ΝΑΟΙ ΘΕΟΥ

 Τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ κάθε ἄνθρωπος; Μιὰ βιολογικὴ ἀσημαντότητα χαμένη στὰ δισεκατομμύρια τῶν ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων; Τὸ πρωτογενὲς κύτταρο τῶν πάμπολλων ἀνὰ τὴν ὑφήλιο κοινωνικῶν ἱστῶν; Τὸ ἀπειροελάχιστο γρανάζι τῆς παγκόσμιας παραγωγικῆς μηχανῆς τοῦ πλανήτη μας; Στοιχεῖο βασικὸ τῆς ἀναπαραγωγικῆς ἁλυσίδας γιὰ τὴ διαιώνιση κι ἐξασφάλιση τῆς ζωῆς στὴ γῆ μας; Τόσο μικρός... Τόσο ἀσήμαντος... Τόσο ἀδιάφορος, ἂν τὸν κοιτάξει κανεὶς συγ­κριτικὰ μὲ τὸ ὑπόλοιπο πλῆθος τῶν ἀνθρώπων τοῦ πλανήτη μας... Ἀπὸ τὴν ἄλλη... Ἂν θελήσει κανεὶς νὰ τὸν ἀποτιμήσει βιολογικά, θὰ βρεθεῖ μπροστὰ σὲ θαῦμα. Ἕνας τέλειος ὀργανισμός! Ἂν θελήσει νὰ τὸν ἀξιολογήσει ἀπὸ διανοητικῆς πλευρᾶς, θὰ δεῖ ὅτι εἶναι ὁ δημιουργὸς τῶν σύγχρονων ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν. Κι ὄχι μόνο. Ἔχει κρίση, συναίσθημα, βούληση. Γεννᾶ πολιτισμό, τέχνη, ἐπιστῆμες σ’ ὁλόκληρη τὴ διαδρομή του πάνω στὴ γῆ, ἀπὸ τὴν πρωτόγονη κατάστασή του μέχρι σήμερα. Ἔφτασε στὶς μέρες μας νὰ μελετᾶ τὶς ἐσχατιὲς τοῦ σχεδὸν «ἀπείρου» σύμπαντος καὶ ταυτόχρονα νὰ σκύβει παρατηρητικὰ στὸ ἀπειροελάχιστο κομμάτι τῆς ὕλης. Τί εἶναι τελικὰ ὁ ἄνθρωπος; Μικρὸς ἢ μέγας; Καὶ ποῦ ἔγκειται ἡ μικρότητά του καὶ σὲ τί ἡ μεγαλοσύνη του; Δὲν εἶναι δυνατὸν στὸν περιορισμένο χῶρο τοῦ ἄρθρου μας οὔτε κὰν νὰ ἀγγίξει κανεὶς τὴν ἐλαχιστότητα ἢ τὴ μεγαλοσύνη τοῦ ἀνθρώπου. Μιὰ μόνο πτυχὴ τῆς ὑπεραξίας τοῦ ἀνθρώπου θὰ προσπαθήσουμε ἀκροθιγῶς νὰ προσεγγίσουμε. Αὐτὴν ποὺ καταξιώνει τὸν μικρὸ καὶ ἀτελὴ καὶ ἀδύναμο ἄνθρωπο σὲ ναὸ τοῦ ζῶντος Θεοῦ. Τοῦ ἄπειρου καὶ παντέλειου καὶ παντοδύναμου Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ἀπὸ δική του συγκατάβαση καὶ ἀπὸ ἄπειρη φιλανθρωπία δωρίζει τὸ μεγαλεῖο στὸν ἄνθρωπο νὰ γίνεται ναός του. Στοὺς χρόνους τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Μωυσέως τὸ ὑποσχέθηκε στὸ πλάσμα του: «Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω», εἶπε (Λευϊτ. κς΄ 12). Θὰ κατοικήσω ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων καὶ θὰ εἶναι τόσο βεβαία καὶ πειστικὴ ἡ παρουσία μου, ὥστε θὰ ἀκοῦν εὐκρινῶς μέσα τους οἱ πιστοὶ τὰ βήματά μου! Καὶ ἡ ὑπόσχεση τοῦ ἁγίου Θεοῦ ἔγινε πραγματικότητα. Πραγματικότητα ποὺ τὴ ζοῦμε οἱ πιστοὶ στοὺς χρόνους τῆς Καινῆς πλέον Διαθήκης (Β΄ Κορ. ς΄ 16). Ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς Βαπτίσεώς μας τὸν Χριστὸ ἐνδυόμαστε. «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτί-σθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε», ψάλλουμε στὸ Μυστήριο τῆς Βαπτίσματος (Γαλ. γ΄ 27). Τὰ ροῦχα μας ὅσο καλὰ καὶ ἀκριβὰ κι ἂν εἶναι, θὰ παλιώσουν, θὰ φθαροῦν. Τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὅμως ποὺ ἐνδυθήκαμε τὴν ὥρα τῆς βαπτίσεώς μας ὁ καθένας μας διὰ τῆς πίστεως, μποροῦμε νὰ Τὸν ἔχουμε διαπαντὸς «κατοικοῦντα ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν» (Ἐφ. γ΄ 17). Καὶ ὅταν ἡ ψυχή μας ἑνώνεται διὰ τῆς πίστεως μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, τότε καὶ ὁ ὅλος ἄνθρωπος καθίσταται μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, τὰ σώματά μας, ὅπως λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γίνονται «μέλη Χριστοῦ»! (Α΄ Κορ. ς΄ 15). Μὲ τὴν ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερο ἀκατάκριτη συμμετοχή μας στὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας τὸ νιώθουμε καὶ τὸ αἰσθανόμαστε αὐτό. Στὸ εὔθραυστο καὶ ἀπὸ ὑλικῆς καὶ ἀπὸ πνευματικῆς σκοπιᾶς ἀνθρώπινο σκεῦος μας σκηνώνει καὶ κατοικεῖ τὸ πῦρ τῆς θεότητος, αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο οἱ ἅγιοι ὁμολογοῦσαν ὅτι «καθαίρει καὶ φωτίζει καὶ φωτὸς ποιεῖ μετόχους» (Εὐχὴ θείας Μεταλήψεως). Αὐτὸ τὸ πῦρ ποὺ κατοικεῖ μέσα μας μᾶς καθαρίζει ἀπὸ κάθε μολυσμό, μᾶς φωτίζει καὶ μᾶς κάνει κοινωνοὺς καὶ μετόχους κατὰ χάριν τοῦ φωτὸς τῆς θεότητος. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, σύμφωνα μὲ τὸν ἀπόστολο Παῦλο, «τὸ σῶμα ἡμῶν ναὸς τοῦ ἐν ἡμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστι» (Α΄ Κορ. ς΄ 19). Τὸ σῶμα μας γίνεται ναὸς καὶ κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος! Καὶ ὁ μικρὸς καὶ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος αἰσθάνεται αὐτὴ τὴ χάρη καὶ τὴ χαρὰ τῆς παρουσίας καὶ ἐνεργείας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὸ νιώθει νὰ ἀναβλύζει ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς του σὰν ποταμὸς ἀκένωτος «ὕδατος ζῶντος» (Ἰω. ζ΄ 38). Ὁ ἄνθρωπος ναὸς τοῦ παναγίου Πνεύματος! Ἂν ὁ πιστὸς δὲν ἀγαπήσει τὸν ἑαυτό του, δὲν ἀγαπήσει τὴν ὕλη, δὲν ἀγαπήσει τὶς πρόσκαιρες ἐπίγειες χαρὲς καὶ ἀπολαύσεις καὶ ἀγαπήσει τὸν Ἰησοῦ Χριστό, τότε ὁ Χριστὸς θὰ ἔλθει καὶ θὰ κάνει κατοικητήριό του τὸν ἄνθρωπο αὐτό. Καὶ ὄχι μονάχα ὁ Χριστὸς ἀλλὰ ὁλόκληρη ἡ Ἁγία Τριάδα· «πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν», εἶπε ὁ Κύριος (Ἰω. ιδ΄ 23). Ὁ ἄνθρωπος γίνεται κατοικητήριο τοῦ τρισαγίου Θεοῦ. ❁ ❁ ❁ Νά ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου! Ὁ Θεὸς ποὺ δὲν χωράει σ’ ὁλόκληρο τὸ σύμπαν, κατοικεῖ μ’ εὐχαρίστηση στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ἀνθρώπου! Πόσο πολὺ οἱ πιστοὶ στολίζουμε καὶ ὡραΐζουμε τοὺς ἱεροὺς Ναούς! Πόσο ἐπιμελούμαστε ὥστε τὸ ἀκριβότερο καὶ κομψότερο νὰ διατίθεται στὴ διαμόρφωσή τους! Καὶ πόσο ἀγανακτοῦμε καὶ θλιβόμαστε ὅταν ἀνόσια χέρια καὶ σκοτισμένες καρδιὲς τοὺς βεβηλώνουν! Ἀλλὰ μὲ τὸ ναὸ τὸ δικό μας τί κάνουμε; Μὲ τὸ ναὸ τοῦ σώματος; Μήπως ἐπιτρέπουμε στὴ σκέψη μας νὰ φιλοξενεῖ λογισμοὺς ρυπαρούς; Μήπως ἀφήνουμε τὴ γλώσσα μας ἀντὶ νὰ ὑμνεῖ καὶ νὰ δοξολογεῖ τὸν ἄπειρο Θεὸ καὶ ἀντὶ νὰ φανερώνει τὴν ἀλήθεια, νὰ κακολογεῖ, νὰ καταρᾶται, νὰ ψεύδεται καὶ νὰ ὑβρίζει; Μήπως ἐπιτρέπουμε στὰ μάτια μας νὰ σαγηνεύονται ἀπὸ τὴ ματαιότητα αὐτοῦ τοῦ κόσμου καὶ νὰ μολύνονται ἀπὸ τὴν ἁμαρτία του; Πῶς συμβαίνει καὶ παρασυρόμαστε καὶ παραδίδουμε ἀλήθεια ὁλόκληρο τὸ σῶμα μας κάποτε στὴν ἁμαρτία; Ἂν ἔστω καὶ λίγο μποροῦμε νὰ συνειδητοποιήσουμε τὸ μεγαλεῖο μας καὶ τὴν ὕψιστη δωρεὰ καὶ τιμὴ ποὺ μᾶς χαρίζει ὁ ἅγιος Θεός, τότε διαρκῶς στὸ θυσιαστήριο τῆς καρδιᾶς μας θὰ προσφέρουμε θυσία στὴν ἀγάπη του τὴν ὁποιαδήποτε ἐφάμαρτη ἐπιθυμία μας καὶ τὸ ὁποιοδήποτε ἀκάθαρτο πάθος μας ἔτσι, ὥστε νὰ ἀξιωνόμαστε νὰ γινόμαστε διαρκῶς σκηνώματα τοῦ Ὑψίστου καὶ ναοὶ ζωντανοί, ἔμψυχοι τοῦ τρισαγίου Θεοῦ!

ΣΩΤΗΡ2053

ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΝΑΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΝΙΚ.ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ

 Ὁ Ψαλμὸς αὐτός, 15ος στὴ σειρὰ τῶν Ψαλμῶν τῶν Ἀναβαθμῶν, εἶναι ὁ τελευταῖος τῆς σειρᾶς, τὸ «Δι’ εὐχῶν» τῆς Ὠδῆς τῶν Ἀναβαθμῶν. Ὁ Ψαλμωδὸς καλεῖ τοὺς ἱερεῖς καὶ τοὺς λευΐτες ἐξ ὀνόματος τοῦ λαοῦ ἢ τῶν προσκυνητῶν ποὺ ἔφθασαν στὸν Ναό, στὸ τέρμα τῆς ἱερῆς ἀποδημίας τους, νὰ ὑψώσουν, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύκτας, μὲ εὐλάβεια τὰ χέρια τους πρὸς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων τοῦ Ναοῦ καὶ νὰ ἀνυμνήσουν τὸν Κύριο. Ἐὰν τὰ ρήματα «ἑστάναι» (νὰ στέκουν) καὶ «παρεστάναι» (νὰ παρίστανται) (Δευτ. ι΄ 8· Νεεμ. ιβ΄ 44) εἶναι συνώνυμα πρὸς τὸ «λειτουργεῖν ἔναντι Κυρίου» (νὰ ὑπηρετοῦν στὰ ἱερὰ ἔργα τῆς λειτουργίας ἐνώπιον τοῦ Κυρίου), ὄχι μόνο κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴ νύκτα (βλ. Α΄ Παραλ. θ΄ 33), τότε ἡ πρόσκληση τῶν στίχ. 1 καὶ 2 τοῦ παρόντος Ψαλμοῦ, ἀπευθύνεται ἀπὸ τοὺς προσκυνητὲς στοὺς λειτουργοὺς τοῦ Ναοῦ, οἱ ὁποῖοι βρέθηκαν ἐκεῖ κατὰ τὴ νύκτα ποὺ αὐτοὶ ἔφθασαν στὸν Ναό. Ὁ κλιμακωτὸς ρυθμὸς στὸν Ψαλμὸ αὐτὸν φαίνεται στὴν ἐπανάληψη τῆς φράσεως «εὐλογεῖτε τὸν Κύριον» καὶ «εὐλογήσαι σε Κύριος ἐκ Σιών» (στίχ. 1, 2, 3). Νά τώρα, βρισκόμαστε στὸν Ναό, ἀρχίζει ὁ Ψαλμωδός. Ἐμπρὸς λοιπόν, δοξολογῆστε τὸν Κύριο ὅλοι ἐσεῖς οἱ δοῦλοι καὶ λειτουργοὶ τοῦ Κυρίου, οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ λευΐτες ποὺ στέκεστε στὸν Ναὸ τοῦ Κυρίου καὶ στὶς αὐλὲς τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ μας καὶ ὑπηρετεῖτε τὸν Κύριο (στίχ. 1). Ὅποιος εἶναι ἄξιος νὰ εἰσέρχεται στοὺς ἱεροὺς χώρους, διδάσκει ἡ χρυσὴ γλώσσα, εἶναι ἄξιος καὶ νὰ ἀνυμνεῖ τὸν Θεό. Διότι ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ μοιάζει μὲ τὸν οὐρανὸ καί, ὅπως ἀκριβῶς εἶναι ἀνόσιο νὰ εἰσέλθει ἐκεῖ ὁποιαδήποτε ἀντίπαλη δύναμη, ἔτσι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσέλθει βέβηλος στὸν οἶκο τοῦ Θεοῦ. Σκέψου, ἄνθρωπε, πόσο μεγάλη ἀξία ἀπολαμβάνεις· καὶ ὅταν σὺ ὁ ἴδιος ἔγινες ναός, πόση καθαρότητα ὑποχρεοῦσαι νὰ ἐπιδεικνύεις. Καὶ πῶς θὰ μποροῦσες νὰ ἐκδηλώσεις τὴν καθαρότητα αὐτή; Ἐὰν ἀπεμάκρυνες κάθε πονηρὴ σκέψη, ἂν ἔκανες τὸν χῶρο τῆς διανοίας σου ἀπροσπέλαστο σὲ διαβολικὲς ἐνέργειες, ἄν, ὅπως στὰ ἅγια ἄδυτα, παραμένεις καὶ ἐξωραΐζεις τὸν λογισμό σου1 . «Ἐν τῷ ναῷ ἑστῶτες τῆς δόξης σου, ἐν οὐρανῷ ἑστάναι νομίζομεν» (Ὄρθρος Μ. Τεσσαρακοστῆς), λέγει ἕνας ὕμνος τῆς Ἐκκλησίας μας, διότι ὁ ἱερὸς ναὸς εἶναι ὁ χῶρος ὅπου γίνεται ἡ ἕνωση οὐρανοῦ καὶ γῆς. Ἀλλὰ ναὸς Κυρίου, ἔμψυχος, εἶναι καὶ τὸ ἐσωτερικό μας. «Οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν;» (Α΄ Κορ. ς΄ 19), ἐρωτᾶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος. «Καὶ ἐὰν  καθ’ οἱανδήποτε στιγμὴν συγκεντρώσωμεν τὸν νοῦν μας εἰς τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας διὰ νὰ ἐπικοινωνήσωμεν πρὸς τὸν Κύριον, εὑρισκόμεθα ἐν τῷ ναῷ του» (Π. Ν. Τρεμπέλας). Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι στὸν Ψαλμὸ αὐτὸν ποὺ κατακλείει τοὺς 15 Ψαλμοὺς τῶν Ἀναβαθμῶν, ὁ Ψαλμωδὸς καλεῖ τὸν λαὸ νὰ εὐχαριστήσει τὸν Θεό, ὁ Ὁποῖος τοὺς ἐλύτρωσε ἀπὸ τὴν Βαβυλώνια αἰχμαλωσία, τοὺς βοήθησε νὰ περάσουν ἀβλαβεῖς μέσα ἀπὸ πολλὰ εἰδωλολατρικὰ ἔθνη καὶ νὰ φθάσουν στὴν πατρίδα τους, ἀλλὰ καὶ διότι τοὺς ἐλύτρωσε ἀπὸ τοὺς πολέμους τῶν γειτονικῶν ἐθνῶν καὶ τοὺς ἐνίσχυσε νὰ ἀνοικοδομήσουν τὸν Ναὸ καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ, νὰ κατοικήσουν πλέον ἐλεύθεροι καὶ νὰ πολιτεύονται χωρὶς φόβο. Εὐχαριστεῖτε, λοιπόν, λέγει ὁ Ψαλμωδός, σεῖς «οἱ δοῦλοι, οἱ θεράποντες. Δοῦλος δὲ Θεοῦ (εἶναι) ὁ πειθόμενος» στὰ προστάγματα τοῦ Θεοῦ, ἐκεῖνος ποὺ Τὸν λατρεύει, Τὸν ἀγαπᾶ καὶ ἐφαρμόζει τὸ ἅγιο θέλημά Του2. Τὶς νύκτες, συνεχίζει ὁ Ψαλμωδός, ὑψῶστε προσευχητικὰ τὰ χέρια σας στραμμένοι πρὸς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων τοῦ Ναοῦ καὶ δοξολογεῖτε μὲ ὕμνους τὸν Κύριο (στίχ. 2). Δοξολογεῖτε τὸν Κύριο καὶ κατὰ τὴ νύκτα, μᾶς συμβουλεύει ὁ εὐσεβὴς ποιητής, διότι συνεχῶς ἀπολαμβάνουμε τὶς πλούσιες δωρεὲς τοῦ Κυρίου. Στὸν Ναὸ τῶν Ἱεροσολύμων οἱ προσευχὲς ἦσαν ἀδιάκοπες, ἀνεπέμπονταν ἡμέρα καὶ νύκτα. Μὴ δαπανᾶτε ὅλη τὴ νύκτα στὸν ὕπνο, σχολιάζει ὁ Ζιγαβηνός, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴ νύκτα νὰ ὑψώνετε τὰ χέρια σας στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, ὅπου δέχονταν ὅτι κατοικεῖ ὁ Θεός, ἀπὸ ὅπου ἐκπέμπεται Χάρις· καὶ δοξολογεῖτε τὸν Θεὸ περισσότερο στὸν καιρὸ τῆς νύκτας, διότι τότε ὁ νοῦς εἶναι πιὸ ἐλαφρὺς καὶ ἔχει περισσότερη ἡσυχία καὶ χρόνο. Ἐὰν δὲ ὁ Δαβὶδ προστάζει τοὺς παλαιοὺς Ἰουδαίους νὰ σηκώνονται ἀπὸ τὸ κρεβάτι τους τὴ νύκτα καὶ νὰ πηγαίνουν στὸν Ναὸ τοῦ Κυρίου γιὰ νὰ προσεύχονται, ποιὰ συγχώρηση θὰ λάβει ὁ Χριστιανός, ποὺ δὲν κάνει τὴν προσευχή του οὐδὲ κἂν μέσα στὸ σπίτι του3 ; Γιατί λέγει νὰ ὑψώνουμε προσευχητικὰ τὰ χέρια μας κατὰ τὴ νύκτα; ἐρωτᾶ ὁ θεῖος Χρυσόστομος, καὶ ἀπαντᾶ: Διότι θέλει νὰ μᾶς διδάξει νὰ μὴν ἀναλώνουμε ὅλη τὴ νύκτα στὸν ὕπνο καὶ γιὰ ν᾿ ἀποδείξει ὅτι στὴ διάρκεια τοῦ χρόνου αὐτοῦ οἱ προσευχὲς εἶναι καθαρότερες ὅταν ὁ νοῦς εἶναι καθαρότερος καὶ ἡ ἀνάπαυση μεγαλύτερη. Καὶ ἂν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσέρχεται κανεὶς στὴ διάρκεια τῆς νύκτας στὸν ναὸ γιὰ νὰ προσευχηθεῖ, σκέψου ποιὰ συγγνώμη θὰ ἔχει ἐκεῖνος, ποὺ οὔτε στὸ σπίτι του κατὰ τὸν χρόνο αὐτὸν δὲν προσεύχεται. Συμβουλεύει δὲ ὁ θεῖος Πατήρ, ὅτι πρέπει νὰ προσεύχεται καθεὶς χωρὶς πονηρὲς σκέψεις, χωρὶς μνησικακία, χωρὶς πλεονεξία καὶ χωρὶς καμιὰ ἄλλη ἁμαρτία αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ποὺ μολύνει τὸν νοῦ4 . Ἀλλὰ μήπως καὶ ὁ Κύριος δὲν μᾶς δίδαξε, ὅταν προσευχόμαστε, νὰ μπαίνουμε στὸ δωμάτιό μας καὶ ἀφοῦ κλείσουμε τὴν πόρτα του, νὰ κάνουμε τὴν προσευχή μας στὸν Πατέρα μας, ποὺ εἶναι ἀόρατος καὶ κρυμμένος; Καὶ ὁ Θεὸς Πατέρας μας ποὺ βλέπει στὰ κρυφά, θὰ μᾶς ἀνταποδώσει τὴν ἀμοιβὴ στὰ φανερά (Ματθ. ς΄ 6). Ὁ δὲ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς συμβουλεύει: «ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε» (Α΄ Θεσ. ε΄ 17)· νὰ ἐπικοινωνεῖτε μὲ τὸν Θεὸ ἀδιά λειπτα καὶ ἀκατάπαυστα μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὴν εὐλαβικὴ διάθεση. 

1. ΙΩ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Ψαλ. ρλγ΄ [133], PG 55, 386. 

2. ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΖΙΓΑΒΗΝΟΥ, Εἰς Ψαλ. ρλγ΄ [133], PG 128, 1229Β. 

3. ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΖΙΓΑΒΗΝΟΥ, ὅ.π., PG 128, 1229C.

 4. ΙΩ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, ὅ.π.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗ

 .

.

.

.

.

https://theomitoriko.wordpress.com/

Ο Αμαρτωλός που Ηθελε να Χτίσει Εκκλησία στην Κόλαση

Κάποιος πήγε στην κόλαση, αλλά επέμενε να έχει μια Εκκλησία εκεί ώστε να κάνει προσευχή.  

Παρά τις αμαρτίες του, ήθελε να προσευχηθεί στον Θεό.  Άρχισε να κάνει μετρήσεις στην περιοχή για να βάλει τις βάσεις για την εκκλησία. 

Ένα ταγκαλάκι που τον έβλεπε να μέτρα, τον ρώτησε τι κάνει.    

«Θέλω να δημιουργήσω μια Εκκλησία για να προσευχηθώ», απάντησε.

Επειδή ήταν αδύνατο να χτιστεί ένας ναός στην κόλαση, το ταγκαλάκι ανησυχούσε και προσπάθησε να τον σταματήσει. Δεν τα κατάφερε και φώναξε και άλλους δαίμονες!  

Επίσης δεν μπόρεσαν να το κάνουν. Ενημέρωσαν σχετικά τον αρχηγό τους, τον διάβολο.  Ο διάβολος έδωσε διαταγή να μαζευτεί ένα σμήνος δαιμόνων και να τον πετάξει έξω από την κόλαση, ώστε έτσι να μη μπορέσει να φτιάξει την εκκλησία. 

Αυτό το ανέκδοτο συνήθιζε να λέει ο άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ συμπληρώνοντας πως:

«Έτσι κι εμείς χτίζουμε ναούς για να μετατρέψουμε την κόλαση σε παράδεισο. Μπορεί να μην το καταφέρνουμε, όμως τουλάχιστον με αυτό τον τρόπο, ίσως ο διάβολος δεν θα μας δεχτεί στην κόλαση ».  Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ.

''ΤΟ ΑΣΦΑΛΕΣ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΝ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ''

 
Στὴ συνέχεια ὁ ποιητὴς τοῦ 72ου Ψαλμοῦ διηγεῖται πῶς μπόρεσε νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τοὺς προβληματισμούς, τὶς ἀμφιβολίες καὶ τοὺς δισταγμούς του σχετικὰ μὲ τὴν εὐδαιμονία τῶν ἀσεβῶν. Εἶναι ὅμως χαρακτηριστικὸ τοῦτο: Διαλογίζεται, συνταράσσεται, ἀπορεῖ, προβληματίζεται, ἀλλὰ δὲν ἀποκαλύπτει τὶς ἀμφιβολὶες καὶ τοὺς προβληματισμούς του σὲ ἄλ­λους. Δὲν τοὺς ἀποκαλύπτει, διότι φοβᾶται μήπως γίνει αἴτιος σκανδαλισμοῦ. Αὐτοσυγκρατεῖται γιὰ νὰ μὴν παρασύρει καὶ ἄλλους στὴν ἀμφιβολία ἢ καὶ στὴν ἀποστασία.

Γράφει: Ἐὰν ἔλεγα· θὰ διηγηθῶ τοὺς δισταγμούς μου αὐτοὺς καὶ θὰ ἐκθέσω καὶ στοὺς ἄλλους τὶς σκέψεις μου ἔτσι  ὅπως μοῦ ἔρχονται, στὴ γενιὰ τῶν παιδιῶν σου, Κύριε, θὰ γινόμουν ἀποστάτης καὶ ἀτίθασος καὶ προδότης διδάσκαλος. Δὲν ἀποκάλυψα ὅμως τοὺς δισταγμούς μου, ἀλλὰ νόμισα ὅτι ἔπρεπε πρῶτα νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, γιὰ  νὰ τὸ κατανοήσω. Ἡ προσπάθειά μου  ὅμως αὐτὴ ὑπῆρξε κόπος ἀνωφελὴς καὶ ἐξαντλητικός, διότι τὸ πρόβλημα  τοῦτο παρέμεινε γιὰ μένα ἄλυτο (Ψαλ.οβ΄ [72] 15-16).Μὲ τὰ λόγια αὐτὰ ὁ Ψαλμωδὸς τονίζει τὴν εὐθύνη ποὺ ἔχουμε ὡς διδάσκαλοι καὶ καθοδηγοὶ ἄλλων. Στὶς περιπτώσεις αὐτὲς πρέπει πολὺ νὰ προσέχουμε, ὥστε νὰ μὴν παρουσιαζόμαστε ἀβέβαιοι, ἀκατάστατοι καὶ ἀμφιβάλλοντες γι’ αὐτὰ ποὺ ὑποστηρίζουμε· ὡς διδάσκαλοι, ποὺ δὲν γνωρίζουμε πότε πρέπει νὰ ὁμιλοῦμε καὶ τί νὰ  λαλοῦμε πρὸς οἰκοδομὴν τῶν ἀκροατῶν μας. Πρέπει νὰ σκεπτόμαστε δύο  φορὲς καὶ νὰ μιλᾶμε μία. Νὰ προσέχουμε νὰ μὴ σκανδαλίσουμε τοὺς ἁπλοὺς καὶ ἀπονήρευτους. Ἀσφαλῶς πρέπει νὰ φροντίζουμε, ὥστε νὰ μὴ  δημιουργοῦνται μέσα μας ἀσεβεῖς λογισμοί. Ἐὰν ὅμως εἶναι λάθος νὰ ἀφήνουμε νὰ δημιουργοῦνται τέτοιοι λογισμοί, εἶναι μεγαλύτερο λάθος νὰ τοὺς  κοινοποιοῦμε εὐκαίρως - ἀκαίρως, διότι ὑπάρχει φόβος νὰ σκανδαλίσουμε «ἕνα τῶν μικρῶν τούτων» (Ματθ. ιη΄[18] 6).Ὁ εὐλαβὴς Ψαλμωδὸς δὲν ἀποκαλύπτει μὲν τὶς ἀμφιβολίες του πρὸς ἀποφυγὴν σκανδαλισμοῦ τῶν ἀδυνάτων,μελετᾶ ὅμως τὸ πρόβλημα κατ’ ἰδίαν.Βυθίζεται λοιπὸν σὲ σκέψεις λέγοντας·ἂς μελετήσω ἐν σιωπῇ τὸ ζήτημα,γιὰ νὰ τὸ καταλάβω. Ὡστόσο ἡ μελέτη αὐτὴ ὑπῆρξε γι’ αὐτὸν κόπος ἀνωφελὴς καὶ ἐξαντλητικός. Διότι «κόπος ἀνθρώπῳ γνῶναι τοῦ Θεοῦ τὰ ἀπόκρυφα», καθὼς λέγει καὶ ὁ προφήτης Ἡσαΐας. Ποιὸς γνώρισε τὰ σχέδια ποὺ κρύβονται στὸ νοῦ τοῦ Κυρίου καὶ ποιὸς ἔγινε σύμβουλός του, ὁ ὁποῖος  θὰ Τὸν διδάξει; (Ἡσ. μ΄ [40] 13)1.Τελικὰ ὁ Ψαλμωδὸς παίρνει ἀπάντηση ἀπὸ τὸ «ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ».  Ὁμολογεῖ: Μέχρι ποὺ μπῆκα στὸ ναό, στὸ ἁγιαστήριο τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκεῖ φωτίστηκα ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα· ἔστρεψα  τότε τὸ βλέμμα μου στὰ τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς τῶν ἁμαρτωλῶν αὐτῶν  ποὺ εὐδαιμονοῦν καὶ προφητικὰ κατάλαβα ποιὸ θὰ εἶναι τὸ τέλος τους  (Ψαλ. οβ΄ [72] 17). Δεχόμενος μέσα  στὸ ναὸ τοῦ Θεοῦ τὴν ἔλλαμψη τοῦ  Ἁγίου Πνεύματος, εἶδε νὰ ἀνασύρεται ἡ αὐλαία τῶν μελλόντων, καὶ τότε  προσήλωσε τὸ βλέμμα του στὰ τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς τῶν ἁμαρτωλῶν  ποὺ σήμερα εὐδοκιμοῦν καὶ κατάλαβε προφητικὰ τὸ τέλος, τὸ κατάντημά  τους. Στὸ ναὸ φωτίστηκε, βυθίστηκε  στὰ ἔσχατα καὶ ἔμαθε. Γράφει ὁ Μέγας  Ἀθανάσιος: Ἔμαθα τουλάχιστον ποιὸς  εἶναι ὁ πρόσφορος καιρὸς γιὰ τὴ γνώση τῶν προβλημάτων αὐτῶν· ἔμαθα ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ καιρὸς τοῦ θείου  δικαστηρίου, ὅταν ὁ Κύριος θὰ ἀποδώσει «ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ» (Ρωμ. β΄ 6). Ὁρισμένοι ἑρμηνεύουν τὸ «ἁγιαστήριον», ὡς «τὸ ἑσόμενον κριτήριον»2 .Διότι ἡ μέλλουσα Κρίση θὰ προσδιορίσει καὶ θὰ ἀποκαλύψει στὸν καθένα  τὰ πρὸς ἀξίαν. Τότε θὰ πληροφορηθοῦμε ὅλοι, καὶ προπαντὸς οἱ μικρόψυχοι, τί εἴδους ἀγαθὸ εἶναι ἡ ἀρετὴ  καὶ τί εἴδους ἡ κακία.  Λέγοντας ὁ θεοσεβὴς Ψαλμωδὸς ὅτι  ἡ προσπάθειά του ὑπῆρξε κόπος ἀνωφελὴς καὶ ἐξαντλητικός, διότι τὸ πρόβλημα ποὺ τὸν ἀπασχολοῦσε παρέμεινε γι’ αὐτὸν ἄλυτο, συμφωνεῖ μὲ τὸν  «Ἐκκλησιαστὴ» ὅτι ὑπάρχουν προβλήματα γιὰ τὰ ὁποῖα «ὅσα ἂν μοχθήσῃ ἄνθρωπος τοῦ ζητῆσαι, καὶ οὐχ εὑρήσει· καί γε ὅσα ἂν εἴπῃ σοφὸς τοῦ  γνῶναι, οὐ δυνήσεται τοῦ εὑρεῖν» (Ἐκκλησ. η΄ 17): Ὅσο καὶ ἂν κοπιάσει ὁ ἄνθρωπος, δὲν θὰ μπορέσει νὰ τὰ ἐ­ρευνήσει· ἀκόμη καὶ ὅσα ὁ σοφὸς θὰ ἰσχυρισθεῖ ὅτι γνώρισε, δὲν θὰ μπορέσει νὰ τὰ κατανοήσει καὶ νὰ δώσει λύση. Ὁ σοφὸς ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ  πεῖ λόγους σοφούς, πιθανούς, ἀλλὰ τὴν ἀλήθεια εἶναι ἀδύνατον νὰ τὴ βρεῖ! Μόνο ἂν προσέλθουμε ταπεινὰ καὶ ἐν  προσευχῇ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ δώσουμε «τὸν λόγον τῷ Λόγῳ», παραδώσουμε τὸ στενὸ λογικό μας στὸν Υἱό καὶ Λόγο τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀφήσουμε  Ἐκεῖνον νὰ καταλάμψει τὸ ἐσωτερικό  μας, θὰ φωτισθοῦμε ἀπὸ τὸ ἀνέσπερο φῶς Του καὶ θὰ λάβουμε ἀπάντηση στὰ ὑπαρξιακὰ προβλήματα ποὺ  μᾶς βασανίζουν. Ὥστε τὸ «ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ» εἶναι τὸ ἀσφαλὲς καταφύγιο τῆς ψυχῆς ποὺ πειράζεται προβληματιζόμενη. Μέσα στὸν ἅγιο χῶρο  του ὅλα τὰ βλέπουμε ὑπὸ τὸ πρίσμα  τῆς αἰωνιότητος. Ὅλα εἶναι καλά, ὅταν  τελειώνουν καλά, ὁπότε εἰσέρχονται  εὐπρόσδεκτα στὴν αἰωνιότητα. Διαφορετικὰ ὅσα συνεχίζουν νὰ μένουν  κακά, θὰ λάβουν «ἔνδικον μισθαποδοσίαν» (Ἑβρ. β΄ 2)· θὰ τιμωρηθοῦν  δίκαια καὶ μὲ τὴν ἀνάλογη τιμωρία.

1. Εἰς Νικοδήμου Ἁγιορείτου - Εὐθυμίου Ζιγαβηνοῦ, Ἑρμηνεία εἰς τοὺς 150 Ψαλμοὺς τοῦ  Προφητάνακτος Δαβίδ, ἐκδ. «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 279, ὑποσημ.

2. Βλ. Νικοδήμου Ἁγιορείτου - Εὐθυμίου Ζιγαβηνοῦ, ὅ.π.ΟΣΩΤΗΡ2114

ΝΑΟΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ !

Τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ κάθε ἄνθρωπος; Μιὰ βιολογικὴ ἀσημαντότητα χαμένη στὰ δισεκατομμύρια τῶν ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων;
Τὸ πρωτογενὲς κύτταρο τῶν πάμπολλων ἀνὰ τὴν ὑφήλιο κοινωνικῶν ἱστῶν;
Τὸ ἀπειροελάχιστο γρανάζι τῆς παγκόσμιας παραγωγικῆς μηχανῆς τοῦ πλανήτη μας;
Στοιχεῖο βασικὸ τῆς ἀναπαραγωγικῆς
ἁλυσίδας γιὰ τὴ διαιώνιση κι ἐξασφάλιση
τῆς ζωῆς στὴ γῆ μας;
Τόσο μικρός... Τόσο ἀσήμαντος... Τόσο
ἀδιάφορος, ἂν τὸν κοιτάξει κανεὶς συγκριτικὰ μὲ τὸ ὑπόλοιπο πλῆθος τῶν ἀνθρώπων τοῦ πλανήτη μας...
Ἀπὸ τὴν ἄλλη... Ἂν θελήσει κανεὶς νὰ
τὸν ἀποτιμήσει βιολογικά, θὰ βρεθεῖ
μπροστὰ σὲ θαῦμα. Ἕνας τέλειος ὀργανισμός! 
Ἂν θελήσει νὰ τὸν ἀξιολογήσει ἀπὸ
διανοητικῆς πλευρᾶς, θὰ δεῖ ὅτι εἶναι ὁ δημιουργὸς τῶν σύγχρονων ἠλεκτρονικῶν
ὑπολογιστῶν. Κι ὄχι μόνο. Ἔχει κρίση,
συναίσθημα, βούληση. Γεννᾶ πολιτισμό,
τέχνη, ἐπιστῆμες σ’ ὁλόκληρη τὴ διαδρομή του πάνω στὴ γῆ, ἀπὸ τὴν πρωτόγονη κατάστασή του μέχρι σήμερα. Ἔφτασε  στὶς μέρες μας νὰ μελετᾶ τὶς ἐσχατιὲς τοῦ  σχεδὸν «ἀπείρου» σύμπαντος καὶ ταυτόχρονα νὰ σκύβει παρατηρητικὰ στὸ ἀπειροελάχιστο κομμάτι τῆς ὕλης.
Τί εἶναι τελικὰ ὁ ἄνθρωπος; Μικρὸς ἢ
μέγας; Καὶ ποῦ ἔγκειται ἡ μικρότητά του
καὶ σὲ τί ἡ μεγαλοσύνη του;
Δὲν εἶναι δυνατὸν στὸν περιορισμένο
χῶρο τοῦ ἄρθρου μας οὔτε κὰν νὰ ἀγγίξει κανεὶς τὴν ἐλαχιστότητα ἢ τὴ μεγαλοσύνη τοῦ ἀνθρώπου. Μιὰ μόνο πτυχὴ τῆς
ὑπεραξίας τοῦ ἀνθρώπου θὰ προσπαθήσουμε ἀκροθιγῶς νὰ προσεγγίσουμε.
Αὐτὴν ποὺ καταξιώνει τὸν μικρὸ καὶ ἀτελὴ
καὶ ἀδύναμο ἄνθρωπο σὲ ναὸ τοῦ ζῶντος
Θεοῦ. Τοῦ ἄπειρου καὶ παντέλειου καὶ
παντοδύναμου Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ἀπὸ δική
του συγκατάβαση καὶ ἀπὸ ἄπειρη φιλανθρωπία δωρίζει τὸ μεγαλεῖο στὸν ἄνθρωπο νὰ γίνεται ναός του.
Στοὺς χρόνους τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης
ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Μωυσέως τὸ ὑποσχέθηκε στὸ πλάσμα του: «Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω», εἶπε (Λευϊτ. κς΄ 12). Θὰ κατοικήσω ἐν μέσῳ τῶν
ἀνθρώπων καὶ θὰ εἶναι τόσο βεβαία καὶ
πειστικὴ ἡ παρουσία μου, ὥστε θὰ ἀκοῦν
εὐκρινῶς μέσα τους οἱ πιστοὶ τὰ βήματά
μου! Καὶ ἡ ὑπόσχεση τοῦ ἁγίου Θεοῦ ἔγινε πραγματικότητα.
Πραγματικότητα ποὺ τὴ ζοῦμε οἱ πιστοὶ στοὺς χρόνους τῆς Καινῆς πλέον Διαθήκης (Β΄ Κορ. ς΄ 16). Ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς Βαπτίσεώς μας τὸν Χριστὸ  ἐνδυόμαστε. «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε», ψάλλουμε
στὸ Μυστήριο τῆς Βαπτίσματος (Γαλ. γ΄
27). Τὰ ροῦχα μας ὅσο καλὰ καὶ ἀκριβὰ
κι ἂν εἶναι, θὰ παλιώσουν, θὰ φθαροῦν.
Τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὅμως ποὺ ἐνδυθήκαμε τὴν ὥρα τῆς βαπτίσεώς μας ὁ καθένας μας διὰ τῆς πίστεως, μποροῦμε νὰ  Τὸν ἔχουμε διαπαντὸς «κατοικοῦντα ἐν  ταῖς καρδίαις ἡμῶν» (Ἐφ. γ΄ 17). Καὶ ὅταν ἡ ψυχή μας ἑνώνεται διὰ τῆς πίστεως μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, τότε καὶ ὁ ὅλος  ἄνθρωπος καθίσταται μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, τὰ σώματά μας, ὅπως  λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γίνονται «μέλη  Χριστοῦ»! (Α΄ Κορ. ς΄ 15).
Μὲ τὴν ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερο
ἀκατάκριτη συμμετοχή μας στὸ Μυστήριο
τῆς θείας Εὐχαριστίας τὸ νιώθουμε καὶ τὸ
αἰσθανόμαστε αὐτό. Στὸ εὔθραυστο καὶ
ἀπὸ ὑλικῆς καὶ ἀπὸ πνευματικῆς σκοπιᾶς
ἀνθρώπινο σκεῦος μας σκηνώνει καὶ κατοικεῖ τὸ πῦρ τῆς θεότητος, αὐτὸ γιὰ τὸ
ὁποῖο οἱ ἅγιοι ὁμολογοῦσαν ὅτι «καθαίρει καὶ φωτίζει καὶ φωτὸς ποιεῖ μετόχους»
(Εὐχὴ θείας Μεταλήψεως). Αὐτὸ τὸ πῦρ
ποὺ κατοικεῖ μέσα μας μᾶς καθαρίζει ἀπὸ
κάθε μολυσμό, μᾶς φωτίζει καὶ μᾶς κάνει
κοινωνοὺς καὶ μετόχους κατὰ χάριν τοῦ
φωτὸς τῆς θεότητος.
Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, σύμφωνα μὲ τὸν
ἀπόστολο Παῦλο, «τὸ σῶμα ἡμῶν ναὸς
τοῦ ἐν ἡμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστι» (Α΄
Κορ. ς΄ 19). Τὸ σῶμα μας γίνεται ναὸς καὶ
κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος! Καὶ ὁ
μικρὸς καὶ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος αἰσθάνεται αὐτὴ τὴ χάρη καὶ τὴ χαρὰ τῆς παρουσίας καὶ ἐνεργείας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὸ νιώθει νὰ ἀναβλύζει ἀπὸ  τὰ βάθη τῆς ψυχῆς του σὰν ποταμὸς
ἀκένωτος «ὕδατος ζῶντος» (Ἰω. ζ΄ 38).
Ὁ ἄνθρωπος ναὸς τοῦ παναγίου Πνεύματος!
Ἂν ὁ πιστὸς δὲν ἀγαπήσει τὸν ἑαυτό
του, δὲν ἀγαπήσει τὴν ὕλη, δὲν ἀγαπήσει τὶς πρόσκαιρες ἐπίγειες χαρὲς καὶ ἀπολαύσεις καὶ ἀγαπήσει τὸν Ἰησοῦ Χριστό, τότε ὁ Χριστὸς θὰ ἔλθει καὶ θὰ κάνει κατοικητήριό του τὸν ἄνθρωπο αὐτό.
Καὶ ὄχι μονάχα ὁ Χριστὸς ἀλλὰ ὁλόκληρη
ἡ Ἁγία Τριάδα· «πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα
καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν», εἶπε ὁ
Κύριος (Ἰω. ιδ΄ 23). Ὁ ἄνθρωπος γίνεται
κατοικητήριο τοῦ τρισαγίου Θεοῦ.
❁ ❁ ❁
Νά ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου! Ὁ Θεὸς ποὺ
δὲν χωράει σ’ ὁλόκληρο τὸ σύμπαν, κατοικεῖ μ’ εὐχαρίστηση στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ
ἀνθρώπου!
Πόσο πολὺ οἱ πιστοὶ στολίζουμε καὶ
ὡραΐζουμε τοὺς ἱεροὺς Ναούς! Πόσο ἐπιμελούμαστε ὥστε τὸ ἀκριβότερο καὶ
κομψότερο νὰ διατίθεται στὴ διαμόρφωσή τους! Καὶ πόσο ἀγανακτοῦμε καὶ θλιβόμαστε ὅταν ἀνόσια χέρια καὶ σκοτισμένες καρδιὲς τοὺς βεβηλώνουν!
Ἀλλὰ μὲ τὸ ναὸ τὸ δικό μας τί κάνουμε; Μὲ τὸ ναὸ τοῦ σώματος; Μήπως ἐπιτρέπουμε στὴ σκέψη μας νὰ φιλοξενεῖ λογισμοὺς ρυπαρούς; Μήπως ἀφήνουμε τὴ  γλώσσα μας ἀντὶ νὰ ὑμνεῖ καὶ νὰ δοξολογεῖ τὸν ἄπειρο Θεὸ καὶ ἀντὶ νὰ φανερώνει
τὴν ἀλήθεια, νὰ κακολογεῖ, νὰ καταρᾶται,
νὰ ψεύδεται καὶ νὰ ὑβρίζει; Μήπως ἐπιτρέπουμε στὰ μάτια μας νὰ σαγηνεύονται
ἀπὸ τὴ ματαιότητα αὐτοῦ τοῦ κόσμου καὶ
νὰ μολύνονται ἀπὸ τὴν ἁμαρτία του; Πῶς
συμβαίνει καὶ παρασυρόμαστε καὶ παραδίδουμε ἀλήθεια ὁλόκληρο τὸ σῶμα μας
κάποτε στὴν ἁμαρτία;
Ἂν ἔστω καὶ λίγο μποροῦμε νὰ συνειδητοποιήσουμε τὸ μεγαλεῖο μας καὶ τὴν
ὕψιστη δωρεὰ καὶ τιμὴ ποὺ μᾶς χαρίζει ὁ
ἅγιος Θεός, τότε διαρκῶς στὸ θυσιαστήριο τῆς καρδιᾶς μας θὰ προσφέρουμε
θυσία στὴν ἀγάπη του τὴν ὁποιαδήποτε
ἐφάμαρτη ἐπιθυμία μας καὶ τὸ ὁποιοδήποτε ἀκάθαρτο πάθος μας ἔτσι, ὥστε νὰ
ἀξιωνόμαστε νὰ γινόμαστε διαρκῶς σκηνώματα τοῦ Ὑψίστου καὶ ναοὶ ζωντανοί,
ἔμψυχοι τοῦ τρισαγίου Θεοῦ!
ΟΣΩΤΗΡ2053

Ο ΝΑΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΠΟΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

Οταν οἱ Ἑβραῖοι ἔφυγαν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καὶ βάδιζαν πρὸς τὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, ὁ Μωυσῆς καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Θεοῦ στὸ ὄρος Σινᾶ κα- τασκεύασε τὴ Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου (Ἐξ. κε΄ 40). Μιὰ σκηνὴ ποὺ ἦταν φορητὸς ναός. Σ’ αὐτὸν τὸν ἱερὸ χῶρο θὰ λάτρευαν τὸν Θεὸ ὅλοι αὐτοὶ ποὺ ἔφυγαν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο. Τὴν σκηνὴ αὐτὴ τὴν σκέπαζε μιὰ νεφέλη, γιὰ νὰ φανερώνεται ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ. Κάθε φορὰ ποὺ μετεκινεῖτο ὁ λαὸς γιὰ νὰ σταθμεύσει σὲ ἄλλη περιοχή, αὐτὴ ἡ νεφέλη καθόριζε τὸν τόπο ὅπου θὰ στηνόταν ἡ σκηνή. Γύρω δὲ ἀπὸ αὐτὴ καὶ σὲ ὁρισμένη ἀπόσταση θὰ στρατοπέδευε ὁ λαός. Στὴ σκηνὴ φυλάσσονταν οἱ πλάκες τοῦ Δεκαλόγου, ποὺ ὀνομάζονταν«μαρτύριον» καὶ μαρτυροῦσαν, διακήρυσσαν τὸ θεῖο θέλημα. Ἐπίσης ὑπῆρχαν ἡ ράβδος τοῦ Ἀαρὼν ποὺ βλάστησε, καὶ μιὰ στάμνα μὲ μάννα, ποὺ μαρτυροῦσαν καὶ αὐτὰ τὴν ἄπειρη δύναμη καὶ ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν λαό του. Σκηνὴ ποὺ μαρτυροῦσε καὶ διακήρυσσε τὴ διαθήκη μεταξὺ Αὐτοῦ κα τοῦ λαοῦ. Γι’ αὐτὸ αὐτὸς ὁ φορητὸς ναὸς ὀνομάζεται Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου. «Μαρτυρίου σκηνὴ οὐκ ἄλλου τινὸς χάριν ἢ τῶν θαυμάτων καὶ τῶν πραγμάτων καλεῖ», σημειώνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος· ὀνομάζεται Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου ἐξαιτίας τῶν θαυμάτων πού ἔκανε καὶ τῶν πραγμάτων ποὺ περιεῖχε. Ὁ φορητὸς αὐτὸς ναὸς θὰ ἦταν τόπος λατρείας τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τό- πος τῆς μαρτυρίας τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ. Τὸ εἶχε παραγγείλει ὁ Θεὸς με τὸν Μωυσῆ: «Ἡ πρωϊνὴ καὶ βραδινὴ θυσία θὰ γίνεται συνεχῶς σὲ ὅλες τὶς γενεές σας στὴν πύλη τῆς Σκηνῆς τοῦ Μαρτυρίου, ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, ἐκει στὸν ἅγιο τόπο ἀπὸ ὅπου θὰ ἐμφανίζομαι σὲ σένα, γιὰ νὰ σοῦ μιλῶ. Καὶ θὰ δίνω ἐκεῖ τὶς διαταγές μου στοὺς Ἰσραηλίτες καὶ θὰ ἀκτινοβολεῖ ἐκεῖ ἡ ἁγιότητά μου μὲ τὴν παρουσία καὶ τὴ λάμψη τῆς δόξας μου» (Ἐξ. κθ΄ 42-43). 

Τώρα, στὴν ἐποχὴ τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἐμεῖς ἔχουμε τοὺς ἱεροὺς Ναούς μας. Ὁ κάθε μεγαλοπρεπὴς ἱερὸς Ναὸς ἀλλὰ καὶ τὸ πλέον ταπεινὸ καὶ ἀπέριττο ἐκκλησάκι μὲ τὴν ἁγία Τράπεζα, εἶναι τόπος λατρείας τῆς Παναγίας Τριάδος, τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἶναι τόπος ὅπου φα- νερώνεται καὶ ἐξαγγέλλεται ἡ ἀποκαλυφθεῖσα θεία ἀλήθεια τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εἶναι μία πνευματικὴ ὄαση μέσα στὴν κατάξερη ἔρημο τοῦ κόσμου μας. Τώρα μέσα στὸ Ναὸ καὶ πάνω στὴν ἁγία Τράπεζα δὲν φυλάσσονται ἁπλῶς ἀντικείμενα πρὸς ὑπόμνησιν, ὅπως γινόταν στὴ Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου, ἀλλὰ φυλάσσεται τὸ ἅγιο καὶ ἱερὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὸ ἅγιο Ἀρτοφόριο, ποὺ περιέχει τὸν «ἄρτον τὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάντα». Καὶ αὐτὸς ὁ ἄρτος μεταδίδει ζωὴ πραγματική. Ὁ ὑλικὸς ἄρτος ἐνισχύει καὶ παρατείνει τὴ σωματικὴ ζωή. Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς ὡς ἄρτος ἀληθινὸς μὲ τὴ θεία του διδασκαλία καὶ μὲ τὸ Ἄχραντο Σῶμα του καὶ τὸ Τίμιο Αἷμα του στὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας τρέφει καὶ ζωοποιεῖ τὶς ψυχές μας. «Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν», εἶπε (Ἰω. ς΄ 48-51). Στὴ θεία μας Λατρεία κατὰ τὴ θεία Λειτουργία προσφέρεται ἡ ἀναίμακτη σταυρικὴ θυσία τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Συγχρόνως ἐξαγγέλλεται ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν ἀνάγνωση τῆς Ἀποστολικῆς καὶ Εὐαγγελικῆς περικοπῆς καὶ μὲ τὸ θεῖο κήρυγμα. Γι’ αὐτὸ ἀπὸ τὶς πρῶτες ἡμέρες τῆς ἱδρύσεως τῆς Ἐκκλησίας οἱ χριστιανοὶ «ἦσαν προσκαρτεροῦντες τῇ διδαχῇ τῶν ἀποστόλων καὶ τῇ κοινωνίᾳ καὶ τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου καὶ ταῖς προσευχαῖς» (Πράξ. β΄ 42). 

Νὰ εὐχαριστήσουμε ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μας τὸν Σωτήρα καὶ Λυτρωτή μας Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, διότι κατὰ τὴ μεγάλη ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ἵδρυσε τὴν Ἐκκλησία του, τὴν ταμιοῦχο τῆς θείας Χάριτος, καὶ μᾶς χάρισε καὶ τὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας, ποὺ τελεῖται στοὺς ἱεροὺς Ναούς μας κατὰ τὴ θεία Λατρεία. Νὰ δείχνουμε δὲ τὴν εὐγνωμοσύνη μας ἐμπράκτως, ἐκκλησιαζόμενοι ἀνελλιπῶς καὶ μετέχοντες ὁλόψυχα στὴν ἀληθινή – «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» (Ἰω. δ΄ 23) – λατρεία ποὺ τελεῖται στοὺς ἱερούς μας ναούς, ἀσυγκρίτως ἀνώτερους ἀπὸ τὴ Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου τῶν Ἑβραίων.Ο ΣΩΤΗΡ2043

«Υμεῖς ἐστε ναὸς Θεοῦ ζῶντος»

         Ἀναρίθμητοι εἶναι οἱ ἱεροὶ ναοὶ γύρω μας. Εἰδικὰ στὴν ὀρθόδοξη Ἑλλάδα μας δὲν ὑπάρχει χωριὸ καὶ συνοικία χωρὶς τὸ δικό τους ναό. Μεγαλόπρεπα οἰκοδομήματα ἢ ταπεινὰ ἐξωκκλήσια, γίνονται τὸ καθένα τόπος ἅγιος καὶ ἱερός, ἀφιερωμένος στὴ λατρεία τοῦ Θεοῦ, ὅπως τὸ θέλει ἡ πίστη κι ἡ εὐλάβεια τῶν ἀνθρώπων.

 Ὡστόσο  υπαρχουν  και   καποιοι  αλλοι  ναοι .

 Ποιοὶ εἶναι αὐτοί;

 –Ἐσεῖς! μᾶς ἀπαντᾶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος.

«Ὑμεῖς ἐστε ναὸς Θεοῦ ζῶντος». Ὁ καθένας ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς πιστοὺς χριστιανοὺς εἶναι ἔμψυχος ναὸς στὸν ὁποῖο κατοικεῖ καὶ ἀναπαύεται ὁ ἅγιος Θεός. Πρόκειται γιὰ μία ἐκπληκτικὴ τιμὴ ποὺ κάνει ὁ Θεὸς στὸν ἄνθρωπο. Ἀξίζει λοιπὸν σήμερα νὰ δοῦμε πῶς ἐξηγεῖται τὸ ὅτι εἴμαστε ναοὶ τοῦ Θεοῦ καὶ ποιὸ εἶναι τὸ χρέος μας ἀπέναντι σ’ αὐτὴν τὴν πραγματικότητα. 

 1. Εἴμαστε ναοὶ τοῦ Θεοῦ

 Ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς δημιουργίας του ὁ ἄνθρωπος φέρει ἀποτυπωμένη μέσα του τὴ θεϊκὴ σφραγίδα. Ἔτσι τὸν ἔπλασε ὁ Θεός: «κατ’ εἰκόνα» καὶ «καθ’ ὁμοίωσίν» του. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἁμαρτία ἀμαύρωσε τὴ θεϊκὴ εἰκόνα ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἔκρυβε μέσα του, ἦλθε στὴ γῆ ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ σαρκώθηκε, γιὰ νὰ ἀποκαταστήσει καὶ νὰ ἁγιάσει τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ νὰ τὴν καταστήσει πάλι ἄξιο κατοικητήριο τῆς θεότητος. Καὶ πράγματι! Στὸ ἑξῆς ὅποιος πιστεύει καὶ βαπτίζεται στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ζεῖ μιὰ ριζικὴ ἀνακαίνιση καὶ ἀποκτᾶ μιὰ ἐντελῶς νέα σχέση καὶ κοινωνία μὲ τὸν Θεό. Τὸ γράφει σὲ ἄλλο σημεῖο ὁ ἅγιος Ἀπόστολος: «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε» (Γαλ. γ΄ 27), δηλαδή, ὅσοι βαπτισθήκατε στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ πιστεύοντας σ’ Αὐτὸν ὡς Σωτήρα, ντυθήκατε τὸν Χριστὸ καὶ ἑνωθήκατε μαζί του. Τί θαῦμα στ’ ἀλήθεια! Ὁ Θεὸς ἑνώνεται μὲ τὸ πλάσμα του! Τὸ ἀσύλληπτο αὐτὸ θαῦμα γίνεται πλέον ἁπτὴ πραγματικότητα γιὰ τὸν πιστὸ χριστιανὸ ὅταν βαπτίζεται καὶ κάθε φορὰ ποὺ μεταλαμβάνει τὸ Πανάγιο Σῶμα καὶ τὸ Τίμιο Αἷμα τοῦ Κυρίου. Τότε ἔχει πράγματι τὸν Χριστὸ «κατοικοῦντα καὶ μένοντα, σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι» (Α΄ Εὐχὴ Θείας Μεταλήψε- ως). Ἔρχεται δηλαδὴ καὶ κατοικεῖ στὴν ψυχή του ὁ ἄπειρος καὶ ἀκατάληπτος Θεός, Αὐτὸς ποὺ δὲν Τὸν χωρεῖ ὁλόκληρο τὸ σύμπαν! Δὲν εἶναι λόγια συμβολικὰ αὐτά. Εἶναι μία πραγματικότητα τὴν ὁποία μᾶς ἀποκάλυψε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, ὅταν εἶπε στοὺς μαθητές του: «ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν» (Ἰω. ιδ΄ 23). Δηλαδὴ ἐὰν κάποιος μὲ ἀγαπᾶ, θὰ φυλάξει τὸν λόγο μου, καὶ ὁ Πατήρ μου θὰ τὸν ἀγαπήσει, καὶ θὰ ἔλθουμε σ’ αὐτὸν ἐγὼ καὶ ὁ Πατέρας μου καὶ θὰ κατοικήσουμε μόνιμα μέσα του μεταβάλλοντας τὴν καρδιά του σὲ ἔμψυχο καὶ ζωντανὸ ναό μας. 

           Νά λοιπὸν ἡ ἀσύγκριτη τιμὴ καὶ δόξα ποὺ μᾶς χαρίζει ὁ ἅγιος Θεός: μᾶς κάνει ναοὺς δικούς του! 

 2. Τὸ χρέος μας  

Εἴμαστε λοιπὸν ναοὶ τοῦ Θεοῦ! Ἄραγε ὅμως περιποιούμαστε τοὺς ἔμψυχους ναούς μας; Ἐδῶ ἀκριβῶς εἶναι τὸ χρέος μας. Ὅπως πονοῦμε καὶ ἀντιδροῦμε ὅταν βλέπουμε νὰ βεβηλώνεται ἢ νὰ 

καταστρέφεται ἕνας ἱερὸς ναός, πολὺ περισσότερο νὰ θλιβόμαστε ὅταν βλέπουμε νὰ μολύνονται ἀπὸ τὴν ἁμαρτία οἱ ἔμψυχοι ναοί μας. Διότι κάθε ἁμαρτία ποὺ μολύνει τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχή μας, στὴν πραγματικότητα ἀποτελεῖ βεβήλωση τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ. Μὲ θλίψη καὶ αὐστηρότητα ὁ ἀπόστολος Παῦλος προειδοποιεῖ τοὺς χριστιανοὺς τῆς Κορίνθου, ὅπου εἶχαν παρουσιαστεῖ διχοστασίες καὶ σοβαρὲς ἠθικὲς παρεκτροπές: «Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ Θεοῦ ἅγιός ἐστιν» (Α΄ Κορ. γ΄ 16- 17). Ἂν κανεὶς καταστρέφει τὸ ναὸ τοῦ Θεοῦ, θὰ τὸν καταστρέψει αὐτὸν ὁ Θεός. Καὶ θὰ τὸν καταστρέψει, διότι ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιος. Εἶναι ἀφιερωμένος στὸ Θεὸ καὶ εἶναι δικό του κτῆμα. Εἶναι ἱερὸς καὶ ἀπαραβίαστος. Ἔχουμε λοιπὸν χρέος ἱερὸ νὰ διατηροῦμε τὴν καρδιά μας καθαρὴ «ἀπὸ 

παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος». Κι ἂν κάποτε κάτι τὴν μολύνει, ἂς σπεύδουμε στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως. Ἐκεῖ ἐξαλείφονται οἱ ἁμαρτίες μὲ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κι ἔτσι ὁ ἔμψυχος ναός μας γίνεται καὶ πάλι ὁλόλαμπρος καὶ καθαρός, ὅπως τότε ποὺ βγῆκε ἀπὸ τὴν κολυμβήθρα τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος! 

 ❁ ❁ ❁

              Ὁπωσδήποτε θαυμάζουμε τοὺς περικαλλεῖς ναοὺς καὶ ἐντυπωσιαζόμαστε ἀπὸ τὴν τέχνη καὶ τὴν ἱστορία τους, τὴ λαμπρότητα καὶ τὴ μεγαλοπρέπειά τους. Ὡστόσο στὰ μάτια τοῦ Θεοῦ ὑπάρχει ἕνας ἄλλος ναὸς ἀσυγκρίτως ὡραιότερος καὶ λαμπρότερος: εἶναι κάθε ἄνθρωπος ποὺ διατηρεῖ τὴν καρδιά του ἁγνὴ καὶ καθαρὴ καὶ τὴ στολίζει μὲ ἀρετές, ὅπως ἡ πραότητα καὶ ἡ ὑπομονή, ἡ ταπείνωση καὶ ἡ ἀγάπη.

 Μακάρι κι ἐμεῖς ν’ ἀποκτήσουμε τέτοια καρδιά: ἁγνὴ καὶ καθαρή, στολισμένη μὲ ἅγιες ἀρετές‧ καρδιὰ ποὺ θὰ εἶναι ἄξιο κατοικητήριο τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ!

 Ο ΣΩΤΗΡ 2037

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΝΥΞΗ....

Ο πιστὸς Χριστιανὸς ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ βαπτίζεται καὶ ἐντάσσεται στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἐπιδιώκει τὴ βαθύτερη ἐπίγνωση τῆς ἀλή­θειας τῆς Πίστεως, καθὼς καὶ τὴν ἐνεργὸ συμμετοχὴ στὴ θεία Λατρεία. 
Ἡ ἀνάγκη τῆς συμμετοχῆς του στὴ θεία Λατρεία δὲν ἐπιβάλλεται ἀπὸ ἐξω­τερικοὺς παράγοντες, ἀλλὰ ἀναβλύζει ἐσωτερικὰ ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς του. 
Συνειδητοποιεῖ ὁλοένα καὶ περισσότερο τὴν ἄπειρη ἀγάπη καὶ μακροθυμία τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτὸν καὶ τὴν φιλανθρωπία μὲ τὴν ὁποία τὸν περιβάλλει Αὐτός, ὁ παντέλειος καὶ πανάγιος Θεός. 
Συναι­σθάνεται τὴ μηδαμινότητά του, συντρί­βεται, κατανύσσεται καὶ προσπίπτει στὸ θρόνο τῆς Χάριτος γιὰ νὰ ζητήσει τὸ ἔλε­ός Του, ἰδιαιτέρως στὴ θεία Λατρεία.
 Ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς χρό­νους οἱ πιστοὶ διδάσκονταν νὰ συμμετέ­χουν πάντοτε στὴ θεία Λατρεία: «Διδά­σκων δέ, ὦ ἐπίσκοπε, κέλευε καὶ παραί­νει τῷ λαῷ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐνδελεχίζειν ὄρθρου καὶ ἑσπέρας ἑκάστης ἡμέρας καὶ μὴ ἀπολείπεσθαι τὸ σύνολον, ἀλλὰ 
συνέρχεσθαι διηνεκῶς... Μάλιστα δὲ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου καὶ ἐν τῇ τοῦ Κυ­ρίου ἀναστασίμῳ τῇ κυριακῇ σπουδαι­οτέρως ἀπαντᾶτε, αἶνον ἀναπέμποντες τῷ Θεῷ» (Ἀποστολικαὶ Διαταγαί, Βιβλί­ ον Β΄, παρ. νθ΄, ΕΠΕ, Ἀποστολικοὶ Πα­ τέρες 1, σελ. 166­8). Ἐδῶ προτρέπεται ὁ ἐπίσκοπος νὰ συμβουλεύει τοὺς πι­στούς, ὥστε κάθε μέρα, πρωὶ καὶ βρά­δυ, νὰ μετέχουν στὴ Λατρεία καὶ νὰ μὴν ἀπουσιάζουν ποτέ. Ἰδιαιτέρως αὐτὸ νὰ γίνεται τὸ Σάββατο καὶ πολὺ περισσότε­ρο τὴν Κυριακή. 
Ἡ Εκκλησία, στὴν κατ᾿ ἐξοχὴν αὐτὴ ἱερὴ ὥρα τῆς Λατρείας, καθόρισε νὰ γί­νεται ἀνάμειξη τοῦ «τερπνοῦ τῆς μελῳδί­ας» μὲ τὴ θεία της διδασκαλία. Ἔτσι διὰ μέσου τῶν αἰώνων διαμορφώθηκαν οἱ διάφοροι ὕμνοι στὶς Ἀκολουθίες.
 Σκοπὸς αὐτῆς τῆς μελωδίας εἶναι νὰ συντελεῖ στὴ συγκίνηση καὶ κατάνυξη τῶν πιστῶν μὲ τρόπο εὐχάριστο. Νὰ ἀνυψώνει προσευχητικὰ τὸ πνεῦμα τους πρὸς τὸν Θεό, γιὰ νὰ βιώνουν τὶς ἀλή­θειες ποὺ ἐκφράζονται μὲ τοὺς ὕμνους, «ἵνα τῷ ρυθμῷ τοῦ μέλους 
ψυχαγωγού­μενοι πάντες, μετὰ πολλῆς τῆς προθυ­μίας τοὺς ἱεροὺς ἀναπέμπωσιν αὐτῷ ὕμνους» (Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς Ψαλ. μα΄ [41], PG 55, 156).
 Ὁ Μέγας Βασίλειος σημειώνει: «Ἐπει­δὴ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα γνωρίζει πὼς τὸ γέ­νος τῶν ἀνθρώπων δύσκολα 
παιδαγωγεῖται στὴν ἀρετὴ καὶ ὅτι ἐξαιτίας τῆς τάσεως ποὺ ἔχουμε πρὸς τὴν ἡδονή, παραμελοῦμε πολὺ τὴ σωστὴ ζωή, τί κάνει; Ἔχει ἀναμείξει τὴν εὐχαρίστηση ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴ μελωδία, μὲ τὴ διδασκαλία, ὥστε ἀσυναίσθητα νὰ δε­χόμαστε τὴν ὠφέλεια τῶν λόγων μὲ τὴ θελκτικότητα τοῦ ἀκροάματος… Γι᾿ αὐτὸ ἐπινοήθηκαν γιὰ χάρη μας οἱ ἁρμονικὲς  μελωδίες τῶν Ψαλμῶν, ὥστε ὅσοι εἶναι νέοι στὴν ἡλι­κία ἢ γενικὰ πνευματικὰ ἀνώριμοι, ἐξωτερικὰ νὰ φαίνονται ὅτι ψάλλουν, στὴν πραγματικότητα ὅμως νὰ ἐκπαιδεύουν σωστὰ τὶς ψυχές τους» (Μ. Βασιλείου, Εἰς Ψαλ. α΄, PG 29, 212Β). Καταλαβαίνουμε λοιπὸν ὅλοι οἱ πιστοὶ Χριστιανοὶ ὅτι ἡ ἐκλησιαστικὴ ψαλμωδία εἶναι πρώτιστα πνευ­ματικὴ πράξη, εἶναι προσευχή. «Οὐ γὰρ ἀνθρώποις ψάλλομεν, ἀλλὰ τῷ Θεῷ» (Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς Ψαλ. μα΄ [41], PG 55, 159). Γι᾿ αὐτὸ «δὲν ὑμνολογεῖ τὸν Κύριο αὐτὸς ποὺ μὲ τὸ στόμα μόνο προφέρει τὰ λόγια τοῦ Ψαλμοῦ. Τὸν ὑμνολογοῦν ὅσοι ψάλλουν μὲ καθαρὴ καρδιά, ἔχουν ἁγία ζωή» (Μ. Βασιλείου, Εἰς Ψαλ. κθ΄ [29] 3, PG 29, 312C). 
Ἡ συναίσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, ποὺ Τὸν λατρεύουμε ἰδιαίτερα κατὰ τὴν ὥρα τῆς τελέσεως τοῦ ἱεροῦ Μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας, μαζὶ καὶ τῆς παρουσίας τοῦ οὐρανίου Ἀγγελικοῦ κό­σμου, κατανύσσει τὶς ψυχὲς καὶ καθένας ποὺ βρίσκε­ται ἐκείνη τὴν ὥρα στὸ Ναὸ ὀφείλει νὰ εἶναι ἱεροπρε­πής, εὐλαβής, σεμνὸς στὴν ἐνδυμασία καὶ στὶς ὅλες κινήσεις του στὸν ἱερὸ χῶρο. Νὰ ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὸ Ναὸ μὲ ἐσωτερικὴ πνευματικὴ ἀλλοίωση. Δὲν εἶναι ὅμως σπάνιες καὶ οἱ περιπτώσεις ποὺ κατὰ τὴ διάρκεια τῆς θείας Λατρείας ἡ ψαλμωδία με­ τατρέπεται σὲ προσωπικὴ φωνητικὴ μουσικὴ ἐπίδειξη. Περιττὸ νὰ σημειωθεῖ ὅτι σ᾿ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις, ἀπομακρυνόμαστε ἀπὸ τὸν σκοπὸ τῆς ψαλμωδίας. «Ἡ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις γινομένη ψαλμῳδία παρά­ κλησίς ἐστι πρὸς Θεόν, δεομένων ἡμῶν ἵλεων ἔσεσθαι τὸ θεῖον ἡμῖν… τὸ δὲ βοᾶν καὶ κραυγάζειν, οὐ κατεσταλμένου ἤθους, ἀλλὰ θρασέος ἐστί...» (Γ. Ράλ­ λη καὶ Μ. Ποτλῆ, Σύνταγμα θείων καὶ ἱερῶν Κανόνων, τόμ. 2, Ἀθῆναι 1851, σελ. 478. Παρὰ Δημ. Γ. Τσάμῃ, Ψαλμωδία καὶ κατάνυξις, Θεσσαλονίκη 1990). 
Ὅλοι μας εἶναι ἀνάγκη νὰ διαποτισθοῦμε περισσότερο μὲ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ κατὰ τὴ Λατρεία. Ἂς μᾶς συνέχει ἡ πραγματικότητα τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ, ὅταν βρισκόμαστε στὸ Ναὸ κατὰ τὴ θεία Λατρεία. Πάντοτε μὲ σεμνότητα καὶ μέσα στὰ ὅρια τῆς ἱεροπρέπειας καὶ ἡ μουσικὴ τέχνη. Εἶναι μέσο πρὸς  ἐκπλήρωση τοῦ σκοποῦ τῆς θείας Λατρείας. Καὶ ὅλοι μαζὶ οἱ πιστοὶ νὰ λατρεύουμε μὲ κατάνυξη, «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» τὴν Παναγία Τριάδα, τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο.
''ο  σωτήρ''2165

Ὁ Ἱερὸς Ναὸς Κοιμήσεως Θεοτόκου Ἀπιδιᾶς - Λακωνίας

  Νικολάου Ι. Κουφοῦ, Ἐκπαιδευτικοῦ - συγγραφέα .

Οταν τὰ βήματά σου σὲ φέρουν πλησίον τοῦ Ναοῦ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτό- κου Ἀπιδιᾶς, προαισθάνεσαι τὴν ἱερότητα τοῦ χώρου, ποὺ διαφυλάσσει ἐντός τοῦ κύκλου τῶν κυπαρισσιῶν, τὸ ἐπιβλητικὸ Βυζαντινὸ χριστιανικὸ μνημεῖο. 
Ἂν κοιτάξεις πρὸς τὰ νοτιοανατολικά τοῦ οἰκισμοῦ, ὅπου τό πεδίο εἶναι ἀνοικτό, θὰ διακρίνεις ἀμέσως τὴν καρπερὴ γῆ, ποὺ ἔθρεφε ἀπὸ τοὺς προϊστορικοὺς ἀκόμα χρόνους τοὺς ἀνθρώπους ποὺ τὴν κατοικοῦσαν καὶ ἂν γνωρίζεις τὴν εὐρύτερη Λακωνικὴ περιοχή, θὰ ἐννοήσεις ὅτι ἐδῶ ἔφτανε κάποτε ἀπὸ τὸν νότο καὶ τὴν περίδοξη Μονεμβασία, μιὰ ὑλικὴ καὶ πνευματικὴ εὐεργεσία. Εἰσερχόμενος στὸν Ἱερὸ Ναό, ἀντικρίζεις πάνω στὸ μαρμάρινο τέμπλο τὴν Ἱστορία καὶ τὸν πολιτισμὸ τῶν βυζαντινῶν προγόνων, οἱ ὁποῖοι κατόρθωσαν νὰ παραμένουν ἀνάμεσά μας, ἀφοῦ ἡ τέχνη τους, «ἐπιβάλλει τὴν σφραγίδα τῆς αἰωνιότητος». 
 Ἐκ τῶν Βυζαντινῶν Ἀπιδεῶν, θὰ μᾶς ἔλεγε ὁ σπουδαιότερος ἐρευνητὴς τῆς ἑλληνικῆς ἀρχιτεκτονικῆς καὶ Ἀκαδημαϊκός, Ἀναστάσιος Ὀρλάνδος (1887 – 1979 ), προέρχεται αὐτὴ ἡ μεγάλη παλαιὰ βασιλική, ἡ ὁποία – κατὰ τὸν ἴδιο – μαζὶ μὲ ἄλλες δύο, (τὴν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου τῆς Ζαραφώνας καὶ τὸν Ἅγιο Γεώργιο τοῦ κάστρου τοῦ Γερακίου), ἀνήκουν στὸν τύπο τῶν Ἀνατολιζουσῶν Βασιλικῶν τῆς Λακωνίας. Τὰ ἀρχιτεκτονικὰ χαρακτηριστικὰ ποὺ αὐτὲς διαθέτουν καὶ τὶς κατατάσσουν σ’ αὐτὴ τὴν κατηγορία εἶναι: 
« 1) μεγάλη κυκλοτερὴς ἁψὶς τοῦ ἱεροῦ, 
2) πεσσοὶ ἀντὶ κιόνων, 
3) ὑψηλοὶ κυλινδρικοὶ θόλοι ὑπὸ μίαν στεγαζόμενοι στέγην, 
4) τυφλαὶ ἁψίδες ἐπὶ τῶν τοίχων καὶ 
5) ὀλίγα, στενὰ καὶ ὑψηλὰ τοποθετημένα παράθυρα εἶναι λίαν μὲν ἀσυνήθη ἐν Ἑλλάδι, κοινότατα ὅμως εἰς τοὺς ναοὺς τῆς Ἀνατολῆς (ὀροπέδιον Ἀνατολίας, Μεσοποταμίαν κλπ.)», (Ὀρλάνδος Ἀν., Ἀνατολίζουσαι Βασιλικαὶ τῆς Λακωνίας, ΕΕΒΣ, τ. Δ΄, 1929, σ. 345). 

Ἐντύπωση ἀρχικὰ προξενεῖ στὸν ἐπισκέπτη τοῦ ναοῦ, ἡ ἐναλλαγὴ πεσσῶν καὶ λεπτῶν μαρμάρινων κιόνων οἱ ὁποῖοι διαχωρίζουν τὰ τρία κλίτη του. Σύμφωνα μὲ τὸν πρῶτο μελετητή τους, Ὀρλάνδο, οἱ κίονες προέρχονται ἀπὸ τὴν πρώτη οἰκοδομικὴ περίοδο τοῦ ναοῦ, κατὰ τὴν ὁποία ὑπῆρχαν τοξοστοιχίες ἀντὶ τῶν πεσοστοιχιῶν καὶ ἡ ὀροφὴ ἦταν ξύλινη καὶ ὄχι θολωτή, ὅπως εἶναι σήμερα. Οἱ κίονες, ἑπτὰ ἀνὰ σειρά, φέρουν κομψὰ ἰωνικὰ κιονόκρανα καὶ πάνω σ’ αὐτὰ ὑπάρχουν ἐπιθήματα «ἐκ τοῦ αὐτοῦ μὲ τὸ κιονόκρανον λίθου εἰργασμένα, κοσμούμενα δὲ διὰ φύλλων ὑδροβίων φυτῶν. Εἶναι λοιπὸν πιθανώτατα τὰ κιονόκρανα ταῦτα τῶν μεταξύ τοῦ 5ου καὶ τοῦ 9ου μ. Χ. αἰῶνος χρόνων, εἰς οὕς πρέπει νὰ ἀναχθῆ καὶ ἡ ἵδρυσις τῆς ὅλης βασιλικῆς », (ὄπ. π., σ. 347 ). Στὴ δεύτερη οἰκοδομικὴ φάση τοῦ ναοῦ, - κατὰ μίμηση πιθανῶς τῆς βασιλικῆς της Ζαραφῶνος, ὅπως ἐκτιμᾶ ὁ Ὀρλάνδος), ἀντικαταστάθηκε ἡ ξύλινη στέγη διὰ θόλου, ὁ ὁποῖος ἀπαιτοῦσε ἰσχυρὰ στηρίγματα καὶ γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ κατασκευάστηκαν οἱ τέσσερις ἀνὰ σειρὰ πεσσοὶ ποὺ βλέπουμε σήμερα, μὲ τὴν ἐφαρμογὴ μιᾶς ἔξυπνης ἀρχιτεκτονικῆς λύσης. Οἱ πεσσοὶ τοποθετή- θηκαν σὲ διπλάσια ἀπόσταση ἀπὸ ὅ,τι ἦταν οἱ κίονες καὶ ἐνσωμάτωσαν ἐν μέρει τοὺς κίονες μὲ τοὺς ὁποίους συνέπιπταν, ἐνῶ οἱ ὑπόλοιποι κίονες τοῦ ναοῦ παρέμειναν ἀνέπαφοι στὴ θέση τους, ἐμπλουτίζοντας ἔτσι τὸν ἀρχιτεκτονικὸ διάκοσμό του καὶ διασώζοντας τὴν ἱστορία του. 
Στὴ δεύτερη περίοδο τοῦ ναοῦ, ἀνήκει κατὰ τὸν Ὀρλάνδο καὶ τὸ περίτεχνο μαρμάρινο τέμπλο, τὸ ὁποῖο ὅπως σημειώνει «διετηρήθη ὡς ἐκ θαύματος ἀκέραιον καὶ ἀβλαβὲς», τοποθετούμενο δὲ χρονικὰ στὸν 11ο αἰώνα. Τὸ τέμπλο σχηματίζεται ἀπὸ μιὰ κιονοστοιχία ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑπάρχει ἐλαφρὸ ἐπιστύλιο. Τὰ διαστήματα μεταξύ τῶν κιόνων, φράσσονται στὸ κάτω μέρος διὰ θωρακείων, ἐκτὸς ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ μένουν ἐλεύθερα, γιὰ νὰ σχηματίσουν τὴν Ὡραία πύλη καὶ τὶς πύλες τῆς προθέσεως καὶ τοῦ διακονικοῦ. 

Τὸ ἐπιστύλιο ποὺ συν- δέει τοὺς κίονες ἔχει ὕψος 2,35 – 2,40 μ. καὶ ἡ κεκλιμένη ἐμπρόσθια ἐπιφάνειά του, φέρει συνεχὲς κόσμημα, ἀπὸ ἡμισφαιρικὰ προεξέχοντα κομβία ποὺ στὸ κεντρικὸ κλί- τος, ἔχουν τὴ μορφὴ ροδάκων, σταυρῶν ἢ πυροστροβίλων. Ὁ διάκοσμος τώρα ἀνάμεσα στὰ κομβία, ποικίλει ἀπὸ κλίτος σὲ κλίτος (συριακοὶ τροχοί, τρίφυλλα, ἀνθέμια κ.α. ). 
Τὸ ἐντυπωσιακότερο ὅμως τμῆμα τοῦ τέμπλου τῆς Ἀπιδιᾶς, εἶναι ἀσφαλῶς τὰ θωράκια, ἐκ τῶν ὁποίων σώζονται ἀκέραια, μόνο αὐτὰ τοῦ μεσαίου κλίτους. «Ὅλη ἡ ἐπιφάνεια τοῦ θωρακείου ὡς καὶ ἡ τοῦ στέφοντος αὐτὸ λοξοτμήτου γείσου καλύπτεται διὰ κοσμημάτων. Καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ γείσου ἔχομεν τὸν συνήθη ἑλικοειδῆ βλαστὸν μετὰ τοῦ ἀνακαμπτομένου ἀνθεμίου, ἐπὶ δὲ τῆς πλακὸς τοῦ θωρακείου ἔχομεν ἕν ἐπίμηκες ὀρθογώνιον κοσμούμενον διὰ μικροτέρων ὀρθογωνίων συμπλεκομένων διὰ κόμβων. Ἐντός τῶν μικρῶν ὀρθογωνίων ἐτέθησαν ἐσχηματοποιημένα φύλλα διευθυνόμενα ἐναλλὰξ πρὸς τὰ δεξιὰ καὶ τ’ ἀριστερά. Τὸ ἐσωτερικὸν μέγα ὀρθογώνιον περιβάλλει εὐρὺ πλαίσιον κοσμηθὲν καὶ αὐτὸ δι’ ὁλοκλήρων ἀνθεμίων ἐντὸς ἕλικος», (Ὀρλάνδος, Ἐκ τῶν Βυζαντινῶν Ἀπιδεῶν, ΑΒΜΕ, τ. Α΄, 1935, σ. 129 ). Ἄξια μνείας εἶναι καὶ δύο ἄλλα γλυπτὰ τεμάχια ποὺ ὑπάρχουν στὸν ναὸ τῆς Κοιμή- σεως τῆς Θεοτόκου στὴν Ἀπιδιὰ• τὸ ἕνα εἶναι μαρμάρινο ἐπιστύλιο, ἐντοιχισμένο ἄνωθεν τῆς νοτίου θύρας τῆς εἰσόδου τοῦ ναοῦ, προερχόμενο κατὰ πληροφορίες τῶν κατοίκων ἀπὸ τὸν ναὸ Ἁγίας Τριάδος Ἀπιδιᾶς. Ὁ Ὀρλάνδος, τὸ χρονολογεῖ ἀπὸ τέλους τοῦ 13ου αἰῶνος καὶ σημειώνει ὅτι τὸ κόσμημά του (κύκλοι συνενούμενοι διὰ κόμβων, μὲ τὸ ἐσωτερικό τους πληρούμενο ἀπὸ διπλὸ ἀνακαμπτόμενο ἡμιανθέμιο), εἶναι πανομοιότυπο μὲ τὸ ἐπὶ τοῦ τέμπλου τῆς Πόρτα Παναγιᾶς, ὁμοίως ἐπιπεδόγλυφο κόσμημα. Ὁ ναὸς τῆς Πόρτα – Παναγιᾶς στὴν Πύλη Τρικάλων, ἦταν ἄλλοτε Καθολικὸ Μονῆς, ἱδρυμένης κατὰ τὸ ἔτος 1283 καὶ τὸ μαρμάρινο τέμπλο του ἀποκαταστάθηκε, (ὕστερα ἀπὸ πυρκαγιὰ τὸ 1855), ἀπὸ τὸν Ἀναστάσιο Ὀρλάνδο. Τὸ δεύτερο γλυπτό, εἶναι τρία τμήματα μίας «πλουσίως διακεκοσμημένης σαρκο- φάγου», τα ὁποῖα ἔχουν ἐντοιχιστεῖ στὸ κωδωνοστάσιο τοῦ ναοῦ, ποὺ εἶναι νεότερης κατασκευῆς. Ἡ «ἐξ ὑποκυάνου μαρμάρου» σαρκοφάγος, εὑρισκόταν ἐντός τοῦ ναοῦ, στὸ βόρειο κλίτος καὶ ἔφερε ἀνάγλυφο δια- κόσμηση ἐξ ἑνὸς σταυροῦ ἐπὶ βαθμιδωτοῦ ὑποβάθρου καὶ ἑκατέρωθεν αὐτοῦ ἐκ δύο πλεγμάτων ἐγγεγραμμένων ἐντὸς κύκλων. Ἀπὸ τὸν Ὀρλάνδο χαρακτηρίζεται ὡς ἔργο σύγχρονο τοῦ τέμπλου τοῦ ναοῦ καὶ ὅλες αὐτὲς οἱ πολυτελεῖς μαρμαροκατασκευές, ὑποδηλώνουν κατὰ τὸν ἴδιο, αὐτοκρατορικὴ δωρεὰ ἐκ μέρους τοῦ μεγάλου εὐεργέτου τῆς Μονεμβασίας Ἀνδρονίκου Β΄ τοῦ Παλαι- ολόγου (1282 – 1328). Οἱ αἰῶνες ὅμως ποὺ βαραίνουν τὸ κηρυγμένο ἀπὸ τὸ ἔτος 1962, ἱστορικὸ διατηρητέο μνημεῖο τρίκλιτης θολοσκέπαστης Βασιλικῆς καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον ἀντιπροσωπευτικὰ δείγματα Ἀνατολίζουσας Βασιλικῆς τοῦ Ἑλλαδικοῦ χώρου, ἔχουν ἐπιφέρει ἀνησυχητικὲς ρωγμὲς στὰ τοιχία του, γι’ αὐτὸ καὶ εἶναι δίκαιο τό πάνδημο αἴτημα ποὺ ἐκφράζεται ἀπὸ τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Συμβούλιο τοῦ Ἐνοριακοῦ Ναοῦ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Ἀπιδιᾶς, γιὰ ἄμεση χρηματοδό- τηση τοῦ ἔργου, ἀπὸ τοὺς ἁρμόδιους φορεῖς.
ΠΕΡ.''ΟΣΙΟΣ  ΝΙΚΩΝ΄΄ 202

Ο ΑΣΠΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΝΑΟ

 

Ο ΑΣΠΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΝΑΟ

Του Σεβ. Μητροπολίτου Γόρτυνος Ιερεμία

=====

Ἀφοῦ, μπαίνοντας στήν Ἐκκλησία κάνουμε τόν Σταυρό μας, ἀνάβουμε κερί καί ἀσπαζόμαστε μέ εὐλάβεια τά ἱερά εἰκονίσματα. Καί ἄς σκεπτόμαστε ὅτι πρίν ἀπό ἐμᾶς πέρασαν τόσοι ἄλλοι χριστιανοί καί ἀσπάστηκαν καί αὐτοί τά ἴδια αὐτά εἰκονίσματα· ὁ ἀσπασμός δέ στό ἴδιο εἰκόνισμα θεωρεῖται καί σάν μεταξύ μας ἀσπασμός. 

Ἀφοῦ, λοιπόν, ἀσπαστοῦμε τά ἅγια εἰκονίσματα στεκόμαστε κάπου σέ μιά θέση, στήν θέση τῶν ἀνδρῶν οἱ ἄνδρες καί στήν θέση τῶν γυναικῶν οἱ γυναῖκες, καί προσέχουμε ἀπό ἐκεῖ τήν θεία Λειτουργία. Προσέχουμε αὐτά πού βλέπουμε καί ἀκοῦμε σ᾿ αὐτήν. Καί εἶναι τόσο ὡραῖα καί τόσο γλυκά ὅλα ὅσα λέγονται καί ὅσα γίνονται στήν θεία Λειτουργία! Βέβαια στήν θεία Λειτουργία προσευχόμαστε ὅ,τι θέλουμε, λέμε στόν Θεό ὅ,τι ἔχει ἡ καρδιά μας. 

Ἀλλά κυρίως στήν θεία Λατρεία πρέπει νά προσέχουμε αὐτά πού λέγονται καί ψάλλονται καί ἄς φαίνεται ὅτι δέν τά καταλαβαίνουμε. Σιγά-σιγά θά τά καταλάβουμε. Τά λόγια τοῦ παππᾶ καί τοῦ ψάλτη ἔχουν ὅλη τήν πίστη μας. Ἡ πίστη μας, ἀδελφοί μου, ἔγινε ψαλμωδία καί τραγούδι, ἔγινε εἰκόνες καί ἱερά σύμβολα.

http://panayiotistelevantos.blogspot.gr/

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ !(Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ - ΒΙΝΤΕΟ)

- Tο σπουδαιότερο από τα αρχαία οικοδομήματα του Βυζαντίου.

- Καθηγητές Πανεπιστημίων δεν μπορούν και ΤΩΡΑ να εξηγήσουν αυτό το οικοδομικό κατασκεύασμα του 532 μ.Χ.,επί Ιουστιανιανού.

- Τι ήταν αυτοί οι Μηχανικοί,που σπούδασαν,εκείνη την εποχή και τι Πανεπιστήμια έδιναν τέτοια γνώση ? 

- Που βρέθηκαν οι πλίνθοι ; 

- Από ήλθαν ή από πού έφεραν το χώμα για να παραχθούν στην Κων/πολη;

- Τι ήταν το Βυζαντινό τσιμέντο; 

- Γιατί πλίνθοι και τσιμέντα κατασκευάσθηκαν από το ίδιο υλικό.

- Πως τότε υπήρξε το πρώτο αντισεισμικό τσιμέντο,σχεδόν 1350 χρόνια πριν από το σημερινό;

- Αυτά και πολλά άλλα για την αντισεισμικότητα,την ελαστικότητα, την βάση του κτιρίου και των κιόνων και πολλά άλλα δείτε στο ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ (μοναδικό) ντοκυμανταίρ για το κτίσιμο της Αγίας Σοφίας.

- Αξίζει την υπομονή σας για 51 λεπτά για το θαύμα των αιώνων. 

https://youtu.be/mq83VISpxCg

Μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα. Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα που... περιστρέφεται (βίντεο)

Μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα. Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα που... περιστρέφεται (βίντεο)

inShare

Ναός Πυξίδα - Το θαύμα των αρχαίων επιστημών. Περιστρέφεται γύρω από τον άξονα του κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας!
Στην Φιγαλεία, στα σύνορα μεταξύ Αρκαδίας και Μεσσηνίας, υψώνεται σε υψόμετρο 1130 μέτρων ο επιβλητικός ναός του Επικούριου Απόλλωνα, ο οποίος χτίστηκε τον... 5ο π.Χ αιώνα και ως αρχιτέκτονας του ναού αναφέρεται από τον Παυσανία ο Ικτίνος.

Είναι ένα απ΄τα καλύτερα διατηρημένα στον χρόνο μνημεία της αρχαίας Ελλάδας και είναι θεμελιωμένος πάνω στο βράχο του όρους Κωτιλίου, όπου βρισκόταν η αρχαία πόλη Βάσσες. Όλα καλά ως εδώ, αλλά ο ναός περιστρέφεται και αυτό ελάχιστα το διδάσκουν, για να μην πω καθόλου, στα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Ναός Πυξίδα - Το θαύμα των αρχαίων επιστημών.
Περιστρέφεται γύρω από τον άξονα του κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας, όση είναι και η ετήσια μετάπτωση των ισημεριών με στόχο να βλέπει συνεχώς το ίδιο αστρικό σημείο και τα μυστήρια δεν τελειώνουν εκεί, καθώς η πλαγιά είναι διαμορφωμένη τεχνητά και ο ναός τοποθετήθηκε πάνω σε αυτή ακολουθώντας τον άξονα Βορρά προς Νότο σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ναούς. Για να πετύχουν την ολίσθηση του ναού τοποθέτησαν πάνω στην πλάκα και ένα στρώμα αργίλου και βότσαλα θαλάσσης και πάνω σε αυτά τα στρώματα τοποθετήθηκαν τα θεμέλια του ναού. 

Για να μην σας αφήσω με την απορία για το ποιο ποιο αστρικό σημείο στοχεύει συνεχώς ο ναός εις τους αιώνες των αιώνων και θα συνεχίσει να στοχεύει, (εκτός κι αν οι πρόσφατες παρεμβάσεις για την συντήρηση του διαμορφώσουν νέες καταστάσεις).. το αστρικό σημείο λοιπόν είναι ο  Σείριος, το άστρο του Κυνός, από το οποίο κατάγεται σύμφωνα με τη "μυθολογία" ο Θεός Απόλλων. 

Ερωτηματικό παραμένει πως μπορούσαν οι αρχαίοι Έλληνες να χτίζουν Παρθενώνες και περιστρεφόμενους ναούς.. αλλά και το πως υπολόγισαν ότι για να στοχεύει ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα τον Σείριο πρέπει να γυρνάει κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας ίση με την ετήσια μετάπτωση των ισημεριών.. Με τα σημερινά τεχνολογικά δεδομένα δεν είναι απίθανο.. με τα τότε δεδομένα όμως; Πως οι αρχαίοι Έλληνες είχαν την τεχνολογία και την τεχνογνωσία; Την κατείχαν; Τους δόθηκε; Άλλο ένα σημείο αντιπαράθεσης.... Ίσως όχι για εμάς..

"Το 652 π.χ. οι Σπαρτιάτες κυριεύουν τη Φιγάλεια και οι κάτοικοί της την εγκαταλείπουν. Απευθύνονται στο μαντείο των Δελφών για να μάθουν πώς θα ανακτήσουν τη πόλη τους. Οι Φιγαλείς επιστρέφοντας στη πατρίδα τους για να ευχαριστήσουν το θεό Απόλλωνα αφιέρωσαν ναό που έχτισαν σε ένα φυσικό πλάτωμα στη πλαγιά του Κωτίλιου και τον ονόμασαν Επικούριο. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι ο ναός δεν ήταν απλά ένα λατρευτικό κτίσμα αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Αν εξετάσουμε τον αρχιτεκτονικό ρυθμό του, θα δούμε ότι αν και εξωτερικά είναι ΔΩΡΙΚΟΥ ρυθμού, στο εσωτερικό του είναι ΙΩΝΙΚΟΥ ρυθμού αλλά οι κίονες του κοσμούνται με ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ρυθμού κιονόκρανα.

Είναι το μοναδικό αρχαίο οικοδόμημα που συνδιάζει και τους 3 αρχιτεκτονικούς ρυθμούς. Κατασκευάστηκε το τελευταίο τέταρτο του 5ου αιώνα π.Χ πιθανότατα από τον αρχιτέκτονα του Παρθενώνα, Ικτίνο, μετά από υπόδειξη των ιερέων του Απόλλωνα από τους Δελφούς. Η πλαγιά που είναι χτισμένος ο ναός έχει έχει διαμορφωθεί τεχνητά σε οριζόντιο επίπεδο και ο ναός τοποθετήθηκε έκκεντρα πάνω σε αυτή με προσανατολισμό που και πάλι θεωρείται παράξενος διότι δεν ακολουθεί τον συνήθη προσανατολισμό του άξονα ανατολής - δύσης αλλά βορρά-νότου. Δημιουργήθηκε τεχνητά μία πέτρινη ειδική βάση που πάνω σε αυτή τοποθετήθηκε ο ναός. 

Η βάση αυτή είναι μοναδική στον κόσμο, διότι λόγω της μελετημένης κλίσης της, επιτρέπει στον ναό να ΟΛΙΣΘΑΙΝΕΙ πάνω σε αυτή κατά 50.2 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ κάθε χρόνο με σκοπό να ΣΤΟΧΕΥΕΙ ΔΙΑΡΚΩΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΑΣΤΡΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ. Για να κατορθώσει ο ναός να ολισθαίνει πάνω στην βάση του, τοποθετήθηκε πάνω σε αυτή ένα στρώμα άργιλου και ένα στρώμα από βότσαλα θαλάσσης. Πάνω σε αυτά, τοποθετήθηκαν οι πλάκες των θεμελίων του ναού. Κάτω από τη βάση έχουν βρεθεί τούνελ που κρατούσαν τον άξονα του ναού. 

Πάνω στη βάση του ναού τοποθετήθηκαν πολλές στρώσεις από πλάκες που ενώνοντας μεταξύ τους με ανοξείδωτους σιδερένιους συνδετήρες και στο άνοιγμα τους έχυσαν μόλυβδο για να κρατά τους κραδασμούς. Στη συνέχεια έχτισαν το ναό, ο οποίος λόγω της ιδιαίτερης βάσης του και της σοφά μελετημένης κλίσης της, ολίσθαινε πάνω σε αυτή ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΙΣΗΜΕΡΙΩΝ. 

Ο δεύτερος ναός στην κορυφή του βουνού Κωτύλιο έπαιζε τον ρόλο του δείκτη. Δηλαδή αν κάποιος στεκόταν στην είσοδο του μεγάλου ναού σε πλήρη στοίχιση με τον μικρό ναό της κορυφής, τότε έβλεπε το σημείο 0 του βορρά! Μία τεράστια πυξίδα δηλαδή κατασκευασμένη από γρανίτη και μάρμαρο! Ο ναός κατατάσσεται στο κατάλογο της UNESCO ως παγκόσμιο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς."

 Αν το άρθρο σας άρεσε. Κοινοποιήστε το. Αναδεικνύει την πολιτιστική μας κληρονομιά.
ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ !