Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα λακωνια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα λακωνια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

13 Οκτωβρίου, 2023

Ανακοίνωση – Πρόσκληση για την χειροτονία του εψηφισμένου Επισκόπου Λακεδαιμονίας κ. Θεοφίλου

Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος εις την τακτική της Συνεδρία, την 9η Οκτωβρίου 2023, εξέλεξε, με εντυπωσιακή πλειοψηφία, Βοηθό Επίσκοπο της Ιεράς Μητροπόλεώς μας, τον μέχρι χθες πολύτιμο συνεργάτη μας στη Διοίκηση και μάλιστα στη θέση του Πρωτοσυγκέλλου, Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη Θεόφιλο Μαντζαβράκο, κληρικό σοβαρό, υπεύθυνο, εργατικό, πιστό, με καθαρή ζωή, αφιλάργυρο και διακριτικό πνευματικό.  Στο διάστημα της κληρικής του ζωής έδωσε εξετάσεις και πήρε άριστα, όπως άλλωστε επιβεβαιώνει ο Προϊστάμενος Μητροπολίτης του, ο ιερός κλήρος και ο ευσεβής λαός της Επαρχίας μας.

Αυτόν, παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου και πλειάδας Αρχιερέων, θα χειροτονήσει Αρχιερέα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Ευστάθιος, στον Ιερό Ναό Οσίου Νίκωνος Σπάρτης, την Δευτέρα 23 Οκτωβρίου 2023. Ο όρθρος θα αρχίσει στις 7.00 π.μ, η χειροτονία στις 8.15 περίπου και εν συνεχεία θα τελεσθεί η Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία.

Προσκαλούνται άπαντες οι ορθόδοξοι χριστιανοί της Μητροπόλεώς μας, με επικεφαλής τον ιερό κλήρο και τους άρχοντες, να παραστούν εις την χειροτονία του νέου Βοηθού μας Επισκόπου κ. Θεοφίλου, στον οποίο εδώσαμε τον τίτλο της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Επισκοπής Λακεδαιμονίας, προκειμένου να έχει συναντιλήπτορες τους τρεις Αγίους Επισκόπους Λακεδαιμονίας, δηλαδή τον Άγιο Θεόκλητο τον θαυματουργό και τους Εθνοϊερομάρτυρες, Μητροπολίτη Δέρκων Γρηγόριο τον από Λακεδαιμονίας και Ανανία τον εσχάτως αγιοκαταταχθέντα.

ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

14 Αυγούστου, 2023

Με λαμπρότητα τα θυρανοίξια του παλαιοχριστιανικού Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Απιδέας Λακωνιας

Το απόγευμα της Κυριακής 13 Αυγούστου 2023 τελέσθηκαν, με εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια και προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου, τα θυρανοίξια του ιστορικού παλαιοχριστιανικού Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Απιδέας. Το έργο, που ήταν ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Πελοποννήσου και διήρκεσε τρία χρόνια, είχε προϋπολογισμό 1.035.000€.

Ακολούθησε, εντός του Ναού, η τέλεση Ιεράς Παράκλησης προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Αμέσως μετά, στον προαύλιο χώρο του Ναού, έλαβε χώρα η σχετική εκδήλωση την οποία συντόνιζε ο Επίτροπος του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου κ. Δημήτριος Κομηνός. Αρχικά τον λόγο έλαβε η Υπουργός Πολιτισμού κα Λίνα Μενδώνη, η οποία τόνισε ότι η ημέρα αυτή είναι χαρμόσυνη γιατί όχι μόνο αποκαταστάθηκε ένα ιστορικό μνημείο, αλλά αποδόθηκε και στη λατρεία. Η Υπουργός επισήμανε ότι ο εν λόγω Ναός είναι ένας σπάνιος τύπος ανατολίζουσας Βασιλικής, που φανερώνει τον αρχιτεκτονικό πλούτο της περιοχής κατά το Βυζάντιο και την εν γένει σπουδαιότητά του, που χρήζει περαιτέρω έρευνας. Ολοκληρώνοντας ευχαρίστησε τον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου κ. Παναγιώτη Νίκα για την άψογη συνεργασία, τους υπηρεσιακούς παράγοντες και το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Απιδέας.

Ακολούθως, χαιρετισμούς απηύθυναν ο Δήμαρχος Δ. Ευρώτα κ. Δήμος Βέρδος και ο Υπουργός Επικρατείας κ. Μάκης Βορίδης, ο οποίος στάθηκε στην καλή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, που θα πρέπει να αποτελεί οδοδείκτη για μελλοντικά έργα, τονίζοντας παράλληλα ότι ιστορικοί Ναοί σαν αυτόν που αποκαταστάθηκε αποτελούν τη ζώσα ορθόδοξη παράδοση. Από την πλευρά του ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Παναγιώτης Νίκας ευχαρίστησε για την συμβολή τους την Υπουργό Πολιτισμού και τον Σεβ. Μητροπολίτη μας, ενώ υπογράμμισε ότι η παράδοση και τα μνημεία μας αποτελούν τις ρίζες και τον εθνικό μας πλούτο. Τον λόγο πήραν στη συνέχεια ο μελετήτής του έργου κ. Κλήμης Ασλανίδης και η εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων κα Παπαθανασίου, οι οποίοι έδωσαν λεπτομέρειες για την αποκατάσταση.

Οι ομιλίες ολοκληρώθηκαν με τον σεπτό Ποιμενάρχη μας, ο οποίος ευχαρίστησε αρχικά τον Θεό που επέτρεψε την ολοκλήρωση του σπουδαίου αυτού έργου. Στη συνέχεια εξέφρασε ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν στην υλοποίηση της αποακτάστασης μέσα σε πνεύμα αγαστής συνεργασίας. Ιδιαίτερα για τους Ιερούς Ναούς μας επισήμανε ότι αποτελούν σχολεία, νοσοκομεία ψυχών και φωτεινούς πνευματικούς φάρους, ενώ ταυτόχρονα αδελφοποιούν τους εισερχομένους σε αυτούς και ενώνουν γενεές.

Η εκδήλωση επισφραγίστηκε με την απονομή τιμητικών πλακετών από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Απιδέας, στην Υπουργό Πολιτισμού κα Λίνα Μενδώνη, καθώς και στους δύο ιεροψάλτες του Ιερού Ναού, τους κυρίους Λεωτσάκο και Λαμπράκο. Ιδιαίτερα για τον κ. Λεωτσάκο, υιό του αειμνήστου πατρός Μιχαήλ, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας επισήμανε ότι, αν και μένει μόνιμα στην Αθήνα και αντιμετωπίζει πρόβλημα με την όρασή του, έρχεται ανιδιοτελώς στην Απιδέα κάθε Σαββατοκύριακο και κατά τις εορτές για να ψάλλει, φανερώνοντας την βαθιά του πίστη στον Θεό και την απύθμενη αγάπη για τον τόπο καταγωγής του.

(φωτογραφίες: Δημήτριος Σκιαδάς)

Ακολουθεί κείμενο του κ. Παναγιώτη Λαλούση, σχετικά με τον Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Απιδέας:

Ο Ιερός Ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, είναι κηρυγμένος ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης θολοσκέπαστης βασιλικής και είναι ένα από τα πλέον αντιπροσωπευτικά δείγματα «ανατολίζουσας» βασιλικής του ελλαδικού χώρου. Αποτελεί μετασκευή παλαιότερου παλαιοχριστιανικού ξυλόστεγου ναού (τέλη 5ου αιώνα), που μετατράπηκε σε θολοσκέπαστο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο (10ο αιώνα). Ο εσωτερικός διάκοσμος του ναού, χρονολογείται στα τέλη του 19ου – αρχές 20ου αιώνα και συνίσταται στην διάπλαση των επιφανειών με τραβηχτά επιχρίσματα. Το μνημείο έχει μαρμάρινο τέμπλο (τέλη 13ου αιώνα), με ορισμένα προγενέστερα τμήματα του 12ου – αρχών 13ου αιώνα. Προγενέστερα αρχιτεκτονικά μέλη έχουν χρησιμοποιηθεί σε αρκετά σημεία στις όψεις του ναού και ως κιονόκρανα και επιθήματα των κιόνων του μνημείου. Το ξυλόγλυπτο τμήμα του τέμπλου στηρίζεται στο γλυπτό μαρμάρινο και έχει επενδυθεί με φύλλα χρυσού. Στην νοτιοδυτική του γωνία έχει προστεθεί υψηλό κωδωνοστάσιο (18ος – 19ος αιώνας), που ανήκει στον τύπο των πυργόμορφων. Στη δομή του κωδωνοστασίου έχει ενσωματωθεί σε τρία τμήματα βυζαντινή μαρμάρινη σαρκοφάγος, η οποία βρισκόταν στο βόρειο κλίτος (αριστερό ψαλτήρι) και συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα γλυπτά έργα τέχνης του 11ου – 13ου αιώνα. Η ιστορικότητα του μνημείου συνάδει ακόμη, με την συμβολή της νομισματικής μαρτυρίας των οκτώ (8) χρυσών νομισμάτων, που ανευρέθηκαν στον περίβολο της εκκλησίας και φυλάσσονται στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών, με την ένδειξη «Θησαυρός 31»: Ιουστίνος Β΄ 6 σόλιδοι, Τιβέριος Β΄ 1 σόλιδος, Μαυρίκιος 1 σόλιδος, με κατάταξη κοπής από το έτος 582 έως το 602 μ.Χ.

Ωστόσο, η ιστορία ενός τόπου δεν μένει στάσιμη και κάθε εποχή οφείλει να αφήνει το αποτύπωμά της. Η προστασία των μνημείων της Απιδιάς και η διατήρηση της «μνήμης» της ιστορικής της κληρονομιάς, αποτελούσε διακαή πόθο επί σειρά ετών για τους οικιστές της. Με περίσσια αγάπη για τον ναό και αρκετή θέληση, το εκκλησιαστικό συμβούλιο στις 18/1/2018, ξεκίνησε όλες εκείνες τις απαιτούμενες διαδικασίες για την ένταξη του έργου αποκατάστασης του μνημείου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα, σύμφωνα με την από 27/4/2011 εγκριθείσα μελέτη. Οι διάφορες εργασίες που είχαν εκτελεστεί κατά το παρελθόν από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας, όπως αρμολογήματα, επικεράμωση του κυρίως ναού και στερέωση του κωδωνοστασίου, έδωσαν λύση σε ορισμένα μόνο από τα προβλήματα, ωστόσο υπήρχαν κι άλλα που καθιστούσαν αναγκαία την λήψη περαιτέρω μέτρων, όπως δομικά, οικοδομικά, αισθητικά και λειτουργικά. Επιχειρηματολογώντας μέσα από ελληνικές και κυρίως ξένες βιβλιογραφίες, προβλήθηκαν όλα εκείνα τα σημαντικά στοιχεία, που τεκμηρίωναν την πολιτισμική αξία του μνημείου, εστιάζοντας στην παλαιότητα, την σπανιότητα, το σπουδαίο γλυπτό διάκοσμο, αλλά και τις διαδοχικές οικοδομικές του φάσεις, που έχουν αφήσει στο μνημείο το αποτύπωμα μιας συνεχούς ζωής, από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια (1) μέχρι τις μέρες μας. Στις 10/7/2019, η προσπάθεια αυτή απέδωσε καρπούς και το μνημείο συγχρηματοδοτήθηκε από τις πιστώσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Πελοπόννησος 2014 – 2020» της Περιφέρειας Πελοποννήσου του ΕΣΠΑ, με προϋπολογισμό μελέτης ενός εκατομμυρίου, τριάντα πέντε χιλιάδων, τετρακοσίων (1.035.400,00) ευρώ, ανάμεσα σε δεκαπέντε διεκδικούμενα έργα, επί συνολικών προγραμματικών πόρων τριών εκατομμυρίων (3.000.000) ευρώ. Οι βλάβες που παρουσιάζονταν στο ναό σύμφωνα με την μελέτη του έργου, οφείλονταν στην μετασκευή του από ξυλόστεγο σε θολοσκεπή, σε μεταγενέστερες προσθήκες και τροποποιήσεις και στη σεισμική δραστηριότητα της περιοχής. Το έργο εκτελέστηκε από την Διεύθυνση Αναστύλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, από 17/8/2020 έως 28/5/2023 κι εν συνεχεία η σκυτάλη των εργασιών πέρασε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας, για την συντήρηση του ξυλόγλυπτου τμήματος του τέμπλου, του δεσποτικού θρόνου και των φορητών εικόνων. Οι εργασίες αυτές προσέφεραν παράλληλα και νέα ευρήματα, τα οποία θα αξιολογηθούν από τους καθ’ ύλην αρμόδιους. Οι δύο πλίνθινοι σταυροί που βρέθηκαν εκατέρωθεν του επισκοπικού θρόνου στο σύνθρονο (κεντρική κόγχη), αλλά και η παλαιά πλινθοδομή του ανακουφιστικού τόξου της παλαιότερης δυτικής πύλης εισόδου. Η λίθινη δεξαμενή που αναδείχθηκε πρόσφατα εντός του ναού και συγκεκριμένα στον νάρθηκα και ομοιάζει με φιάλη αγιάσματος ή ακόμη με κολυμβήθρα βαπτίσεως. Η μεγάλη βυζαντινή τοιχογραφία που ανευρέθηκε στην όψη του δυτικού τοίχου (στην περιοχή του παραθύρου μέχρι την γένεση της καμάρας) και αναπαριστάνει την Δευτέρα Παρουσία (13ου αιώνα), η οποία καλύφθηκε προσωρινά αφού προστατεύτηκε με στερέωση της ζωγραφικής επιφάνειας, προκειμένου να κριθεί στο μέλλον η διαδικασία ανάδειξης της.

1. Οι μελετητές του μνημείου έχουν διακρίνει την πρώτη οικοδομική φάση του ναού στην παλαιοχριστιανική περίοδο, η οποία περιλαμβάνει την κεντρική κόγχη στην οποία βρίσκεται ο επισκοπικός θρόνος και όλο το πλάτος του κεντρικού κλίτους με τις δύο σειρές από κίονες, εκ των οποίων ορισμένοι είναι εντοιχισμένοι εντός των πεσσών.

2. Αντωνία Μοροπούλου, καθηγήτρια του ΕΜΠ, των Πανεπιστήμιων του Princeton, της Βενετίας, της Ρώμης της Αμβέρσας, του ΑΠΘ, κ.α. και επιστημονικά υπεύθυνη του έργου, το Ιερό κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα: 22/7/2018, για Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Απιδέα .. ένας παλαιοχριστιανικός ναός εκ των ελαχίστων που σώζονται στην Ελλάδα αυτή την στιγμή, λόγω της υστεροβυζαντινής παρέμβασης. Ένας βυζαντινός ναός προ της Αγίας Σοφίας του Ιουστινιανού στην Κωνσταντινούπολη, σήμερα ζητάει την δική του θέση στην μελλοντική μας ιστορία, κατοχυρώνοντας τις ρίζες μας, κατοχυρώνοντας εκείνη την εποχή, που δημιουργεί θα έλεγε κανείς, μια προϊστορία από το Βυζάντιο για τον σύγχρονο κόσμο.
.








16 Μαρτίου, 2023

Λέγεται Σπάρτη, δεν βρίσκεται στην Πελοπόννησο και ανήκε στον Ωνάση χωρίς να γίνει Σκορπιός

 Η Σπάρτη είναι η πρωτεύουσα της Λακωνίας και μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ελλάδας. Όμως υπάρχει και μία άλλη Σπάρτη, η οποία δεν βρίσκεται στην Πελοπόννησο, είναι νησί, δεν έχει κατοίκους και κάποτε ανήκε στον Αριστοτέλη Ωνάση, χωρίς ποτέ να αποκτήσει τη φήμη του θρυλικού Σκορπιού.

Η νήσος Σπάρτη ανήκει στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Τηλεβοΐδων που βρίσκεται ανάμεσα στην Λευκάδα και την Αιτωλοακαρνανία και το οποίο πήρε το όνομά του από την αρχαία πειρατική φυλή Τηλεβόες που είχαν σαν ορμητήριο το Μεγανήσι. Μαζί με είκοσι τρία ακόμα νησιά, τα οποία περιβάλλουν τη Λευκάδα, αποτελούν τα ονομαζόμενα Πριγκιποννήσια της Ελλάδας.

Πρόκειται για ένα καταπράσινο ακατοίκητο νησί με καλλιεργήσιμη γη και χαμηλό υψόμετρο, μόλις εφτά μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας και τοποθετείται ακριβώς απέναντι από το Περιγιάλι Λευκάδας. Κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ανήκε σε γαλλική οικογένεια, ενώ το 1963 αγοράστηκε μαζί με τον Σκορπιό από τον Αριστοτέλη Ωνάση.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Σκορπιού, με την φήμη του να φτάνει στα πέρατα του κόσμου, ο Ωνάσης ξεκινά τις εργασίες στη Σπάρτη, με σκοπό να δημιουργήσει ένα αντίγραφο του Σκορπιου για τον γιο του Αλέξανδρο. Όμως οι εργασίες σταματούν βίαια τον Γενάρη του 1973, όταν το μικρό αμφίβιο αεροσκάφος Piaggio 136 με χειριστή τον 25χρονο Αλέξανδρο, συντρίβεται, αμέσως μετά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο του Ελληνικού και ο ίδιος βρίσκει τραγικό θάνατο, αφήνοντας την τελευταία του πνοή στο ΚΑΤ, εξαιτίας της βαριάς κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης που υπέστη.
Αρκετά χρόνια αργότερα, περνάει στην ιδιοκτησία του Ρώσου μεγιστάνα «βασιλιά της ποτάσας» Ντιμίτρι Ριμπολόβλεφ, θέλοντας να το προσφέρει ως δωρεά στην 24χρονη κόρη του Εκατερίνα και την 12χρονη Άννα.

Στόχος της οικογένειας είναι όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες στον Σκορπιό, που μεταμορφώνεται σε πολυτελές resort για κροίσους, να ξεκινήσουν οι εργασίες και σε αυτό το νησί.

Και αν οι εργασίες ανοικοδόμησης της Σπάρτης επισκιάστηκαν την πρώτη φορά από την «κατάρα» των Ωνάση, το μέλλον αυτή τη φορά φαίνεται διαφορετικό, μιας και η ιστορία γράφεται μόνο μια φορά.

Πηγή: anagnostis.gr

https://lakonikos.gr/plus/item/163588-legetai-sparti-den-vrisketai-stin-peloponniso-kai-anike-ston-onasi-xoris-na-ginei-skorpios

18 Δεκεμβρίου, 2022

π. Ιωάννης Αλειφέρης Σιναΐτης (+19.10.2021)

- «Τί είναι η έρημος πάτερ;»
- «Χώμα, γρανίτης κι ουρανός. Αυτό είναι η έρημος».
Με αυτές τις ελάχιστες λέξεις περιέγραψε ο π. Ιωάννης την θεολογία και την εμπειρία της σιναϊτικής ερήμου όπως την έζησε ο ίδιος για μια ολόκληρη ζωή. Με καταγωγή από τα βουνά της Νεαπόλεως Λακωνίας που βλέπουν το πλατύ γαλάζιο της θάλασσας, διέπλευσε τη Μεσόγειο αμέσως μετά τις σπουδές του στη Ριζάρειο εκκλησιαστική σχολή με προορισμό το Θεοβάδιστο Όρος Σινά.
Λιγομίλητος και «φευγάτος», μάλλον τρελός για τους περισσότερους, διακόνησε ως εκκλησιάρχης και αναγνώστης στο καθολικό της Αγίας Αικατερίνης όλη τη μοναχική του ζωή.
Μια φορά τον κάνανε Οικονόμο και τις πρώτες τρεις ημέρες έκανε παραγγελία 2.000 αυγών. Όταν τον ρώτησαν γιατί, είπε πως τα βρήκε σε καλή τιμή! Πριν κλείσει εβδομάδα, με το προσωνύμιο «Τζόνις» πλέον και με τη βούλα του τρελού, επέστρεψε στα διακονήματά στο καθολικό και δεν έφυγε ποτέ.

Ακέραιος στο άκρο στα καθήκοντά του, προσέφερε άφθονο γέλιο στους πάντες με τις απίστευτες εμπνεύσεις του (ων ουκ έστι αριθμός), που όμως ήταν αδύνατο να κρύψουν πάντα τα χαρίσματα του Πνεύματος. Τον ακούσαμε δεκάδες φορές να «διαβάζει» απ’ έξω και με απίστευτη ταχύτητα τους κανόνες «ψιλών» ημερών –άγνωστων σχεδόν αγίων- περιφερόμενος στο ναό. Κι αν καμιά φορά πήγαινε κανείς στο αναλόγιο να συνεχίσει με πιο «κανονικό» τρόπο την ανάγνωση, πλησίαζε και σχεδόν χωρίς να κοιτά το Μηναίο, έδειχνε στον αδερφό το σημείο απ’ όπου έπρεπε να συνεχίσει…

Αν καταλάβαινε πως τον παρακολουθούσε κανείς με ευλάβεια, χάλαγε αμέσως κάθε καλό λογισμό προς το πρόσωπό του, ακριβώς όπως διαβάζουμε για όλους τους «δια Χριστόν σαλούς» στα Συναξάρια και τα Γεροντικά.
Μια φορά, Ιούλιο μήνα με τη θερμοκρασία στους 45 βαθμούς κελσίου, διάβαζε με τις συνήθεις τρελές ταχύτητες το απόδειπνο. Το καθολικό ήταν γεμάτο με Ρώσους προσκυνητές μέχρι τον σολέα. Ο π. Πάμφιλος, Δικαίος τότε, μας έκανε νόημα να σταθούμε πίσω από το δεξί αναλόγιο και να τον ηχογραφήσουμε. Έβγαλα τον ψηφιακό εγγραφέα και άρχισα να γράφω. Είχε κολλήσει το πρόσωπό του στο Ωρολόγιο, τόσο που κυριολεκτικά να ακουμπά η μύτη του στο βιβλίο. Όταν κατάλαβε τι έκανα, γύρισε, τεντώθηκε προς τον εγγραφέα που μισοκρυβόταν πίσω από το στασίδι και μας ρώτησε εις ευήκοον όλων: «Έβρεξε σήμερα;»

Πέρασε την καλογερική του ζωή έξω από τα τείχη της Μονής, ακριβώς δίπλα στην κεντρική πύλη, όπου πηγαινοερχόταν μόνος του ώρες ατέλειωτες. Μιλούσε μόνο όταν τον ρωτούσαν κάτι, κι αυτό με δυό-τρεις κουβέντες. Δεν μπλεκόταν σε συζητήσεις, απέφευγε κάθε επικίνδυνη κουβέντα, ποτέ δεν κατέκρινε κανέναν. Τα μόνα του ενδιαφέροντά του ήταν ο καιρός (στο Σινά αλλάζει μονάχα η θερμοκρασία• τα σύννεφα και η βροχή είναι είδος προς εξαφάνιση) και οι εφημερίδες από την Ελλάδα. Διάβαζε κάθε γραμμή, μαζί με τις αγγελίες. Για να χαλάσει κάθε λογισμό, μπορούσε να πλησιάσει τον οποιοδήποτε και να ρωτήσει αν πουλήθηκε το τάδε σπίτι που μπορεί να είχε διαβάσει σε μιαν αγγελία χρόνια πριν.

Πολύ σπάνια και όσο περνούσαν τα χρόνια ακόμα σπανιότερα, έδινε πολύ συγκεκριμένες συμβουλές με εξαιρετικά λίγες λέξεις, όπως εκείνες στον νεαρό μοναχό π. Π. στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Μέσα στα σκοτάδια του καθολικού, πλησίαζε και σχεδόν ψιθυριστά έλεγε διάφορα, π.χ. «Εκατό υποψίες δεν κάνουν μία απόδειξη. Ντοστογιέφσκι».
Στην αρχή έμοιαζαν όλα άσχετα, στη δεύτερη ανάγνωση καταλάβαινες πως ήταν απόλυτα στοχευμένα.
Έφυγε εχθές ξαφνικά, πριν κλείσει τα εβδομήντα• σαν μικρό πουλάκι της ερήμου• πλήρης πνευματικών ημερών. Τα δικά του «τρελά» διαβάσματα –με καταλήξεις βγαλμένες από το ρεπερτόριο της όπερας- στα αναλόγια της Αγία Αικατερίνης του Σινά, θα τα ζήλευαν πνευματικά πολλοί από εμάς που μάθαμε τη σωστή εκφορά του λόγου.
Ένας ακόμα αφανής και ακάματος εργάτης του αναλογίου θα συνεχίσει την διακονία του στην θριαμβεύουσα Εκκλησία, μαζί με τον -Λακεδαιμόνιο κι αυτόν στην καταγωγή- π. Ααρών, αναγνώστη και πρακτικό ψάλτη που κοιμήθηκε στην σιναϊτική έρημο πριν είκοσι ημέρες. Ο Θεός να αναπαύσει τις ψυχούλες τους.
Ευάγγελος Θεοδώρου
https://proskynitis.blogspot.com/2021/10/19102021.html

10 Ιουλίου, 2022

Με λαμπρότητα ο εορτασμός των δύο επετείων στην Ελαφόνησο

Το Σάββατο 9 Ιουλίου 2022 εορτάστηκαν με λαμπρότητα στην Ελαφόνησο δύο επέτειοι: της ένωσης του νησιού με την Ελλάδα και των εγκαινίων του Ιερού Ναού του Αγίου Σπυρίδωνος, Πολιούχου του νησιού, που φέτος συμπληρώνει 162 έτη λειτουργίας.

Κάνοντας μία μικρή ιστορική αναδρομή, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι στις 6 Ιουλίου 1850 υπεγράφη σύμβαση μεταξύ Ελλάδας – Αγγλίας, με την οποία η Ελαφόνησος ενώνεται επίσημα και οριστικά με την Ελλάδα. Επίσης, δέκα χρόνια αργότερα, στις 9 Ιουλίου 1860, εγκαινιάστηκε, στο λιμάνι του νησιού, ο περικαλλής Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνος, ο οποίος κτίστηκε με πρωτοβουλία της γνωστής Μανιάτικης οικογένειας των Γρηγοράκηδων, με κτήτορες τον Πασχάλη Γερακάρη και την σύζυγό του Φλωρούσα Δραγονίτσα. Η διπλή αυτή επέτειος πραγματοποιείται κάθε χρόνο και αποτελεί μια από τις ελάχιστες νησιωτικές εορτές, που καθιερώθηκαν με ειδικό Προεδρικό Διάταγμα το 2003.

Κατά τον φετινό εορτασμό, αρχικά τελέσθηκαν ο Όρθρος, η ευλόγηση των άρτων, η Θεία Λειτουργία και η Δοξολογία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου, τον οποίον συνεπικούρησαν αρκετοί κληρικοί της ευρύτερης περιοχής.

Λόγο πνευματικής οικοδομής εξεφώνησε ο ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωνίας και Φιλαδελφείας, Πανοσ. Αρχ. Θεόκλητος Μέντης, ο οποίος κατάγεται από την Ελαφόνησο.

Την λατρευτική σύναξη επισφράγισε με πατρικά λόγια αγάπης ο σεπτός Ποιμενάρχης μας, ο οποίος ευχαρίστησε τον ομιλητή, τον εφημέριο Ελαφονήσου, Πρωτ. Νικόλαο Τσάκο, και όλους όσοι συνέβαλαν στην οργάνωση του εορτασμού, ενώ ευχήθηκε σε όλους τους Ελαφονησιώτες να έχουν πάντα τη χάρη και την ευλογία του Αγίου Σπυρίδωνος.

Ακολούθως, έγινε μετάβαση των επισήμων και του κοινού στο χώρο του Ηρώου, στο προαύλιο του Ιερού Ναού, όπου εψάλη επιμνημόσυνη δέηση, πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων, έγινε η ανάκρουση του Εθνικού μας Ύμνου και εκφωνήθηκε ο πανηγυρικός λόγος της ημέρας από την κα Παναγιωτα Μεϊμέτη Αρώνη, Πρόεδρο του Συλλόγου ενοικιαζομένων διαμερισμάτων του νησιού.

Ιδιαίτερο χρώμα έδωσαν στον εορτασμό οι κάτοικοι, όλων των ηλικιών, με τις παραδοσιακές στολές, καθώς και η Φιλαρμονική Δ.Ε. Βοιών.

εικόνα_Viber_2022-07-09_17-30-42-321 εικόνα_Viber_2022-07-09_17-47-50-048 εικόνα_Viber_2022-07-09_18-08-14-399 εικόνα_Viber_2022-07-09_18-08-27-249 εικόνα_Viber_2022-07-09_18-11-32-058 εικόνα_Viber_2022-07-09_18-08-24-748

 

08 Ιουλίου, 2022

Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ι.Ν. Αγίου Προκοπίου στο Παλαιόκαστρο Βοιών

 εικόνα_Viber_2022-07-08_09-38-41-638 (2) [Original Size] 

  εικόνα_Viber_2022-07-08_09-38-30-506 [Original Size]

 Την μνήμη του μεγαλομάρτυρος Αγίου Προκοπίου τίμησε την Παρασκευή 8 Ιουλίου 2022 η Εκκλησία μας.

Στο Παλαιόκαστρο Βοιών, όπως κάθε χρόνο, πανηγύρισε με την πρέπουσα λαμπρότητα ο φερώνυμος Ιερός Ναός, που βρίσκεται εντός του χώρου των άρτιων εγκαταστάσεων των Κατασκηνώσεων για Άτομα με Ειδικές Ανάγκες της Ιεράς Μητροπόλεώς μας. Την κυριώνυμη ημέρα της εορτής τελέσθηκαν ο Όρθρος, η ευλόγηση των άρτων και η πανηγυρική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου και με τη συμμετοχή αρκετών κληρικών από την ευρύτερη περιοχή.

Στην ομιλία του ο σεπτός Ποιμενάρχης μας αναφέρθηκε στα πολλαπλά μηνύματα που μπορούμε να αντλήσουμε από τον θαυμαστό βίο και το μαρτυρικό τέλος του τιμώμενου Αγίου. Ολοκληρώνοντας, ευχήθηκε στους ευλαβείς χριστιανούς να έχουν τη χάρη και την ευλογία του Αγίου στη ζωή τους.

18 Ιουνίου, 2022

Αρχιερατικός Εσπερινός στον Ι.Ν. Αγ. Τριάδος Ταλάντων

Την παραμονή της εορτής του Αγίου Πνεύματος, στον περικαλλή Ενοριακό Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Ταλάντων, τελέσθηκε ο πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη κ. Ευσταθίου.
Στην ομιλία του προς το πυκνό εκκλησίασμα, ο σεπτός Ποιμενάρχης μας αναφέρθηκε στη φύση και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, το οποίο κρατά την Εκκλησία μακριά από πειρασμούς, λάθη, αιρέσεις και λοξοδρομήσεις. Παράλληλα, τόνισε ότι κάθε ευσεβής χριστιανός μπορεί να διακρίνει την επίδραση του Αγίου Πνεύματος στη ζωή του, όταν ακόμα και σε δύσκολες στιγμές Αυτό φωτίζει το μυαλό και γαληνεύει την καρδιά του.
(φωτογραφίες: Δημήτριος Σκιαδάς)

http://www.immspartis.gr/?p=38878

24 Μαΐου, 2022

Η Αντιγόνη κι η Παναγία η Χρυσαφίτισσα (Μονεμβασιά)

 Το παραμυθοδιήγημα  στον «Λακωνικό Τύπο»


Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κορίτσι, η Αντιγόνη. Ζούσε σε ένα πέτρινο σπίτι κάτω από το βράχο της Μονεμβασιάς με τους γονείς της. Ήθελε να μαθαίνει ιστορίες από τα παλιά. Της άρεσε να γυρίζει τα καλντερίμια και τα μονοπάτια του κάστρου. Ρωτούσε τα γεροντάκια να της πουν όσα ήξεραν για τον τόπο. Η Αντιγόνη έγραφε όσα άκουγε και συλλογιόταν: «Μια μέρα θα γίνω συγγραφέας και θα γράψω βιβλίο για την ιστορία και τις παραδόσεις του τόπου μας. Δεν πρέπει να χαθούν».

Μια μέρα η Αντιγόνη πέρασε από το σπίτι μιας γριούλας. Αυτή σάρωνε την αυλή και τραγουδούσε ένα τοπικό τραγούδι. Η Αντιγόνη γοητεύτηκε. Σταμάτησε κι αφουγκραζόταν. Όταν η γριούλα τελείωσε, το κορίτσι της είπε: «Κυρούλα, δεν έχω ακούσει πιο όμορφα λόγια. Ξέρεις κι άλλα τέτοια τραγούδια;» «Ξέρω, κόρη μου, τραγούδια, παραδόσεις, παραμύθια, ιστορίες για τις εκκλησιές του τόπου, για θαυματουργά εικονίσματα κι ό,τι άλλο ποθεί η ψυχή σου».

«Για την Παναγία μας τη Χρυσαφίτισσα, γνωρίζεις κάτι, κυρούλα;» «Ναι, κόρη μου! Έμπα στην αυλή να σου διηγηθώ πως έφτασε στη Μονεμβασιά η εικόνα της Παναγιάς». «Σε ευχαριστώ, κυρούλα!

Πέρασε στην αυλή η Αντιγόνη και κάθισε. Η γριούλα της πρόσφερε σύκα. Μετά άρχισε να διηγείται: «Οι παλαιότεροι λέγανε ότι η εκκλησιά της ‘‘Χρυσαφίτισσας’’ κτίστηκε γύρω στον 17ο αιώνα πάνω σε παλαιά εκκλησιά της Παναγίας της Οδηγήτριας, που υπήρχε εκεί πριν το 1100.

Η εικόνα της ‘‘Παναγίας Χρυσαφίτισσας’’ βρισκόταν πρώτα στο χωριό Χρύσαφα. Στη Μονεμβασία έφτασε η εικόνα[1] μόνη της - με τρόπο θαυμαστό - σε τόπο όπου αναβλύζει σήμερα πόσιμο νερό[2]. Το λένε «αγίασμα της Χρυσαφίτισσας» και θεραπεύει πολλές αρρώστιες. Βοηθάει και στην απόκτηση παιδιών. Εκεί έκτισαν οι ντόπιοι την εκκλησιά και το μοναστήρι της Παναγίας της Χρυσαφίτισσας[3].

Την εικόνα τη βρήκε εκεί μια γερόντισσα και το είπε στον επίσκοπο. Οι χριστιανοί την πήραν και τη λιτάνευσαν μέχρι την εκκλησιά τους, όπου την έβαλαν. Αλλά τη νύχτα η εικόνα εξαφανίστηκε. Γύρισε στον τόπο που την είχαν βρει. Τότε οι ντόπιοι έχτισαν εκεί εκκλησιά κι έβαλαν την εικόνα της Παναγιάς.

Κάποτε ήρθαν στην Μονεμβασιά έμποροι από το χωριό Χρύσαφα Μπήκαν στην εκκλησιά της Παναγίας - μαζί με άλλους προσκυνητές - για να προσφέρουν «τάματα». Είδαν την εικόνα τους την ‘‘Χρυσαφίτισσα’’ και φώναζαν: «Οι Μονεμβασίτες έκλεψαν τη Εικόνα μας». Ζήτησαν να γίνει δίκη. Ο δικαστής έδωσε την εικόνα στους Χρυσαφίτες. Την πήγαν στα Χρύσαφα στην εκκλησιά τους. Τη νύχτα, η Εικόνα έφυγε και γύρισε στη Μονεμβασιά. Εδώ έμεινε από τότε και θαυματουργούσε στους πιστούς».

«Κυρούλα, ξέρεις να μου πεις για θαύματα της Παναγιάς;» «Ξέρω πολλά θαύματα[4]. Μα θα σου ιστορήσω το θαύμα της ‘‘Χρυσαφίτισσας’’ σε ένα μικρό παιδί. Άκουσε:

‘‘Κάποτε ένας ντόπιος, ο κυρ - Λευτέρης, έστειλε το πεντάχρονο παιδί του τις απόκριες, να πάει ένα σακούλι ρύζι στον θείο του τον Γιάννη. Στο δρόμο το παιδί σεληνιάστηκε κι έπεσε χάμω. Η μάνα του έτρεξε, το αγκάλιασε και το πήρε σπίτι. Αυτό έτρεμε κι έβγαζε αφρούς από το στόμα. Ο κυρ - Λευτέρης, που ήταν στη αγορά, έμαθε για το παιδί. Γύρισε σπίτι και το είδε. Έτρεξε στην εικόνα της ‘‘Παναγίας της Χρυσαφίτισσας’’ στην εκκλησιά του ‘‘Ελκόμενου Χριστού’’. Γονάτισε και παρακάλεσε για τη θεραπεία του παιδιού του. Είδε ότι τα χρυσά και ασημένια τάματα, που κρέμονταν στην Εικόνα, έκρουαν μεταξύ τους. Νόμισε πως η Παναγία τον έδιωχνε σαν αμαρτωλό και ανάξιο. Γονάτισε και ξαναπροσευχήθηκε.

Ένας συγγενής του κυρ - Λευτέρη, τον είδε στην εκκλησιά. Επισκέφτηκε το παιδί στο σπίτι και το είδε να συνέρχεται. Ο κυρ - Λευτέρης, σαν το έμαθε, δόξασε την Παναγιά. Γύρισε σπίτι του και είπε στο παιδί: «Τι έχεις, Μελέτη; Δώσε μου τα χέρια σου». Εκείνο έδωσε το δεξί χέρι. Το αριστερό κρεμόταν σαν παράλυτο. Ο πατέρας προσευχήθηκε στην Παναγιά. Το παιδί άπλωσε και το αριστερό χέρι, γιατί έγιανε για τα καλά».

«Η πίστη του πατέρα έσωσε το παιδί, έτσι κυρούλα;» «Ναι, κόρη μου! Άκου τώρα και την ιστορία του Αγαρηνού, που έλεγαν οι παλαιοί γέροντες του τόπου:

Ένας Αγαρηνός είχε σπίτι κοντά στην εκκλησιά της ‘‘Χρυσαφίτισσας’’. Χάλασε το ιερό της εκκλησιάς κι έκτισε εκεί λουτρό για να πλένεται αυτός, οι γυναίκες και τα παιδιά του. Όσα παιδιά είχε ο Αγαρηνός πέθαναν όλα και όσα γέννησε μετά. Όταν πέθανε κι αυτός, όποιος πήγαινε να λουστεί στο λουτρό έβλεπε μία γυναίκα που απειλούσε ότι θα τον πνίξει. Οι άνθρωποι φοβούνταν και δεν έμεναν στο σπίτι αυτό. Όσοι Τούρκοι ήταν γείτονες της εκκλησιάς, για να μην πάθουν κακό, πρόσφεραν κάθε Σάββατο θυμίαμα. Πολλοί Τούρκοι και Τουρκάλες αφιέρωσαν στην εκκλησιά της ‘‘Παναγίας της Χρυσαφίτισσας’’ χρυσά και ασημένια τάματα για την υγεία τους[5]».

Σαν πάω στο σπίτι μου, θα κάτσω να γράψω στο χαρτί όσα μου ιστόρησες, κυρούλα. Θέλω να γίνω συγγραφέας. Τα παιδιά στο σχολειό, όταν τους το λέω, με περιγελάνε, αλλά δε με νοιάζει». «Να ακολουθήσεις το όνειρό σου, κόρη μου. Μην ακούς κανέναν. Η ψυχή σου τι λέει; Αν το θέλεις πολύ, τότε το θέλει κι ο Θεός. Μα χρειάζεται να έχεις πίστη και να κοπιάσεις. Για ό,τι καλό πρέπει να κουραστεί κανείς. Τίποτα δε μας χαρίζεται στη ζωή». «Θα προσπαθήσω, κυρούλα! Σε ευχαριστώ! Να έρθω πάλι να σε δω;» «Το ρωτάς; Θα σε περιμένω, κόρη μου!»

Ύστερα, η Αντιγόνη αποχαιρέτησε τη γριούλα κι έφυγε. Ξαναπήγε στο σπίτι της κυρούλας πολλές φορές κι έμαθε παλιές ιστορίες. Και ζήσανε αυτές καλά κι εμείς καλύτερα.

Δήμητρα Μπουμποπούλου

[1] Πηγή: διαδίκτυο: saint.gr - Είναι έργον του 15ου-16ου βυζαντινής τέχνης.
[2] Πηγή: διαδίκτυο: monemvasianews.gr - Κάτω από τον ναό αναβλύζει πηγή, η μοναδική στη Μονεμβασία, που το θαυματουργό νερό της συντελεί στην απόκτηση τέκνων, και μάλιστα αγοριών.
[3] Πηγή: διαδίκτυο: saint.gr
[4] Πηγή: διαδίκτυο: monemvasianews.gr - Το πιο παλαιό θαύμα έχει να κάνει με την ίδρυση εκεί της γυναικείας μονής της ‘‘Οδηγήτριας’’ τον 10ο αιώνα. Έχει να κάνει με τη γιατρειά της ηγουμένης Μάρθας από πολύχρονη, ασταμάτητη αιμορραγία. // Το όραμα της ηγουμένης - Ήταν Δεκαπενταύγουστος και η αδελφότητα αγρυπνούσε στην εκκλησία. Κάποια στιγμή η ηγουμένη Μάρθα είδε σε όραμα την Παναγία. Καθόταν σε θρόνο και κοίταζε την ηγουμένη με γλυκύτητα. Εκείνη έκλαιγε από χαρά σε όλη την αγρυπνία. Προς το τέλος της δοξολογίας οι μοναχές έψαλλαν με δυνατές φωνές. Τότε η Παναγία εξαφανίστηκε. – Αχ τι κάνατε! Φώναξε η γερόντισσα στενοχωρημένη. Η αγρυπνία τελείωσε και οι μοναχές ρώτησαν με απορία την ηγουμένη τι της συνέβη. – Στη διάρκεια της αγρυπνίας, αποκρίθηκε εκείνη, είδα σε όραμα την Παναγία. Μόλις στη δοξολογία δυναμώσατε τις φωνές, η Παναγία χάθηκε. Άλλη φορά να ψάλλετε ήσυχα, με ταπεινή φωνή και καρδιά συντετριμμένη. Μπροστά σε ένα θνητό βασιλιά καθένας στέκεται ταπεινός και φοβισμένος. Αν δεν κρατήσει τέτοια στάση, μπορεί να θυμώσει ο βασιλιάς και να τον διώξει. Καταλαβαίνετε πόσο προσεκτικές πρέπει να στεκόμαστε μπροστά στον ουράνιο Βασιλιά, για να μην Τον παρενοχλήσουμε και μας τιμωρήσει.
[5] Πηγή: διαδίκτυο: monemvasianews.gr - Ο ναός της Παναγίας Χρυσαφίτισσας υπέστη τα δεινά του πολέμου. Η επίκαιρη θέση της Μονεμβασίας, το ονομαστό εμπορικό ναυτικό και το φημισμένο κρασί της, ο πλούτος και η ακμή της προκαλούσαν. Δοκίμασε πολιορκίες, λεηλασίες και καταστροφές από πειρατές, Φράγκους, Καταλανούς, Τουρκαλβανούς και άλλους. Σε κάποια τουρκική επιδρομή λεηλατήθηκε ο ναός της Χρυσαφίτισσας κι έγινε σιταποθήκη.
https://lakonikos.gr/plus/item/159973-i-antigoni-ki-i-panagia-i-xrysafitissa-monemvasia?fbclid=IwAR16Dx1NttCDabRY0fokPnKzpXHjgOljE8wHcdPrh2sTeCFcw02zUE2qia8

22 Μαΐου, 2022

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ


Στον Κάβο-Μαλιά, στη μεταβυζαντινή εκκλησία της ΆγιαΕιρήνης. Ο Παράδεισος. Με τη θάλασσα βαθιά και καταγάλανη. Τα Κύθηρα και το Ελαφονήσι απέναντι που πλέουν στην ευδία.
Τις συντροφιές των δελφινιών και τη φώκια με τα μικράκια της. Θαλασσοπούλια. Ευωδιές πρωτινές, μαυλιστικές. Και στην ατμόσφαιρα μια σεμνή λαμπρότητα και η γνώριμη σεπτή αγιότητα.
Βοήθεια σε όλο τον κόσμο.

Ελένη Σαραντίτη
https://lakonikos.gr/plus/item/159186-paradeisos

«Το Καλογεράκι του Μυστρά» της Μαρίας Μομφεράτου



Εκδήλωση για την παρουσίαση της επανέκδοσης του βιβλίου «Το Καλογεράκι του Μυστρά» της Μαρίας Μομφεράτου διοργανώνουν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας, το Λύκειο Ελληνίδων και η Πνευματική Εστία Σπάρτης, συμμετέχοντας στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων.

Η παρουσίαση του βιβλίου  πραγματοποιηθηκε την Τετάρτη 18 Μαΐου και ώρα 7:00 μμ στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά (στο πλάτωμα πλησίον της Κάτω Πύλης), με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Ομιλητές ηταν οι κκ Ευαγγελία Πάντου – αρχαιολόγος και προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας, Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν, εκδότρια, Πολυτίμη Πολυχρονάκου-Αλεξανδρίδη – πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Σπάρτης και Κατερίνα Δασκαλάκη, ειδική γραμματέας του Λυκείου Ελληνίδων.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
«Το Καλογεράκι του Μυστρά», που είχε δημοσιευθεί σε συνέχειες στο περιοδικό «Παιδική Ζωή» (1927–1931), είναι η ιστορία ενός μικρού αγοριού το οποίο ο αρματολός παππούς του εμπιστεύεται στη στοργική φροντίδα δύο καλογραιών, στο μοναστήρι της Παντάνασσας στον Μυστρά. Η ιστορία αυτή ξεδιπλώνεται από την αυγή της Επανάστασης μέχρι την ημέρα που αποβιβάζεται ο Όθωνας στο Ναύπλιο.
Με αφορμή τη διακοσιετηρίδα της Επανάστασης, το Λύκειον των Ελληνίδων και οι Εκδόσεις «ΚΑΠΟΝ» επανέκδοσαν «Το Καλογέρακι του Μυστρά», παραδίδοντάς το στο αναγνωστικό κοινό για να διηγηθεί ξανά την ιστορία του, που είναι και μια μικρογραφία της ιστορίας του τόπου μας.
https://lakonikos.gr/plus/item/159904-to-kalogeraki-tou-mystra-parousiazetai-stin-kastropoliteia

28 Μαρτίου, 2022

Ο ΕΚ ΒΑΣΣΑΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΙΟΣ (+17 Ἰουνίου 1933)

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ κ.κ. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 30/08/2013
Ὁ Βασσαρᾶς, τήν Κυριακή 25 Αὐγούστου 1993 εἶχε τήν τιμητική του.
Οἱ εὐγενεῖς καί φιλογενεῖς Βασσαραῖοι, ἐκεῖνοι πού μένουν μόνιμα στό χωριό καί οἱ πολυ-αγαπημένοι μας ὁμογενεῖς, πού ἔχουν τίς ρίζες τους ἐδῶ καί διαπρέπουν σ’ ὅλα τῆς γῆς τά μήκη καί τά πλάτη καί μάλιστα στήν Ἀμερική καί στόν Καναδᾶ, ἐγέμισαν καί ἐστόλισαν μέ τήν εὐλογημένη παρουσία τους τόν πανέμορφο καί ριζικά συντηρημένο Ἱερό Ναό τοῦ ἁγίου Γεωργίου ἀπό πολύ πρωΐ.
Μέ ὑποδειγματική τάξη καί ἀξιοθαύμαστη εὐλάβεια παρακολούθησαν τήν ἀρχιερατική θεία λειτουργία καί συμμετέσχον ὁλόψυχα στό Μνημόσυνο γιά τόν ἀείμνηστο Μητροπολίτη Μεσσηνίας Μελέτιο Σακελλαρόπουλο, γέννημα καί θρέμμα τοῦ Χωριοῦ, μέ τήν συμπλήρωση ὀγδόντα χρόνων ἀπό τήν εἰς Κύριον Ἐκδημία του.
Ἡ Ἱερά Μητρόπολή μας μέ πρωτοβουλία τοῦ ὑπογραφομένου ἐθεώρησε χρέος της νά τελέσει τό Μνημόσυνο αὐτό, γιά πολλούς λόγους πού ἀνεπτύξαμε κατά τήν ἐπιμνημόσυνη προσφώνησή μας μέ ὁλοφάνερη συγκίνηση.
Ἐκεῖνος, Βασσαραῖος-Λάκωνας, στήν ἀρχή τοῦ 20οῦ αἰῶνος ἔφθασε Μητροπολίτης καί πνευματικός ἡγέτης μιᾶς πολυάνθρωπης Μητροπόλεως τῆς Μεσσηνίας μέ ἕδρα τήν Καλαμάτα.
Ἐμεῖς, Βαλυραῖος-Μεσσήνιος, στό τέλος τοῦ 20οῦ αἰῶνος ἐνθρονιζόμαστε Μητροπολίτης Μονεμβασίας καί Σπάρτης στήν περιάκουστη Σπάρτη.
Ἐκεῖνος ἐπι τριάντα περίπου χρόνια ἐποίμανε θεοφιλῶς καί θεαρέστως καί σέ χαλεπούς καιρούς τόν εὐσεβῆ καί Παναγιοσκέπαστο λαό τῆς γειτονικῆς Μητροπόλεως καί ἐμεῖς διακονοῦμε ταπεινά ἐπί 33 ὁλόκληρα χρόνια τόν εὐσεβῆ, ἁγνό καί φιλοπρόοδο λαό τῆς Λακωνικῆς γῆς.
Ἐκεῖνος πολλές φορές εἶχε ἐπισκεφθεῖ τήν γενέτειρά μας προκειμένου νά θρέψει πνευματικά καί νά στηρίξει ἠθικά τούς συμπατριῶτες μας καί ἐμεῖς, μέ τό ἔλεος τοῦ Κυρίου περισσότερες ἀπό 30 φορές ἐπισκεπτόμαστε τόν ἔνδοξο Βασσαρᾶ, γιά τόν ἴδιο λόγο.
Ἀλήθεια πόσο ἀποκαλυπτικός ἦταν ὁ λόγος τοῦ ἀειμνήστου Μητροπολίτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου (Θέμελη) Τοποτηρητοῦ τότε, κατά τήν προσφώνησή του τήν ἡμέρα τῆς ἐνθρονίσεώς μας στόν Μητροπολιτικό Ναό τῆς Εὐαγγελιστρίας Σπάρτης: «Κατά τάς ἀρχάς τοῦ 20οῦ αἰῶνος ἡ ἱστορική Λακωνία ἐχάρισεν εἰς τήν Μεσσηνία τόν ἐκ Βασσαρᾶ καταγόμενον Μητροπολίτην Μελέτιον Σακελλαρόπουλον, ἱεράρχην διαπρεπῆ ἐν τῇ ποιμαντορίᾳ τῆς Ἐκκλησίας καί ἐν τοῖς θεολογικοῖς γράμμασι. Ἤδη εἰς τό τέλος τοῦ ἰδίου αἰῶνος ἡ ὡσαύτως ἱστορική Μεσσηνία χαρίζει τήν Σεβασμιότητά σας, καταγόμενον ἐκ Βαλύρας, εἰς τήν Λακωνίαν ὡς ποιμενάρχην αὐτῆς ἀντιδωρίζουσα πνευματικόν εἰς αὐτήν . . . ».
Ἀλλά ποιός ἦταν ὁ ἀοίδιμος Ἱεράρχης πού ἔπρεπε νά τιμηθεῖ μαζί μέ αὐτόν καί ἡ γενέτειρά του;
Ἐγεννήθηκε στόν Βασσαρᾶ τό 1852 μ.Χ.
Ὁ πατέρας του Δημήτριος ἦταν Ἱερέας τοῦ χωριοῦ καί στίς φλέβες του ἔτρεχε αἷμα ἡρωϊκό ἀφοῦ ὁ πατέρας του(ο παππούς του Μελετιου) ὑπῆρξε ἀπό τά πρῶτα ἐθελόθυτα θύματα τοῦ ἀπαλευθερωτικοῦ μας ἀγῶνα. Μαχόμενος «γιά τοῦ Χριστοῦ τήν πίστη τήν ἁγία καί τῆς πατρίδος τήν ἐλευθερία», ἐφονεύθη στήν Μάχη τῆς Βλαχοκερασιᾶς τό 1821.
Κατά τήν παράδοση ἔλαβε καί ὁ ἴδιος ὁ πατέρας τοῦ Μελετίου, πρίν γίνει κληρικός, μέρος στήν μάχη ἐκείνη ἔστω καί ἄν ἦταν ἔφηβος, γιατί τότε ὅλες οἱ ἡλικίες καί ἀπό τά δύο φῦλα ἕνα σκοπό εἶχαν ἤ νά πεθάνουν ἤ νά ἐλευθερωθοῦν.
Τά πρῶτα γράμματα ἔμαθε στό σχολεῖο τοῦ χωριοῦ καί ὕστερα στή Σπάρτη.
Ἡ φιλομάθειά του τόν ὁδήγησε στήν Ἀθήνα ὅπου ἐσπούδασε στό ἐκεῖ Πανεπιστήμιο καί μετά ἐπλούτισε τίς γνώσεις του στήν Γερμανία καί μάλιστα στό Μόναχο, ὅπου ὑπηρέτησε καί τήν ὀρθόδοξη ἑλληνική παροικία.
Πολύ ἐνωρίς ἔφθασε στήν ἱστορική Μονή τῶν ἁγίων Τεσσαράκοντα καί κοντά στόν πατριώτη του εὐλαβῆ Μοναχό Παΐσιο Ζαχαρακόπουλο ἔμαθε τό δύσκολο, ἀλλά πολλαπλῶς ὠφέλιμο, μάθημα τῆς ὑπακοῆς. Ἐκαλλιέργησε μέ ἀνύστακτη φροντίδα ὅλα τά ἐν σπέρματι χαρίσματα, μέ τά ὁποῖα τόν ἐπροίκισε ὁ Θεός καί ἐδημιούργησε ἦθος ἐκκλησιαστικό σπάνιο.
Μποροῦμε νά σημειώσουμε ἐδῶ, ὅτι ὅλα τά προσόντα πού ἦταν ἀπαραίτητα, γιά τήν προαγωγή του στό ἐπισκοπικό ἀξίωμα καί τά ὁποῖα στήν συνέχεια τόν καταξίωσαν ὡς πνευματικό ἡγέτη, ἀνεκαλύφθηκαν καί ἐκαλλιεργήθηκαν ἐκείνη τήν περίοδο καί σέ ἐκεῖνο τόν ἁγιασμένο τόπο.
Βλέπετε δέν μπορεῖ κανείς νά γίνει καλός δάσκαλος ἄν δέν ἔχει χρηματίσει καλός μαθητής, οὔτε ἐπιτυχημένος ἡγούμενος ἤ ἡγέτης μπορεῖ ν’ ἀναδειχθεῖ ἄν προηγουμένως δέν ἔχει γίνει καλός ὑποτακτικός.
Αὐτή τήν ἐπιτυχία ἐξασφαλίζει στόν ἀφιερωμένο στό Θεό ἡ ὀρθόδοξη μοναχική πολιτεία.
Γιά ν’ ἀνταπεξέρχεται στά ἔξοδα τῆς διαβιώσεώς του, μετά τήν χειροτονία του στό βαθμό τοῦ Διακόνου, διορίστηκε στόν Ναό τῶν ἁγίων Ἀσωμάτων στό Θησεῖο στήν Ἀθήνα. Εἶναι ἄξιο ὑπογραμμίσεως τό γεγονός, ὅτι ἔμεινε στό βαθμό τοῦ Διακόνου 12 ἔτη ἐνῶ, κατά κανόνα, οἱ διάκονοι εἶναι λιγάκι «βιαστικοί» ὡς πρός τήν χειροτονίαν εἰς τόν ἑπόμενο βαθμό.
Ἡ μόρφωσή του ἡ θεολογική καί ἡ θύραθεν, τά πολλά του προσόντα καί μάλιστα τό ἦθος, ἡ ἐργατικότητά του καί οἱ ὀργανωτικές του ἱκανότητες τόν ἔφεραν πολύ σύντομα στήν θέση τοῦ Α΄ Γραμματέως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, στήν ὁποία ὑπηρέτησε ἐπί τριετίαν, ἀφοῦ προηγουμένως ὑπηρέτησε μέ ἐπιτυχία ὡς δάσκαλος καί Καθηγητής στή Σπάρτη καί στήν Κάρυστο Εὐβοίας. Ἐκεῖ ἄφησε ἀνεξήτιλα τά ἴχνη τῆς διαβάσεώς του, ἀφοῦ μεταξύ τῶν ἄλλων διοργάνωσε τά Ἀρχεῖα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου πού εὑρίσκονται τῆδε κακεῖσε.
Ἡ θητεία του στήν Ἱερά Σύνοδο τόν κατέστησε γνωστό στήν Ἱεραρχία, τά δέ πολλά προσόντα του ἔπεισαν τούς Ἱεράρχες, ὅτι αὐτός μόνος θά ἦταν ὁ καταλληλότερος διά τήν χηρεύουσα Μητρόπολη τῆς Μεσσηνίας.
Ὄντως τό 1904 ἐξελέγη διά νά διαποιμάνει τήν μεγάλη Μητρόπολη Μεσσηνίας καί χειροτονηθείς ἀρχιερέας ἐνθρονίστηκε στόν Καθεδρικό Ναό τῆς Ὑπαπαντῆς μέ τήν συμμετοχή τῶν Ἀρχῶν καί χιλιάδων πιστοῦ λαοῦ. Στήν τελετή παρέστη καί ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Θεοτόκη ὁ τότε Ὑπουργός Ναυτιλίας Σπῦρος Κουμουνδοῦρος, ἐνῶ στό λιμάνι τῆς πόλεως εἶχε τιμητικά καταπλεύσει Μοίρα τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ.
Ὁ ἀείμνηστος μεγάλος Ἱεράρχης ἀπό τήν ἡμέραν ἐκείνη δέν ἔδωκε «ἀνάπαυσιν τοῖς κροτάφοις του καί νυσταγμόν τοῖς βλεφάροις του» κατά τόν ἁγιογραφικό λόγο μέχρι τό τέλος τῆς ἐπισκοπικῆς του διακονίας.
--Ἐπέβαλε τήν ἐλλείπουσα πειθαρχία στούς κληρικούς, ἐφρόντισε γιά τόν καλλωπισμό τῶν Ἱερῶν Ναῶν καί γιά τόν στολισμό τους μέ εἰκόνες βυζαντινῆς τεχνοτροπίας.
--Ἔβαλε τάξη στίς Ἱερές Ἀκολουθίες, ὥστε τήν ἴδια ὥρα ν’ ἀρχίζουν καί τήν ἴδια ὥρα νά τελειώνουν σέ ὅλη τή Μητρόπολη.
--Ἵδρυσε Ἱερατική Σχολή γιά τήν ἐπιμόρφωση τῶν κληρικῶν καί τήν κατάρτιση τῶν ὑποψηφίων.
--Ἐλειτούργησαν γιά πρώτη φορά στήν Μητροπολιτική του περιφέρεια «Κυριακά Σχολεῖα» πού ἀργότερα ὀνομάστηκαν Κατηχητικά, γιά τούς μαθητές καί τίς μαθήτριες καί διόρισε εἰδικούς παιδονόμους πού παρακολουθοῦσαν καί βοηθοῦσαν τά παιδιά τίς ἐλεύθερες ὧρες τους.
--Ἵδρυσε τά πρῶτα φιλόπτωχα ταμεῖα στήν πόλη τῶν Καλαμῶν, ὅπως τότε ὀνομαζόταν ἡ σημερινή Καλαμάτα καί στήν συνέχεια συνέστησε αὐτά καί στίς μεγαλύτερες κωμοπόλεις, προκειμένου νά βοηθήσει τούς ἀνήμπορους ἀνθρώπους νά ξεπερνοῦν τίς οἰκονομικές τους δυσκολίες καί ν’ ἀντιμετωπίζουν τήν πείνα καί τήν δυστυχία τους.
--Ἵδρυσε λαϊκά συσίτια γιά τόν ἴδιο σκοπό καί χιλιάδες μερίδες φαγητοῦ μέ δική του πρωτοβουλία ἐδίδοντο καθημερινῶς στούς ἀναξιοπαθοῦντες. 
--Σημειώνεται μάλιστα, ὅτι μέ παρέμβασή του τό κράτος ἔδιδε ὁλόκληρη μερίδα φαγητοῦ στούς φυλακισμένους, ἐνῶ προηγουμένως ἐδίδετο μισή.
--Ἐπέβαλε χωρίς δυσκολία, γιατί ὁ λόγος του πάντα εἶχε ἀπήχηση, φορολογία στά γεωργικά προϊόντα, προκειμένου νά οἰκοδομηθεῖ τό Σανατόριο «ὁ Προφήτης Ἠλίας» καί ὑπογραμμίζεται, ὅτι συγκεντρώθηκε μέ αὐτό τόν τρόπο τό τεράστιο γιά τήν ἐποχή ἐκείνη ποσό τῶν 3.000.000 δρχ.
Ὁ ἀείμνηστος Ἱεράρχης, διά συνεχῶν κηρυγμάτων καί ἐπικαίρων Ἐγκυκλίων, κατόρθωσε νά ἐμπεδώσει θαυμαστή τάξη στή Μητρόπολή του, ἄν λάβουμε ὑπόψη μας, ὅτι εἶχε μείνει ἐπί ὀκτώ ἔτη χωρίς ὑπεύθυνο Ἀρχιερέα.
Κατάφερε μέ τήν ἀνυποχώρητη ἐπιμονή του καί τήν ἀξιοθαύμαστη ὑπομονή του νά ἐξαλείψει τήν άκατάσχετη ἐπιορκία, τήν ἀσύστολη βλασφημία, τήν ἀδικαιολόγητη δενδροκοπία καί τούς ἐμπρησμούς τῶν δασῶν, ἐνῶ περιόρισε τόν πληθωρισμό τῶν ἱερέων διά χειροτονίας ὑποδειγματικῶν, κατά τό δυνατόν, ὑποψηφίων ἱερέων.
Ἡ προσωπικότητά του ἐπηρέασε ὁλόκληρη τήν Ἑλλαδική Ἐκκλησία καί τή ζωή της, ὥστε μέ τή γνώση του, μέ τό παράδειγμά του καί μέ συνεχεῖς, ἀλλά πάντοτε διακριτικές παρεμβάσεις του νά ἀλλάζουν πολυχρόνιες συνήθειες πρός τό καλύτερο. Μέ ἐνέργειές του π.χ. ἐπέτυχε νά τροποποιηθεῖ ὁ ἐκλογικός Νόμος καί ἀπαγορεύτηκε ἡ διεξαγωγή τῶν ἐθνικῶν ἐκλογῶν ἐντός τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ, ὅπως ἐγίνονταν μέχρι τότε.
Ἐπίσης μέ παρέμβασή του ἐψηφίσθηκε νόμος ἐναντίον τῆς ἀρχαιοκαπηλίας, γιατί οἱ ἀρχαιοκάπηλοι ἐντός καί ἐκτός τῆς Ἑλλάδος ἐλεύθερα ἐλυμένοντο τούς ἀρχαιολογικούς θησαυρούς τοῦ τόπου μας.
Οἱ ἀναρίθμητες πρωτοβουλίες του, οἱ πρωτόγνωρες καί πρωτότυπες δραστηριότητές του, ἡ κατάθεση τῆς ψυχῆς του σέ λόγους καί ἔργα καί ἡ ἀξιοθαύμαστη ἀφοσίωσή του στήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας, μαζί καί ἡ σχολαστική ἀγάπη του γιά τήν ἐκκλησιαστική τάξη καί τήν λειτουργική εὐταξία τόν κατέστησαν πνευματικό πατέρα ὑπεράξιο, θρησκευτικό ἡγέτη ἀξιοθαύμαστο, κήρυκα τῆς ἀληθείας ἀξιομίμητο καί στό φιλανθρωπικό τομέα ἀξεπέραστο, γιά τά δεδομένα τῆς ἐποχῆς του. Ὅλα τά ἱδρύματα πού μέ πρωτοβουλία του ἱδρύθηκαν ἤ ἐλειτούργησαν καί ἐκεῖνο τό Σανατόριο τῆς Ἰθώμης πού ἔκτισε στή Βυτίνα γιά τούς φυματικούς εἶναι τά μεγαλύτερα παράσημά του, πού τά ἔφερε μέ ἱκανοποίηση μέχρι τοῦ βίου του τό τέλος. Τό Σανατόριο μάλιστα ἐστοίχισε τήν ὑγεία του, γιατί ἔπαιρνε μέρος καί στίς οἰκοδομικές ἐργασίες μέ ἀποτέλεσμα νά προσβληθοῦν τά νεφρά του, νά πάθει νεφρική ἀνεπάρκεια καί νά παραδώσει τήν ψυχή του στά χέρια Ἐκείνου πού ἀγάπησε μέ πάθος ἀπό τά παιδικά του χρόνια καί τόν ὑπηρέτησε μέ ἀφοσίωση ἕως τά 81 του.
Παρά τόν φόρτο τῆς πνευματικῆς ἐργασίας δέν ὑστέρησε καί στόν συγγραφικό τομέα. Ἀπό πολύ ἐνωρίς εἶδαν τό φῶς τῆς δημοσιότητας ἀξιόλογα πονήματα κατάλληλα πρός πνευματική οἰκοδομή ὅπως 
--«Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ . . . », 
--«Ὁ Βίος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ», 
--«Λόγοι καί Διδαχαί», ἀλλά καί ἱστορικοῦ ἤ Νομοκανονικοῦ περιεχομένου, ὅπως 
--«Ἡ Ἱερά Μονή τῶν ἁγίων Τεσσαράκοντα»  καί
--«Τό Ἐκκλησιαστικόν Δίκαιον» ἐνῶ πλεῖστες μονογραφίες καί ἐνδιαφέροντα ἄρθρα ἐδημοσιεύθηκαν στίς τοπικές ἐφημερίδες ἤ σέ περιοδικά μέ πανελλήνια κυκλοφορία.
Αὐτόν τόν Ἱεράρχη, πού ἀποτελεῖ γιά τήν γειτονική Μητρόπολη πολυεδρικό ἀδάμαντα καί ἀκτινοβόλο στολίδι, αὐτή τήν ἐκκλησιαστική προσωπικότητα πού συγκινεῖ, πού προβληματίζει θετικά καί διδάσκει ἐπί ἑκατό καί πλέον χρόνια, ἐτίμησε ἡ Μητρόπολή μας στίς 25 Αὐγούστου στήν πατρίδα του μέ μνημόσυνο καί μέ ἀνάλογες καρδιακές ὁμιλίες.
Γι’ αὐτό τόν Ἱεράρχη καυχᾶται ἡ γενέτειρά του, ἡ Μονή τῶν Ἁγίων Τεσσαράκοντα, Μονή τῆς Μετανοίας του καί ὁλόκληρη ἡ Μητρόπολή μας, γι’ αὐτόν δοξολογεῖ τόν Πανάγαθο Θεό πού ἀναδεικνύει καί χαριτώνει τούς ἀξίους λειτουργούς του καί ἀπό αὐτόν τόν «Ἄγγελο» τῆς κατά Μεσσηνίαν Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπαρχίας ζητεῖ τίς θεοπειθεῖς εὐχές του καί τήν ἀρχιερατική του εὐλογία.
Ὁ Μονεμβασίας καί Σπάρτης ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ.
http://www.immspartis.gr/?p=20081

27 Μαρτίου, 2022

Λάκωνες Κληρικοί στον Αγώνα του 1821

 

Λάκωνες Κληρικοί στον Αγώνα του 1821 – Μακάριος Σαμπατακάκης και Γεώργιος παπα-Φώτου Σακελλάριος, του Βασιλείου Κουδούνη

Η Εκκλησία δεν είναι ούτε μπορεί να εκλαμβάνεται ως ένας συμβατικός κοινωνικός θεσμός στο πλαίσιο του κρατικού και εθνικού βίου, με σκοπό να σώζει απλώς την ιστορική διάσταση. Δεν εγκλωβίζεται στον ιστορικό χρόνο. Αποτελεί το «κοινόν των ψυχών Ιατρείον» όπου ο κληρικός έχει ως κύρια αποστολή του την πνευματική και υπαρκτική αποκατάσταση του ανθρώπου μέσα στο Σώμα του Χριστού, με σκοπό την οντολογική λύτρωση και την κατάκτηση της υπέρχρονης και υπέρκοσμης Βασιλείας των ουρανών. Παράλληλα, η ορθόδοξη χριστιανική παράδοση θεωρεί την πραγματική ελευθερία ως το φυσικό κλίμα αναπτύξεως και πραγματώσεως του ανθρώπινου Προσώπου. Γνήσια ελευθερία σημαίνει τη δυνατότητα κοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό και τους συνανθρώπους του σε βαθμό πληρότητας και αυθεντικότητας, έξω δηλαδή από κάθε υποχρεωτικότητα. Η ανθρώπινη ελευθερία, εν τέλει, εντάσσεται στο θέλημα του Θεού και είναι και ως εθνική και κοινωνική έννοια καθαρά θεολογική- εκκλησιαστική. Επομένως, η Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία πρωτοστάτησε  στην Επανάσταση του  1821, διότι αυτό πηγάζει από την πίστη της για τον κόσμο και τον άνθρωπο. Στο πλαίσιο αυτό, κληρικοί όλων των βαθμίδων διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο τόσο κατά την προεργασία όσο και κατά τη διεξαγωγή του εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα του 1821. Ειδικότερα, κατά την περίοδο της Επανάστασης πολυάριθμοι ιερείς αγωνίστηκαν με τον σταυρό και το όπλο ανά χείρας στα πεδία των αιματηρών μαχών. Πρωταγωνίστησαν ως πνευματικοί ταγοί εμψυχώνοντας και παρακινώντας και ως πολεμιστές της πρώτης γραμμής. Στην ευρύτατη αυτή χορεία των αγωνιστών κληρικών συγκαταλέγονται ο Μακάριος Σαμπατακάκης, Επίσκοπος Λαγείας[1], και ο  ιερέας Γεώργιος παπα- Φώτου Σακελλάριος.

Α. Μακάριος Σαμπατακάκης

Ο  Ιεράρχης  καταγόταν από τον Πύργο Οιτύλου Μάνης. Γεννήθηκε το 1770. Διέθετε περιορισμένη μόρφωση, αλλά ήταν ενθουσιώδης, ενεργητικός και ασκούσε επιρροή στο εκκλησιαστικό του ποίμνιο. Χειροτονήθηκε επίσκοπος Λαγείας το 1810 από τον Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Καλαμάτας και δύο άλλους αρχιερείς. Η εκκλησιαστική του Επαρχία το 1833 θα καταργηθεί και θα αποτελέσει τμήμα της νεοσύστατης Επισκοπής Ασίνης[2] μαζί με την κώμη Κολοκυνθία. Ο Μακάριος θα παραμείνει στο πηδάλιο της Επισκοπής αυτής μέχρι την παραίτησή του, το 1852, κατά τον Δικαίο Βαγιακάκο, ο οποίος  επικαλείται τον Μελέτιο Γαλανόπουλο, Μητροπολίτη Κυθήρων. Έλαβε και σύνταξη 200 δραχμές. Σύμφωνα με τον ανωτέρω ερευνητή απεβίωσε το 1867. Ο ανιψιός του, όμως, Νικόλαος Δεσποτάκος στην αίτηση αναγνώρισης των εκδουλεύσεων του ιεράρχη στη διάρκεια του Αγώνα που υπέβαλε το 1866 στην Επιτροπή Θυσιών[3] σημειώνει: «Ο θείος μου Ασίνης Μακάριος χειροτονηθείς επίσκοπος κατά το 1798 παρά της εν Κωνσταντινουπόλει Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Αρχιεράτευσεν μέχρι της τελευτής αυτού συμβάσης κατά το έτος 1864». Στην αίτηση του Δεσποτάκου και σε αντίστοιχο έγγραφο που κατέθεσε το 1872 ο έτερος ανιψιός του, ο Δημήτριος Δεσποτόπουλος, αποτυπώνεται ο πυρήνας της δράσης του κληρικού. Σε συνεργασία με τους οπλαρχηγούς της Λακωνίας και αρματολούς της Πελοποννήσου συνέβαλε στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Παρευρέθηκε στην πολιορκία και την άλωση της Τριπόλεως και της Μονεμβασίας. Στον Αλμυρό και στον Πολυάραβο ενίσχυσε ηθικά και υλικά τους αγωνιστές και τον λαό, ώστε να αντισταθούν σθεναρά στους εισβολείς Αιγυπτίους του Ιμπραήμ. «Ο θείος μου παρευρέθη εις πλείστας της Πελοποννήσου μάχας αυτόπτης και υποστηρικτής, ως εκ του αξιώματός του, ενθαρρύνων τα πλήθη να καρτερώσιν και εμμένωσιν όπως κερδίσωμεν θρησκείαν και ελευθερίαν» τονίζει στην αίτησή του ο Δεσποτόπουλος, επικαλούμενος και τη μαρτυρία του εν ζωή ευρισκομένου στρατηγού Ν. Πιεράκου. Η ανάμειξη του Αρχιερέως στον Αγώνα προκύπτει, κατά τον Βαγιακάκο, και από το γεγονός ότι τη 13η Μαρτίου 1822 συνυπέγραψε στην Καλαμάτα τον Στρατιωτικό Κανονισμό του Στρατού της Μάνης. Η επιτροπή εξέτασε την αίτηση του Δεσποτόπουλου κατά την υπ’αριθμ. 457/30 συνεδρία του στρατιωτικού τμήματος και τοποθέτησε τον ιεράρχη στην 3η τάξη των αξιωματικών.

Β. Γεώργιος παπα- Φώτου Σακελλάριος

Ο π. Γεώργιος Σακελλάριος καταγόταν από την Καλογωνιά του δήμου Σπάρτης. Από τον προσωπικό του φάκελο, που ευρίσκεται στο Αρχείο της Επιτροπής Θυσιών, συνάγεται μία πολυσχιδής και βαρύτιμη εθνική προσφορά. Συμμετείχε ένθερμα ως επικεφαλής συγχωριανών του σε πολλές μάχες όπως στην πολιορκία της Τρίπολης και των Πατρών. Περαιτέρω, ενταγμένος στις επαναστατικές δυνάμεις του Π. Γιατράκου, του Π. Κρεββατά και άλλων οπλαρχηγών  αγωνίστηκε στην πολιορκία του φρουρίου της Κορίνθου. Μετά την άλωση αυτού του ανετέθη η περισυλλογή των όπλων των Οθωμανών. Ακολούθως, η δράση του επεκτάθηκε και σε περιοχές της Ρούμελης. Πολέμησε και στο Πέτα της Άρτας, όπου οι Έλληνες ηττήθηκαν από τον οθωμανικό στρατό του Μεχμέτ Ρεσίτ Πασά(Κιουταχή) το 1822.  Αργότερα, όταν ο Ιμπραήμ εδήωνε την Πελοπόννησο, ο κληρικός απέστειλε την οικογένειά του για ασφάλεια στο Γύθειο. Όμως, «ευρισκομένη μακράν του αρχηγού και προστάτου αυτής απώλεσεν εν Γυθείω άπασαν την κινητήν αυτής περιουσίαν..» σύμφωνα με σχετικό πιστοποιητικό.Είχε, επιπλέον, λάβει τον βαθμό του Χιλίαρχου το 1824. Μετά τη λήξη του πολέμου τιμήθηκε με αργυρούν αριστείο από τον Όθωνα. Απεβίωσε το 1846 ως εν ενεργεία εφημέριος του μητροπολιτικού Ιερού Ναού της Ευαγγελίστριας. Αίτηση δικαίωσης το 1846 και το 1865 υπέβαλαν οι γιοι του Νικόλαος, Δημήτριος και Θεόδωρος στην Επιτροπή Αγώνος. Συζητήθηκε κατά την υπ΄αριθμ. 227/60 συνεδρίαση του στρατιωτικού τμήματος  και ο κληρικός κατετάγη στην 6η τάξη των αξιωματικών.

[1]Η Λάγια(Λάγεια) είναι χωριό της Ανατολικής Μάνης.

[2] Η Ασίνη υπήρξε περιοχή της αρχαίας Λακωνίας και σήμερα ταυτίζεται με το Σκουτάρι.

[3] Η Επιτροπή Θυσιών και Εκδουλεύσεων του Ιερού Αγώνος θεσμοθετήθηκε από την ελληνική πολιτεία το 1846 και επανασυστάθηκε  το  1865, με σκοπό να αμειφθούν, να αποζημιωθούν και να δικαιωθούν οι αγωνιστές του 1821. Το Αρχείο της(Αρχείο Αγωνιστών)  φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος.

http://www.immspartis.gr/?p=38355

03 Οκτωβρίου, 2021

O Λαμπαδάριος Πέτρος στο Βατοπαίδι


Μπήκα στην αίθουσα, ψηλά στην ανατολική πτέρυγα της Μονής, την ώρα που σκοτείνιαζε. Πρόσωπα φωτεινά, μουστάκια και γενειάδες χαμογελαστές, φωνές χαρούμενες, αδελφότητα που γιορτάζει την καλογερική της. Έμοιαζαν να «συνδέονται μεταξύ τους μὲ ἀδιάρρηκτο δεσμὸ ἀγάπης, χωρὶς ἡ μεγάλη αὐτὴ ἀγάπη -πράγμα πολὺ θαυμαστό- νὰ ἔχη δημιουργήσει μεταξύ τους παρρησία ἢ ἀργολογία»[1]. Καθίσαμε ένα κύκλο όλοι μαζί -παπάδες, διάκοι, μοναχοί κι ο προσκυνητής- συζητώντας για τον Πελοποννήσιο, σαν αδέρφια που μιλούσαν για στενό συγγενή τους που κοιμήθηκε στην αγκαλιά του Κυρίου πριν λίγο καιρό. «Κι αυτή η έμπνευση!» σχολίασε ένας αδελφός. «Μεγάλο πράγμα να έχεις για τόσα χρόνια έμπνευση, να μπορείς συνεχώς να γράφεις!». Κι είχε δίκιο. Μεγάλο πράγμα η έμπνευση. Ακόμα μεγαλύτερο η διάρκειά της. Για τον Πέτρο όμως δεν φαντάζει παράδοξο. Στον άνθρωπο που άκουσε τη φωνή Του Θεού, σημειώθηκε μια για πάντα στο νου του η ηχώ Της, πηγή αέναης έμπνευσης για τον μέγα μύστη των μουσικών μυστηρίων του Θεού.

Βρήκα τους πολυπληθείς ψάλτες της αδελφότητας να έχουν ανοιχτεί για τα καλά στο πέλαγος της ιερής τέχνης. Με θεμέλιο τον Πέτρο -όπου άλλωστε επάνω του οικοδόμησε ο Θεός την τέχνη όπως έχει γραφτεί[2]- και τους άλλους κλασικούς, αναζητούν τη δική τους ταυτότητα στην μακραίωνη και ζώσα αγιορείτικη παράδοση. Αυτήκοοι των παλαιότερων πατέρων του Όρους και με την γνώση που προσφέρει η εποχή μας, τριγυρίζουν στον μουσικό λειμώνα σαν τα παιδιά που κορφολογούν με χαρά κάθε όμορφο ανθό που βρίσκουνε στο διάβα τους.

Στην πρόβα -που γίνεται δυό φορές την εβδομάδα- έψαλλαν κρατήματα αγιορειτών συνθετών. Φωνές ήρεμες, άκουσμα συμπαγές, ψάλσιμο προσεκτικό. Κάθε τόσο ο δάσκαλος επισημαίνει τα λεπτά σημεία, εξηγεί τον τρόπο, παρουσιάζει τις μουσικές φράσεις, ελέγχει το ρυθμό να μένει σταθερός. Θυμήθηκα τότε έναν ψάλτη που μου είπε κάποτε, πως το ψαλλόμενο -ανεξαρτήτως ταχύτητας- πρέπει να μπορεί να περπατιέται κατά πως ο χορευτής σέρνει τα βήματά του ακολουθώντας τον οργανοπαίχτη.

Ιδιαίτερο πράγμα ο ρυθμός εδώ στο Άγιον Όρος. Ίσως να φταίει ο παφλασμός τον κυμάτων που ακούγεται ολημερίς να αγκαλιάζει ολόγυρα τον Άθωνα. Δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω, άλλα ο ρυθμός και σίγουρα το λύγισμα της φωνής, έχουν κάτι από θάλασσα. Ένας λεπτολόγος των ήχων θα ταύτιζε σχετικά εύκολα το καλογερικό λύγισμα με εκείνο κάποιου παλαιού τραγουδιστή στην άλλη άκρη του πελάγους. Φταίει φαίνεται που είναι το Αιγαίο μια χούφτα θάλασσα, ικανή να μπαρκάρει σε ένα καράβι όλους τους ταξιδευτές που το διαπλέουν.

Κυριακή πρωί και όλα είναι αναστάσιμα· σε ήχο Τέταρτο. Θυμάμαι μια τέτοια μέρα στο άλλο Άγιον Όρος, το Θεοβάδιστο του Σινά, όταν πάλι ο ήχος ήταν Τέταρτος και ο Πέτρος είχε ταξιδέψει μέχρι εκεί. Ποιος ξέρει; Ίσως ο Άγια της παπαδικής να ταιριάζει καλύτερα σε τόπους αγίους. Τον πρώτο λόγο έχει σήμερα ο Χορός που στέκεται γύρω από το αριστερό αναλόγιο. Το απόγευμα θα πάρει τη σκυτάλη ο δεξιός και μαζί θα αλλάξουν κι οι χοράρχες. Αυτό γίνεται κάθε μέρα· όποια γιορτή κι είναι· ολοχρονίς. Στο Όρος ο μουσικός δεν εκπαιδεύεται για να γίνει πρωτοψάλτης, αλλά πρωταθλητής στην ταπείνωση και στην υπακοή όπως τονίζει συνεχώς ο Ηγούμενος αναφερόμενος στο παράδειγμα και τη διδαχή του πνευματικού τους παππού, Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή. Άλλες προτεραιότητες.

Μέχρι τα μισά της Λειτουργίας, μας πήγαν ακούσματα αγιορείτικα, ταιριαστά απόλυτα στο χώρο και το χρόνο του Όρους. Από τον «Τρισάγιο ὕμνο» κι ύστερα, την σκυτάλη πήρε ο διδάσκαλος Πέτρος και η παράδοση της Μεγάλης Εκκλησίας. Οι δυό αυτοί τόποι είναι συνδεδεμένοι μουσικά από την εποχή που ο περιώνυμος Πρωτοψάλτης της Μεγάλης Εκκλησίας των αρχών του 18ου αιώνα Παναγιώτης Χαλάτζογλου, ήρθε στην Μεγίστη Λαύρα του Βατοπαιδίου για να μυηθεί στα μυστικά της τέχνης από τον ονομαστό μουσικό Δαμιανό, που ήταν δάσκαλος και του Γλυκή Πέτρου του Μπερεκέτη. Ο σύνδεσμος αυτός, με την αντίθετη κατεύθυνση, κρατήθηκε και τον επόμενο αιώνα, όταν ο Ματθαίος Βατοπαιδινός ως θιασώτης του Πέτρου Βυζαντίου μετέφερε την Κωνσταντινουπολίτικη παράδοση στο Όρος.

Ένα περίτεχνο και συνάμα σεμνό απήχημα έδωσε το σύνθημα και η εμμελής προσμονή του Βασιλέα των όλων ξεκίνησε. Στο «πᾶσαν νυν» κατάλαβα γιατί ο Πέτρος είναι συνθέτης των «μέσα». Γιατί με τρόπο απλό, που μόνο οι μυημένοι μπορούν να κατορθώσουν, πραγματώνει ένηχα την πλήρη αποταγή από κάθε γήινη έννοια την ώρα ετούτη της Μεγάλης Εισόδου. Το άρωμα του θυμιάματος, το φυσικό φως της ημέρας που ξημερώνει, οι ολοζώντανοι άγιοι στους τοίχους, το λουλουδάκι που ο ζωγράφος φαντάστηκε κόκκινο και μπλε συνάμα, τα περίτεχνα μαρμαροθετήματα, τα πεποικιλμένα κεντητά, τα στίλβοντα αργυρά και τα χρυσά, όλα προσθέτουν στην αποταγή κάθε εφήμερου, όλα υπομνηματίζουν τα μεγάλα και καίρια, όλα εναποθέτουν τον άνθρωπο στην αγκαλιά της Παραμυθίας Θεοτόκου που γονατιστοί παρακαλέσαμε νωρίτερα να γιατρεύσει τον λοιμό. Τώρα πια δεν έχει γυρισμό. Λειτουργικά λιτά της Πατριαρχικής παραδόσεως, ένα «Ἄξιόν ἐστιν» ταιριαστό στην περίσταση κι ύστερα ξανά ο διδάσκαλος στο «Αἰνεῖτε» μέχρι να βγουν οι διάκοι για να καλέσουν με αγάπη τους πιστούς να προσέλθουν. Το Δώρο προσφέρθηκε από τους ιερείς, το αντίδωρο μοιράστηκε στο τέλος κι αμέσως η «Εὐχαριστία», που στον κόσμο έξω πολλές φορές ξεχνάμε να εκφράσουμε. Αγένεια μεγάλη.

Αποχωρήσαμε εν πομπή για να κατευθυνθούμε στην τράπεζα όπου ο μάγειρας ανέλαβε να μαγέψει τον ουρανίσκο, που μετά τόσες ώρες ζητούσε το μερίδιό του στη χαρά. Κάπου εκεί δίπλα, είμαι σίγουρος, παρακάθισε και ο Πέτρος μαζί με τους παλαιούς ψάλτες της Μονής να φάει και να πιεί το εύγευστο αγιορείτικο γέννημα της αμπέλου. Φαντασία μου; Ίσως. Μα ξέρουμε πως όσοι αναπαύτηκαν εν Κυρίω, σε χώρα ζώντων αναπαύτηκαν. Γιατί να εξαιρείται ο διδάσκαλος;

Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου, 6 Σεπτεμβρίου 2021

Ευάγγελος Θεοδώρου

Υ.Γ. 1: Στο Άγιο Όρος κρατιέται ακόμα ζωντανή η Ψαλτική Τέχνη και το Τυπικό στην ολότητά του. Στον κόσμο (σχεδόν παντού), δυστυχώς, τα πάντα εξαρτώνται από το ρολόι, την αντιπαλότητα ιερουργούντων – ψαλτών και την διάθεση αυτοπροβολής μας. Ο Άθωνας, μοιάζει για ακόμα μια φορά ως ελπίδα για το Λειτουργιολογικό και Ψαλτικό μέλλον της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας.

Υ.Γ. 2: Σε μια από τις Λειτουργίες που τελούνται καθημερινώς στα παρεκκλήσια της Μονής, άκουσα έναν νεαρό μοναχό να ψάλλει υπέροχα «Χερουβικό» του Πέτρου και «Ἄξιόν ἐστιν» του Γρηγορίου. Ψάλσιμο γεμάτο ποικίλματα ανεπιτήδευτα, κάλλει έντεχνο. Και βεβαιώθηκα, για μιαν ακόμα φορά, πως οι κλασσικοί μελοποιοί συνέθεσαν έργα για όλους. Μελοποιήσεις που ο καθένας μπορεί να βάλει την ψυχή του και να φανερωθεί ως συν-δημιουργός.

Υ.Γ. 3: Η ζωντανή ηχογράφηση που επισυνάπτεται, έχει και ιστορικό ενδιαφέρον καθώς είναι η πρώτη φορά που ο Ηγούμενος της Μονής, Γέροντας Εφραίμ, λειτούργησε μετά από την πολύμηνη περιπέτεια της υγείας του.








Υ.Γ. 4: Μια σκέψη ακόμα, εκτός θέματος μα εντός της ζωής. Ένας από τους εμπειρότερους της Μονής, μια αξέχαστη βραδιά εμπρός στην αχειροποίητη εικόνα της Παναγίας της Παραμυθίας, μου μετέφερε με λόγια απλά την πρόταση/πρόσκληση του Αγίου Όρους για την έξοδο από το τέλμα στο οποίο έχουμε βρεθεί: Μετάνοια.

[1] Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης, τῆς Κλίμακος: Κλῖμαξ, Λόγος 4, περὶ Ὑπακοῆς

[2] Πέτρος ο Πελοποννήσιος, μυθιστορηματική βιογραφία, κεφ. Ανάβαση σ. 107

28 Σεπτεμβρίου, 2021

Αρχιερατικός Εσπερινός και τοποθέτηση Ηγουμενοσυμβουλίου στην ανασυσταθείσα Ι.Μ Προφήτη Ηλία Γεωργιτσίου

 

Το απόγευμα της Κυριακής 26 Σεπτεμβρίου 2021, στην προσφάτως ανασυσταθείσα ιστορική Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία Γεωργιτσίου, τελέσθηκε Αρχιερατικός Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου.

Κατά τη διάρκεια της εσπερινής λατρευτικής σύναξης, έγινε η τοποθέτηση του Ηγουμενοσυμβουλίου με Ηγουμενεύοντα τον Πανοσ. Αρχ. Ευσέβιο Ρασσιά και μέλη τον π. Ιωάννη Καστρή, εφημέριο Γεωργιτσίου, και τους κυρίους Σταύρο Γιατράκο, Ηλία Μάρκο και Χρήστο Τσιχλή, που θα είναι και ο νομικός σύμβουλος της Μονής.

Στην ομιλία του ο σεπτός Ποιμενάρχης μας αναφέρθηκε στην σημαντική ιστορία της Μονής, στον συμβολισμό, αλλά και την ουσία της ανασύστασης έξι Ιερών Μονών της τοπικής μας Εκκλησίας, που είχαν παίξει σημαντικό ρόλο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, αλλά και κατά την Επανάσταση του ’21, καθώς και στην προοπτική που ανοίγεται στο μέλλον για πνευματική αναγέννηση των ευλογημένων αυτών χώρων. Ολοκληρώνοντας, ευχήθηκε στον π. Ευσέβιο και στα μέλη του Ηγουμενοσυμβουλίου να έχουν την εκ Θεού φώτιση και ενδυνάμωση, όπως και αγαστή συνεργασία μεταξύ τους και με την τοπική κοινωνία.

Από την πλευρά του ο Ηγουμενεύων της Ιεράς Μονής, Πανοσ. Αρχ. Ευσέβιος Ρασσιάς, εκθείασε αρχικά την πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου για την ανασύσταση των έξι Ιερών Μονών και μάλιστα κατά το έτος της ιστορικής επετείου των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821. Ακολούθως, ευχαρίστησε τον Σεβ. Ποιμενάρχη μας εκ μέσης καρδίας για την εξαιρετική τιμή και υποσχέθηκε, μαζί με τους άξιους συνεργάτες του, να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε η Μονή να έχει ένα γόνιμο πνευματικό μέλλον.

Η Ι.Μ Προφήτη Ηλία Γεωργιτσίου,  που βρίσκεται σε μία εσοχή πλαγιάς γεμάτη αιωνόβια πλατάνια, έλατα και βελανιδιές, επί του επαρχιακού δρόμου Σπάρτης – Λογκανίκου, ιδρύθηκε το 1619 μ.Χ από τον ιερομόναχο Νεόφυτο και απέκτησε προνόμια από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Καταστράφηκε κατά τα Ορλωφικά και επαναλειτούργησε το 1787 μ.Χ με πρωτοβουλία του ιερομονάχου Ιερεμία εκ Γεωργιτσίου, ο οποίος κινητοποίησε τον ευσεβή λαό της ευρύτερης περιοχής, για την ανοικοδόμηση της Ιεράς Μονής. Σύμφωνα με μαρτυρίες υπεραιωνόβιων κατοίκων και ιστορικών με γνώση της τοπικής ιστορίας, ο ήρωας της επανάστασης Παπαφλέσσας διέμενε εκεί για μεγάλο διάστημα κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, ενώ γενικότερα η Μονή είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην απελευθέρωση των Ελλήνων από τον τουρκικό ζυγό. Το Υπουργείο Πολιτισμού το 2002, ενέκρινε χρηματικό ποσό περίπου 580.000 ευρώ, για την συντήρηση του παλαιού Καθολικού, στο οποίο διασώζονται τοιχογραφίες εξαιρετικής σημασίας και ανυπέρβλητου κάλλους, με ιστορική και αρχιτεκτονική αξία.

.






(φωτογραφικό υλικό: Ανδρέας Παπαθανασόπουλος)

23 Σεπτεμβρίου, 2021

Ἡ ἀνάδειξη τῆς τοπικῆς Ἁγιολογίας ὑπό τοῦ Μητροπολίτου Μονεμβασίας καί Σπάρτης κ. Εὐσταθίου

Πρωτοπρ. Κωνσταντίνου Ὀρφανάκου,Προϊσταμένου - Ἐφημερίου Ἱ. Ν. Ἁγίου Νικολάου Σπάρτης

Περασαν 40 χρόνια καρποφόρου ποιμαντορίας τοῦ σεπτοῦ Ποιμενάρχου μας  κ. Εὐσταθίου. Ρίχνοντας μία ματιὰ πίσω  στὰ χρόνια αὐτὰ ποὺ πέρασαν,

Ρίχνοντας μία ματιὰ πίσω στὰ χρόνια αὐτὰ ποὺ πέρασαν, θὰ ἀναβιώσουμε στιγμὲς πνευματικῆς ἀναγέννησης.

Στιγμὲς ἀξέχαστες, ἀνεπανάληπτες, βιωματικές, ἀπὸ τὴν θυσιαστικὴ ζωὴ προσφορᾶς πρὸς τὴν Ἐκκλησία καὶ τὸν συνάνθρωπο. Στιγμὲς ποὺ θὰ μείνουν στὴν ἱστορία,ὡς ὁ  «ἀκούραστος Ἐπίσκοπος τῆς προσφορᾶς».

Ρίχνοντας μιὰ ματιὰ στὸ βιβλίο του, «Τοῦτον τὸν οἶκον στερέωσον Κύριε», ὅπου ἐκεῖ ἀναφέρονται οἱ Ναοὶ ποὺ  ἐγκαινίασε μέχρι σήμερα καὶ ὑπερβαίνουν  μαζὶ μὲ τὰ θυρανοίξια Ναῶν τοὺς 200,  αὐτὸ ἀπὸ μόνο του εἶναι ἕνας ἄθλος. Ἐδῶ  φαίνεται ὁ ἱερὸς ζῆλος του γιὰ νὰ  ὑπάρχουν Ἱερὰ θυσιαστήρια, καὶ τιμὴ στὰ  ἱερὰ πρόσωπα ποὺ ἀφιέρωσαν θυσιαστικὰ  τὴ ζωή τους στὸ Χριστό.

Παραλείπω τὸ ὑπόλοιπο τεράστιο ποιμαντικό, φιλανθρωπικό   κοινωνικό,ἱεραποστολικὸ ἔργο του, ποὺ εἶναι γνωστὸ, ὄχι μόνο πανελλαδικὰ, ἀλλὰ ἔχει φτάσει  στὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης.

Ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ ἐπισημάνω, εἶναι ἡ μυσταγωγικὴ τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ τῶν ἱερῶν μυστηρίων καὶ τῶν  ὁμιλιῶν του, ποὺ ἀγγίζουν τὶς ψυχὲς τῶν  πιστῶν.

Μεγάλη τιμὴ καὶ εὐλογία γιὰ τὴν ἐνορία μας, ἦταν τὰ ἐγκαίνια τοῦ μεγαλοπρεποῦς  Ναοῦ μας, τοῦ Ἁγίου Νικολάου Σπάρτης, ποὺ ἔγιναν μὲ πᾶσα μεγαλοπρέπεια στὶς  19 Ἰουνίου 1983, ἀπὸ τὸν Σεβ. Μητροπολίτη μας κ. Εὐστάθιο καὶ ἀπὸ τὸν  μακαριστὸ Μητροπολίτη Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως κυρὸ Θεόφιλο καὶ μὲ τὴν παρουσία πλήθους ἱερέων καὶ λαοῦ.

Ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ ἦρθε ὡς  ἐπίσκοπος στὴ Μητρόπολή μας ἀγκάλιασε  τὸ ἔργο τῆς ἀποπεράτωσης τοῦ Ἱεροῦ  Ναοῦ. Τὸ ἐνδιαφέρον, ἡ ἀγωνία, ἡ προσφορά του καὶ ἡ στήριξή του στὶς δυσκολίες ἦταν σημαντική.

Τὴν ἡμέρα τῶν ἐγκαινίων πραγματοποιεῖ  τὴν ἐπιθυμία του νὰ ἀφιερώσει τὸ βόρειο  κλίτος τοῦ Ναοῦ στοὺς Λάκωνες Ἁγίους.

«Τοὺς Ἁγίους ποὺ γεννήθηκαν, ἢ ἔζησαν, ἢ  πέρασαν ἀπὸ τὴ Λακωνία, οἱ ὁποῖοι δόξασαν τὴν περιοχή μας, ἔβαψαν μὲ τὰ μαρτυρικά τους αἵματα τὰ χώματα τῆς  ἱστορικῆς περιοχῆς μας, πότισαν μὲ τὸν  ἱδρῶτα τους καὶ μὲ τὰ δάκρυα τῆς μετανοίας τους καὶ τῆς ἄσκησης, τὸν  εὐλογημένο τόπο μας», ὅπως  χαρακτηριστικὰ ἔλεγε.

Στὴ χορεία τῶν Λακώνων Ἁγίων ἀνήκουν  συνολικά 24 Ἅγιοι.

Ἀρχικά οἱ πρῶτοι 6 γνωστοὶ τοπικοὶ Ἅγιοι  ἦταν:

-Ὁ Ὅσιος Νίκων ὁ Μετανοεῖτε ὁ Πολιοῦχος (26 Νοεμβρίου)

-Ὁ Ἅγιος Θεόκλητος Λακεδαιμονίας 

(1 Δεκεμβρίου)

-Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυρας Ἰωάννης (21 Ὀκτωβρίου)

-Ὁ Ἅγιος Λεόντιος ὁ ἐκ Μονεμβασίας (11 Δεκεμβρίου)

-Ὁ Ὅσιος Θωμὰς ὁ ἐν Μαλεῶ ἀσκήσας (7 Ἰουλίου)

-Ὁ Ὅσιος Γεώργιος ὁ ἐν Μαλεῶ ἀσκήσας (4 Ἀπριλίου)

Ἀργότερα προστέθηκαν στὴ χορεία τῶν

Λακώνων Ἁγίων, ἄλλοι 4 Ἅγιοι:

-Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ ἐκ Μυστρᾶ (Κυριακὴ Ἁγίων Πάντων)

-Ἡ Ὁσία Ὑπομονὴ, μητέρα τοῦ Κων/νου Παλαιολόγου (29 Μαΐου)

-Ὁ Ὅσιος Μάξιμος ὁ Γραικὸς (Β΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν)

-Ὁ Ὅσιος Ἠλίας ὁ Νέος (823- 903) (17 Αὐγούστου)

Τὸ ἀνύσταχτο ἐνδιαφέρον τοῦ Μητροπολίτου μας, μελετώντας τὰ συναξάρια καὶ ἄλλα ἁγιολογικὰ κείμενα, συναντοῦσε καὶ ἄλλους Ἁγίους ποὺ συνδέονταν μὲ τὴ Λακωνία. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀνέθεσε στὸ Λάκωνα  ἐπιστήμονα κ. Πέτρο Βλαχάκο, τὴν ἐπιστημονικὴ μελέτη καὶ ἔρευνα γιὰ τὴν  ἀνεύρεση καὶ ἄλλων Ἁγίων. Μετὰ τὸ πέρας  τῆς ἔρευνας ἀνακαλύφθηκαν καὶ ἄλλοι 14 Ἅγιοι ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν περιοχή μας.

Στὸ ἔργο του κ. Βλαχάκου «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» συμπεριλαμβάνονται καί οἱ κάτωθι:

- Ὅσιος Σεραπίων ὁ Σινδώνιος (21 Μαρτίου)

- Ἅγιος Πέτρος, Ἐπίσκοπος Μονεμβασίας (Β΄ Κυριακὴ Νηστειῶν)

- Ἅγιος Θεοφάνης, Ἐπίσκοπος Μονεμβασίας (Β΄ Κυριακὴ Νηστειῶν)

- Ἅγιος Θεόδωρος Κυθήρων(12 Μαΐου)

- Ἅγιος Ρωμανὸς ἐπὶ τὴν σκλέπαν (Β΄ Κυριακὴ Νηστειῶν)

- Ἅγιος Ἰσίδωρος Βουχειρᾶς, Πατριάρχης

Κων/πόλεως (Β΄ Κυριακὴ Νηστειῶν)

- Ἅγιος Φώτιος Μονεμβασίας, Ἐπίσκοπος

Κιέβου (27 Μαΐου & 2 Ἰουλίου)   

Ἅγιος Ρωμανὸς ὁ νεομάρτυς ἐκ Δημηνίτσης  (6 Ἰανουαρίου)

- Ἅγιος Γαλακτίων ἐξ Ἀναβρυτῆς (Β΄ Κυριακὴ Νηστειῶν)

- ἍγιοςΝεόφυτος ὁ Νεομάρτυς, Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας (Β΄ Κυριακὴ Νηστειῶν)

- Ἅγιος Μῆτρος ἢ Δημήτριος ὁ Πελοποννήσιος  (28 Μαΐου)

- Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Νεομάρτυς ἐκ Τουρκολέκα  (16 Ὀκτωβρίου).

Ἡ μνήμη τους «Σύναξη τῶν Λακώνων Ἁγίων» ἐχει καθιερωθεῖ να τιμᾶται τὴν Β΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν μέ κάθε ἐπισημότητα καί λαμπρότητα. Τὴν Ἀσματικὴ Ἀκολουθία τῆς ἑορτῆς τῶν τοπικῶν Ἁγίων μας, συνέθεσε κατόπιν παρακλήσεως τοῦ σεπτοῦ Ποιμενάρχου μας, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἐδέσσης κ. Ἰωήλ, ἡ ὁποία ἐκδίδεται ὑπὸ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου μας κ.κ Εὐσταθίου, πρὸς ψυχικὴ ὠφέλεια τῶν φιλακόλουθων χριστιανῶν.

Τὴν εἰκόνα τῶν Ἁγίων φιλοτέχνησε ὁ ἁγιογράφος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ μας, κ.Ἰωάννης Βορριᾶς, ἐκ Καλαμάτας. Ἡ εἰκόνα  εἶναι εὐλαβὲς ἀφιέρωμα τοῦ σεπτοῦ Ποιμενάρχου μας. Εὐχόμαστε ταπεινά ὁ Θεὸς νὰ τὸν ἀξιώσει νὰ γιορτάσει καὶ τὰ πεντηκοστὰ ἔτη τῆς Ἀρχιερατείας του. Νὰ συνεχίσει νὰ μᾶς ἐμπνέει μὲ τὴν σεπτὴ καὶ ἐνάρετη παρουσία του. Ἀλλὰ καὶ ἐμεῖς νὰ ἀπολαμβάνουμε τὶς πατρικὲς-Ἀρχιερατικές του εὐλογίες.

Εἴθε οἱ Λάκωνες Ἅγιοι νὰ τὸν ἐνισχύουνστὸ ἔργο του.