Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιακωβος τσαλικης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιακωβος τσαλικης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

24 Νοεμβρίου, 2023

ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΑΚΩΒΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑ΄Ι΄ΣΙΟ.

Ἤ­μουν λα­ϊ­κός ἀ­κό­μη, φοι­τη­τής στό Ἐκ­κλη­σι­α­στι­κό Λύκειο Λαμί­ας, τό ἔ­τος 1986 μέ τό ὄ­νο­μα Ἰ­ω­άν­νης. Ἀ­νέ­βη­κα στό Ἅ­γι­ον Ὄ­ρος καί ἐ­πι­σκέφ­τη­κα, μετά ἀ­πό εὐ­λογί­α πού εἶ­χα ἀ­πό τόν γέ­ροντά μου π. Ἰάκωβο Τσα­λί­κη, τόν γέ­ρον­τα Πα­ΐ­σι­ο, γιά νά τόν συμ­βου­λευ­τῶ ἄν πρέ­πη νά γίνω μο­να­χός ἤ ὄ­χι.

»Ὁ γέ­ρον­τας Ἰάκωβος εὐ­λα­βεῖ­το τό γε­ρω–Πα­ΐ­σι­ο καί ὅ­ταν πῆ­γα, μοῦ ἔ­δω­σε νά τοῦ δώ­σω κά­τι γιά εὐ­λο­γί­α, καί πρό­σθε­σε: ”Νά πῆς στόν γε­ρω–Παΐ­σι­ο, ὅ­ταν βγῆ στήν Θεσ­σα­λο­νί­κη, ἄς ἔλ­θη νά μᾶς δῆ. Ἐ­γώ, Γι­αν­νά­κη μου, εἶ­ναι δύ­σκο­λο νά δῶ τόν Γέροντα, γι­α­τί πρέ­πει νά πε­ρά­σω βου­νά, λαγ­κά­δι­α, θά­λασ­σα, πού δέν τό ἐ­πι­τρέ­πει ἡ ὑ­γε­ί­α μου καί ἐ­ξ ἄλλου ὁ γε­ρω–Πα­ΐ­σι­ος εἶ­ναι ἅ­γι­ος, ἐ­γώ ἁ­μαρ­τω­λός καί ἀ­νά­ξι­ο­ς”. Μοῦ ἔ­δω­σε τό­τε καί 5.000 δραχ­μές νά ἀ­νά­ψω κε­ρί στό ἐκ­κλη­σά­κι του.
»Ὅ­ταν πῆ­γα στό Ὄ­ρος, συ­νάν­τη­σα τόν Γέ­ροντα ἔ­ξω ἀ­κρι­βῶς ἀ­πό τήν πόρ­τα του· μό­λις μᾶς εἶ­δε – ἤ­μουν μα­ζί μέ κά­ποι­ο ἱ­ε­ρο­μό­να­χο –, μᾶς λέ­ει: ”Βρέ, κα­λῶς τους, βρέ, κα­λῶς τους!”.
»Πήραμε εὐ­χή καί λέ­ει σέ μέ­να:
— Βρέ, τί λές; Θά σέ κά­νου­με κα­λό­γε­ρο;
— Γέροντα, τοῦ λέ­ω, ἔ­χω πρό­βλη­μα ἀ­πό το­ύς γονεῖς μου.
— Ἄ­κου­σε νά σοῦ πῶ, ἄ­φη­σε το­ύς γο­νεῖς νά κλά­ψουν ἕ­να–δυ­ό μῆ­νες, γιά νά μήν κλαῖς ἐ­σύ αἰ­ω­νίως, καί πήγαι­νε πρίν χά­σης τόν θη­σαυ­ρό (ἐν­νο­οῦ­σε τόν γέ­ρον­τα Ἰάκωβο, χω­ρίς νά τοῦ πῶ ποῦ σκε­πτόμουν νά πά­ω γι­ά νά μο­νά­σω).
— Γέροντα, ἔ­χε­τε τήν εὐ­χή τοῦ π. Ἰ­α­κώ­βου ἀ­πό τόν ὅ­σι­ο Δαυ­ΐδ.
— Ἄχ, παι­δί μου, αὐ­τοί εἶ­ναι σή­με­ρα οἱ ἅ­γι­οι πού ἀ­γω­νί­ζον­ται καί προ­σε­ύ­χον­ται ἔ­χον­τας τα­πε­ί­νω­ση καί ἀγά­πη. Ἐ­γώ δέν εἶ­μαι ἄ­ξι­ος νά δῶ αὐ­τόν τόν γί­γαν­τα τῆς Ὀρ­θο­δο­ξί­ας, ἀλ­λά εἶ­ναι καί μακριά πο­λύ γιά νά τόν συ­ναν­τή­σω, χρει­ά­ζε­ται ἀ­γώ­νας καί κό­πος πο­λύς. Ἀλ­λά ὁ Θε­ός μᾶς ἔ­χει δώ­σει ἀ­γά­πη καί ἐ­πι­κοι­νω­νοῦ­με πνευ­μα­τι­κά με­τα­ξύ μας.
»Ἀ­φοῦ μᾶς εἶ­πε πολ­λά πνευ­μα­τι­κά καί συμβου­­λές, στό τέ­λος τοῦ λέ­ω:
— Γέροντα, εἶ­ναι εὐ­λο­γη­μέ­νο νά προ­σκυ­νή­σω στό ἐκ­κλη­σά­κι σας γιά εὐ­λο­γί­α;
»Καί ὁ Γέροντας μοῦ λέ­ει:
— Ὄ­χι, δέν χρει­ά­ζε­ται.
— Γέροντα, κάν­τε ἀ­γά­πη, γιά εὐ­λο­γί­α.
— Ὄ­χι, παι­δί μου, για­τί μπο­ρεῖ ὁ γε­ρω–Ἰάκωβος νά σοῦ ἔ­χη δώ­σει κα­νέ­να πεν­το­χί­λια­ρο καί με­τά τί θά τό κά­νω ἐ­γώ, πού εἶ­μαι κα­λό­γε­ρος;
»Δέν μέ ἄ­φη­σε νά προ­σκυ­νή­σω. Μοῦ ἔ­δω­σε ἕ­να κομ­πο­σχοι­νά­κι καί ἕ­να σταυ­ρου­δά­κι νά τά δώ­σω στόν Γέροντα. Ὅ­ταν ἐ­πέ­στρε­ψα στό Μο­να­στή­ρι, μέ δέχ­τη­κε ὁ Γέροντας μέ χα­ρά. Καί τοῦ ἔ­δω­σα τά δῶρα ἀ­πό τόν γέ­ρον­τα Παΐσι­ο καί ἀ­μέ­σως μοῦ λέ­ει: ”Τό πεν­το­χί­λι­α­ρο πού δέν πῆ­ρε ὁ γέ­ρον­τας Παΐσι­ος καί δέν σᾶς ἄ­φη­σε νά προσκυ­νή­σε­τε, πάρ­το δι­κό σου γιά τά ἔ­ξο­δα στήν Σχο­λή στήν Λα­μί­α”. Ἐ­γώ ἔ­μει­να ἄ­ναυ­δος.
— Γέροντα, ποῦ τό ξέ­ρε­τε ἐ­σεῖς;
— Νά, μοῦ λέ­ει στό αὐ­τί ψι­θυ­ρι­στά. Ἐ­μεῖς, παιδί μου, ἐ­πι­κοι­νω­νοῦ­με πνευ­μα­τι­κά­».
ΑΠΟΣΜΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗΣ: Ο ΓΕΡΩΝ ΙΑΚΩΒΟΣ


22 Νοεμβρίου, 2023

Ἡ Ζωή μου Κοντὰ στὸν Γέροντα Αγιο Ἰάκωβο Τσαλίκη

 Γαβριήλ



Τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ ἀποτελεῖ τὴν ὁμιλία τοῦ Γέροντα Γαβριήλ, Καθηγουμένου τῆς Ἱ.Μ. Ὁσίου Δαυὶδ στὴν Εὔβοια, στὴν ἑσπερίδα ποὺ πραγματοποιήθηκε στὶς 25 Ἰουνίου 2013 στὸ Παύλειο Πολιτιστικὸ Κέντρο στὴ Βέροια.

Βρίσκομαι ἐδῶ κάνοντας ὑπακοή, μετὰ τὴν εὐλογία καὶ τὴν προτροπὴ τοῦ ἁγίου Ποιμενάρχου μας, σὲ σᾶς ἅγιε Βεροίας, κι αὐτὸ γιατί; Διότι τόσον ὁ ἅγιος Γέροντας Ἰάκωβος γιὰ τὸν ὁποῖο γίνεται ἡ σημερινὴ ἑσπερίδα, ὅσο καὶ ὁ διάδοχός του ἅγιος Γέροντας Κύριλλος, οὐδέποτε ὁμιλοῦσαν ἐνώπιον Ἐπισκόπων. Εἶχαν τέτοια ἐκκλησιαστικὴ συνείδηση καὶ τέτοιο ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα καὶ ἐσέβοντο τόσο πολὺ τὸ ἐπισκοπικὸ ἀξίωμα, ποὺ οὐδέποτε ἐνώπιόν τους ὁμιλοῦσαν ἢ εὐλογοῦσαν. Ἔτσι, κάνοντας ὑπακοὴ σὲ σᾶς, βρίσκομαι ἐδῶ ἀλλὰ ντρέπομαι. Ντρέπομαι, γιατί δὲν μπόρεσα νὰ προετοιμαστῶ, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν πίστευα ποτὲ, ὅτι θὰ βρεθῶ σὲ αὐτὸ ἐδῶ τὸ βῆμα. Παρ’ ὅλα αὐτά, μὲ τὶς εὐχές σας, νὰ μὲ ἀξιώσει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα νὰ ἀρθρώσω κάτι, θὰ παρακαλοῦσα νὰ εἶσθε ἐπιεικεῖς. Πολλὰ ποὺ σκεφτόμουνα νὰ πῶ, ἤδη τὰ ἔχουν πεὶ μὲ ἄριστο τρόπο, τόσο ὁ ἅγιος Χαλκίδος ὅσο καὶ ὁ κ. Καθηγητὴς (κ. Κεσελόπουλος), οἱ ὁποῖοι ἐγνώρισαν πολὺ περισσότερο τὸν Γέροντα Ἰάκωβο ἀπ’ ὅτι ἐγώ, ὅμως μοῦ ἔδωσαν ἕνα ἔναυσμα γιὰ τὸ πῶς θὰ ἀρχίσω. Ξεκίνησαν κι ἐκεῖνοι μὲ τὸ πῶς οἱ ἴδιοι γνώρισαν τὸν ἅγιο Γέροντα Ἰάκωβο.

Τὸ 1988, βρισκόμουν στὸ Ἅγιον Ὅρος καὶ συγκεκριμένα στὴ Μονὴ Διονυσίου γιὰ πνευματικοὺς λόγους. Ὅταν ἔφευγα, μὲ παρακάλεσαν τόσο ὁ Γέροντας τῆς Μονῆς, ὁ μακαριστὸς Γέροντας Χαράλαμπος, ὅσο καὶ οἱ πατέρες, νὰ πάρω στὸ αὐτοκίνητό μου καὶ νὰ ἐξυπηρετήσω, καθὼς θὰ πήγαινα γιὰ τὴν Ἀθήνα ἕναν Μοναχὸ τῆς Μονῆς, τὸν π. Ἰλαρίωνα, γιὰ νὰ πάρει ἀπάντηση σ’ ἕνα πνευματικὸ θέμα ποὺ τὸν ἀπασχολοῦσε ἀπὸ τὸν Γέροντα Ἰάκωβο τῆς Εὐβοίας. Πρώτη φορᾶ ἄκουγα ἐγὼ τότε γι’ αὐτὸν τὸν ἅγιο Γέροντα. Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση• ἕνα ὁλόκληρο Ἅγιον Ὅρος, μὲ τόσους σοφοὺς καὶ ἅγιους πατέρες, ἀνέθεταν τὴν πνευματικὴ λύση τοῦ θέματος τοῦ Μοναχοῦ αὐτοῦ, σ’ ἕνα Γέροντα ἔξω ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὅρος.

Πραγματικὰ, τὸν πῆρα μὲ τὸ αὐτοκίνητό μου καὶ σκέφτηκα, ἐκεῖ ποὺ θὰ τὸν ἄφηνα νὰ πάει μὲ τὸ καραβάκι γιὰ νὰ φτάσει στὸ Μοναστήρι, λέω, ἕναν Μοναχὸ ποὺ θυσίασε τὴ ζωὴ τοῦ ὁλόκληρη στὸν Χριστὸ νὰ τὸν ἀφήσω νὰ παιδεύεται νὰ πάει μὲ συγκοινωνίες; Θὰ κάνω τὸν κόπο νὰ τὸν πάω ἐγώ. Καὶ στὸν δρόμο σκέφτηκα καὶ συμφεροντολογικά, γιατί ἐκείνη τὴν ἐποχὴ, παρ’ ὅτι δὲν ντρέπομαι νὰ τὸ πῶ οὔτε τὸ λέω μὲ καύχημα, εἶχα μιὰ λαμπρὴ καριέρα στὴν Ἀθήνα ὡς νομικὸς σύμβουλος σὲ μεγάλη Τράπεζα, σὲ ἰδιωτικὲς ὑποθέσεις, κάτι ποὺ ἐνδεχομένως νὰ ζήλευαν κάποιοι –μὲ ἐν Χριστῷ καύχηση τὸ λέω συγχωρέστε με– ἄρχισα νὰ σκέφτομαι τὸν μοναχισμὸ ὡς μέσο σωτηρίας, ὅπως καὶ τὸν γάμο. Σκεπτόμουν καὶ τὰ δυὸ κι ἔλεγα, ὅπως ὁ Θεὸς μὲ φωτίσει ἀλλὰ ἤμουν στὸ σταυροδρόμι. Καὶ λέω• μιᾶς ποὺ αὐτὸς ὁ Γέροντας εἶναι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, δὲν τὸν ρωτῶ και ‘γῶ γιὰ μένα, τί θὰ εἶναι ὠφέλιμο γιὰ τὴν ψυχή μου;

Πράγματι, ὅταν φτάσαμε στὸ Μοναστήρι, ὁ Γέροντας βρισκόταν στὸν Ἅγιο Χαραλάμπη. Κι ἐπειδὴ σουρούπωνε, τοῦ εἶπα• «γέροντα νὰ πάρω κι ἐγὼ τὴν εὐχή σας; Θὰ ἀφήσω τὸν Μοναχὸ ἐδῶ καὶ θὰ συνεχίσω γιὰ τὴν Ἀθήνα». Χωρὶς νὰ τοῦ πῶ ὁτιδήποτε, μὲ κοιτάζει καὶ μοῦ λέει: «Αὐτὸ τὸ παιδὶ τί θὰ τὸ κάνουμε; Μοναχὸ θὰ τὸ κάνουμε; Νά –λέει– κι αὐτὸς ὁ πάτερ τῆς Νομικῆς ἤτανε –οὔτε πρόλαβα νὰ τοῦ πῶ ἐγὼ τίποτε– στὸ Περιβόλι τῆς Παναγίας μας στὸ Ἅγιον Ὅρος ὑπάρχουν πολλὰ Μοναστήρια ἀλλὰ καὶ τὸ Μοναστήρι τοῦ Ὁσίου Δαυΐδ εἶναι ἀνοιχτὸ γιὰ τὸν Γιῶργο». Γιῶργος ἦταν τὸ κοσμικό μου ὄνομα.

Πῆρα τὴν ἀπάντηση! Ἄφησα τὸν Μοναχό, πῆγα ἐγὼ στὴν Ἀθήνα καὶ οὔτε κατάλαβα, πῶς ἔφτασα μὲ τὴν εὐχὴ τοῦ Γέροντα στὴν Ἀθήνα, καὶ μάλιστα ἀπὸ τὶς στροφὲς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Ρώσσου, ποὺ γιὰ μένα ἦταν πρώτη φορᾶ αὐτὴ ἡ διαδρομὴ μέσα στὴ νύχτα, ἔχοντας ξεκινήσει τὸ πρωὶ ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὅρος. Οὔτε κατάλαβα. Σὰν πουλάκι πραγματικὰ ἔφτασα στὴν Ἀθήνα.

Στὴ συνέχεια, ἄρχισα νὰ τὸν ἐπισκέπτομαι γιὰ νὰ δῶ, τί ἄνθρωπος εἶναι. Γιατί, ὅπως ὁ ἴδιος ἔλεγε, «παιδί μου ἐγὼ δὲν εἶμαι κάνας ἀγύρτης, ποὺ νὰ πλανῶ τοὺς ἀνθρώπους». Πράγματι, λοιπόν, ἔβλεπα ὅτι ἦταν ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ. Καθηγητὲς Πανεπιστημίου, ἀνώτατοι δικαστικοί, ἐπίσημα πρόσωπα, Ἀρχιερεῖς καὶ Πατριάρχης (ὁ Ἀλεξανδρείας Νικόλαος), ὁ πρώην Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος λίγο πρὸ τῆς κοιμήσεώς του, ἔτρεξαν κι οἱ δυὸ νὰ ἐξομολογηθοῦν στὸ πετραχήλι του. Ἐπίσημα πρόσωπα καὶ ἁπλοὶ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ τρέχανε κοντά του καὶ φεύγανε ὅλοι ἀναπαυμένοι, σὰν νὰ φεύγανε μέσα ἀπὸ τὸν Παράδεισο, γιατί πράγματι ἦταν αὐτὸ, ποὺ καὶ ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἔγραψε σὲ κάποια ἐπιστολή του. Αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος γιὰ τὸν Ἅγιο Μελέτιο Ἀντιοχείας• «οὐ μόνον φθεγγόμενος ἦν διδάσκων ἀλλὰ καὶ ἁπλῶς ὁρώμενος ἱκανὸς ἦν ἅπασαν περὶ τῶν ἀρετῶν διδασκαλίαν εἰς τὴν ψυχὴν εἰσαγαγεῖν». Καὶ μόνον ποὺ τὸν ἔβλεπε κανείς, ἔβαζε μέσα στὴν καρδιά του ὅλη τὴ διδασκαλία γιὰ τὶς ἀρετές. Ἔτσι κατάλαβα, ὅτι ἦταν ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ καὶ, ὅταν κάποια στιγμὴ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ πάω, μοῦ εἶπε, παρ’ ὅλο ποὺ ὁ ἴδιος μὲ ἐκάλεσε κατὰ κάποιο τρόπο• «παιδί μου, ὁ μοναχισμὸς δὲν εἶναι μιὰ μέρα. Εἶναι ὁλόκληρη ζωὴ, κι ἔτσι νὰ ἐπιστρέψεις στὴν ὑπηρεσία σου». Πράγματι, λοιπόν, ἔκανα ὑπακοὴ καὶ ἐπέστρεψα στὴν ὑπηρεσία μου, γιὰ ἕνα ἑξάμηνο περίπου, ἀλλὰ τὸ μυαλό μου δὲν ξεκόλλαγε ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἅγιο τόπο καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἅγιο ἄνθρωπο.

Ἦρθα καὶ πῆρα τὴν εὐχὴ τῶν γονιῶν μου. Μοῦ εἶχε πεὶ «νὰ κάνεις τὴν καρδιά σου βράχο, ἐκεῖ ποὺ θὰ πᾶς νὰ πάρεις τὴν εὐχή τους». Πράγματι, παρ’ ὅλο ποὺ ὁ ἅγιος προκάτοχός σας, ὁ μακαριστὸς Παῦλος (Βεροίας) μοῦ ἔκανε προτάσεις δελεαστικές γιὰ νὰ μείνω στὸν τόπο μου, στὸν τόπο τῆς καταγωγῆς μου, γιατί ἐγὼ ἤδη ζοῦσα στὴν Ἀθήνα, παρ’ ὅλα αὐτὰ ἡ καρδιά μου μὲ τράβηξε σὲ αὐτὸν τὸν ἁγιασμένο τόπο, σὲ αὐτὸν τὸν ἅγιο Γέροντα καὶ στοὺς ἁγίους πατέρες ποὺ ἐγκαταβίωναν τὴν ἐποχὴ ἐκείνη. Ἔτσι, ζῶντας κοντά του, μᾶς ἐδιηγεῖτο καθημερινῶς τὴ ζωή του. Πῶς ξεριζωμένος ἀπὸ τὴν ἁγιοτόκο Μ. Ἀσία ἔφτασε στὴν Ἑλλάδα, φέρνοντας, κουβαλῶντας στὴν ψυχή του ὅλη αὐτὴ τὴν ἁγία παράδοση τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑλλάδος ποὺ ἡ Ἰωνία εἶναι γῆ Ἑλληνική, ὅπως λέει καὶ τὸ τραγούδι, καὶ ἐπίσης καὶ μιὰ βαρειὰ παράδοση οἰκογενειακή, ἀφοῦ ἑπτὰ γενεὲς Ἱερομονάχων ἀπὸ τὸ οἰκογενειακό του δένδρο, ἦταν συγγενεῖς του. Ἐπίσης ἕνας ἅγιος, ὁ ὁποῖος ἀναδείχθηκε ἅγιος στὸν Πανάγιο Τάφο, ὑπηρετῶντας ὡς ἔγκλειστος στὸν Ναὸ τῆς Ἀναστάσεως.

Μᾶς ἔλεγε, λοιπόν, ὅτι ἦλθαν ξεριζωμένοι ἀπ’ τὰ αἱματοβαμμένα καὶ ἅγια χώματα τῆς Μ. Ἀσίας, φτάσανε λέει στὸν Πειραιᾶ καὶ ὅπως γράφουν καὶ τὰ βιβλία σχετικῶς, ἀκούσανε ἐκεῖ ὄντας στὸ καράβι, κάποιους λιμενεργάτες τοῦ Πειραιῶς νὰ βλασφημοῦν τὰ Θεῖα. Ἡ ἀπάντηση τῆς γιαγιᾶς του καὶ τῆς μητέρας του καὶ ὅλων σχεδὸν ἦταν• «καλύτερα νὰ γυρίσουμε πίσω νὰ μᾶς σφάξουν οἱ Τοῦρκοι, παρὰ νὰ ἀκοῦμε νὰ βλασφημεῖται τὸ ὄνομα τῆς Παναγίας μας καὶ τῶν Ἁγίων μας. Τέτοια ἁμαρτία δὲν γνωρίζαμε ἐμεῖς στὸν τόπο μας». Ἡ πρώτη τους ἐγκατάσταση ἦταν στὴν Ἄμφισσα, στὸ χωριὸ Ἅγιος Γεώργιος. Σὲ μιὰ ἀποθήκη, σὲ μιὰ παράγκα βάλανε πάρα πολλὲς οἰκογένειες, κι ἀπὸ κεὶ φαίνεται ἡ κλήση τοῦ Θεοῦ στὸ πρόσωπό του, γιατί ὅπως λένε οἱ Ἅγιοι Πατέρες, ὅλοι ἐμεῖς ποὺ φορᾶμε τὸ τιμημένο ράσο, ὅλοι ποὺ ἔχουμε μιὰ διακονία στὴν Ἐκκλησία μας, ὅλοι πρέπει νὰ ἔχουμε τὴν κλήση ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ βέβαια ἐν συνεχείᾳ ἕπεται ἡ κλίση ἡ προσωπική. Ἐκεῖ, λοιπόν, στὴν παράγκα αὐτή, τριῶν περίπου χρόνων, ἔφτιαξε ἕνα αὐτοσχέδιο θυμιατήρι, ἕνα κεραμιδάκι, κι ἔβαζε καρβουνάκι καὶ θυμίαμα καὶ θυμιάτιζε ὅλες τὶς οἰκογένειες, ποὺ χωρίζονταν μεταξύ τους μὲ κουρελοῦδες, σεντόνια κ.α. Ἐπίσης, δὲν ἤθελε νὰ παίζει μὲ τὰ ἄλλα παιδάκια τοῦ χωριοῦ, ποὺ λέγανε ἄσχημες κουβέντες. Ἤθελε νὰ κάθεται τριῶν-τεσσάρων χρονῶν στὰ πόδια τῆς γιαγιᾶς του, νὰ τοῦ ἀφηγεῖται ἱστορίες καὶ βίους Ἁγίων καὶ ἱστορίες ἀπὸ τὸν τόπο τους. Ὅπως ἐπίσης ἤθελε νὰ πηγαίνει μαζί της νὰ ἀνάβουν τὰ καντηλάκια στὰ εἰκονοστάσια καὶ στὰ ἐξωκκλήσια τῆς περιοχῆς.

Τεσσάρων χρονῶν ἦταν, ὅταν ὁ Θεός τοὺς φανέρωσε τὸν πατέρα του, ποὺ εἶχε μείνει αἰχμάλωτος στὰ βάθη τῆς Μ. Ἀσίας, ὅπου τὸν χρησιμοποιοῦσαν οἱ Τοῦρκοι γιὰ ἀγγαρεῖες φοβερές, ἐπειδὴ ἦταν καλὸς τεχνίτης. Ἦλθε στὸν τόπο ποὺ εἶχαν ἐγκατασταθεῖ καὶ αὐτοί. Κατὰ Θεία Πρόνοια ἦρθε. Δὲν ἤξερε ὁ ἄνθρωπος, ποῦ βρίσκεται ἡ οἰκογένειά του. Οὔτε αὐτοὶ φυσικὰ ξέρανε, ποῦ βρίσκεται ὁ καθένας. Ἡ γιαγιά του, λέει, περνοῦσε ἀπὸ ἕνα νεόκτιστο οἴκημα. Ἐκεῖ δούλευε ὡς κτίστης ὁ πατέρας του, ἄκουσε μιὰ γνώριμη φωνὴ καὶ λέει• «αὐτὴ εἶναι ἡ φωνὴ τοῦ Σταύρου τοῦ γαμπροῦ μου». Ἔτρεξε, τὸν εἶδε, ἀγκαλιάστηκαν κι ἔτσι ἡ οἰκογένεια ἑνώθηκε καὶ ἑνωμένη ἦλθε στὰ χώματα τῆς βορείου Εὐβοίας, στὴ Φαράκλα, ὅπου ἐκεῖ ἔδωσαν κτήματα γιὰ τοὺς ἀκτήμονες. Ἐγκαταστάθηκαν ἐκεῖ καὶ ὁ πατέρας του ἐργαζόταν καὶ στὰ κτήματα καὶ στὰ κτίσματα. Ὁ μικρὸς Ἰάκωβος συνέχισε τὴν ἴδια ζωὴ μὲ τὰ ἐξωκκλήσια καὶ τὰ εἰκονοστάσια. Ἡ πρώτη γερόντισσά του ἦταν ἡ ἴδια ἡ μητέρα του. Ἡ εὐλαβέστατη Θεοδώρα ἦταν ἀσκήτρια, ἔλεγε ὁ γέροντας Ἰάκωβος. Αὐτή τοῦ ἔμαθε νὰ νηστεύει, νὰ ἐγκρατεύεται, νὰ κάνει μετάνοιες, νὰ κάνει δουλειὲς τοῦ σπιτιοῦ, νὰ εἶναι ἐργατικός, νὰ μὴν τεμπελιάζει καὶ τοῦ ἔμαθε νὰ προσέχει πολὺ τὴν ἁγνότητα. Κάποτε, λέγει, ποὺ ἔκανε πολὺ κρύο κι ἔβαλε τὰ χεράκια του ἀνάμεσα στὰ δυὸ του πόδια γιὰ νὰ τὰ ζεστάνει, ἡ μητέρα γιὰ νὰ τὸν προφυλάξει ἀπ’ ὁτιδήποτε, τοῦ εἶπε• «παιδί μου, βγάλε τὰ χεράκια σου ἀπὸ κεῖ. Ὅσοι βάζουν τὰ χεράκια τους ἐκεῖ χτικιάζουν καὶ οἱ γονεῖς τους ἀρρωσταίνουν». «Μητέρα –εἶπε– κρυώνω, γι’ αὐτὸ τὰ βάζω ἐκεῖ». Κι ἐκείνη μοῦ ἔπλεξε μάλλινα γαντάκια καὶ μοῦ εἶπε• «ὅταν θὰ κρυώνεις, θὰ βάζεις τὰ χεράκια σου μέσα στὰ γαντάκια αὐτὰ καὶ θὰ ἀποφεύγεις ὁποιαδήποτε ἄλλη κίνηση».

Μικρὸ παιδάκι ἔφευγε ἀπὸ τὸ σπίτι καὶ πήγαινε σ’ ἕνα ἐξωκκλήσι ἐκεῖ, τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, στὸ χωριό τους καὶ ἔκανε ὅλη τὴ νύχτα μετάνοιες, ὅπως εἶχε διδαχτεῖ ἀπὸ τὴ μάνα του. Κάποια μέρα ὅταν βγῆκε, εἶδε τὴν Ἁγία. Εἶδε μιὰ γυναῖκα μαυροφορεμένη νὰ στέκεται κάτω ἀπὸ ἕνα δένδρο καὶ τὸν φώναξε• «ἔλα Ἰάκωβε παιδί μου, ἔλα νὰ σοῦ πῶ, ὅ,τι θέλεις νὰ μοῦ τὸ ζητήσεις, εἶμαι ἡ Ἁγία Παρασκευή, εἶμαι ἡ σπιτονοικοκυρὰ ἐδῶ τοῦ σπιτιοῦ μου, ποὺ ἔρχεσαι καὶ τὸ καθαρίζεις καὶ τὸ συντηρεῖς. Ἔλα νὰ μοῦ ζητήσεις ὅ,τι θέλεις». Κι ἐκεῖνος τῆς εἶπε• «θὰ ρωτήσω τὴ μητέρα μου, γιατί ἐγὼ εἶμαι μικρὸ παιδὶ καὶ δὲν ξέρω. Ὅ,τι μοῦ πεὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω». Πῆγε στὴ μητέρα του κι ἐκείνη τὸν συμβούλεψε• «τὴν ἄλλη μέρα νὰ πεῖς παιδί μου στὴν Ἁγία, νὰ σοῦ πεῖ τὴν τύχη σου». Ἔτσι κι ἔγινε. Ὅταν ἔγινε τὸ σχετικὸ ἐρώτημα, ἐκείνη ἀπήντησε. «Ἡ τύχη σου παιδί μου θὰ εἶναι μεγάλη. Θὰ σὲ προσκυνήσουν καὶ Πατριάρχες καὶ Ἀρχιερεῖς καὶ ἐπίσημα πρόσωπα, θὰ περάσουν ἀπὸ τὰ χέρια σου πολλὰ ἑκατομμύρια ἀλλὰ ἐσὺ δὲν θὰ τὰ ἀγγίξεις. Ὅλα θὰ πᾶνε πρὸς ἐνίσχυση τῶν ἀναγκεμένων». Κι ὅπως τὰ εἶπε ἡ Ἁγία Παρασκευή, ἔτσι πράγματι κι ἔγιναν. Πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβεβαίωσε καὶ ὁ Ὅσιος Δαυὶδ, ὅταν πῆγε στὸ Μοναστήρι μετὰ περίπου 25 χρόνια, γιὰ νὰ πάρει τὴν εὐχὴ τοῦ Ὁσίου Δαυὶδ πρὶν πάει γιὰ τὰ Ἱεροσόλυμα, γιατί ὁ σκοπὸς τοῦ Γέροντος ἦταν νὰ ἐγκαταβιώσει στὰ Ἱεροσόλυμα κι ὄχι στὴ Μονὴ τοῦ Ὁσίου Δαυίδ, ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸν συγγενῆ του, ποὺ ἁγίασε στὸν Πανάγιο Τάφο.

Ὅταν ἔφτασε, λοιπόν, στὸ Μοναστήρι, τότε ἀντὶ γιὰ ἕνα ἐρειπωμένο Μοναστήρι ποὺ ἦταν, εἶδε ἕνα πανέμορφο συγκρότημα καὶ στὸ συγκρότημα αὐτὸ ὑπῆρχαν παλατάκια, σπιτάκια ὄμορφα καὶ μπροστὰ εἶδε τὸν Ἅγιο Δαυίδ. Ζήλεψε αὐτὰ τὰ παλατάκια καὶ εἶπε• «δὲν θὰ μποροῦσα νὰ ἔχω κι ἐγὼ ἕνα ἀπὸ αὐτά;». Καὶ ὁ Ἅγιος τοῦ ἀπήντησε• «ἐὰν φυλάξεις παρθενία, ἀκτημοσύνη καὶ ὑπακοὴ καὶ παραμείνεις στὸ Μοναστήρι μου μέχρι τέλους, ἕνα ἀπὸ αὐτὰ θὰ εἶναι δικό σου». Καὶ τὸν πῆρε καὶ τοῦ ἔδειξε, σὲ ποιό παλατάκι ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔβλεπε θὰ μείνει. Τοῦ ὑποσχέθηκε ὁ Γέροντας ὅτι θὰ μείνει, κι ἔτσι ἐξαφανίσθηκε αὐτὸ τὸ ὑπέροχο συγκρότημα καὶ βρέθηκε πάλι μπροστὰ στὸ ἐρειπωμένο Μοναστήρι. Καὶ βέβαια, ἀφοῦ δεσμεύτηκε, ὅτι θὰ μείνει ὁ Γέροντας, ἔτσι παρέμεινε ἐπὶ σαράντα χρόνια στὴ Μονὴ προσφέροντας τὴ διακονία του, τὸν ἑαυτό του ὁλόκληρο, γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων.

Πράγματι, τόσο ὁ ἅγιος Χαλκίδος ὅσο καὶ ὁ κ. Καθηγητὴς περιέγραψαν τὴ ζωή του καὶ ὡς Μοναχοῦ, ποὺ τὸ χαρακτηριστικό του ἦταν ἡ ἀγόγγυστη ὑπακοὴ ποὺ ἔκανε στὸν Γέροντά του π. Νικόδημο. Ἐπίσης καὶ ὡς λειτουργὸς, ποὺ ἐκτὸς τῶν ἀναγκῶν τῆς Μονῆς ἐξυπηρετοῦσε καὶ τὰ γύρω χωριὰ ποὺ ἐστεροῦντο μονίμου ἐφημερίου, κάνοντας ὑπακοὴ στὸν Ἐπίσκοπο, καὶ μάλιστα χαρακτηριστικὰ ἔλεγε• «καὶ γιὰ μιὰ ψυχὴ πήγαινα μὲ λαχτάρα στὸ χωριουδάκι αὐτὸ νὰ λειτουργήσω, νὰ ἐξομολογήσω αὐτὸ τὸ πρόσωπο, νὰ τὸ κοινωνήσω».

Γιὰ ὅλον αὐτὸ τὸν ἀγῶνα του, γιὰ ὅλη αὐτὴ τὴ βία ποὺ ἀσκοῦσε στὸν ἑαυτό του ἀπὸ μικρὸ παιδί, τὴν ὁποία βία τὴν ἐδίδαξε ἡ μητέρα του, εἶναι κάτι ποὺ δείχνει πόσο μεγάλη σημασία ἔχει ἡ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν ἀπὸ τοὺς γονεῖς. Πραγματικὰ, στὸν π. Ἰάκωβο ἴσχυε τὸ ρητὸ «ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βιάζεται καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν». Ἴσχυσε κυριολεκτικὰ γι’ αὐτόν, διότι ἀπὸ νεότητος ὡς τὸ βαθὺ γῆρας, ἦταν ἕνας βιαστής. Βιαστὴς στὰ μικρά του χρόνια, στὰ παιδικά του.

Τέλειωσε τὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο, ἦταν ἄριστος μαθητὴς καὶ ὁ ἐπιμελητὴς συνιστοῦσε στὸν πατέρα του νὰ συνεχίσει τὶς σπουδές του ἀλλὰ ὁ πατέρας φοβόταν, μήπως τὸ παιδί του παρασυρθεῖ, «μήπως γίνει κανένα ἀλάνι τοῦ Πειραιῶς», ἔλεγε χαρακτηριστικὰ ὁ πατέρας του καὶ δὲν τὸν ἔστειλε καὶ τὸν ἔπαιρνε μαζί του στὴν χτιστική, νὰ κουβαλάει πέτρες κ.α. Καὶ μάλιστα ἦταν ἡμέρες νηστείας, τόσο πολὺ σεβόταν τὴ νηστεία, ποὺ γιὰ νὰ μὴν ἀρτυθεῖ, δὲν ἔπαιρνε νὰ φάει ἀπὸ τὸ φαγητὸ ποὺ τοῦ προσφέρανε ἐκεῖ οἱ νοικοκυραῖοι ἀλλὰ προτιμοῦσε νὰ μείνει νηστικὸς ὅλη μέρα, νὰ γυρίσει τὸ βράδυ στὸ χωριό του στὴ Φαράκλα, κάνοντας καὶ μιὰ ὥρα καὶ περισσότερο ἀπόσταση, νὰ φάει στὸ σπίτι του φαγητὸ νηστήσιμο καὶ τὴν ἄλλη μέρα πάλι νὰ διανύσει τὴν ἴδια ἀπόσταση, γιὰ νὰ πάει στὴν ἐργασία κοντὰ στὸν πατέρα του.

«Ἀλλά, –λέγει– πήγαινα πετῶντας, τέτοια ἦταν ἡ χαρὰ ποὺ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ μου ἔδινε, ποὺ οὔτε καταλάβαινα, πῶς πήγαινα. Στὸν δρόμο ἄναβα καὶ τὰ καντηλάκια ἀπὸ τὰ ἐξωκκλησάκια καὶ ἡ χαρά μου ἦταν μεγάλη, ἀνείπωτη».

Ὅλα αὐτὰ τὰ περιστατικὰ τὰ θυμόντουσαν οἱ ἄνθρωποι, οἱ κάτοικοι ἐκεῖ τῶν περιοχῶν, καὶ μετὰ ἀπὸ χρόνια ἐρχόντουσαν καὶ τὰ ἐδιηγοῦντο. Γίναμε και ‘μεῖς μάρτυρες τέτοιων περιστατικῶν. Ἔλεγε• «εἴδατε παιδιά μου, πῶς διδάσκει τὸ παράδειγμα; Ἔστω καὶ μετὰ ἀπὸ χρόνια, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί τὸ ἔχουν στὴν ψυχή τους, ἔχοντας διδαχτεῖ».

Ἀσκῶντας, λοιπόν, ὅλη αὐτὴ τὴ βία, τὴν κακουχία, ἐξυπηρετοῦσε καὶ τοὺς χωριανοὺς σὲ ὅλα τὰ θελήματα. Καὶ στὸ χωριό του, ἐπειδὴ ἐκεῖνα τὰ χρόνια δὲν ὑπῆρχε οὔτε παπάς οὔτε γιατρὸς, τὸν εἶχαν οἱ κάτοικοι γιὰ παπά. Δεκαπέντε χρονῶν παλικαράκι, τὸν καλοῦσαν γιὰ νὰ διαβάζει εὐχὲς σὲ ἀρρώστους, σὲ ἐτοιμόγεννες γυναῖκες, σὲ δαιμονισμένους. Ἔλεγε χαρακτηριστικὰ, ὅτι ἀκόμη καὶ ὁ Παπάς τὸν κάλεσε, ὅταν στὸ γειτονικὸ χωριὸ γεννοῦσε ἡ παπαδιά. Δὲν μποροῦσε νὰ γεννήσει καλὰ καὶ πῆγε καὶ τὸν φώναξε. «Ἔλα Ἰάκωβέ μου –τοῦ λέει– ἔλα νὰ διαβάσεις μιὰ εὐχὴ νὰ ξεγεννήση ἡ παπαδιά μου». Μὰ τοῦ λέει• «πάτερ μου, ἐσεῖς εἶστε Ἱερέας κι ἐγὼ ντρέπομαι. Πῶς θὰ σταθῶ ἐκεῖ ποὺ γεννάει ἡ παπαδιά;». Τὸν πῆραν ὅμως μὲ τὸ ζόρι, πῆγε ἐκεῖ σὲ μιὰ γωνιὰ καὶ διάβασε κάποιες προσευχοῦλες. «Καὶ τί εἶχα –ἔλεγε– εἶχα μιὰ “Σύνοψη” καὶ ἀπὸ κεὶ διάβαζα ἀλλὰ ὁ Θεὸς εἰσήκουε».

Ἐπίσης, μιὰ ἄλλη περίπτωση• εἶχαν τὰ παιδιὰ αὐτὲς τὶς μαγουλάδες ποὺ λέμε. Εἶχε πέσει ἐπιδημία στὸ χωριό. Πήγανε καὶ τὸν παρακάλεσαν νὰ τοὺς διαβάσει. Ἐκεῖνος, ὅπως ἦταν πάντα ταπεινός, ντρεπότανε ἀλλὰ τοὺς διάβασε. Ἕνα παιδὶ ἀπὸ αὐτὰ κορόιδεψε καὶ εἶπε• «τί τώρα, ὁ Ἰάκωβος; θὰ μᾶς κάνει καλὰ ὁ Ἰάκωβος; Τί εἶναι αὐτός;». Ὅλα τὰ παιδιὰ θεραπεύτηκαν, αὐτὸ χειροτέρεψε καὶ τὸν παρακάλεσε μετὰ ὁ ἀδελφὸς του, ἀφοῦ τοῦ ζήτησε συγνώμη τὸ ἴδιο τὸ παιδὶ κι ἔγινε καλά.

Μιὰ ἄλλη περίπτωση• ἦταν μιὰ κοπέλα 12 χρονῶν ἀλλὰ ἦταν τόσο ἀνεπτυγμένη ποὺ ἔμοιαζε γιὰ 18 καὶ πλέον. Περνοῦσε ἀπὸ τὸ χωριὸ καὶ κάποια γυναῖκα μὲ βάσκανο μάτι λέει• «πῶ, πῶ, πῶ τί νταρντάνα εἶναι αὐτή!». Καὶ μὲ τὸ ποὺ εἶπε ἔτσι, τὴν μάτιασε, ἔπεσε κάτω λιπόθυμη καὶ τὴν πήγανε στὸ σπίτι ἕτοιμη νὰ πεθάνει. Ἔτρεξε ὁ ἀδελφός της, παρακάλεσε τὸν Ἰάκωβο, πῆγε τῆς διάβασε εὐχοῦλες, τὴ ράντισε μὲ ἁγιασμὸ καὶ ἡ κοπέλα συνῆλθε. Μετὰ ὁ ἀδελφός της γιὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσει, τοῦ πῆγε κάποια αὐγά, κάποια προιόντα ἐκεῖ δικά τους, κι ἐκεῖνος μὲ τὴ σειρά του τὰ μοίρασε στοὺς φτωχοὺς, ὅπως εἶχε παράδειγμα ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ μητέρα του, ἡ ὁποία ἀκόμη λέει καὶ τὰ ροῦχα τὰ δικά τους, ἀφήνοντάς τους μὲ ἕνα ἐσώρουχο, τὰ ἔδινε ἐλεημοσύνη στοὺς φτωχούς.

Τὸ ἴδιο θεοσεβὴς ἦταν καὶ ὅταν πῆγε στρατιώτης. Κι ἐκεῖ διατήρησε τὴν πίστη του, τὴν προσευχή του, τὴν ἀγάπη του γιὰ τοὺς συναδέλφους του, τὴν ὑπακοή του στοὺς ἀνωτέρους του. Γι’ αὐτὸ καὶ ἔγινε συμπαθὴς ἀπὸ τοὺς ἀνωτέρους του, ἀπὸ τὸν διοικητή του, ἀπὸ τὸν Ἀντισυνταγματάρχη Πολύκαρπο Ζώη. Βέβαια, οἱ συστρατιῶτες του, ὅπως συμβαίνει πολλὲς φορὲς, τὸν κορόϊδευαν, τὸν περιφρονοῦσαν, ἀλλὰ ἐκεῖνος τοὺς ἀντιμετώπιζε μὲ ἀγάπη, χαρὰ καὶ ὑπομονή. Κάποτε, μιὰ Πασχαλιά –ἔκανε τέσσερα χρόνια στρατιώτης ἐπειδὴ ἦταν ἡ περίοδος τοῦ ἐμφυλίου πολέμου– τοῦ ἔδωσε ὁ διοικητής του μιὰ ἄδεια νὰ φύγει ὅλη τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα, γνωρίζοντας τὸν πόθο του τὸν θεοσεβῆ, γιὰ νὰ πάει νὰ παρακολουθεῖ καὶ νὰ συμμετέχει στὶς Ἀκολουθίες τῆς Μ. Ἑβδομάδος καὶ τῆς Ἀναστάσεως. Χαρούμενος, λοιπόν, μὲ τὴν ἄδεια στὸ χέρι πῆγε στὸν θάλαμο. Ἐκεῖ, βλέπει ἕνα συστρατιώτη του πολὺ λυπημένο καὶ στενοχωρημένο, ποὺ τοῦ λέει• «καλά, ρὲ Ἰάκωβε, ἐσὺ ἐξασφάλισες τὴν ἄδεια, θὰ ‘χεις τὶς Ἀκολουθίες σου, θὰ ‘σαι μιὰ χαρά. Ἐμένα μὲ ρωτᾶς, ποὺ εἶμαι κλεισμένος ὅλες αὐτὲς τὶς μέρες καὶ ἡ ἀρραβωνιαστικιά μου θὰ μὲ περιμένει;». Σκέφτηκε ὁ π. Ἰάκωβος, συμπάθησε τὸν συστρατιώτη του καὶ τοῦ λέει• «μὴν ἀνησυχεῖς, θὰ πάω ἐγὼ στὸν Διοικητὴ καὶ ἀντὶ γιὰ μένα νὰ πάρεις ἐσὺ τὴν ἄδεια». Πράγματι, πῆγε στὸν Διοικητή, μεσολάβησε καὶ τὴν ἄδεια τὴν ἔδωσαν στὸν συστρατιώτη του. Τὸν ρώτησε μάλιστα πόσες μέρες ἤθελε. Ε… νὰ μὴν εἶμαι ἐκεῖ τὴ Μεγάλη Πέμπτη, νὰ μὴν κάνω καὶ τὴ Σταύρωση, νὰ μὴ μείνω καὶ τὸ Μέγα Σάββατο, νὰ μὴν κάνω Πάσχα μὲ τὴν ἀρραβωνιαστικιά μου;». «Ἐντάξει, τοῦ εἶπε, θὰ τὸ κανονίσω ἐγὼ μὲ τὸν Διοικητή». Καὶ πράγματι, πῆρε ἄδεια ἀπὸ τὸν διοικητὴ καὶ ὁ ἴδιος παρέμεινε μέσα νὰ φυλάει σκοπιὰ ὅλες αὐτὲς τὶς ἅγιες ἡμέρες. Δὲν σκέφτηκε νὰ πεὶ, ὅτι εἶναι εὐσεβὴς ὁ πόθος μου ἐμένα, θὰ πηγαίνω νὰ προσεύχομαι, ὁ ἄλλος θὰ πάει στὴν ἀρραβωνιαστικιά του. Γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ συστρατιώτη του θυσίασε τὴ δική του ἄδεια, παρέμεινε φυλῶντας σκοπιά. Καὶ πάνω ἐκεῖ ποὺ φυλοῦσε σκοπιά, ἄκουγε τὶς καμπάνες τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ ἔβλεπε καὶ τοὺς χριστιανοὺς ποὺ πήγαιναν στὶς Ἀκολουθίες καὶ νοερὰ ἡ σκέψη του μετεῖχε στὶς Ἀκολουθίες, κι ἔψαλε κι αὐτὸς ἀπὸ τὴ σκοπιὰ, ὅ,τι τροπάρια θυμότανε τῆς Ἁγίας Ἑβδομάδος.

Τὰ πειράγματα τῶν στρατιωτῶν καὶ τὰ σκάνδαλα ποὺ τοῦ βάλανε, γιατί μιὰ φορᾶ, τὸν σπρώξανε, ὅπως εἶχε βγεὶ στὸν Πειραιᾶ νὰ πάει σ’ ἕνα κακόφημο κέντρο, ἀλλὰ ὁ ἴδιος ὡς ἄλλος Ἰωσὴφ ὁ Πάγκαλος ξέφυγε καὶ δὲν συμμετεῖχε στὴν παρέα αὐτή.

Ἀφοῦ ἀπολύθηκε ἀπὸ τὸν στρατό, ἔφθασε στὸ Μοναστήρι μὲ προοπτικὴ, ὅπως εἴπαμε, νὰ προσκυνήσει καὶ νὰ πάει στὰ Ἱεροσόλυμα, εἶχε δεσμευτεῖ ὅμως μὲ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Ὁσίου Δαυὶδ καὶ παρέμεινε ἐκεῖ ἀγωνιζόμενος νυχθημερόν. Ὄρθρου βαθέος σηκωνόντουσαν μὲ τὸν π. Εὐθύμιο τὸν Μοναχό, αὐτὸ τὸν ἁπλό ἀλλὰ καὶ ἅγιο καὶ ἔκαναν τὶς Ἀκολουθίες. Ἄλλοι δυὸ τρεῖς πατέρες ποὺ ὑπῆρχαν ἐκεῖ, «συμβουλία τοῦ ὄφεως», τὸν εἶδαν μὲ στραβὸ μάτι. Ἀντὶ νὰ χαροῦν ποὺ ἕνας ἄνθρωπος ἐνάρετος, μὲ ἀγάπη, μὲ ζῆλο καὶ ἐργατικότητα πῆγε σὲ αὐτὸ τὸ ἐρειπωμένο Μοναστήρι γιὰ νὰ βοηθήσει μὲ τὴν πρόνοια τοῦ Θεοῦ στὴν ἀναστήλωσή του, ἐκεῖνοι τὸν ἔβλεπαν μὲ μάτι ἐχθρικό. Πολλὰ περιστατικὰ διηγήθηκε ὁ Γέροντας, ποὺ ἂν τὰ ἀφηγηθοῦμε, μπορεῖ νὰ βλάψουν καὶ νὰ μὴν ὠφελήσουν. Πάντως μᾶς ἔλεγε γιὰ ἕναν ἀδελφὸ, ποὺ τὸν συνάντησε ἐκεῖ στὴ βρύση ποὺ ἔκοβε ὁ Γέροντας κάποια χόρτα, κι ἐκεῖνος πῆγε νὰ πάρει νερό, τοῦ λέγει• «καλημέρα ἀδελφέ μου». Ἐκεῖνος δὲν ἀπάντησε. «Γιατί –τοῦ λέγει– δὲν μοῦ μιλᾶς; Καὶ ἡ καλημέρα τοῦ Χριστοῦ εἶναι». Κι ἐκεῖνος ἀπήντησε• «γιατί, ὁ Χριστὸς ἔλεγε καλημέρα; Ὁ Χριστὸς ἔλεγε χαίρετε. Ἐγὼ δὲν σοῦ λέω. Σὲ μισῶ». Παρ’ ὅλα αὐτὰ, ὁ Γέροντας προσπαθοῦσε νὰ τοῦ ἀνταποδίδει καλὸ ἀντὶ κακοῦ. Κάποτε, αὐτὸς ὁ Μοναχὸς κάηκε ἀπὸ τὰ ξύλα τῆς θερμάστρας καὶ ὑπέστη σοβαρὰ ἐγκαύματα. Ὁ π. Ἰάκωβος τὸν διακόνησε μὲ μεγάλη αὐταπάρνηση καὶ ἀγάπη ἀλλὰ ἦταν σοβαρὰ τὰ ἐγκαύματα καὶ ὑπέκυψε, καὶ βέβαια στὴ συνέχεια πάντοτε τὸν μνημόνευε καὶ ἔβλεπε, ὅτι ἡ ψυχή του εἶχε ἀνάγκη αὐτῆς τῆς μνημονεύσεως.

Ἀποφεύγοντας ὅλες αὐτὲς τὶς παγίδες, τὰ ἐμπόδια, τὶς ἐπιθέσεις τοῦ σατανᾶ, ποὺ πολλὲς φορὲς εἴχανε καὶ αἰσθητῆ μορφή, συνέχιζε τὸν ἀγῶνα του. Καὶ μιὰ περίπτωση αἰσθητὴς ἐπιθέσεως τῶν δαιμόνων κατὰ τοῦ π. Ἰακώβου εἶναι αὐτὸ, ποὺ ἔγινε καὶ ποὺ ἔχει γραφτεῖ. Δὲν εἶναι κρυφό. Ἐπειδὴ ἦταν μάστορας, ἀφοῦ εἶχε μάθει ἀπὸ τὸν πατέρα του τὰ πάντα καὶ ἀπὸ τὴ μητέρα του, ὅπως εἴπαμε, καὶ ἀναλωνόταν στὴ συντήρηση τοῦ Μοναστηριοῦ, κάποια μέρα ποὺ ἐπιδιόρθωνε τὸ ταβάνι τοῦ Μοναστηριοῦ καὶ κουράστηκε, πῆγε νὰ ξαπλώσει νὰ ξεκουραστεῖ σ’ ἕνα κρεββατάκι ποὺ εἶχε τὸ δωμάτιο αὐτὸ καὶ ποὺ ἦταν γιὰ φιλοξενία τῶν προσκυνητῶν. Ἐκεῖ ποὺ ἦταν γιὰ λίγο ξαπλωμένος, μπαίνει μέσα ἕνας πελώριος μαῦρος στρατιωτικὸς, μονόφθαλμος μὲ γκέτες στρατιωτικὲς καὶ τὸ μάτι αὐτὸ ἦταν στὸ μέτωπο καὶ ἄρχισε νὰ τὸν χτυπάει. Ἀκολούθησαν ἄλλοι 18 ποὺ ἦταν οἱ δαίμονες καὶ τὸν χτύπησαν ἀφήνοντάς τον ἡμιθανῆ. Αἵματα ἐκύλησαν ἀπὸ τὸ πρόσωπό του, ἀπὸ τὴ μύτη του, ἀπὸ τὰ χείλη του, ὥσπου, ὅταν κατάφερε κι ἔκανε τὸν σταυρό του, οἱ δαίμονες ἔγιναν ἄφαντοι.

Ἰσχύει αὐτὸ ποὺ εἴπατε ἅγιε Βεροίας, ὅτι αὐτὰ ποὺ διαβάζουμε στὰ Συναξάρια γιὰ τοὺς παλαιοὺς ἀσκητές, γιὰ τοὺς παλαιοὺς Ὁσίους, τὰ ζήσαμε καὶ στὴν ἐποχή μας. Τόσο οἱ ἀρετὲς τοῦ π. Ἰακώβου ὅσο καὶ οἱ δοκιμασίες, αὐτὲς οἱ αἰσθητὲς ἐπιθέσεις τῶν δαιμόνων, εἶναι ἀνάλογες μὲ αὐτὲς τῶν παλαιῶν πατέρων τοῦ Γεροντικοῦ.

Ἀνάλογη περίπτωση δαιμονικῆς αἰσθητῆς ἐπιθέσεως ἔζησε καὶ ὁ μακαριστὸς γέροντας Κύριλλος καθ’ ὄν χρόνον ἐνοσηλεύετο στὸ νοσοκομεῖο τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τὸ 2011, τὸ ὁποῖο καὶ ἔχει δημοσιευθεῖ. Παρ’ ὅλα αὐτὰ, ὁ Γέροντας Ἰάκωβος μὲ τὴν ἀκλόνητη πίστη του, τὴν Ἰώβειο ὑπομονή του, τὴν ἀγάπη του, δὲν τὸ ἔβαζε κάτω. Συνέχιζε τὸν ἀγῶνα του, μὲ τὴ νηστεία του, ὅπως εἶπε ὁ ἅγιος Χαλκίδος, μέχρι τέλους, τὴν ἐλεημοσύνη, τὴν ἀγόγγυστη εἰς πάντας.

Ὡς λειτουργὸς, ἀξιώθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ εἶχε θεῖες ἐμπειρίες. Ἔλεγε: «Νὰ ξέρατε τὴν ὥρα τοῦ Χερουβικοῦ, πῶς κατεβαίνουν οἱ Ἄγγελοι μέσα στὸ ἱερό! Πολλὲς φορὲς αἰσθάνομαι τὶς φτεροῦγες τους νὰ μὲ χτυποῦν». Κι ἄλλη φορὰ, ἦταν τόσο τὸ πλῆθος τῶν Ἀγγέλων, ποὺ τοὺς εἶπε: «Μὲ συγχωρεῖτε Ἅγιοι Ἄγγελοι, στὴ Μεγάλη Εἴσοδο, κάντε λίγο τόπο νὰ περάσω». Ἄλλη φορὰ εἶδε Ἀγγέλους, ἐκεῖ ποὺ μνημόνευε στὴν Ἁγία Προσκομιδὴ, νὰ παίρνουν τὶς μερίδες ὑπὲρ ὧν βγῆκαν οἱ μερίδες αὐτὲς, ζώντων τε καὶ κοιμημένων, καὶ νὰ πηγαίνουν τὶς μερίδες αὐτὲς καὶ νὰ τὶς ἐναποθέτουν ὡς προσευχὴ στὰ πόδια τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, καὶ μάλιστα τονίζοντας τὴ μεγάλη αὐτὴ ἀξία ποὺ ἔχει ἡ μνημόνευση στὴν Προσκομιδὴ ἀπὸ τοὺς Ἱερεῖς, μᾶς ἔλεγε καὶ γιὰ τὴν περίπτωση τῆς μητέρας του. Ἔλεγε: «Τὴ μητέρα μου εἶχα ἀξιωθεῖ νὰ τὴ δῶ, ὅτι βρίσκεται σὲ ἅγιο τόπο. Ἦταν ἁγία γυναῖκα. Ἐγὼ τὴ μνημόνευα καθημερινῶς. Κάποια μέρα ποὺ τελείωσε ἡ Θεία Λειτουργία καὶ πῆγα στὸ Κελλάκι μου γιὰ νὰ ἀναπαυθῶ, ἦρθε τὸ πνεῦμα, ἡ ψυχὴ τῆς μητέρας μου, καὶ μοῦ λέει• “παιδί μου Ἰάκωβε, σήμερα ξέχασες νὰ μὲ μνημονεύσεις”. “Πότε μητέρα –τῆς λέω– κάθε μέρα σὲ μνημονεύω καὶ μάλιστα τὴν καλύτερη μερίδα σοῦ βγάζω”. “Ὄχι, παιδί μου, σήμερα μὲ ξέχασες καὶ ἡ ψυχή μου δὲν ἀναπαύεται τόσο, ὅσο ἀναπαυόταν τὶς ἄλλες ἡμέρες”». Παρ’ ὅλο ποὺ εἶχε ἀξιωθεῖ νὰ τὴ δεῖ στὸν τόπο τοῦ Παραδείσου, στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ, ἐν τούτοις ἡ μνημόνευση στὴν Προσκομιδή τῆς προσέθετε ἐπιπρόσθετη ἀνάπαυση.

Καὶ ὡς Πνευματικὸς ἐπίσης εἶχε θεῖες ἐμπειρίες. Εἶχε ἀξιωθεῖ ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ βλέπει τὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων καὶ βέβαια στὸν κάθε ἕνα φερόταν μὲ πολλὴ διάκριση καὶ μὲ πολλὴ ἀγάπη. Καὶ ὅπου ἔβλεπε μετάνοια καὶ συντριβὴ καρδίας, μὲ πολύ μεγάλη ἐπιείκεια. Δὲν ἀδιαφοροῦσε γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ τῶν Ἱερῶν Κανόνων ἀλλὰ τοὺς ἐφήρμοζε μὲ πολλὴ ἀγάπη. Παραδείγματος χάριν ἔλεγε: «Ἂν ἐρχόταν κάποια γυναῖκα, ἡ ὁποία ἀπὸ διάφορες αἰτίες εἶχε κάνει ἔκτρωση καὶ εἶχε σκοτώσει δυό, τρία, πέντε, δέκα παιδιά», ἀφοῦ τῆς ἐξηγοῦσε μὲ πολλὴ ἀγάπη, δὲν τῆς ἐπέβαλε κανόνα, ἀλλὰ τῆς ἔλεγε• «ἔλα παιδί μου νὰ σὲ ξαναδῶ. Πῶς πᾶς στὸν γιατρὸ καὶ σοῦ δίνει ἕνα φάρμακο γιὰ τὴν πάθησή σου καὶ σοῦ λέει, ἔλα νὰ σὲ ξαναδῶ καὶ ἀνάλογα μὲ την πορεία σου θὰ τὰ ποῦμε, ἔτσι κι ἐσὺ ἔλα καὶ θὰ τὰ ποῦμε πάλι». Καὶ σιγὰ σιγὰ την ἔφερνε στὸ νὰ κατανοήσει τὸ μέγεθος τῆς ἁμαρτίας καὶ νὰ ρίξει ἔστω ἕνα δάκρυ μετανοίας, γιὰ νὰ τὴ συγχωρήσει ὁ Πανάγαθος Θεός. Ἐκεῖ ποὺ δὲν ἄκουγαν καὶ οἱ δυὸ Γεροντάδες τὴ λέξη «θὰ προσπαθήσω ἔστω», δὲν διάβαζαν συγχωρητικὴ εὐχή.

Ὁ Γέροντας ἀποκάλυπτε τὶς σκέψεις μας, τὶς ἁμαρτίες μας πρὶν τοῦ τὶς ποῦμε στὴν ἐξομολόγηση, μὲ πολὺ διακριτικὸ τρόπο λέγοντας πολλὲς φορές: «Ἦλθε παιδί μου ἕνας Μοναχὸς σήμερα καὶ μοῦ εἶπε αὐτὰ καὶ αὐτά». Καὶ ὅλα αὐτὰ ποὺ ἔλεγε ἀφοροῦσαν ἐσένα. Καὶ βέβαια, ὅλες οἱ ἄλλες ἀρετὲς ποὺ ἀνέφεραν, τόσο ὁ ποιμενάρχης μας ἅγιος Χαλκίδος καὶ ὁ σεβαστὸς Καθηγητής ἀλλὰ καὶ αὐτὰ ποὺ περιέγραψε ὁ ἅγιος Βεροίας, παρ’ ὅλο ποὺ δὲν τὸν γνώρισε, ὅμως ἐμεῖς διακρίναμε στὸν ἅγιο Βεροίας –μὲ συγχωρεῖτε ποὺ θὰ τὸ πῶ– μιὰ μεγάλη εὐλάβεια σὲ αὐτὸν τὸν ἅγιο Γέροντα. Ὅλοι οἱ πατέρες πρόσεξαν καὶ τὸ ἔλεγα στὸν ἅγιο Χαλκίδος, ὅταν κατεβαίναμε. Ὅταν ἦρθε γιὰ πρώτη φορᾶ συνοδευόμενος ἀπὸ χριστιανοὺς τῆς ἐπαρχίας του στὸ Μοναστήρι μας, γονάτισε μὲ πολλὴ εὐλάβεια στὸν τάφο τοῦ ἁγίου Γέροντος καὶ προσευχήθηκε μὲ τὴν καρδιά του κι ἔδειξε τὸν σεβασμὸ καὶ τὴν ἀγάπη του καὶ αὐτὴ ἡ ἐκδήλωση, ποὺ σήμερα γίνεται πρὸς τιμὴν τοῦ Γέροντα μὲ θεοφώτιστη ἀπόφαση τοῦ ἁγίου Βεροίας, ὅπως τόνισε ὁ ἅγιος Χαλκίδος, νομίζω ὅτι κάτι σημαίνει.

Κοιτάζοντας αὐτὲς τὶς μέρες τοὺς φακέλλους τοῦ Γέροντος ἐπ’ εὐκαιρίᾳ αὐτῆς τῆς θεοφώτιστης σκέψεως τοῦ ἁγίου Βεροίας, εἶδα, ὅτι ὑπάρχουν ὁλάκεροι φάκελλοι μὲ μαρτυρίες πιστῶν, θαύματα καὶ μὲ ἐμφανίσεις ἐπιθανάτιες τοῦ Γέροντος Ἰακώβου σὲ πλῆθος ἀνθρώπων. Μαρτυρίες ποὺ ἐπιβεβαιώνουν αὐτὸ, ποὺ ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς κοιμήσεώς του ἕνας ἄλλος ἅγιος τῆς ἐποχῆς μας, ὁ π. Πορφύριος, εἶχε πεῖ: «Σήμερα κοιμήθηκε ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἁγίους τοῦ αἰῶνος μας. Εἶχε μέγα προορατικὸ καὶ διορατικὸ χάρισμα, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν ταπείνωσή του ἔκρυβε ἐπιμελῶς». Τὸ ἴδιο εἶχε πεῖ καὶ ὁ Γέροντας Παΐσιος: «Ὁ Γέροντας Ἰάκωβος εἶναι ὁ πιὸ ταπεινὸς ἄνθρωπος στὴν Ἑλλάδα. Καὶ βλέπει κανεὶς, ὅσο ζοῦσε, πόσο μεγάλη παρρησία εἶχε ἡ προσευχή του».

Ἕνα περιστατικὸ ποὺ σήμερα τὸ πρωί μοῦ τὸ ἀνέφερε ὁ π. Νικόδημος, ποὺ μοῦ τηλεφώνησε ἀπὸ τὴ Μονή μας, εἶναι τὸ ἑξῆς: «Θυμᾶσαι, μοῦ λέει, Γέροντα, ὅταν τὸ 1991 εἶχε κατηχηθεῖ ἕνας καθολικὸς ἀπὸ τὸν Βόλο, στὴν περιοχή του εἶχε κατηχηθεῖ καὶ ἤθελε νὰ γίνει ὀρθόδοξος καὶ νὰ βαπτιστεῖ στὸ Μοναστήρι τοῦ Ὁσίου Δαυὶδ ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ ἁγίου Γέροντος Ἰακώβου. Εἶχε κανονιστεῖ ἀπὸ ἕνα γιατρό, τὸν Νίκο, ποὺ εἶναι ἐκεῖ ἀπὸ τὸν Βόλο καὶ ἔγραψε τὸ βιβλίο περὶ τοῦ Γέροντος Ἰακώβου, εἶχε κανονιστεῖ νὰ γίνει ἡ βάπτιση τοῦ καθολικοῦ φαρμακοποιοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τὸν Βόλο τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Ὅλα ἦσαν ἕτοιμα καὶ εἶχαν ἔρθει ἀπὸ τὸ Σάββατο, καὶ ὁ ἀνάδοχος καὶ ὁ κατηχούμενος. Τὴν Κυριακὴ τὸ πρωὶ στὴ Λειτουργία μπαίνει ὁ ἀνάδοχος στὸ ἱερὸ ποὺ λειτουργοῦσε ὁ Γέροντας καὶ τοῦ λέει• “ὁ Νίκος, αὐτὸς ποὺ εἶναι νὰ βαπτιστεῖ, ἔφυγε. Φεύγει γιὰ τὸν Βόλο, πῆρε τὴν ἀπόφαση ὅτι δὲν θέλει νὰ βαπτιστεῖ, ἐνῶ παρακαλοῦμε πολὺ καιρὸ νὰ γίνει ἡ βάπτιση”. “Μὴ στενοχωρεῖσαι, παιδί μου, τοῦ λέει. Σὲ 20 λεπτὰ θὰ εἶναι πίσω”. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶχε φτάσει στὸν Ἀγιόκαμπο, εἶχε βγάλει εἰσιτήριο γιὰ νὰ περάσει ἀπέναντι καὶ τὴν ὥρα ποὺ ἑτοιμαζόταν νὰ μπεῖ στὸ καράβι, κάτω ἀπὸ τὴ δύναμη τῆς προσευχῆς τοῦ ἁγίου Γέροντος Ἰακώβου καὶ ἀπὸ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ, πραγματικὰ γύρισε σὲ εἴκοσι λεπτὰ ἀπὸ τὸν Ἀγιόκαμπο στὸ Μοναστήρι, μὲ τὴ σφοδρὴ ἐπιθυμία νὰ βαπτιστεῖ. Ἡ ἀπόσταση αὐτὴ εἶναι περίπου πενῆντα λεπτὰ ἀπὸ τὸν Ἀγιόκαμπο στὸ Μοναστήρι. Ἔφτασε, ἔγινε ἡ βάπτιση καὶ, ὅταν βαπτίστηκε ὁ φαρμακοποιός, ἔλαμπε ὁλόκληρος καὶ τὸ παρεκκλήσι τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους, ἐπειδὴ ἐκεῖ ἔγινε ἡ βάπτιση εὐωδίαζε γιὰ μιὰ ἑβδομάδα!».

Περίπου τὸ 1988, ποὺ ὁ μακαριστὸς Μητροπολίτης Νικαίας κυρὸς Γεώργιος Παυλίδης, ποὺ ἕλκει τὴν καταγωγὴ τοῦ ἀπὸ τὴ Βέροια, ἀπὸ πτώση εἶχε πάθει σοβαρότατη κρανιοεγκεφαλικὴ κάκωση καὶ ἦταν 25 μέρες σὲ ἀφασία. Δὲν εἶχε ἐπικοινωνία μὲ τίποτα. Παρακάλεσαν κάποιοι ἐκεῖ, ἐπειδὴ ἔρχονταν καὶ ἐξομολογοῦνταν στὸ πετραχήλι τοῦ Γέροντος νὰ πάει νὰ προσευχηθεῖ καὶ νὰ σταυρώσει τὸν Ἐπίσκοπο. Πράγματι, πῆρε ὡς ὁδηγὸ τὸν π. Νικόδημο, πῆρε τὸ χεράκι τοῦ Ἁγίου Δαβὶδ καὶ πήγανε. Προηγουμένως, κάνανε στάση στὸν ἀγαπημένο του Ἅγιο, τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Ρῶσο, κάθισε ἐκεῖ, ἀγκάλιασε τὸν Ἅγιο καὶ τοῦ εἶπε• «Ἅγιέ μου, ὅπως τότε ποὺ σὲ εἶχα παρακαλέσει νὰ ἔρθεις μὲ τὸν Ἅγιο Δαυὶδ, ὅταν ἐγὼ ἐχειρουργούμην, καὶ πράγματι μὲ βοηθήσατε καὶ ἤλθατε καὶ σᾶς εἶδα καὶ μὲ ἀφήσατε διὰ τὴν αὔριον, ἔτσι ἔλα καὶ σὺ μαζί μας, νὰ πᾶμε στὸν ἅγιο Ἀρχιερέα νὰ τὸν σταυρώσουμε, νὰ τὸν εὐλογήσετε καὶ νὰ τοῦ δώσετε τὴν ἴαση καὶ τὴν ὑγεία». Καὶ ἀκούει ὁ π. Νικόδημος τὸν Γέροντα νὰ λέει• «σὲ εὐχαριστῶ Ἅγιε Ἰωάννη μου, ποὺ θὰ ἐκπληρώσεις τὴν ἐπιθυμία μου».

Συνεχίζοντας τὸ ταξίδι φτάσανε, ὁ ἅγιος Ἀρχιερέας ἦταν στὴ μονάδα αὐξημένης φροντίδος μὲ ὅλα τὰ μηχανήματα τῆς ἐντατικῆς, παρέμειναν μόνοι τους γιὰ μισὴ ὥρα. Τὸν σταύρωσε, προσευχήθηκε. Ὁ Ἀρχιερέας ἦταν σὲ ἀφασία καὶ μετὰ ἀπὸ μισὴ ὥρα βγῆκε καὶ εἶπε στὸν Πρωτοσυγκελεύοντα τότε π. Δημήτριο καὶ τὸν Γραμματέα νὰ πᾶνε μέσα στὸν θάλαμο, γιατί τοὺς θέλει ὁ Ἀρχιερέας. Ἦταν παρακαλῶ καθήμενος στὸ κρεββάτι καὶ συνομιλοῦσε μὲ αὐτοὺς τοὺς παρευρισκομένους ἐκεῖ στὸν θάλαμο. Ἐκεῖ μάλιστα ἦταν καὶ ὡς ἐπισκέπτης, προφανῶς, καὶ ὁ γείτονάς σας Ἀρχιερέας, ὁ νῦν ἅγιος Καστορίας ὡς Ἀρχιμανδρίτης. Πρώτη φορᾶ τὸν ἔβλεπε ὁ Γέροντας καὶ τοῦ λέγει• «πάτερ μου ἐσὺ νὰ προσέχεις τὴ ζωή σου, διότι μιὰ μέρα θὰ γίνεις Ἀρχιερέας». Μετὰ ἀπὸ λίγο καιρὸ χειροτονήθηκε Ἀρχιερέας. Καὶ ὅταν χειροτονήθηκε ἦλθε στὸ Μοναστήρι καὶ ρωτοῦσε, ποιός Μοναχὸς συνόδευε τὸν Γέροντα Ἰάκωβο τότε, ποὺ τοῦ εἶπε αὐτὴ τὴν πρόρρηση. Αὐτὴ τὴν πρόρρηση τὴν εἶπε σὲ πολλοὺς κληρικούς, ὅπως τὸν ἅγιο Χαλκίδος σὲ ἐπιστολή του.

Ἡ κηδεία του ἦταν θὰ λέγαμε μιὰ Ἀκολουθία ἀναστάσιμη. Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος φώναζαν τὰ πλήθη. Ὁ Γέροντας Κύριλλος εἶχε ἐπισημάνει, ὅτι λὲς καὶ ἦταν ἡ κηδεία τοῦ Μ. Βασιλείου. Τὸ Χριστὸς Ἀνέστη ἀκουγόταν ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον.

Πολλὲς οἱ ἐμφανίσεις του, πολλὰ τὰ θαύματά του. Εἶδα αὐτὴν τὴν εἰκόνα ποὺ ἔχετε ἐδῶ, ποὺ πράγματι εἶναι κόσμημα, καὶ θυμήθηκα μιὰ ἐμφάνιση ὁλοζώντανη ποὺ ἔκανε ὁ Γέροντας Ἰάκωβος σ’ ἕναν γιατρὸ ἀπὸ τὸν Βόλο, τὸν κ. Ἰωαννίδη, ὁ ὁποῖος μάλιστα, ὅσο ἦταν ὁ μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στὸν Βόλο ὡς Ἀρχιερέας, ἦταν ὁ προσωπικός του γιατρός. Εἶχε ἔλθει στὸ Μοναστήρι νὰ προσκυνήσει. Καθὼς ἔφευγε, πέρασε πάλι ἀπὸ τὸν τάφο τοῦ Γέροντα. Ἐκεῖ εἶδε ἕνα πεσμένο κομποσχοινάκι, τὸ πῆρε, τὸ σήκωσε καὶ τὸ ἔδειξε στοὺς ἄλλους προσκυνητὲς ποὺ ἦταν ἐκεῖ γύρω, μήπως εἶχε πέσει ἀπὸ κάποιον, νὰ τὸ ἀναγνωρίσει καὶ νὰ τὸ πάρει. Κάποια στιγμὴ ἀκούει ἀπὸ πίσω του• «μὴν ψάχνεις, γιὰ σένα εἶναι τὸ κομποσχοίνι αὐτό». Γύρισε καὶ εἶδε τὸν μακαριστὸ ἅγιο Γέροντα Ἰάκωβο. «Μὲ εὐλόγησε –λέει– καὶ ἀπὸ τότε ἔφυγε ἀπὸ μέσα μου κάθε εἴδους ἀμφιβολία, ποὺ πολλὲς φορὲς σὰν ἄνθρωπο κυριαρχούμενο ἀπὸ τὴ λογικὴ καὶ ἀπὸ τὶς γνώσεις τῆς ἐπιστήμης μοῦ προκαλοῦσαν ἀμφιβολίες, γιὰ τὸ ἂν ὑπάρχει Θεός, ἂν ὑπάρχει μετὰ θάνατον ζωή, ἐρωτήματα ποὺ ἀπαντήθηκαν ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεὸ πολλάκις, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ παρουσία τῶν Ἁγίων μας καὶ ἰδιαιτέρως τῶν συγχρόνων Ἁγίων μας, ποὺ ἔζησαν στὴν ἐποχή μας». Εἶναι αὐτὸ, ποὺ εἶπε ὁ π. Στυλιανὸς στὴν ἀρχή, ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα φωτίζει, καθοδηγεῖ καὶ ἀναδεικνύει Ἁγίους ἀνὰ τοὺς αἰῶνας.

Ἐπιτρέψτε μου νὰ πῶ καὶ κάτι ἀκόμα καὶ θὰ κλείσω. Γι’ αὐτὴ τὴ ζωντανὴ παρουσία ποὺ ἔχει γραφεῖ ἀπὸ τὸν κ. Ἐμμανουὴλ Ἐμμανουηλίδη, Ἀρεοπαγίτη ἐπὶ τιμῇ. Βλέπετε, οἱ σύγχρονοι Γέροντες, ὁ π. Πορφύριος, ὁ π. Παίσιος, ὁ π. Γεράσιμος, ὁ π. Ἰάκωβος, κοιμήθηκαν σχεδὸν κοντὰ ὁ ἕνας στὸν ἄλλον καὶ σκεπτόμενος αὐτὸ, ὁ κ. Ἐμμανουηλίδης, στὸ γραφεῖο του μὲ παράπονο μοῦ εἶπε μιὰ μέρα• «τί θὰ γίνει τώρα; Ἔφυγε ὁ π. Πορφύριος, ἔφυγε ὁ π. Παίσιος, ἔφυγε καὶ ὁ π. Ἰάκωβος ποὺ ἦταν πιὸ προσιτὸς σὲ μᾶς, γιατί τὸν βλέπαμε πιὸ συχνὰ καὶ ἐξομολογούμεθα στὸ πετραχήλι του, τί θὰ γίνει τώρα, μείναμε ὀρφανοί;». Καὶ παρουσιάζεται ὁ Γέροντας Ἰάκωβος ὁλοζώντανος, ὅπως ὁ ἴδιος τὸ δηλώνει καὶ λέγει• «ἂχ κ. Μανώλη μου εἶσαι καὶ Ἀρεοπαγίτης, εἶσαι καὶ λίγο κουτός. Ἐγὼ ὅταν ἤμουνα στὴ γῆ μαζί σας καὶ ἐρχόσασταν καὶ θέτατε τὰ διάφορα αἰτήματά σας, παρακαλοῦσα τὸν Ὅσιο Δαυὶδ γι’ αὐτὰ καὶ ἔβαζα ἄλλον μεσίτη γιὰ τὰ αἰτήματά σας. Τὰ ‘λεγα στὸ αὐτὶ τοῦ Ὁσίου κι ἐκεῖνος ἄνοιγε γραμμὴ μὲ τὸν Χριστό. Τώρα ἔχετε ἀπ’ εὐθείας μεσίτη. Κοιτᾶξτε οἱ μπαταρίες νὰ εἶναι συνδεδεμένες, νὰ μὴν ἔχουν διακοπῆ στὶς συνδέσεις, καὶ πάντοτε θὰ ἔχετε ἀνοιχτὴ γραμμή».

Πράγματι, μὲ τὶς εὐχὲς τῶν ἁγίων Ἀρχιερέων, μὲ τὴν εὐλογία τῆς Παναγίας μας, τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου τῶν ἐθνῶν Παύλου καὶ μὲ τὶς εὐλογίες τοῦ Ὁσίου Δαυὶδ καὶ τὶς εὐχὲς τῶν Γερόντων, πράγματι νὰ κοιτάξουμε οἱ συνδέσεις μας νὰ μὴν ἔχουν διακοπές, γιατί πολλὲς φορὲς μπαίνουν ἐμπόδια ἀπὸ δυσκολίες, ἀπὸ ἀνθρώπινες ἐπιρροές, ἀπὸ δαιμονικὲς ἐπιθέσεις. Νὰ μὴν τὸ βάζουμε κάτω καὶ νὰ συνεχίζουμε τὸν ἀγῶνα μας, ἔχοντας τὴ βεβαιότητα, ὅτι ἔχουμε προστάτες καὶ βοηθοὺς ποὺ θὰ μᾶς βοηθήσουν, ἂν φτάσουμε κι ἐμεῖς μιμούμενοί τους στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ. Εὐχαριστῶ.

Πηγή: Σύγχρονες Ὁσιακὲς Μορφές, Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μητροπόλεως Βεροίας, Ναούσης καὶ Καμπανίας, 2017.

https://agiazoni.gr/%e1%bc%a1-%ce%b6%cf%89%ce%ae-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%e1%bd%b0-%cf%83%cf%84%e1%bd%b8%ce%bd-%ce%b3%ce%ad%cf%81%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1-%e1%bc%b0%ce%ac%ce%ba%cf%89%ce%b2%ce%bf-%cf%84/

05 Δεκεμβρίου, 2021

ΤΑ ΚΑΛΑ ΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ

Sofia Kalogirou
".. Η ΖΩΗ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ..Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΧΡΟΝΟΣ, ΧΡΟΝΟ ΒΑΛΑΜΕ ΕΜΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΗΝ ΡΥΘΜΙΖΟΥΜΕ.."
《 ....Στο σημερινό Ευαγγέλιο είδαμε τον Κύριό μας, που περιήρχετο σε πόλεις και χωριά και εδίδασκε το λόγο του Θεού, το Ευαγγέλιο της Βασιλείας του Θεού, πρώτα απ’ όλα να πηγαίνει στη Συναγωγή, στην Εκκλησία δηλαδή.
Αυτός, Ων Τέλειος Θεός και Τέλειος Άνθρωπος, οδηγούσε τα βήματα Του πρώτα απ’ όλα στη συναγωγή, στην Εκκλησία.
Για να μας διδάξει, όπως έλεγαν οι άγιοι Γεροντάδες μας, δεν είναι δικά μου λόγια, να διδάξει σε όλους μας την αξία και τη δύναμη της Εκκλησίας και της προσευχής μέσα στην Εκκλησία, γιατί μέσα στην Εκκλησία γίνονται όλα τα θαύματα του Θεού και σήμερα ακούσαμε στην Ευαγγελική Περικοπή να θαυματουργεί ο Θεός μέσα στην Εκκλησία.
Σε μια γυναίκα συγκύπτουσα, είχε καμπουριάσει τόσο πολύ , που η μύτη της, με συγχωρείτε, έφτανε κάτω στη γη. Δεν το έβαζε όμως κάτω, παρόλο που αυτή η ταλαιπωρία της προέκυψε από δαιμονική επήρεια, κάποια αμαρτία θα είχε κάνει, όπως λέγανε οι Γεροντάδες μας και ο Θεός επέτρεψε το δαιμόνιο να την πλήξει σ’ αυτό το θέμα και να ασθενήσει, να τη δέσει, δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια. Δεν το ‘βαζε όμως κάτω, κάθε Σάββατο, ημέρα αργίας των Ιουδαίων, επήγαινε στη Συναγωγή, στην Εκκλησία.
Αυτή ήταν η προτεραιότητά της.
Εμείς, δεν ξέρω αγαπητοί μου αδερφοί τώρα που στερούμεθα την Εκκλησία, όλοι λέμε γι’ αυτή τη στέρηση, δεν ξέρω όταν είχαμε τη δυνατότητα αν ήταν η πρώτη προτεραιότητά μας, για όλους μας, η Εκκλησία.
Η συγκύπτουσα δεν την άφησε την Εκκλησία, μπορούσε δεν μπορούσε εκεί.
Και αυτό μου θυμίζει τον Άγιο Ιάκωβο, που κάποτε όταν υπέφερε πολύ από τη μέση του και δεν μπορούσε να κατέβει τα σκαλιά απ’ το κελί του για να ’ρθει στην Εκκλησία, προκειμένου να εκκλησιαστεί και να μη χάσει την Εκκλησία, τι έκανε αδελφοί μου;
Βία στη βία, αυτό ήταν το χαρακτηριστικό του γνώρισμα, όπως έλεγε ο άγιος Γέροντας Κύριλλος για τον Άγιο Ιάκωβο. Ήταν βιαστής... εβίαζε τον εαυτό του για το καθετί από μικρό παιδί.
Τι έκανε;
Άφησε τον εαυτό του στις σκάλες, κουτρουβάλησε από τις σκάλες, με συγχωρείτε, με αυτό τον τρόπο κατέβηκε τις σκάλες και ήρθε στην Εκκλησία.
Έτσι και η συγκύπτουσα, την είδε ο Θεός Μας, αμέσως την εσπλαχνίσθηκε, χωρίς να του πει τίποτε γιατί διέκρινε μέσα στην καρδιά της την πίστη της, την εμπιστοσύνη της στο Θεό. Ακούμπησε τα χέρια Του και της είπε :
Απολέλυσαι της ασθενείας σου... λύνεσαι από την ασθένειά σου, θεραπεύτηκες.
Μέσα στην Εκκλησία το θαύμα.
Βέβαια εκεί υπήρξαν και υποκριτές που μίλησαν, όχι απευθείας βέβαια στο Θεό, αφού είδαν τη θεϊκή Του δύναμη, αλλά στους άλλους, αλλά "τα λέω λέει στην πεθερά για να τ’ ακούσει η νύφη", για να τα’ ακούσει ο Θεός και τους είπαν:
-Μην έρχεστε να θεραπεύεστε την ημέρα του Σαββάτου, που είναι αργία, όλες τις άλλες ημέρες.
Τον έβαλε, όμως ,ο Θεός στη θέση του, όπως ξέρει πάντα ο Θεός όλους να μας παιδαγωγεί και να μας σωφρονίζει και να μας συνετίζει.
- Εσείς όλοι σας δε λύνετε το βόδι σας ή με συγχωρείτε το γαϊδαράκι σας απ’ το παχνί να το πάτε να το ποτίσετε; αυτό το κάνετε για τα ζώα και αυτή, που είναι κόρη του Αβραάμ, απόγονος, θυγάτηρ του Αβραάμ και ταλαιπωρείται από το ακάθαρτο πνεύμα δεκαοκτώ χρόνια θα της δείξομε ασπλαχνία, δεν αξίζει το έλεος;
Άλλωστε αυτό που έκανε ο Θεός, αδελφοί μου, όπως έλεγαν οι άγιοι Γεροντάδες, δεν ήταν εργασία, ήταν ευεργεσία.
Κι εμείς την Κυριακή, την ημέρα αργίας, την ημέρα που είναι αφιερωμένη στο Θεό δεν απαγορεύει ο Θεός μετά τον εκκλησιασμό να κάνουμε έργα ευάρεστα στο Θεό.
Να μην πάμε στο άλλο άκρο και δεχόμεθα διδασκαλίες αλλότριες απ’ αυτές που το Ευαγγέλιο μας διδάσκει.
Το θαύμα, λοιπόν, έγινε μέσα στην Εκκλησία.
Ο άγιος Γέροντας Κύριλλος, πάντα τόνιζε την αξία του εκκλησιασμού, όμως έλεγε ο διάβολος προσπαθεί να εμποδίσει τον εκκλησιασμό.
Η νηστεία, η ελεημοσύνη, όπως έλεγε, σύμφωνα με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη πλησιάζουν τον άνθρωπο προς το Θεό, η προσευχή όμως και ιδιαίτερα μέσα στην Εκκλησία, ενώνει τον άνθρωπο με το Θεό, παντρεύει τον άνθρωπο με το Θεό. Αν είναι το ένα χέρι ο Θεός και το άλλο ο άνθρωπος ενώνονται τα δύο χέρια και γίνονται ένα.
Κι έλεγε, με συγχωρείτε που θα σας κουράσω, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, που πολλοί που έχετε εξομολογηθεί στον άγιο Γέροντα Κύριλλο ,θα το έχετε ακούσει.
Εις τιμήν και μνήμην του, λοιπόν και εις γνώσιν όσων δεν το άκουσαν, επιτρέψατέ μου πέντε λεπτά να το πω:
" Βγαίνετε, έλεγε απ’ το σπίτι σας μια μέρα, περπατάτε ή είστε με το αυτοκίνητό σας και κάπου βλέπετε στο δρόμο σας έναν πεσμένο άνθρωπο, δεν τον παραβλέπετε, είναι πεσμένος είτε από το κρύο είτε από την πολλή ζέστη ανάλογα την εποχή ή από την πείνα ή από τη δίψα ή από άλλη ταλαιπωρία. Πάτε κοντά του, τον σηκώνετε, του προσφέρετε τις πρώτες βοήθειες, ακούτε τον πόνο του, τον βοηθάτε και συνέρχεται, διαπιστώνετε και τη φτώχεια του κι εκείνη την ημέρα έτυχε να έχετε μέσα στην τσέπη σας 168 χρυσές λίρες.
Σκέφτεστε, ως φιλάνθρωποι και ελεήμονες, "θα δώσω αυτού του φτωχού τις 165 λίρες και θα κρατήσω για μένα τις 3". Πράγματι, έτσι κάνετε και αφού συνήλθε ο άνθρωπος και ετοιμάζεστε να φύγετε, πετιέται απάνω, σηκώνεται, σας πιάνει απ’ το λαιμό και σας λέει "ή μου δίνεις και τις 3 που κράτησες, ή σε σκότωσα"."
Κι έλεγε ο Γέροντας :
- Πώς θα τον χαρακτηρίζατε τον άνθρωπο αυτόν; Τι θα περιμέναμε όλοι μας, να μας πει έστω κάτι αυτός ο άνθρωπος; και όλοι με ένα στόμα λέγαμε:
- Θα περιμέναμε τουλάχιστον ένα ευχαριστώ....
Αντ’ αυτού, όμως, μας φέρθηκε κατά αυτό τον τρόπο, πώς τον χαρακτηρίζετε; μας έλεγε. ‘
Αλλοι έλεγαν άπληστος, άλλοι έλεγαν αχάριστος, αλλά κυρίως εντόπιζαν στο αχάριστος.
Και συνέχιζε ο Γέροντας:
- Η ζωή μας είναι στα χέρια του Θεού, ο Θεός είναι Άχρονος, χρόνο βάλαμε εμείς στη ζωή μας για να τη ρυθμίζουμε να ρυθμίζουμε τις υποχρεώσεις μας ....
Και ρωτούσε :
- Αδελφοί μου, μια εβδομάδα πόσες ώρες έχει στο σύνολο της; 24 ώρες επί 7, το σύνολο είναι 168 ώρες. Τόσες ήταν και οι χρυσές λίρες...
Και έλεγε, σύμφωνα με το προηγούμενο παράδειγμα:
- Ο Θεός μας δίνει τις 165 ώρες της εβδομάδος και μας λέγει παιδιά μου εργαστείτε, φάτε, πιείτε, κοιμηθείτε, κάντε τις υποχρεώσεις σας, γλεντήστε ακόμα ακόμα ακόμα τις 165 ώρες της εβδομάδος, τις τρεις ώρες, λέει ο Θεός , τις τρεις ώρες, λέει ο Θεός ,τις κρατάω για μένα , πολλές ώρες ήταν; αναρωτιόταν ο Γέροντας, για να ‘ρχεστε παιδιά μου στην Εκκλησία, για να λέτε ένα ευχαριστώ για τη βδομάδα που πέρασε, ή ένα σε παρακαλώ Θεέ μου για τη βδομάδα που θα ‘ρθει. Κι εμείς, μιμούμενοι τον άνθρωπο του παραδείγματός μας, πιάνομε το Θεό απ’ το λαιμό και του λέμε
" Όχι Θεέ μου, δος μου και αυτές τις τρεις ώρες, είμαι κουρασμένος, θέλω να κοιμηθώ, έχω κάνει πολλές δουλειές εχτές, ξενύχτησα, θέλω να πάω μία εκδρομή, έχω να κάνω δουλειές. "
Προφάσεις διάφορες και απουσιάζομε από την Σύναξη του λαού του Θεού.
Και όπως λέει ένας Κανόνας Οικουμενικής Συνόδου, εάν απουσιάσομε, αγαπητοί μου αδελφοί, πάνω από τρεις συνεχόμενες Κυριακές αδικαιολόγητα, χωρίς εύλογη αιτία και χωρίς εμπόδια, όπως τα παρόντα, τότε κανονικά ο βαπτισμένος χριστιανός αφορίζεται. Βέβαια, δεν βλέπομε, δεν ακούμε κανέναν αφορισμό από την ευσπλαχνία των Αρχιερέων μας, αλλά αυτοαφοριζόμεθα μόνοι μας, αγαπητοί μου αδελφοί και τι σημαίνει αφορισμός;
Σημαίνει αποκοπή από το Σώμα της Εκκλησίας.
Ένας άγιος, που ζούσε ασκητικά, τον επισκέφτηκαν κάποια μέρα κάποια παρέα, κάποιοι φίλοι και του είπανε:
-Είσαι πόρνος,
- Είμαι...
- Είσαι μοιχός,
Είμαι..., δεν τα είχε κάνει ο άνθρωπος, ο ασκητής, αυτά αλλά τα δεχόταν για να ταπεινώνεται,
-Είσαι κλέφτης,
- Είμαι...
-Είσαι αιρετικός,
- ΟΧΙ! είπε, γιατί αιρετικός σημαίνει αποκομμένος από τη Χάρη του Θεού.
Έτσι κι ο αφορισμένος είναι αποκομμένος από τη Χάρη του Θεού.
Ας προσέξομε, λοιπόν, αυτός που δε θέλει να εκκλησιαζόμαστε, όπως λέει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, είναι ο κοινός εχθρός όλων μας.
Όταν λοιπόν με τη Χάρη του Θεού αποκατασταθούν όλα τα πράγματα, εν Ειρήνη και Ομονοία και Αγάπη, να μη λησμονούμε να τρέχομε με χαρά και προθυμία στον Οίκο του Θεού, δίδοντες και το παράδειγμα στα παιδιά μας.
Όταν μας βλέπουν να σηκωνόμαστε πρωί-πρωί, να ετοιμαζόμαστε να πάμε στην Εκκλησία, να προσευχηθούμε, όχι μόνο για μας, για όλο τον κόσμο, η προσευχή μέσα στην Εκκλησία έχει μία παγκοσμιότητα, είναι Οικουμενική.
Βλέπετε τί λέμε :
«Υπέρ του σύμπαντος κόσμου», εύχεται η Εκκλησία, «του σύμπαντος ευσεβούς ημών έθνους, υπέρ πασών των Αγίων του Θεού Εκκλησιών και υπέρ της «των πάντων ενώσεως»».
Δίνομε έτσι και το παράδειγμα, το βιωματικό, στα παιδιά μας....》
ΓΕΡΩΝ ΓΑΒΡΙΗΛ  
ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ Ι.Μ.ΟΣΙΟΥ ΔΑΥΙΔ 
( Απόσπασμα από το κήρυγμα της 6/12/2020, στην Ι.Μ.Οσίου Δαυίδ)

01 Ιανουαρίου, 2021

Ἡ συμπόρευση τοῦ Θεοῦ στίς ανθρώπινες ἀνάγκες

Οἱ Τοῦρκοι εἶχαν ἤδη ἀρχίσει, πρίν ἀπό τό 1920, συλλήψεις καί ἐξορίες σέ βάρος τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.

Τό 1921 συνέλαβαν (καί) τό Γιῶργο Κρεμμυδᾶ (παπποῦ τοῦ Γέροντα Ἰακώβου) μαζί μέ ἄλλους Ἕλληνες καί τούς ὁδήγησαν στό ἐσωτερικό τῆς Τουρκίας. Ἐκεῖ, τούς ἀνέθεταν βαριές δουλειές και τούς κακομεταχειρίζονταν (ζούσαν σε ἄθλιες συνθῆκες μέ ἐλάχιστη τροφή) μέ σκοπό τήν ἐξόντωσή τους.

Ἡ εἴδηση τῆς σύλληψης τοῦ παπποῦ τοῦ Γέροντα σάν ρομφαία πέρασε τήν καρδιά τῆς γιαγιᾶς του Δέσποινας. Καί μετά ἀπό ἕνα μήνα περίπου ἦρθαν καί οἱ χειρότερες εἰδήσεις. Ὁ ἄνδρας της, ἄν καί γεροδεμένο παλληκάρι, δέν ἄντεξε τήν κακομεταχείριση, τήν πείνα καί τίς ἄθλιες συνθῆκες διαβίωσης καί ὑπέκυψε, ὅπως καί τόσοι ἄλλοι Ἕλληνες.

Στίς ἀρχές τοῦ 1922 νέα θλιβερή εἴδηση ἦλθε νά κάνει ἀβάστακτη τή λύπη τῆς οἰκογένειας. Οἱ Τοῦρκοι ἔπιασαν καί τό Σταῦρο Τσαλίκη, μαζί μέ ἄλλους ἄνδρες τοῦ Λιβισιοῦ. Ἐπειδή εἶχε δηλώσει ὅτι γνωρίζει τήν τέχνη τοῦ κτίστη, τόν πῆγαν στά μέρη τῆς Τραπεζούντας καί ἐκεῖ δούλευε στήν κατασκευή νοσοκομείων. Μεγάλος, ὅμως, ἦταν ὁ πόνος του, διότι δέν μποροῦσε νά ἔχει καμία πληροφορία γιά τήν τύχη τῆς οἰκογένειας του.

Μετά τόν Πειραιά τό πλοῖο συνέχισε γιά τήν Ἰτέα, ὅπου οἱ ἐπιβάτες-πρόσφυγες, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ἡ οἰκογένεια τοῦ Γέροντα, ἀποβιβάστηκαν καί στή συνέχεια ὁδηγήθηκαν στήν Ἄμφισσα καί ἐγκαταστάθηκαν στό χωριό Ἅγιος Γεώργιος.

Οἱ συνθῆκες διαβίωσης ἦταν πολύ δύσκολες. Ζοῦσαν πολλές οἰκογένειες μαζί σέ μεγάλες ἀποθῆκες καί κύριο μέλημά τους ἦταν ἡ ἀνεύρεση ἐργασίας, γιά νά ἐξοικονομήσουν τά ἀπαραίτητα χρήματα. Οἱ μεγάλες θυγατέρες τῆς γιαγιᾶς Δέσποινας δούλευαν στό μάζεμα τῆς ἐλιᾶς καί ἡ Θεοδώρα ἔμενε στό σπίτι-ἀποθήκη, γιά νά κάνει ὅλες τίς οἰκιακές ἐργασίες καί νά φροντίζει τά παιδιά.

Νέα γιά τό Σταῦρο Τσαλίκη δέν ὑπῆρχαν καθόλου. Οἱ προσευχές θερμές, γιά νά γυρίσει κοντά τους. Ὁ Θεός, ὅμως οἰκονόμησε, ἀκούοντας τίς ὁλόθερμες προσευχές τῆς οἰκογένειάς του καί τοῦ ἰδίου νά βρεθεῖ ξανά μέ τούς δικούς του ὡς ἑξῆς:

Μετά τριετία περίπου ἀπό τή σύλληψή του κατάφερε νά δραπετεύσει (ἀπό τό στρατόπεδο ἐργασίας) καί, ὕστερα ἀπό πολλές ταλαιπωρίες, νά φθάσει στή Μάκρη. Ἐκεῖ ἔμαθε τά τῆς οἰκογενείας του. Τώρα ὅλες οἱ προσπάθειές του εἶχαν στόχο τό πῶς θά μπορέσει νά φύγει καί αὐτός γιά τήν Ἑλλάδα. Κατόρθωσε ἕνα βράδυ μετά ἀπό πολλές δυσκολίες νά μπεῖ σ’ ἕνα καράβι καί νά φθάσει στόν Πειραιά, ὅπου παρέμεινε γιά λίγο καιρό ἀναζητώντας ἐργασία. Βρῆκε τελικά δουλειά ὡς κτίστης στήν Ἄμφισσα, χωρίς νά γνωρίζει ὅτι ἐκεῖ ἦταν ἐγκατεστημένοι οἱ δικοί του.

«Μία ἡμέρα, τέλη τοῦ 1925 περνοῦσε», ἔλεγε ὁ Γέροντας, «ἡ γιαγιά μου ἔξω ἀπό μία οἰκοδομή πού χτιζόταν καί ἄκουσε τή φωνή τοῦ πατέρα μου καί τή γνώρισε. Ἔτσι μέ τό θαυμαστό αὐτό τρόπο ξανασμίξαμε ὡς οἰκογένεια μέ μεγάλη συγκίνηση καί χαρά ἀπερίγραπτη».

Ἀπό τό Βιβλίο: «Ὅσιος Δαβίδ: Ἔκδοση Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Δαβίδ, Λίμνη Εὐβοίας 1996».

11 Οκτωβρίου, 2020

Παρά τούς πόδας τῶν ὁσίων Πορφυρίου, Παϊσίου καί Ἰακώβου

 

(Ὁμιλία στόν Ἅγιο Δημήτριο Ταμπουρίων, 20 Ὀκτωβρίου 2018)
Ἡ σύγχρονη ἐποχή μας εὐλογήθηκε ἀπό τόν Θεό νά ἀναδείξει μεγάλα πνευματικά ἀναστήματα, μεγάλους ἁγίους, σάν τῆς παλαιᾶς ἐποχῆς, ὅπως τούς τρεῖς ὁσίους γιά τούς ὁποίους θά κάνουμε ἰδιαίτερο λόγο: τόν Πορφύριο, τόν Παΐσιο καί τόν Ἰάκωβο, ἀλλά καί ἄλλους λιγότερο ἤ περισσότερο γνωστούς: τόν Γέροντα Σωφρόνιο τοῦ Ἔσσεξ, τόν Γέροντα Ἐφραίμ τόν Κατουνακιώτη, τόν Γέροντα Φιλόθεο Ζερβᾶκο, τόν ἐσχάτως ἁγιοκαταταχθέντα ὅσιο Γέροντα Ἀμφιλόχιο τῆς Πάτμου. Κι ἀκόμη: σύγχρονοι ἤ καί λίγο παλαιότεροι ἀπό αὐτούς βρίσκονται καί ἄλλοι, ὅπως ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Πλανᾶς, ὁ ἅγιος Λουκᾶς ὁ νέος, ὁ ἰατρός, ἐπίσκοπος Συμφερουπόλεως, ὁ ἅγιος Νικηφόρος ὁ Λεπρός, ὁ ἅγιος Γεώργιος Καρσλίδης, ἡ ὁσία Σοφία τῆς Κλεισούρας. Μία πληθώρα δηλαδή ἁγίων, ἐπισήμως ἤ ὄχι ἐνταγμένων στό ἑορτολόγιο τῆς Ἐκκλησίας, πού φανερώνει τή διαχρονική καί αἰώνια παρουσία τοῦ ἁγίου Πνεύματος στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι ἀποτελοῦν τόν καρπό τοῦ ἁγίου Πνεύματος – τό Ἅγιον Πνεῦμα δημιουργεῖ τίς συνθῆκες γιά νά ὑπάρχουν ἅγιοι, ἄνθρωποι δηλαδή ὄχι ἀναμάρτητοι, ἀλλά ἀγωνιστές πάνω στή μόνη ὁδό πού ὁδηγεῖ στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τή μετάνοια.
Ὁ λόγος ξεχωριστός ὅμως, ὅπως εἴπαμε, γιά τούς τρεῖς ἀπό τούς ἐσχάτως ἐνταχθέντας στό ἑορτολόγιο τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται μᾶλλον καί οἱ πιο γνωστοί, κι ἴσως καί οἱ πιο ἀγαπητοί ἀπό τό εὐρύ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας. Ὅσιος Πορφύριος, ὅσιος Παΐσιος, ὅσιος Ἰάκωβος. Καί τί νά πρωτοπεῖ κανείς γι’ αὐτούς; Ἔχουν γραφεῖ καί συνεχῶς γράφονται βιβλία πού καί μόνη ἡ ἀναφορά τους θά ἔπαιρνε πολύ χρόνο… Ἀπέναντί τους αἰσθάνομαι προσωπικά δύο πράγματα: πρῶτον χαρά, γιατί δέησε ὁ Θεός καί γνώρισα καί τούς τρεῖς. Δεύτερον λύπη, γιατί δέν μοῦ δόθηκε ἡ χάρη νά τούς γνωρίσω περισσότερο καί βαθύτερα. Ἡ γνωριμία μου μαζί τους ἔγινε ἀργότερα, κυρίως μέσα ἀπό τά βιβλία καί τίς μαρτυρίες πού κατατέθηκαν ἀπό ἄλλους ἀδελφούς γι’ αὐτούς.
Στή συνέχεια τοῦ λόγου μας, θά ποῦμε μερικά βιογραφικά σύντομα γιά τόν καθένα, κι ἔπειτα, θά δώσουμε κάποια στοιχεῖα τῆς κατά Χριστόν πολιτείας τους, πού νομίζουμε ὅτι χαρακτηρίζουν ὁλόκληρη τή ζωή τους.
1. (α) Ὁ ὅσιος Γέρων Πορφύριος


(Κατὰ κόσμον Εὐάγγελος Μπαϊρακτάρης). Γεννήθηκε στὶς 7 Φεβρουαρίου 1906, στὴν Εὔβοια, στὸ χωριὸ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας. Οἱ γονεῖς του, Λεωνίδας Μπαϊρακτάρης καὶ Ἑλένη, ἦταν εὐσεβεῖς καὶ φιλόθεοι ἄνθρωποι. Ὁ πατέρας του, μάλιστα, ἦταν ψάλτης στὸ χωριὸ καὶ εἶχε γνωρίσει προσωπικὰ τὸν Ἅγιο Νεκτάριο.
Ὁ μικρὸς Εὐάγγελος ἦταν τὸ τέταρτο παιδὶ τῆς οἰκογένειας. Φύλαγε πρόβατα στὸ βουνὸ καὶ εἶχε παρακολουθήσει μόνο τὴν πρώτη τάξη τοῦ δημοτικοῦ, ὅταν ἀναγκάστηκε καὶ αὐτὸς λόγω τῆς μεγάλης φτώχειας, σέ ἡλικία μόλις ἑπτά ἐτῶν, νὰ πάει στὴ Χαλκίδα γιὰ νὰ δουλέψει. Ἦταν μόλις ἑπτὰ χρονῶν. Μετὰ πῆγε στὸν Πειραιᾶ, ὅπου δούλεψε δύο χρόνια στὸ παντοπωλεῖο ἑνὸς συγγενοῦς.
Στὰ δώδεκά του χρόνια ἔφυγε κρυφὰ γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος, μὲ τὸν πόθο νὰ μιμηθεῖ τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Καλυβίτη, τὸν ὁποῖο εἶχε ἰδιαίτερα ἀγαπήσει, ὅταν παλαιότερα εἶχε διαβάσει τὸ βίο του. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τὸν ὁδήγησε στὴν καλύβη τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Καυσοκαλυβίων καὶ στὴν ὑποταγὴ δύο Γερόντων, τοῦ Παντελεήμονος, ὁ ὁποῖος ἦταν καὶ πνευματικός, καὶ τοῦ Ἰωαννικίου, ἀδελφῶν κατὰ σάρκα. Ἀφοσιώθηκε στοὺς δύο Γέροντες, ποὺ κατὰ κοινὴ ὁμολογία ἦταν ἰδιαίτερα αὐστηροί, μὲ μεγάλη ἀγάπη καὶ μὲ πνεῦμα ἀπόλυτης ὑπακοῆς.
Ἔγινε μοναχὸς σὲ ἡλικία δεκατεσσάρων ἐτῶν καὶ πῆρε τὸ ὄνομα Νικήτας. Μετὰ ἀπὸ δύο χρόνια ἔγινε μεγαλόσχημος. Λίγο ἀργότερα ὁ Θεὸς τοῦ δώρισε τὸ διορατικὸ χάρισμα.
Στὰ δεκαεννέα του χρόνια ὁ Γέροντας ἀρρώστησε πολὺ σοβαρά, γεγονὸς ποὺ τὸν ἀνάγκασε νὰ ἐγκαταλείψει ὁριστικὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος. Ἐπέστρεψε τότε στὴν Εὔβοια, ὅπου ἐγκαταβίωσε στὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους Λευκῶν. Ἕνα χρόνο ἀργότερα, τὸ ἔτος 1926, σὲ ἡλικία εἴκοσι ἐτῶν, χειροτονήθηκε ἱερέας στὸν Ἅγιο Χαράλαμπο Κύμης ἀπὸ τὸν Πορφύριο Γ´, Ἀρχιεπίσκοπο Σινᾶ, ὁ ὁποῖος τοῦ ἔδωσε τὸ ὄνομα Πορφύριος.
Στὴν Εὔβοια, στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίου Χαραλάμπους, ἔζησε δώδεκα χρόνια, διακονώντας τοὺς ἀνθρώπους ὡς πνευματικὸς καὶ ἐξολόγος, καὶ τρία χρόνια στὴν Ἄνω Βάθεια, στὴν ἐγκαταλελειμμένη Μονὴ τοῦ Ἁγίου Νικολάου.
Στὰ 1940, παραμονὲς τοῦ Β´ Παγκοσμίου Πολέμου, ὁ Γέροντας Πορφύριος ἐγκαταστάθηκε στὴν Ἀθήνα, ὅπου ἀνέλαβε καθήκοντα ἐφημερίου καὶ πνευματικοῦ στὴν Πολυκλινικὴ Ἀθηνῶν. Ὅπως ὁ ἴδιος ἔλεγε, ἔζησε ἐκεῖ τριάντα τρία χρόνια σὰν μία μέρα, ἀσκώντας ἀκαταπόνητα τὸ πνευματικὸ ἔργο καὶ ἀνακουφίζοντας τὸν πόνο καὶ τὴν ἀσθένεια τῶν ἀνθρώπων.
Ἀπὸ τὸ 1955 εἶχε ἐγκατασταθεῖ στὰ Καλλίσια, ὅπου εἶχε μισθώσει ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Πεντέλης τὸ ἐκεῖ εὑρισκόμενο μονύδριο τοῦ Ἁγίου Νικολάου μὲ τὴν ἀγροτικὴ περιοχὴ ποὺ τὸ περιέβαλλε, ἐνῶ παράλληλα ἐξασκοῦσε τὸ πλούσιο πνευματικό του ἔργο.
Τὸ καλοκαίρι τοῦ 1979, ἐγκαταστάθηκε στὸ Μήλεσι μὲ τὸ ὄνειρο νὰ χτίσει μοναστήρι. Ἐκεῖ ζοῦσε στὴν ἀρχὴ σὲ ἕνα τροχόσπιτο κάτω ἀπὸ ἰδιαίτερα ἀντίξοες συνθῆκες καὶ μετὰ σὲ ἕνα ἀπέριττο κελλάκι ἀπὸ τσιμεντόλιθους, ὅπου καὶ ὑπέμενε ἀγόγγυστα τὶς πολλὲς δοκιμασίες τῆς ὑγείας του. Τὸ 1984 μεταφέρθηκε σὲ κτίσμα τοῦ ὑπὸ ἀνέγερση μοναστηριοῦ, γιὰ τὴν ὁλοκλήρωση τοῦ ὁποίου ὁ Γέροντας, παρόλο ποὺ ἦταν πολὺ ἄρρωστος καὶ τυφλός, ἐργαζόταν ἀκατάπαυστα καὶ ἀκαταπόνητα. Μὲ τὴ θεμελίωση τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς Μεταμορφώσεως, στὶς 26 Φεβρουαρίου 1990, ἀξιώθηκε νὰ δεῖ τὸ ὄνειρό του νὰ γίνεται πραγματικότητα.
Τὰ τελευταῖα χρόνια της ἐπίγειας ζωῆς του ἄρχισε νὰ προετοιμάζεται γιὰ τὴν κοίμησή του. Ἐπιθυμοῦσε νὰ ἀποσυρθεῖ στὸ Ἅγιον Ὄρος, στὰ ἀγαπημένα του Καυσοκαλύβια, ὅπου μυστικὰ καὶ ἀθόρυβα, ὅπως ἔζησε, θὰ ἔδιδε τὴν ψυχή του στὸ Νυμφίο της. Πολλὲς φορὲς τὸν ἄκουσαν νὰ λέει: «Ἐπιδιώκω καὶ τώρα ποὺ ἐγήρασα νὰ πάω καὶ νὰ πεθάνω ἐκεῖ πάνω».
Πράγματι, τὸ ὁσιακὸ τέλος τὸν βρῆκε στὰ Καυσοκαλύβια, στὴν καλύβη του, τὸ πρωὶ τῆς 2ας Δεκεμβρίου 1991.
Τὰ τελευταῖα λόγια ποὺ ἀκούστηκαν ἀπὸ τὸ στόμα του ἦταν ἀπὸ τὴν ἀρχιερατικὴ προσευχὴ τοῦ Κυρίου, αὐτὰ ποὺ τόσο ἀγαποῦσε καὶ πολὺ συχνὰ ἐπαναλάμβανε: «ἵνα ὦσιν ἕν».
(β) Ὁ ὅσιος Γέρων Παΐσιος


Ο Όσιος πατήρ Παΐσιος ο Αγιορείτης γεννήθηκε από εὐλαβείς γονείς, τον Πρόδρομο και την Ευλαμπία Ενζεπίδη, στα Φάρασα της Καππαδοκίας στις 25 Ιουλίου του 1924, λίγες μέρες πριν από τη φυγή των Φαρασιωτών από την πατρώα γη για την Ελλάδα. Στη βάπτισή του, ο Όσιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, ο πλήρης ημερών και αγιότητος βίου κοσμούμενος ιερέας των Φαράσων, τον ονόμασε Αρσένιο, «για να τον αφήσει καλόγερο στο πόδι του», όπως χαρακτηριστικά είπε.
Στην Ελλάδα, η οικογένεια του μικρού Αρσενίου εγκαταστάθηκε στην Κόνιτσα της Ηπείρου, όπου ο ίδιος πέρασε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια. Ακολούθησαν καιροί ταραχής και αναστάτωσης για την Ελλάδα, λόγω της ξένης Κατοχής και του εμφυλίου πολέμου. Ο Όσιος όμως, τόσο ως πολίτης όσο και ως στρατιώτης κατά τη θητεία του (1945 - 1949), επέδειξε απαράμιλλο θάρρος και αυτοθυσία. Ύστερα και από αυτές τις περιπέτειες, θέλησε να καταταγεί στο αγγελικό τάγμα των μοναχών.
Αφού περιήλθε σκήτες και καλύβες, εντάχθηκε στην αδελφότητα της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου, με το όνομα Αβέρκιος. Έχοντας όμως άσβεστο μέσα του τον πόθο για τον ησύχιο και απράγμονα βίο, πήρε την ευλογία του Ηγουμένου και πήγε να μονάσει στην Ιερά Μονή Φιλοθέου, που ήταν τότε σε κατάσταση ιδιόρρυθμη. Στις 12 Μαρτίου 1956 εκάρη μικρόσχημος μοναχός και έλαβε το όνομα «Παΐσιος», χάρη στο Μητροπολίτη Καισαρείας Παΐσιο τον β΄, ο οποίος ήταν και συμπατριώτης του.
Τον Αύγουστο του 1958 υπακούοντας σε θεία βουλή, δεν εγκαταστάθηκε στην έρημο, για την οποία προετοιμαζόταν, αλλά στην κατεστραμμένη Ιερά Μονή της Παναγίας του Στομίου, που βρίσκεται κοντά στην Κόνιτσα. Σε αυτήν έζησε 4 χρόνια, ζώντας ισάγγελο βίο και ανακαινίζοντας με πολύ μόχθο το Μοναστήρι.
Τo 1962 όταν και ολοκληρώθηκε το έργο της ανακαίνισης και ο κίνδυνος από τις ετερόδοξες ομάδες εξέλιπε, ο Όσιος δέχθηκε ως θεόσταλτη την πρόσκληση κάποιου ιεροδιακόνου να τον συνοδεύσει στο θεοβάδιστο Όρος του Σινά. Πάνω σε κείνον τον άνυδρο και ξερό τόπο, στο κελί των Αγίων Γαλακτίωνος και Επιστήμης, έζησε επιτέλους αυτό που χρόνια ποθούσε, την προς Θεόν μόνωση.
Δεν θα υπήρχε κανένας λόγος να εγκαταλείψει το στάδιο εκείνο της αρετής, εάν δέν ἀσθενοῦσε από το δύσκολο κλίμα, κάτι πού τον ανάγκασε να επιστρέψει στην κατά σάρκα πατρίδα του. Επανερχόμενος στο Άγιο Όρος το 1964, δεν ελάττωσε το πλήθος των ασκητικών αγώνων του, γι’ αὐτό καί τό 1966 ασθένησε καί πάλι σοβαρά, ὁπότε εισήχθη στο Κέντρο Νοσημάτων Θώρακος Βορείου Ελλάδας (Νοσοκομείο Παπανικολάου). Υποβλήθηκε σε εγχείρηση, με αποτέλεσμα μερική αφαίρεση των πνευμόνων. Στο διάστημα μέχρι να αναρρώσει και να επιστρέψει στο Άγιο Όρος φιλοξενήθηκε στο Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Ιωάννου του Ευαγγελιστού στη Σουρωτή. Επέστρεψε στο Άγιο Όρος μετά την ανάρρωσή του και το 1967 μετακινήθηκε στα Κατουνάκια, και συγκεκριμένα στο Λαυρεώτικο κελί του Υπατίου (Βλάχικα).
Στις 12 Αυγούστου 1968 ο Όσιος Παΐσιος, εισήλθε στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα και μόνασε στο κελί του Τιμίου Σταυρού.
Το 1979 αφήνει τον Τίμιο Σταυρό και αναζητώντας κελί πηγαίνει στην εγκαταλελειμμένη «Παναγούδα», όπου και έμεινε μέχρι και το τέλος τη ζωής του. Από την εποχή που εγκαταστάθηκε στην Παναγούδα πλήθος λαού τον επισκεπτόταν. Ήταν μάλιστα τόσο το πλήθος ώστε να υπάρχουν και ειδικές σημάνσεις που επεσήμαναν τον δρόμο προς το κελί του, ώστε να μην ενοχλούν οι επισκέπτες τους υπολοίπους μοναχούς. Επίσης δεχόταν πάρα πολλές επιστολές.
Σε όλη αυτήν την καθημερινή κούραση του γέροντος Παϊσίου έρχονται να προστεθούν και ἄλλα προβλήματα υγείας που τον ταλαιπωρούσαν. Μετά το 1993 παρουσίαζε αιμορραγίες για τις οποίες αρνούνταν να νοσηλευτεί λέγοντας ότι «όλα θα βολευτούν με το χώμα». Το Νοέμβριο του ίδιου έτους βγήκε για τελευταία φορά από το Άγιον Όρος και πήγε στη Σουρωτή, στο Ησυχαστήριο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου για τη γιορτή του Αγίου Αρσενίου (10 Νοεμβρίου). Εκεί έμεινε για λίγες μέρες και ενώ ετοιμαζόταν να φύγει δεν ἄντεξε και μεταφέρθηκε στο Θεαγένειο Νοσοκομεῖο, όπου έγινε διάγνωση για όγκο στο παχύ έντερο. Στις 4 Φεβρουαρίου του 1994 χειρουργήθηκε. Παρότι η ασθένεια δεν έπαυσε, ο γέροντας ανακοίνωσε την επιθυμία του να επιστρέψει στο Άγιο Όρος στις 13 Ιουνίου. Ο υψηλός πυρετός όμως και η δύσπνοια τον ανάγκασαν να παραμείνει.
Στο τέλος του Ιουνίου οι γιατροί του ανακοίνωσαν ότι τα περιθώρια ζωής του ήταν δύο με τρεις εβδομάδες το πολύ. Τη Δευτέρα 11 Ιουλίου (γιορτή της Αγίας Ευφημίας) κοινώνησε για τελευταία φορά γονατιστός μπροστά στο κρεβάτι του. Τις τελευταίες μέρες της ζωής του αποφάσισε να μην παίρνει φάρμακα ή παυσίπονα, παρά τους φρικτούς πόνους της ασθένειάς του. Κοιμήθηκε την Τρίτη 12 Ιουλίου 1994 και ώρα 11:00 και ενταφιάστηκε στο Ιερό Ησυχαστήριο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης.
(γ) Ὁ ὅσιος Γέρων Ιάκωβος


Ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης γεννήθηκε στο Λιβίσι της Μικράς Ασίας στις 5 Νοεμβρίου του 1920. Ήταν μέλος χριστιανικής οικογένειας (η μητέρα του είχε γεννήσει 9 παιδιά, αλλά από τις κακουχίες είχαν επιζήσει μόλις τα τρία), που στα παιδικά του χρόνια έζησε τον ξεριζωμό των Ελλήνων από τη Μικρά Ασία. Αρχικά εγκαταστάθηκε στο χωριό Άγιος Γεώργιος Άμφισσας καί λόγω τῶν δυσκολιῶν τό 1925 η οικογένειά του μετακινήθηκε στα Φάρακλα της βόρειας Εύβοιας. Εκεί ο Γέροντας Ιάκωβος, διδάχτηκε τα θύραθεν και εκκλησιαστικά γράμματα, στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής του χωριού.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες της εποχής ο μικρός Ιάκωβος έδειχνε από τη νεανική του ηλικία κλίση προς το μοναχισμό. Είναι χαρακτηριστικό πως πολλοί τον αποκαλούσαν καλόγερο, ένεκα του ασκητικού βίου που διήγαγε καθώς και εξ αιτίας των πρώτων χαρισμάτων που είχαν αρχίσει να διαφαίνονται. Η εμφάνιση της Αγίας Παρασκευής την ίδια περίοδο τον στιγμάτισε και τελικά αποφάσισε ότι θα ακολουθήσει τον μοναχικό βίο. Σε ότι αφορά την εκπαίδευσή του, ο Γέροντας Ιάκωβος δεν κατάφερε να παρακολουθήσει το Γυμνάσιο, εξ αιτίας των οικονομικών αναγκών της οικογένειάς του, με αποτέλεσμα να εργάζεται από μικρή ηλικία σε οικοδομή.
Το 1947 κλήθηκε στο στρατό και το 1949 απολύθηκε. Ήταν η χρονιά που πέθανε και ο πατέρας του.Το 1951 και αφού παντρεύτηκε η αδελφή του, οδηγήθηκε στη μοναχική ζωή. Επέλεξε να εισέλθει στη μονή του Οσίου Δαυίδ στην Εύβοια, που την εποχή εκείνη είχε τρεις μοναχούς. Η κατάσταση εκεί όμως ήταν δύσκολη. Αφενός το μοναστήρι ήταν εγκαταλελειμμένο, αφετέρου οι μοναχοί δεν του έδωσαν ιδιαίτερη σημασία, με αποτέλεσμα να γυρίσει πίσω στα Φάρακλα. Τελικά, παρά τις αντίθετες πιέσεις ξαναπήγε στο Μοναστήρι. Στις 31 Νοεμβρίου του 1952 εκάρη μοναχός και στις 17 Δεκεμβρίου στη Χαλκίδα διάκονος και δύο ημέρες μετά ιερέας. Το 1975 ανέλαβε την Ηγουμενία της Μονής. Ήδη όμως και ιδίως μετά το 1970 είχε γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής με αποτέλεσμα αρκετός κόσμος να εισέρχεται στη Μονή για εξομολόγηση και ποιμαντική καθοδήγηση. Το αποτέλεσμα ήταν να εισέρχονται σημαντικοί οικονομικοί πόροι τους οποίους ο Γέροντας τους χρησιμοποιούσε για σημαντικό φιλανθρωπικό έργο.
Η σκληρή άσκηση του Γέροντα επιδείνωνε συχνά την υγεία του. Στις 23 Σεπτέμβρη του 1990 νοσηλεύτηκε με καρδιακή αρρυθμία. Ένα έτος αργότερα στις 21 Νοεμβρίου ο Γέροντας εκοιμήθη, αφού συμμετείχε στη Θεία Λειτουργία των Εισοδίων της Θεοτόκου και μετάλαβε του Σώματος και Αίματος του Κυρίου.
2. Ἄν θέλαμε νά ποῦμε ποιά ἦταν τά κύρια χαρακτηριστικά καί τῶν τριῶν, πέρα ἀπό ὅσα τούς διέκριναν ὡς ἀνθρώπους, ἀφοῦ κάθε ἄνθρωπος, ἔστω καί ἅγιος, διαφέρει ἀπό ὁποιονδήποτε ἄλλον, θά ἐπισημαίναμε τά ἑξῆς:
(1) Ἡ βαθειά πίστη τους στόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Ὄχι μία πίστη γενική καί ἀόριστη σέ Θεό, ἀλλά συγκεκριμένα στόν Ἰησοῦ Χριστό καί συνεπῶς στόν Τριαδικό Θεό πού φανέρωσε Ἐκεῖνος. Κι αὐτό συνιστᾶ μία χαρισματική πραγματικότητα, γιατί κανείς ἀπό μόνος του δέν γίνεται πιστός στόν Χριστό. «Οὐ πάντων ἡ πίστις», λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἀπεκάλυψε πώς «οὐδείς δύναται ἐλθεῖν πρός με, ἐάν μή ὁ Πατήρ μου ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν». Ὁ Θεός Πατέρας δηλαδή ἀσκεῖ μία ἕλξη, μία γοητεία στήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, ὁπότε κι ἐκεῖνος κατά τήν ἀναλογία τῆς καλῆς του διάθεσης ἀνταποκρίνεται στό κάλεσμα τοῦ Θεοῦ.
Κι αὐτή ἡ ἀνταπόκριση ὁδηγεῖ σέ δύο καταστάσεις: πρῶτον, στήν ἔνταξή του στόν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, δεύτερον, σέ συνθῆκες καρδιακῆς ἀγάπης πρός τόν Κύριο. Πού θά πεῖ: ἡ ἀληθινή πίστη στόν Χριστό πάντοτε ἔχει ἐκκλησιαστικό χαρακτήρα - στήν Ἐκκλησία ζεῖ κανείς τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό ζωντανό σῶμα Του, ὁπότε τό «πιστεύω καί εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν» πηγαίνει πάντοτε μέ τό πιστεύω «καί εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικήν καί ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν». Κι εἶναι ἐξόχως συγκινητική ἡ διαπίστωση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος καί τῶν τριῶν ὁσίων αὐτῶν Γερόντων. Ὁ ὅσιος Πορφύριος γιά παράδειγμα ἦταν αὐτός πού ἔλεγε ὅτι «προτιμῶ νά πλανῶμαι μέσα στήν Ἐκκλησία παρά νά εἶμαι ἅγιος ἐκτός αὐτῆς». Τό ἴδιο καί οἱ ἅλλοι Πατέρες: πάντοτε ἀκολουθοῦσαν ὅ,τι ἔλεγε καί ἀποφάσιζε ἡ Ἐκκλησία. Ποτέ δέν διαφοροποιοῦνταν, στηριζόμενοι τάχα στά χαρίσματά τους καί στά κελεύσματα τῆς ὅποιας ἁγιότητάς τους. Ἀκριβῶς τό ἀντίθετο: ἦταν ἅγιοι, γιατί ἀκριβῶς ἦταν ἐνταγμένοι ὀρθά μέσα στήν Ἐκκλησία. Κι ἀπό τήν ἄλλη: ἡ καρδιακή σχέση τους μέ τόν Χριστό. Ἡ πίστη τους δηλαδή δέν ἦταν κάτι τό τυπικό ἤ ἕνα θέμα ἰδεολογίας. Αὐτό πού τούς συνεῖχε ἦταν ἡ βαθειά ἀγάπη τους στόν Χριστό, ὁ Ὁποῖος μέ τίς ἐντολές Του καθόριζε τήν πορεία τῆς ζωῆς τους. Ἄς ἀκούσουμε τόν ἴδιο τόν ὅσιο Γέροντα Πορφύριο καί πάλι νά λέει: «Ὁ Χριστός εἶναι τό πᾶν. Εἶναι ἡ χαρά, εἶναι ἡ ζωή, εἶναι τό φῶς, τό φῶς τό ἀληθινόν, πού κάνει τόν ἄνθρωπο νά χαίρεται, νά πετάη, νά βλέπη ὅλα, νά βλέπη ὅλους, νά πονάη γιά ὅλους, νά θέλη ὅλους μαζί του, ὅλους κοντά στόν Χριστό. Ἀγαπήσατε τόν Χριστό καί μηδέν προτιμῆστε τῆς ἀγάπης αὐτοῦ. Ὁ Χριστός εἶναι τό πᾶν, εἶναι ἡ πηγή τῆς ζωῆς, εἶναι τό ἄκρον τῶν ἐφετῶν, εἶναι τό πᾶν. Ὅλα στόν Χριστό ὑπάρχουν τά ὡραῖα. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά ἀγαπήση τόν Χριστό, κι ὅταν ἀγαπήση τόν Χριστό, ἀπαλλάττεται ἀπό τόν διάβολο, ἀπό τήν κόλαση καί ἀπό τόν θάνατο». Στό ἴδιο μῆκος κινοῦνταν καί οἱ ἄλλοι δύο ὅσιοι. Τό «ζῆ Κύριος ὁ Θεός», γιά παράδειγμα, τοῦ ὁσίου Ἰακώβου, συνιστᾶ τήν ἐκφρασμένη διά τῶν χειλέων του σχέση του μέ τόν ζῶντα καί πανταχοῦ παρόντα Θεό. Ὅπως καί τοῦ ὁσίου Παϊσίου: «Ἄν δέν εἶχα ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, δέν ξέρω τί θά γινόμουν. Ὁ ἄνθρωπος νά ἐνεργῆ μέχρις ἑνός σημείου. Μετά ὁ Θεός, Νά ἔχουμε ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη».
(2) Ἡ ἀγάπη τους πρός τον συνάνθρωπο. Δέν ὑπάρχει ἄνθρωπος πού γνώρισε καί τούς τρεῖς ὁσίους, ὁ ὁποῖος νά μή βεβαίωσε καί νά μή βεβαιώνει ὅτι πράγματι αὐτό πού εἰσέπρατταν ἀπό τήν παρουσία τους καί τήν προσευχητική τους διάθεση ἦταν μία ἀνοιχτή ἀγκαλιά πού τούς «ἔλιωνε» μέ τή θέρμη τῆς ἀγάπης της. Δέν διέκριναν τούς ἀνθρώπους ἀπό τό ποιόν τους, ὥστε ἀνάλογα νά τούς συμπεριφερθούν. Ὅπως σημειώνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «οὐκ ἐσκόπουν τά βλεπόμενα, ἀλλά τά μή βλεπόμενα», δηλαδή μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ ἔβλεπαν τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, τήν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ μέσα του, καί εἴτε χαίρονταν ἀπό τή φωτεινότητά της εἴτε θλίβονταν καί προσεύχονταν γι’ αὐτήν λόγω τῆς σκοτεινιᾶς τῶν παθῶν της. Ἔτσι κι ἀλλιῶς ὅμως ἡ στάση τους ἦταν στάση πάντοτε ἀνιδιοτελοῦς ἀγάπης. «Αἰσθάνομαι - ἔλεγε ὁ ὅσιος Παΐσιος – γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους τήν ἴδια ἀγάπη πού εἶχα γιά τούς συγγενεῖς μου. Τώρα αἰσθάνομαι ὅλον τόν κόσμο σάν ἀδελφούς». Εἶναι γνωστό ἐπίσης γιά τόν ὅσιο Ἰάκωβο πώς ὅ,τι χρήματα τοῦ προσέφεραν γιά τίς ἀνάγκες τίς δικές του ἤ τοῦ μοναστηριοῦ κατέληγαν σχεδόν ἀμέσως στά χέρια τῶν πτωχῶν πού γνώριζε ἤ τοῦ ἔλεγαν. Πακτωλός χρημάτων πού σέ χέρια ἄλλου θά τόν εἶχα κάνει πάμπλουτο. Καί γιά τόν ὅσιο Πορφύριο βεβαίως τί νά πεῖ κανείς; Ἄς μνημονεύσουμε μόνο αὐτό τό κείμενο πού εἶχε ζητήσει νά τό βάλουν στό κελάκι του, προκειμένου νά «καθρεπτίζεται» καθημερινά σ’ αὐτό, καθώς ἐπίσης καί εἶχε πεῖ σέ πνευματικά του παιδιά νά τό φωτοτυπίσουν καί νά τό διαμοιράζουν σέ κάθε ἕνα πού ἐρχόταν κοντά του: «Ὅλους τούς πιστούς ὀφείλουμε νά τούς βλέπουμε σαν ἕνα καί νά σκεπτόμαστε ὅτι στόν καθένα ἀπό αὐτούς εἶναι ὁ Χριστός. Καί νά ἔχουμε γιά τόν καθένα τέτοια ἀγάπη, ὥστε νά εἴμαστε ἕτοιμοι νά θυσιάσουμε γιά χάρη του καί τή ζωή μας. Γιατί ὀφείλουμε νά μή λέμε, οὔτε νά θεωροῦμε κανέναν ἄνθρωπο κακό, ἀλλά ὅλους νά τούς βλέπουμε ὡς καλούς… Ἡ ἀγάπη πρός τόν ἀδελφό σέ προετοιμάζει ν’ ἀγάπήσεις περισσότερο τόν Θεό. Τό μυστικό τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεό εἶναι ἡ ἀγάπη πρός τόν ἀδελφό. Γιατί, ἄν δέν ἀγαπάεις τόν ἀδελφό σου πού τόν βλέπεις, πῶς εἶναι δυνατόν ν’ ἀγαπάεις τόν Θεό πού δέν Τόν βλέπεις;»
(3) Ἡ μεγάλη τους ταπείνωση. Ἡ ταπείνωση γιά τούς τρεῖς αὐτούς ὁσίους δέν ἦταν ἁπλῶς μία ἐπιμέρους ἀρετή. Ἀποτελοῦσε τή βάση ὅλων, δεδομένου ὅτι ἀπό αὐτήν κρίνεται ἡ ποιότητα καί τῆς ἀληθινῆς πίστης στόν Χριστό, ὅπως καί τῆς ἀγάπης πρός τόν συνάνθρωπο. Καί τοῦτο γιατί χωρίς ταπείνωση ὁ ἄνθρωπος, ἔστω κι ἄν ἔχει τοῦ κόσμου τίς ἀρετές, ἐκπίπτει σ’ ἕναν δαιμονισμό πού λίγο ἀπέχει ἀπό τόν δαιμονισμό τοῦ ἴδιου τοῦ… διαβόλου. Καί οἱ τρεῖς ὅσιοι ἤξεραν πολύ καλά ὅτι ὁ πρῶτος ἀρχάγγελος, ὁ Ἑωσφόρος, ξέπεσε ἀπό τήν πρώτη θέση πού κατεῖχε λόγω ἀκριβῶς τῆς ὑπερηφάνειας πού ἀνέπτυξε, λόγω δηλαδή τῆς ἀδυναμίας ἐπιμονῆς στήν πραγματικότητα τοῦ ἑαυτοῦ του: ὅτι ὅλα τά καλά ἀνήκουν στόν ἴδιο τόν Θεό καί τό μόνο πού ἔχουμε τά κτιστά ὄντα εἶναι τό τίποτε. Γι’ αὐτόν τόν λόγο καί συχνά ἐπανελάμβαναν αὐτό πού ὁ Κύριος μέ ἀπόλυτο τρόπο εἶχε ἀποκαλύψει: «Χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν». Καί: «ὅταν ποιήσητε πάντα τά διατεταγμένα ὑμῖν, λέγετε ὅτι ἀχρεῖοι δοῦλοί ἐσμεν· ὅτι ὅ ὀφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν». Ἡ αἴσθηση τῆς μηδαμινότητάς τους συνεῖχε τή ζωή τους, κρατώντας τους ἑπομένως στήν ἰσορροπία τῆς πνευματικῆς τους ζωῆς, ἐνῶ ἀπό τήν ἄλλη εἶχαν πλήρη ἐπίγνωση τῶν χαρισμάτων τους, τά ὁποῖα ὅμως ἀπέδιδαν στόν ἴδιο τόν Χριστό. «Ἐκεῖνος, (ὁ γέρων Πορφύριος), - ἔλεγε ὁ ὅσιος Παΐσιος – εἶναι ἔγχρωμη τηλεόραση. Ἐγώ εἶμαι ἀσπρόμαυρη». Καί ἀντιστρόφως ὁ ὅσιος Πορφύριος γιά τόν ὅσιο Παϊσιο: «Ὁ π. Παΐσιος εἶναι κατά πολύ ἀνώτερός μου, γιατί αὐτός ἀγωνίστηκε καί κουράστηκε πολύ γιά νά ἀποκτήσει τά χαρίσματά του, ἐνῶ ἐμένα μοῦ δόθηκαν ἀπό νεαρή ἡλικία». Εἶναι πολύ συγκινητικά τά λόγια τοῦ ὁσίου Παϊσίου ἐπίσης, τά ὁποῖα ἄφησε ὡς πνευματική του διαθήκη: «Τοῦ λόγου μου ὁ Μοναχός Παΐσιος, ὅπως ἐξέτασα τόν ἑαυτό μου, εἶδα ὅτι ὅλες τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου τίς παρέβην, ὅλες τίς ἁμαρτίες τίς ἔχω κάνει. Δέν ἔχει σημασία ἐάν ὁρισμένες ἔχουν γίνει σέ μικρότερο βαθμό, διότι δέν ἔχω καθόλου ἐλαφρυντικά, ἐπειδή μέ ἔχει εὐεργετήσει πολύ ὁ Κύριος. Εὔχεσθε νά μέ ἐλεήσει ὁ Κύριος…». Ὁ ἴδιος, ἀκόμη, δέν ἔλεγε ὅτι «ὁ κόσμος τόν πῆρε μέ καλό μάτι καί νομίζει ὅτι εἶναι χρυσάφι, ἐνῶ στήν πραγματικότητα εἶναι ἕνας τενεκές»; Ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ἀπό τήν ἄλλη ὁμολογοῦσε διαρκῶς ὅτι εἶναι «μουρλόπραμα» καί ὅτι «βρωμίζει καί τόν ἀέρα πού ἀναπνέει». «Ποιός εἶμαι ἐγώ – συνήθιζε νά λέει – πού ἔρχονται σέ μένα τόν ἀγράμματο, ἄνθρωποι σπουδαῖοι καί μορφωμένοι, καθηγητές Πανεπιστημίου, δικαστικοί, Ἐπίσκοποι; Δέν ἀξίζω τίποτε».
(4) Τά παραπάνω κύρια χαρακτηριστικά τῆς ζωῆς τους ἔφερναν βεβαίως, ὅπως ὅλοι μποροῦμε νά γνωρίζουμε, πληθώρα ἄλλων χαρισμάτων καί θαυμαστῶν καταστάσεων στήν ὕπαρξή τους. Διότι ἡ ἀληθινή πίστη, ἡ γνήσια ἀγάπη, ἡ διακριτική ταπείνωση ἀποτελοῦν γιά τόν μυημένο, ἔστω καί ἐπ’ ἐλάχιστον, στήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας γεννητικές ἀρετές, μέ τήν ἔννοια ὅτι δημιουργοῦν τό κατάλληλο κλίμα γιά νά σκηνώσει πλούσια ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο, νά γίνει δηλαδή ὁ ἄνθρωπος ἕνας «ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ Χριστός», ἕνας «ἐν σαρκί περιπολῶν Θεός». Δέν πρόκειται νά ἀσχοληθοῦμε μέ τίς προεκτάσεις αὐτές τῶν χαρισμάτων τους καί τίς θυγατέρες τῶν κεντρικῶν ἀρετῶν τους. Σέ ἕνα μόνο θά κάνουμε μία μικρή στάση, τό ὁποῖο φαίνεται ὅτι συνιστᾶ παραδοξότητα γιά κάποιους χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι προφανῶς εἶναι ἀμύητοι στά τῆς πίστεως. Ποιό εἶναι αὐτό τό χάρισμά τους; Τό πηγαῖο χιοῦμορ τους. Εἶναι πράγματι συγκλονιστικό νά σκέφτεται κανείς ὅτι μιλᾶμε γιά ὁσίους ἀνθρώπους, ἀφιερωμένους σέ σκληρή ἄσκηση τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος, οἱ ὁποῖοι ὅμως χαρακτηρίζονταν ἀπό μία διάθεση τόσο νεανική καί εὐχάριστη πού ἔκανε κάποιους νά… προβληματίζονται κι ἴσως νά τούς παρεξηγοῦν. Θυμίζουν οἱ «αὐστηροί» αὐτοί ἀδελφοί μέ τήν ἑτοιμότητα τῆς κατακεραύνωσης τῶν πάντων, ἀκόμη καί τῶν ἁγίων, θυμίζουν λοιπόν ἐκεῖνον τόν κυνηγό πού εἶχε σκανδαλιστεῖ ἀπό τόν μέγα ὅσιο τῆς Ἐκκλησίας μας, τόν μέγα Ἀντώνιο, ὅταν τόν εἶχε δεῖ κάποια φορά νά χαριεντίζεται μέ κάποιους ὑποτακτικούς του καλογέρους. Κι ὁ μέγας διορατικός αὐτός Πατέρας βλέποντας τή σκοτεινιά τῆς ψυχῆς του τοῦ ἀνέπαυσε τόν λογισμό, φέρνοντας ὡς παράδειγμα τό ἴδιο τό τόξο τοῦ κυνηγοῦ: ἄν παρατεντώσεις τή χορδή, ἡ χορδή θά σπάσει. Τό ἴδιο καί μέ τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων: ἡ ὑπερβολική αὐστηρότητα, καρπός μᾶλλον ψυχοπαθολογίας καί ὄχι ὀρθῆς πνευματικότητας, χωρίς κάποια χαλάρωση πού ὑπεδείκνυε καί ὁ ἴδιος ὁ Κύριος στούς μαθητές Του, θά προκαλέσει τό «σπάσιμο» τῆς ψυχῆς καί τή διαστροφή της.
Λοιπόν, καί οἱ τρεῖς αὐτοί ὅσιοι, μέ τίς διαβαθμίσεις ἀσφαλῶς καί τοῦ χαρακτήρα τους, διέπονταν καί ἀπό τό χάρισμα αὐτό τοῦ χιοῦμορ. Καί μιλώντας γιά χιοῦμορ βεβαίως ἐννοοῦμε ὄχι μία εὐτράπελη κατάσταση ἡ ὁποία διακρίνεται γιά τή διάχυση τοῦ νοός καί ἐκφράζεται μέ ἀστειότητες καί σαχλότητες ἤ καί μέ περιπαικτική διάθεση ἀπέναντι στόν συνάνθρωπο, ἀλλά τό εὐχάριστο τοῦ χαρακτήρα καί τῶν λόγων, τό ἄνοιγμα τῆς ψυχῆς πρός τόν προσερχόμενο πλησίον, μία ἀνατολή ἀνοιξιάτικου πρωϊνοῦ πού κινεῖται μέ ὁρμητική διάθεση γιά νά προσφέρει τίς ἀκτίνες του σέ ὅλη τήν πλάση καί κυρίως στόν κάθε ἄνθρωπο. Πρόκειται στήν πραγματικότητα γι’ αὐτό πού λέει ὁ ἀπόστολος «καί εὐχάριστοι γίνεσθε» ἤ τό ἄλλο «ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος». Γιατί; Διότι «χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε», καθώς ὁ Κύριος μεταξύ τῶν ἄλλων ἔδωσε κι αὐτήν τήν ἐντολή, ἀπότοκο τῆς ἀναστάσιμης παρουσίας Του καί τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης: «Χαίρετε».
Περιττό βεβαίως ἔτσι νά σημειώσουμε πόσο μακριά ἀπό τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως καί τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὅλοι ἐκεῖνοι πού ταυτίζουν τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ μέ τή μελαγχολική διάθεση, μέ τή σκληρότητα καί τήν αὐστηρότητα, μέ τή «μιζέρια» πού λέμε, πράγματα πού τό μόνο ἀσφαλῶς πού προκαλοῦν εἶναι ἡ ἀποστροφή καί ἡ ἀντιπάθεια γιά τόν χριστιανισμό. «Δι’ ὑμᾶς βλασφημεῖται τό ὄνομά μου ἐν τοῖς ἔθνεσιν» εἶπε ὁ Κύριος, κι ὄχι μόνο γιά τούς Ἰουδαίους, ἀλλά καί γιά ὅλους ἐμᾶς, τούς κατ’ ὄνομα πολύ συχνά χριστιανούς.
«Ὁ Χριστός δέν θέλει κοντά του χοντροκομμένους ἀνθρώπους, ἀλλά λεπτούς…», συνήθιζε νά λέει ὁ ὅσιος Πορφύριος. «Ἦταν ἀπό φύσεως ἀνοικτός καί εὐχάριστος, φιλόξενος καί ἐλεήμων, γνήσιος Ἀνατολίτης», σημειώνει γιά τόν ὅσιο Παΐσιο ὁ μακαριστός ἱερομόναχος Ἰσαάκ πού ἔγραψε ὀγκῶδες βιβλίο γι’ αὐτόν. «Ἀγαποῦσε νά διηγεῖται χαριτωμένες ἱστορίες μέ πνευματικό περιεχόμενο καί νά γελᾶ ἀπό τήν καρδιά του: “Δυστυχῶς σήμερα”, ἔλεγε, “χάθηκε ἀπό τούς πολλούς τό φυσικό γέλιο”».
«Γέροντα, θέλουμε νά μᾶς κάνεις ἐδῶ μπροστά μας ἕνα θαῦμα γιά νά πιστέψουμε», εἶπε μία ὁμάδα φοιτητῶν στόν ὅσιο Παΐσιο στό Ἅγιον Ὄρος. «Εὐχαρίστως», ἀπάντησε ὁ χαρισματοῦχος καί εὐφυής ὅσιος Γέροντας. «Θά σᾶς κόψω τά κεφάλια καί μετά θά σᾶς τά κολλήσω. Μόνον νά σταθεῖτε στή σειρά μήπως κάνω κανένα σφάλμα καί κολλήσω ἄλλο κεφάλι σέ θέση ἄλλου». Στήν ἄρνηση τῶν ἔντρομων φοιτητῶν βρῆκε τήν εὐκαιρία ὁ Γέροντας νά τούς διδάξει τά σχετικά μέ τήν πίστη.
«Γέροντα, βρῆκα μία καλή κοπέλα γιά νά παντρευτῶ», εἶπε πάλι στόν ὅσιο Παΐσιο ἕνας νεαρός γνωστός του ἄνδρας. «Κρίμα», ἀπάντησε ὁ ὅσιος. «Κρίμα;» ρώτησε ἀπορημένος ὁ νεαρός. «Ναί, κρίμα, γιατί καλός ἐσύ, καλή ἡ κοπέλα, θά κοιμόσαστε ὄρθιοι. Καί τί θά γίνουν τότε οἱ ἄλλες κοπέλες, οἱ λιγότερο καλές;» Λόγος πάντοτε εὐχάριστος, πνευματώδης, ἀλλά μέ βάθος σοφίας πού ὁ καλοπροαίρετος ἄνθρωπος μποροῦσε λίγο νά καταλάβει καί νά διεισδύσει.
Τελειώνοντας: Μιλώντας γιά τούς ὁσίους Πορφύριο, Παΐσιο, Ἰάκωβο, μένουμε ἔκθαμβοι μπροστά στά πολλά καί σπουδαῖα χαρίσματά τους· τό προορατικό, τό διορατικό, τό θαυματουργικό τους χάρισμα. Μά αὐτά, γιά ἐκείνους, ἦταν δεύτερα. Δέν εἶναι τά χαρίσματα, δηλαδή οἱ δωρεές τοῦ Θεοῦ, αὐτά πού βάζουν στόν Παράδεισο: αὐτά μπορεῖ νά τά δίνει καί τά παίρνει ὁ Θεός ὅποτε κρίνει ὅτι συμφέρει τόν ἄνθρωπο. Ἡ ἀγάπη στόν Θεό καί στόν ἄνθρωπο, καί ἡ αἴσθηση τῆς μικρότητάς μας εἶναι τά πρῶτα καί οὐσιώδη. Στήν κρίση τοῦ Θεοῦ, λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, δέν θά κριθοῦμε γιά τό ἄν δέν θαυματουργήσαμε κλπ., ἀλλά ἄν δέν πενθήσαμε γιά τίς ἁμαρτίες μας. «Δέν θά κατηγορηθοῦμε, ἀγαπητοί μου, δέν θά κατηγορηθοῦμε τήν ὥρα τοῦ θανάτου μας, διότι δέν θαυματουργήσαμε ἤ διότι δέν θεολογήσαμε ἤ διότι δέν γίναμε θεωρητικοί. Ὁπωσδήποτε ὅμως θά δώσουμε λόγο στόν Θεό, διότι δέν πενθήσαμε συνεχῶς».
Μακάρι, οἱ εὐχές καί οἱ πρεσβεῖες τῶν ὁσίων αὐτῶν τῆς ἐποχῆς μας νά σκέπουν καί νά φωτίζουν τή ζωή ὅλων μας, ἔτσι ὥστε νά πορευόμαστε πάντοτε ἐν μετανοίᾳ, δηλαδή σέ πορεία ἁγιασμοῦ, χωρίς τόν ὁποῖο «οὐδείς ὄψεται τόν Κύριον».

23 Ιουνίου, 2020

Με μεγαλοπρέπεια τα εγκαίνια του Ι.Ν Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτη στην Ελίκα

Το Σαββατοκύριακο 20 και 21 Ιουνίου 2020, οι κάτοικοι της Ελίκας και της ευρύτερης περιοχής Βοιών είχαν την πνευματική χαρά και την εξαιρετική τιμή να εγκαινιαστεί στον τόπο τους, και συγκεκριμένα στον περιβάλλοντα χώρο του ιδρύματος περιθάλψεως ηλικιωμένων και ατόμων με ειδικές ανάγκες ‘’ο Άγιος Χαράλαμπος’’ της Ιεράς Μητροπόλεώς μας, ο Ιερός Ναός του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτη.

Ο περικαλλής Ιερός Ναός, που είναι ο μοναδικός που τιμάται επ ονόματι του Αγίου Παϊσίου στην Ιερά Μητρόπολή μας και ένας από τους ελάχιστους πανελλαδικά, είναι τρισυπόστατος και είναι αφιερωμένος επίσης στον Άγιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη και τον Άγιο Ιάκωβο τον εν Ευβοία (Τσαλίκη), που μαζί με τον Άγιο Παϊσιο έχουν καταταγεί τα τελευταία χρόνια στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Το εορταστικό διήμερο ξεκίνησε το Σάββατο το απόγευμα με την τέλεση του πρώτου Αρχιερατικού Εσπερινού στον νεόδμητο ιδρυματικό Ιερό Ναό, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου. Πριν τον Εσπερινό κατατέθηκαν τα ιερά λείψανα στην προς εγκαινιασμό Αγία Τράπεζα. Στην ομιλία του ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε στους τρεις σύγχρονους Αγίους της Εκκλησίας μας, με τους οποίους είχε την τιμή να έχει πνευματική σχέση, και οι οποίοι με τη βιοτή, το πλούσιο πνευματικό έργο και τον εμπνευσμένο λόγο τους απέδειξαν ότι η Αγιότητα δεν είναι υπόθεση του μακρινού παρελθόντος, αλλά μπορεί να κατακτηθεί και στη σύγχρονη εποχή με βαθιά πίστη στο Θεό και θυσιαστική αγάπη προς τον συνάνθρωπο. Ολοκληρώνοντας τον λόγο του ο σεπτός Ποιμενάρχης μας ευχήθηκε οι τρεις Άγιοι να προστατεύουν την ευρύτερη περιοχή και ο εγκαινιασθείς Ιερός Ναός να αποτελέσει πνευματικό καταφύγιο για κάθε χριστιανό.

22 Απριλίου, 2019

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ -Θεμελιώθηκε ο Ιερός Ναός του Οσίου Παϊσίου στο Ίδρυμα Ελίκας



Νωρίς το απόγευμα της Κυριακής των Βαΐων, 21 Απριλίου 2019, πραγματοποιήθηκε υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευσταθίου, στον περιβάλλοντα χώρο του Ιδρύματος Περιθάλψεως Ηλικιωμένων και ΑΜΕΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ» στην Ελίκα, η τελετή θεμελίωσης του Ιερού Ναού του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, στον οποίο θα τιμώνται επίσης ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης και ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης.

Κατά την ομιλία του, ο σεπτός Ποιμενάρχης μας, εμφανώς συγκινημένος, μίλησε για τον ενάρετο και θαυμαστό βίο του Αγίου Παϊσίου, από την παιδική του ηλικία μέχρι την ηλικία που παρέδωσε την ψυχή του στο Θεό, για θαυματουργικές παρεμβάσεις του σε χριστιανούς που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας, αλλά και για την συνάντηση που είχε ο ίδιος με τον Άγιο, σε επίσκεψη του στο Άγιο Όρος το 1992. Επίσης αναφέρθηκε στον αείμνηστο ευεργέτη του Ιδρύματος Ελίκας, Μιχαήλ Τσιγκούνη, ο οποίος είχε εκφράσει την επιθυμία για ανέγερση Ιερού Ναού στον περιβάλλοντα χώρο και μάλιστα είχε εξασφαλίσει ένα σεβαστό ποσό για τις πρώτες ανάγκες του συγκεκριμένου σκοπού. Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Σεβασμιώτατος επισήμανε ότι επιθυμία του είναι, με την συνεισφορά των ευλαβών χριστιανών της περιοχής, να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό η ανέγερση του Ναού, ώστε να τελεσθούν τα εγκαίνια.

Στην τελετή παρευρέθησαν κληρικοί των Αρχιερατικών Επιτροπειών Ελίκας και Νεαπόλεως, ο Δήμαρχος Δήμου Μονεμβασίας κ. Ηρακλής Τριχείλης, οι διοικητές του Αστυνομικού τμήματος, του Λιμεναρχείου και του Πυροσβεστικού Κλιμακίου Νεαπόλεως, εκπρόσωποι συλλογών και φορέων της Ελίκας και της ευρύτερης περιοχής, αλλά και πλήθος κόσμου.

Μετά το πέρας της τελετής, προσφέρθηκαν στους παρευρισκόμενους γλυκίσματα, προσφορά των κυριών του ενοριακού Φιλόπτωχου Ταμείου της Ενορίας Ελίκας, όπως και ένα αναμνηστικό φυλλάδιο μ’ έναν ψηφιακό δίσκο προσφορά της Ιεράς Μητροπόλεως μας.

(το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από το φωτογραφείο Δημητρίου Σιάχου)