεξάρτητος ηγεμόνας:

«Την δε πόλιν σοι δούναι ουκ εμόν εστιν ούτε άλλου των κατοικούντων. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν εν ταύτη και ου φεισόμεθα της ζωής ημών.»