Ποίημα για τον μαρτυρικό θάνατο της Νεομάρτυρος Μαρίας της Μεθυμοπούλας

  Ο Μιχάλης Διαλλινάς καταγράφει σε ποιητικό λόγο τον Μαρτυρικό θάνατο της Νεομάρτυρος Μαρίας της Μεθυμοπούλας. Ο τίτλος του ποιήματος είναι : «Οι Δύο  Φουρνιωτοπούλες»452. Στο ποίημα αναφέρετε ότι οι δύο Φουρνιωτοπούλες είχαν ανέβει σε μία μουριά για να μαζέψουν φύλλα. Από εκεί πέρασαν δύο Αρβανίτες και επιτακτικά τους λένε «Μωρέ παληογκιαούρησες , αμέσως κατεβήτε , έτσι ’τανε της τύχης σας Τούρκους να παντρευθείτε!». Αναφέρεται η στιχομυθία των προσώπων και ο φόνος των δύο γυναικών. Τα γεγονότα όπως αναφέρονται ομοιάζουν με το κείμενο του μαρτυρίου που είχε δημοσιευθεί από τον Γ. Λουκάκη και τα γεγονότα είχαν διατηρηθεί στην παράδοση του τόπου, η οποία ήταν γνωστή στον ποιητή. Ωστόσο υπάρχουν και επιπλέον στοιχεία όπως ότι εκτός από τη Μαρία υπήρχε και άλλη μία κοπέλα η οποία «εφοβήθηκε και εκαρδιοκτυπούσε». Ο ποιητής γνώριζε μία παραλλαγή του μαρτυρίου την οποία ανέφερε στο ποίημα453. Στη συνέχεια καταγράφεται το συγκεκριμένο ποίημα :

« Σ αυτούς όπου νομίζουνε οι Τούρκοι πώς μια μέρα 

θ’ αφήσουν τον βαρβαρισμό να εξευγνισθούνε 

και ότι των χριστιανών θα πάρουν τον αέρα 

με πράξεις δολοφονικές και να ταπεινωθούνε 

να τους σε λεν την παροιμιά «σφάξε μ’ Αγά ν’αγιάσω» 

πολύ συγγνώμη τους ζητώ, λίγο αν τους κουράσω. 

Την Ιστορία που θα πω αν θέλουν να γροικήσουν 

Και ας είναι βεβαιότατοι ότι θα συμφωνήσουν 

Ο Έλλην πως εκ φύσεως ατίθασος επλάσθη 

Κτυπά σαν του κτυπούσανε, ποτέ δεν εδαμάσθη. 

Θα καταλάβουν τι εστί Τουρκιά και Χριστιανότης. 

Δεν είναι παραμύθια, είναι πραγματικότης 

Αυτό που θα διηγηθώ.- Εις τα είκοσι ένα 

Στα χρόνια της Γενιτσαρίαςτα καταματωμένα. 

Δυο φτωχοπούλες χριστιανές μα μορφωκαμωμένες

Στο Κατωχώρι της Φουρνής σε μια μουρνιά εβγήκαν 

φύλλο για να μαζέψουνε ως φαίνεται οι καϋμένες. 

Μ’ ακούσετε τι πάθανε και τι τέλος ευρήκαν. 

Δύο Αρβανίτες έτυχε τότε για να περνούνε 

μ’ ένα Αράπη ομάδι 

Αρματωμένοι και οι τρείς. Έτυχε να τους δούνε 

Αν κι ήτον βράδυ βράδυ. 

Στη Σπιναλόγκα πήγαιναν για να διασκεδάσουν, 

Κι αμέσως με μία άγρια φωνή ταις διατάσσουν. 

Μωρέ παλιογκιαούρησες , αμέσως κατεβήτε 

Έτσι ’τανε της τύχης σας Τούρκους να πανδρευθήτε 

-Κοπιάστ’ αγάδες στο καλό, εκείνες τους  σε λένε, 

Με φόβο και παράκλησες που μόνο και δε κλαίνε. 

-Μωρέ το κισιμέτι σας να κόψετε κοιτάτε 

Θα γίνεται χανούμισσες , - η μία απολογάται.

-Χριστιανή γεννήθηκα. Μαρία θ’ αποθάνω 

και αλλαγή στην πίστι μου ποτέ δεν θα την κάνω. 

Η άλλη εφοβήθηκε και εκαρδιοκτυπούσε 

Μα ’πήρε θάρρος ύστερα κι άρχισε και μιλούσε. 

-Αφήστε μας στη φτώχια μας κοπιάστε στη δουλειά σας.

 -Ωρέ παληογκιαούρισσες το λέτε στα σωστά σας; 

Ο Αρβανίτης ότι ’πη θα γίνη. – Και σηκώνη 

το όπλον και πυροβολεί και κάτω την ξαπλώνει! 

Πυροβολά και ο δεύτερος και ρίπτει και την άλλη 

Κάτω σαν τη τρυγώνα! 

Θεέ μου τι παθαίνουμε! Τι ταραχή μεγάλη

σ’ εκείνο τον αιώνα! 

Και ο αράπης έστεκε αντίκρυ και ξανοίγει 

Σαν το λαγωναρόσκυλο που πέση το κυνήγι 

Και τρέχει με τα τέσσερα και πάει και το πιάνει 

κ’  εις τον αφέντη του κοντά πηγαίνει και το βάνει. 

Έτσι και τούτος έτρεξε, τις κόρες ανιχνεύει 

Να δη αν είχανε λεπτά απάνω τους γηρεύει. 

Κι’ έπειτα με αφέλεια στο δρόμο των πηγαίνουν 

και σε μία ώρα και οι τρεις στη Σπιναλόγκα μπαίνουν.»454

Η Μαρία η Μεθυμοπούλα

 4.6.  Η Μαρία η Μεθυμοπούλα γεννήθηκε στο χωριό Κάτω Φουρνή της επαρχίας Μεραμβέλου του νομού Λασιθίου403. Οι γονείς της ήταν τίμιοι και ευσεβείς. Η Μαρία διακρινόταν για την ομορφιά της και την σεμνότητά της. Μία ημέρα, ένας Τουρκαλβανός χωροφύλακας είδε την Μαρία και την ερωτεύτηκε. Την πολιορκούσε καθημερινά για να ανταποκριθεί «εις τον μιαρόν εκείνου έρωτα»404. Προσπάθησε να την προσελκύσει ερωτικά, να την εξισλαμίσει και την κάνει σύζυγό του405. Η Μαρία δεν ήθελε να σχετιστεί και να παντρευτεί έναν  μουσουλμάνο. Απέφευγε με αποφασιστικότητα την καθημερινή πίεση του για να συνάψουν σχέση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ο Τουρκαλαβανός να μην μπορεί να δεχθεί την απόρριψη και να ελέγξει το πάθος του για την Μαρία. Αποφάσισε να την σκοτώσει με το όπλο που κατείχε ως χωροφύλακας. Μία ημέρα η Μαρία ήταν πάνω στα κλαδιά μία μουριάς και μάζευε φύλλα για την διατροφή των μεταξοσκωλήκων, ο Τουρκαλβανός την πλησίασε, την πυροβόλησε και «θανασίμως έπληξε της αυτής καρδιά»406. Η Νεομάρτυς Μαρία έφυγε από την παρούσα ζωή «κατά τας πρώτας του μηνός Μαΐου[..] εν έτει 1826 »407 επειδή δεν ήθελε να παντρευτεί ένα αλλόθρησκο και έμεινε σταθερή στη χριστιανική της πίστη. Η Εκκλησία τιμά την μνήμη της την 1η Μαΐου408.

Η ΑΓΙΑ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΜΑΡΙΑ Η ΜΕΘΥΜΟΠΟΥΛΑ - 01 ΜΑΙΟΥ

«Ποτὲ καὶ καμιὰ ὑποχώρηση στὰ θελήματα τοῦ πονηροῦ καὶ ὕπουλου κόσμου»

Τὴν ἐποχὴ τῆς ἀνοίξεως, ποὺ ἀνθίζουν τὰ κρίνα καὶ εὐωδιάζει ἡ φύση, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει καὶ αὐτὴ τὰ δικά της ἀρώματα. Ἀπὸ τὸν πνευματικό της λειμώνα μᾶς προσφέρει πανεύοσμα ἄνθη, τὰ ἄνθη τῶν Ἁγίων. 

Ἕνα τέτοιο λουλούδι σπάνιας ὀμορφιᾶς καὶ ἐξαίσιας εὐωδίας εἶναι καὶ ἡ νεομάρτυς ἁγία Μαρία ἡ Μεθυμοπούλα ἀπὸ τὴν Κρήτη, ποὺ τὴν ἑορτάζουμε τὴν 1η Μαΐου. Γεννήθηκε στὸ χωριὸ Κάτω Φουρνὴ τοῦ Μεραμβέλλου Ἡρακλείου. Ἔζησε στὰ δύσκολα καὶ πικρὰ χρόνια τῆς τουρκικῆς σκλαβιᾶς. Ὅμως ἡ βαρυχειμωνιὰ τῆς δουλείας δὲν τὴν ἔπνιγε, γιατὶ ἄφηνε τὴν ψυχή της νὰ γλυκαίνεται ἀπὸ τὰ οὐράνια λόγια τοῦ Χριστοῦ ποὺ στάλαζαν μέσα της οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς της. Πόσο σημαντικὰ ἦταν ἐκεῖνα τὰ πρῶτα χρόνια! Πόσο ὄμορφα!... Κάθε λόγος τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ γινόταν γιὰ τὴ μικρὴ Μαρία πράξη. Ἔκτιζε μέσα στὴν καρδιά της μὲ συνέπεια καὶ χαρὰ ἕνα λαμπρὸ οἰκοδόμημα, «ναὸ Θεοῦ», ποὺ ἔλαμπε ἀπὸ καθαρότητα καὶ ἁγνότητα. Καὶ αὐτὸς ὁ ἐσωτερικὸς πλοῦτος τῆς ἀρετῆς δὲν μποροῦσε νὰ κρυφτεῖ. Ἔβγαινε καὶ πρὸς τὰ ἔξω. Τὰ μάτια της ἀντιφέγγιζαν ἐκπληκτικὴ ὡραιότητα, ἐξέπεμπαν γαλήνη, τὴν εἰρήνη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τὸ πρόσωπό της ἔλαμπε, γιατὶ ἔλαμπε καὶ ἡ ψυχή της. Σύνθημα τῆς νεαρῆς Μαρίας ἦταν: «Ποτὲ καὶ καμιὰ ὑποχώρηση στὰ θελήματα τοῦ πονηροῦ καὶ ὕπουλου κόσμου». Στὶς ἀγροτικὲς ἐργασίες ἦταν ἐπιμελὴς καὶ πρόθυμη, στὸ νοικοκυριὸ ἀκριβὴς καὶ πρώτη, στὰ πνευματικὰ ἄριστη... Μελετοῦσε τὴν Ἁγία Γραφή, τοὺς Βίους τῶν ἁγίων, ἐκκλησιαζόταν τακτικά, προσευχόταν μὲ πίστη, ὑπάκουε στοὺς γονεῖς της. Ὅλοι τὴν ἀγαποῦσαν. Ἀλλὰ καὶ ἕνας τήν... φθονοῦσε. Ὁ ἐχθρὸς διάβολος, ποὺ προσπάθησε νὰ τὴν αἰχμαλωτίσει στὰ δίχτυα του. Μάταια ὅμως. Στὴν περιοχὴ ποὺ ζοῦσε ἡ Μαρία, ἐπόπτευε τὴν τάξη ἕνας χωροφύλακας Τουρκαλβανός, ποὺ τὴν ἔβλεπε καὶ τὴν ἀγάπησε μὲ πονηρὸ πάθος. Καὶ ἄρχισε τὶς ἐνοχλήσεις. Πρῶτα μὲ περιποιητικὰ λόγια καὶ κολακεῖες καὶ ἔπειτα μὲ χαμόγελα καὶ ὑποσχέσεις. Ἡ πιστὴ μαθήτρια τοῦ Χριστοῦ ἡ Μαρία ἀντιστάθηκε ἀπὸ τὴν ἀρχὴ μὲ γενναία περιφρόνηση. «Δὲν εἶναι δυνατόν», ἔλεγε μέσα της, «νὰ παραδώσω τὸ σῶμα μου καὶ τὴν ψυχή μου σὲ χέρια ἄπιστου ἀνθρώπου. Πιὸ πάνω ἀπὸ τὶς πρόσκαιρες ἡδονὲς προκρίνω τὴν οὐράνια ἡδονὴ καὶ χαρά, ποὺ προσφέρει ὁ Χριστὸς στοὺς ἁγνοὺς καὶ ἀγωνιζόμενους φίλους Του». Καὶ προσευχόταν μὲ πίστη νὰ τὴν ἀσφαλίσει ὁ Κύριος. Ὁ πονηρὸς Τουρκαλβανὸς διαπιστώνοντας ὅτι οἱ προσπάθειές του ναυαγοῦσαν ὀργίσθηκε. Ἡ συμπάθειά του πρὸς τὴν πανέμορφη κόρη ἔγινε μίσος. Καὶ ἀπὸ τὸ μίσος του ὁδηγήθηκε στὴν ἀπόφαση νὰ τὴν ἐξοντώσει. Ἔτσι δυστυχῶς λειτουργοῦν οἱ ἄνομοι ἄνθρωποι. Ἡ Μαρία ἀσχολοῦνταν μὲ τὴ σηροτροφία. Ἔτρεφε μεταξοσκώληκες καὶ ἔγνεθε τὸ μετάξι τους γιὰ τὴ συντήρηση τῆς οἰκογένειας. Τὴν ἄνοιξη καὶ τὸ καλοκαίρι κάθε μέρα συνέλεγε ἀπὸ τὶς μουριὲς μὲ πολλὴ ἐπιμέλεια τὰ δροσερότερα φύλλα καὶ τὰ ἅπλωνε μὲ πολλὴ προοχὴ στὶς ξύλινες κασέλες. Καὶ κεῖ να τὰ μικρὰ ὁλόχιονα σκουλήκια ἀκατάπαυστα ἔτρωγαν καὶ μεγάλωναν, γιὰ νὰ δώσουν τὸ πολύτιμο μεταξένιο κουκούλι τους στοὺς εὐλογημένους προστάτες τους. Πόσο καθαρὴ καὶ ἥσυχη ἦταν αὐτὴ ἡ ἀσχολία! Ἔβλεπε καὶ στοχαζόταν ἡ μικρὴ Μαρία: «Ἀλήθεια, πόσο πιὸ ὑπέροχο εἶναι τὸ μετάξι τῶν ἀρετῶν μὲ τὸ ὁποῖο ὑφαίνει ὁ πιστὸς ἄνθρωπος ἀπὸ τὴ γῆ αὐτὴ τὴ στολὴ τῆς ψυχῆς του, τὴν ὁποία θὰ φορέσει γιὰ νὰ ὑποδεχθεῖ τὸν Νυμφίο Χριστό! Πόσο λευκὴ ἀξίζει νὰ εἶναι, γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ‘‘περιπατήσῃ’’ (Ἀποκ. γ΄ 4) στοὺς κήπους τοῦ Παραδείσου μαζὶ μὲ τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς ἁγίους Του!». Μὲ αὐτὲς τὶς ἔννοιες φρόντιζε ἡ Μαρία νὰ ὑψώνει τὴν ψυχή της κάθε μέρα πρὸς τὰ ἄνω, στὸν οὐρανό!... μέχρι τὴν ἡμέρα ποὺ ὁ Κύριος θέλησε νὰ τὴν παραλάβει κοντά Του. Ἦταν κάποια ὥρα ποὺ ἀνέμελα εἶχε σκαρφαλώσει σὲ μουριὰ καὶ καλὰ στερεωμένη σὲ ἕνα κλαδί, σιγοτραγουδώντας ἔκοβε καὶ συνέλεγε ἕνα - ἕνα ἀπὸ τὰ ὑγιέστερα μουρόφυλλα. Ξαφνικὰ ἀκούστηκε θόρυβος. Ἦταν τὰ βήματα ἀνθρώπου ποὺ βιαστικὰ καὶ νευρικὰ προχωροῦσε καὶ παραμέριζε τὶς ψηλὲς ἀγριοπρασινάδες. Κάποια στιγμὴ σταμάτησε. Καὶ νά, μπροστά της ὁ Τουρκαλβανός, ὁ χωροφύλακας, μὲ τὸ ὑπηρεσιακό του ὅπλο καὶ τὸ χέρι στὴ σκανδάλη. Εἶχε ἔρθει ἐκεῖ γιὰ νὰ σκοτώσει τὸ πιὸ ἁγνὸ λουλούδι. Σημάδεψε καλὰ τὸ θύμα του καὶ πυροβόλησε. Ἡ σφαίρα βρῆκε τὴν ἁγνὴ κόρη στὴν καρδιά. Στὴν καρδιὰ ποὺ δὲν εἶχε πάψει ποτὲ νὰ χτυπᾶ γιὰ τὸν Χριστό. Αἱμόφυρτη, νεκρὴ ἔπεσε ἀπὸ τὸ δένδρο ἡ ἁγνὴ Κρητικοπούλα, ἡ Μαρία. Τὸ ἔγκλημα εἶχε ὁλοκληρωθεῖ. Ὁ Ἀγαρηνὸς ἔφευγε πίσω ἱκανοποιημένος καὶ οἱ ἄγγελοι κατέφθαναν ἀπὸ τὸν οὐρανὸ νὰ παραλάβουν τὴν πανέμορφη ψυχὴ τῆς νεομάρτυρος Μαρίας, γιὰ νὰ τὴν παραδώσουν μὲ χαρὰ στὰ χέρια τοῦ Νυμφίου της!... Πόση εὐωδία τότε ξεχύθηκε στὸν κόσμο τοῦ οὐρανοῦ!... Ἀλλὰ καὶ στὴ γῆ τῆς ἁγιοτόκου καὶ λεβεντογέννας Κρήτης πόση εὐλογία ἔφερε τὸ μαρτυρικὸ σῶμα τῆς ἄφθορης καὶ ἁγνῆς καὶ πιστῆς κόρης, τῆς Μαρίας τῆς Μεθυμοπούλας! Ἦταν τὸ ἔτος 1826. 

 Δύο αἰῶνες πέρασαν ἀπὸ τότε!... Καὶ ὅμως ἡ μνήμη τῆς ἁγίας Μαρίας δὲν ἔσ βησε. Εἶναι δυνατὴ καὶ ἐμπνέει δυνατὰ τοὺς πιστοὺς νέους ὄχι μόνο τῆς Κρήτης ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος σὲ ζωὴ ἀσυνθηκολόγητη, δοσμένη στὸν Θεὸ καὶ τὴν ἀλήθεια Του!... 

 ❁ ❁ ❁ 

«Ὡς λειμῶνα σεμνότητος, καὶ ἁγνείας ὑάκινθον, μυροβόλον πάντες ἀνευφημήσωμεν, τὸν θαλερῶς ἐξανθήσαντα, ἐν ὥρᾳ τοῦ ἔαρος, καὶ μυρίσαντα πιστούς, ἀνακράζοντες· εὔφρανον, τῇ σῇ χάριτι, Μεραμβέλλου νεᾶνις τρισολβία, τοὺς ἐν πίστει ἐκτελοῦντας, τὴν ἀεισέβαστον μνήμην σου».