ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ Ο ΜΑΚΕΔΩΝ.

 Ακούστε τώρα κάτι: «Την άλλη μέρα πρωί πρωί ξεκίνησε πεζός απ’ το σπιτάκι του της Κηφισιάς με το γυναικάδελφό του το Νίκο, που του κρατούσε τις αποσκευές του, πέρασε το δασάκι του Στροφιλιού και πήγε να πάρη το σιδηρόδρομο Χαλκίδος στο σταθμό του Τατοΐου. Η γυναίκα του αποχαιρετώντας τον του είπε πως δεν τον αφήνει πια άλλη φορά να φύγη. Και της υποσχέθηκε πως θα είναι η τελευταία».

Έτσι κλείνει η εισαγωγή της Ναταλίας Δραγούμη (που έχει τη διακριτικότητα να μιλά για τον εαυτό της στο τρίτο πρόσωπο) στο προτελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου που έγραψε για τον άντρα της, ένα κεφάλαιο που έχει τίτλο: «Μακεδονία». Το τελευταίο ονομάζεται «Θάνατος». Με αυτόν (με τον θάνατο) θα προλογίσει ο Ίων Δραγούμης το δικό του βιβλίο για το ίδιο θέμα, το μυθιστόρημα με τίτλο Μαρτύρων και ηρώων αίμα.

Το διαβάζω: «Ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε στη Στάτιστα της Μακεδονίας ένα βράδυ το φθινόπωρο του 1904. Και οι Έλληνες ξύπνησαν. Γιατί ξύπνησαν τώρα μόνο; Επειδή είναι τυφλοί οι άνθρωποι∙ και οι περισσότεροι γεννήθηκαν για να είναι και μικροί. Σπίθες κοντές είναι οι στιγμές που ξυπνούν και νοιώθουν τη μετριότητα που βαραίνει επάνω τους. Σπίθα είναι και λέγουν: “Ω, τι ανυπόφορη που είναι η μετριότητά μου!” Τέτοια μια σπίθα τούς άναψε ο Παύλος Μελάς».

Στις 17 Αυγούστου 1904, παραμονή της τελευταίας αναχώρησης για Μακεδονία, αφού νανούρισε τα παιδιά του, ο Παύλος πήγε «ν’ αποχαιρετήση την καλή του μητέρα, τ’ αδέλφια του και κατέληξε στου Δραγούμη, όπου ένας φίλος του σπιτιού, μη γνωρίζοντας τι καλό τού έκανε, έπαιζε στο πιάνο τη Missa Solemnis του Beethoven…»

Μια απόδοση της λατινικής φράσης Missa Solemnis θα ήταν η Επίσημη Θεία Λειτουργία, αλλά και η σταθερή, και η αδιάλειπτη. Εκείνο το καλοκαίρι, λοιπόν, ο Παύλος Μελάς πήγε να λειτουργηθεί στη Μακεδονία, για τρίτη και τελευταία φορά.

Στις 21 Αυγούστου κάνει μια τριήμερη στάση στη Λάρισα, και φωτογραφίζεται από τον Γεράσιμο Δαφνόπουλο, με τον ντουλαμά και το Μάουζερ. Είναι η πιο διάσημη, και ασφαλώς η έσχατη εικόνα του παλικαριού.

O Παύλος διάλεξε για ψευδώνυμο τα ονόματα των παιδιών του,
τα χαϊδευτικά, σαν τελευταία χάδια: ο Μιχάλης ή Μίκης,
και η Ζωή ή Ζέζα.

Νάτα μου: «Σου στέλλω σήμερον το πρώτον αντίτυπον, αλλ’ υπό τον όρο να μην ιδή το φως της ημέρας. Αν πέσω εκεί, ας είναι μια ανάμνηση εις σε και τα παιδάκια μου. Αλλά φαντάσου τι κωμικόν θα ήτο και τι μαρτύριον δι’ εμέ, αν επέστρεφα άπρακτος, να βλέπω τη φάτσα μου έτσι μασκαρεμένην».

Το τελευταίο γράμμα στη Ναταλία Δραγούμη: «Είμαι ευτυχής διότι είσαι περήφανη δι’ εμέ έστω και αν τούτο είναι παρ’ αξίαν μου προς το παρόν».

Η μάσκα, όμως, μαρτυρεί ότι επιστροφή δεν υπήρχε. Μέχρι τότε, η μεταμόρφωση είχε ολοκληρωθεί. Η μάσκα είναι το πιο αληθινό του πρόσωπο. Βελκαμένη, 2 Οκτωβρίου 1904. Το τελευταίο γράμμα στη Νάτα: «Είμαι ευτυχής διότι είσαι περήφανη δι’ εμέ έστω και αν τούτο είναι παρ’ αξίαν μου προς το παρόν. Εις το μέλλον θα προσπαθήσω να γίνω άξιος της υπερηφανείας σου αυτής». Το μέλλον ήρθε σε δέκα μέρες. Ο Παύλος Μελάς αγκαλιάζει νοερά και «απελπιστικά» τα παιδάκια του.

Κατόπιν, ο Παύλος γίνεται τα παιδάκια του: για το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας, η πιο ακριβής ερμηνεία λέει ότι προέκυψε από το υποκοριστικό του πατέρα του, Μιχαήλ, και από την αρβανίτικη λέξη για το Μελάς, το Μαύρος, τουτέστιν Ζέζας.

Αλλά εγώ προτιμώ την ερμηνεία που λέει ότι ο Παύλος διάλεξε για ψευδώνυμο τα ονόματα των παιδιών του, τα χαϊδευτικά, σαν τελευταία χάδια: ο Μιχάλης ή Μίκης, και η Ζωή ή Ζέζα. Έτσι μπήκε στην ηλικία των μεγάλων ανδρών.

Οι αντάρτες κρύβουν το σώμα στον στάβλο και χάνονται. Μαζί τους έχουν το κομμένο κεφάλι του Παύλου Μελά.

Στις 12 Οκτωβρίου, λοιπόν, καθοδόν για το Ζέλοβο, ο καπετάν Μίκης Ζέζας αποφασίζει να διανυκτερεύσει στη Στάτιστα, σε ένα σπίτι στην άκρη του χωριού. Μαζί του θα μείνουν οι Πύρζας, Ντίνας, Στρατινάκης και Γιαννάκος. Το πρωί ο Ζέζας μιλά στους κατοίκους για την Ενωμένη Ελλάδα. Το απόγευμα φτάνει μια τουρκική περίπολος.

Η μάχη ανάβει και κρατά ως το βράδυ, οπότε ο Ζέζας και οι άνδρες του βγαίνουν στην αυλή ψάχνοντας μιαν οδό διαφυγής. Αλλά ένας Τούρκος που υποτίθεται ότι έχει σκοτωθεί, τραβά τη σκανδάλη, κι ο καπετάνιος τρεκλίζει: «Στη μέση με πήρε, παιδιά».

Μετά: «Μπήκε μέσα, εκάθησε και φώναξε τον Πύρζα∙ “Νίκο, πού είσαι;” Έβγαλε το σταυρό του απ’ το λαιμό και είπε∙ “Το σταυρό να τον δώσης στη γυναίκα μου∙ και το τουφέκι, όπως σου είπα, του Μίκη∙ και να τους πης, ότι το καθήκον μου το έκαμα”».

Ύστερα πήρε τις φωτογραφίες των παιδιών του, τις κοίταξε για τελευταία φορά. Κι ύστερα είπε: «Σκοτώστε με, παιδιά∙ πώς θα μ’ αφήσετε στους Τούρκους;»

«“Πονώ” έλεγε ο Παύλος και ωνόμαζε τα παιδιά του. Και πάλι έλεγε∙ “Σκοτώστε με”. Δεν μπορούσε πια να κουνηθή από τη θέση του. Και τα παιδιά του δεν τα ωνόμαζε πια. “Πονώ”, είπε σιγά και ξεψύχησε». Ήταν 13 Οκτωβρίου 1904.

Οι αντάρτες κρύβουν το σώμα στον στάβλο και χάνονται. Μαζί τους έχουν το κομμένο κεφάλι του Παύλου Μελά. «Κατά τας δοξασίας των παλαιών και νεωτέρων Ελλήνων», γράφει ο Σάθας, «η κεφαλή είνε το κατακόρυφον σημείον της ανδρείας».

Τον άλλον χρόνο, πάνω σ’ αυτό το κεφάλι, σε μια κορυφή κορυφών, θα ανθίσει ο πιο ανεκπλήρωτος έρωτας του ελληνικού 20ού αιώνα, σε ένα σαλόνι, στην Αλεξάνδρεια: «Πολλήν ώρα μείναμε σκυμμένοι στους χάρτες», γράφει η Πηνελόπη Δέλτα. «Με το δάχτυλο μου έδειχνε τους δρόμους που είχε παρακολουθήσει το παλληκάρι. “Και πήγε τόσο μακριά!” αναφώνησα. “Βέβαια…” Μου έδειξε την πόλη κοντά στη λίμνη, “Εδώ είναι θαμμένος”, είπε. Μια στιγμή κοντοστάθηκε, και με το δάχτυλο, βιαστικά, μου έδειξε ένα σταυρό κόκκινο. “Και εκεί είναι το κεφάλι”, πρόσθεσε».

Το τελευταίο κεφάλαιο στο προαναφερθέν μυθιστόρημα του Ίωνος Δραγούμη έχει τίτλο «Ο θάνατος ζωή», και κλείνει ως εξής: «Στη Μακεδονία δεν πέθανε παρά ζη και βασιλεύει. Ένα κοριτσάκι στη Βέρροια, που το ρώτησαν ποιος είναι ο βασιλιάς των Ελλήνων, αποκρίθηκε χωρίς δισταγμό: “Ο Παύλος Μελάς”».

https://www.andro.gr/kentrika-themata/pavlos-melas-o-vasilias-twn-ellhnwn/

TAGS :
The League of Extraordinary Gentlemen ιστορία

Μεταφέρθηκαν τα οστά του Παύλου & της Ναταλίας Μελά ἀπό τόν Ι.Ν. τῶν Ταξιαρχῶν Μητροπόλεως στόν Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Καστοριᾶς (φωτο)

 Ιστορικές στιγμές, γεμάτες συγκίνηση έζησε σήμερα (2/6/2024) η Καστοριά.

Το μεσημέρι, κατά την διάρκεια μιας λητής τελετής, μεταφέρθηκαν τα οστά του ήρωα του Μακεδονικού Αγώνα Παύλου Μελά και τη συζύγου του Ναταλίας από τον Ιερό Ναό Ταξιαρχών Μητροπόλεως στον Μητροπολιτικό Ναό.

Η μεταφορά των οστών κρίθηκε αναγκαία λόγω των εργασιών συντήρησης που πραγματοποιεί αυτό το διάστημα στο ναό, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καστοριάς.

Οι οστεοθήκες, βρισκόνταν μέσα σε βαρύ μαρμάρινο κιβώτιο το οποίο είχε τοποθετηθεί σε εσοχή στον βόρειο τοίχο του ναού.

Στην οστεοθήκη του ήρωα, βρέθηκαν προσωπικά αντικείμενα τη συζύγου και των παιδιών του τα οποία είχε τοποθετήσει η Ναταλία Μελά, όταν το 1907 έγινε η ανακομιδή των οστών του.

Στον ναό των Ταξιαρχών ο μητροπολίτης Καστορίας κ. Καλλίνικος διάβασε αποσπάσματα από την βιογραφία του μητροπολίτου Καστορίας Γερμανού Καραβαγγέλη τα οποία αναφερόταν στην ταφή του ήρωα τον Οκτώβριο του 1904 και στα όσα διαδραματίστικαν κατά την εκταφή του, τρία χρόνια μετά.

Ακολουθησε εν πομπή, η μεταφορά των οστών από το ναό των Ταξιαρχών στον Μητροπολιτικό Ναό στην οποία συμμετείχαν ο ιερός κλήρος, εκπρόσωποι των αρχών της περιοχής μας, εκπρόσωπο συλλόγων με παραδοσιακές στολές, μαθητές σχολείων και απλοί πολίτες.

Καθ’ οδόν, η εκπαιδευτικός Αγγλικών Σοφία Νουβαρτζίδου, τραγούδησε τραγούδια που αναφερόταν στον θάνατο του Παύλου Μελά.

Στον Μητροπολιτικό Ναό τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση μετά το πέρας της οποίας, οι παρευρισκόμενοι έψαλαν τον εθνικό ύμνο.

“Όσο περισσότερο μελετώ τον Παύλο Μελά τόσο καταλαβαίνω τι μεγάλο θησαυρό έχουμε στον τόπο μας.

Γιατί δεν είναι απλώς ένα πρότυπο αξιωματικού, ένας στρατιώτης που έπεσε πολεμώντας, αλλά ενσαρκώνει τον αιώνιο Έλληνα.

Έχει και τις αρχαιοελληνικές αρετές και την παιδεία και την πίστη και την αυτοθυσία και την αγάπη προς την οικογένειά του γι’ αυτό είναι και πάρα πολύ σημαντικό ως πρόσωπο.

Είναι ένα μεγάλο, πολύπλευρο κεφάλαιο το οποίο όλοι μπορούν να δουν ως πρότυπο”, τόνισε μεταξύ άλλων ο μητροπολίτης Καστορίας κ. Καλλίνικος και ανέφερε ότι μόλις αποπερατωθούν οι εργασίες στον Ναό των Ταξιαρχών, θα τοποθετηθούν με κάθε επισημότητα τα οστά, στο σημείο που φυλάσσονταν.

“Οι εργασίες αποκατάστασης ολόκληρο το μνημείου όπως και συντήρησης τον τοιχογραφιών του ξεκίνησαν το 2023.

Ένα έργο ενταγμένο στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με προϋπολογισμό 800.000 ευρώ.

Το έργο ολοκληρώνεται 31 Δεκεμβρίου του 2025.

Κατά την πορεία της εξέλιξης των εργασιών προέκυψε η ανάγκη, στο πλαίσιο των αρμολογημάτων και ενεμάτων που εκτελούνται από την υπηρεσία μας, να απομακρυνθούν αντικείμενα και οτιδήποτε άλλο λατρευτικό υλικό που υπήρχε μέσα στο μνημείο

Στο πλαίσιο αυτό, ήρθαμε σε συνεννόηση με την Ιερά Μητρόπολη Καστορίας να μεταφερθούν και τα λείψανα του Παύλου Μελά και της συζύγου του Ναταλίας τα οποία έχουν τοποθετηθεί σε μία εσοχή στον βόρειο τοίχο του ναού.

Ανοίχτηκε ο τάφος, βρήκαμε μέσα δύο λάρνακες με προσωπικά αντικείμενα της οικογένειας, όπως γνωρίζαμε από τις αναφορές του μητροπολίτη Γερμανού Καραβαγγέλη.

Θεωρώ ότι είναι μία σημαντική ιστορική στιγμή όχι μόνο για την Καστοριά αλλά και για τον ελληνισμό ολόκληρο, διότι όλοι γνωρίζουμε τον ρόλο που διαδραμάτισε ο Παύλος Μελάς στην απελευθέρωση της Μακεδονίας μας.

Θα ήθελα να κλείσω με μία φράση της συζύγου του η οποία όταν το 1907 μεταφέρθηκε η κάρα του συζύγου της από το Πισοδέρι στην Καστοριά, απαντώντας σε ερώτηση του κόσμου αν θα ήθελε να πάρει τα λείψανα από την εκκλησία, είπε τα εξής: “ Ο άντρας μου θυσιάστηκε για την Μακεδονία. Τούτη η γη, ας κρατήσει τα λείψανα του ως αρραβώνα άγιο και μυστικό για την λευτεριά.

Νομίζω ότι αυτή η φράση λέει πάρα πολλά πράγματα δήλωσε η προϊσταμένη της ΕΦΑ Καστοριάς Ανδρομάχη Σκρέκα.

Μετά την ολοκλήρωση της τελετής η μαθήτρια Σοφία Μεσημέρη απήγγειλε μπροστά στο κενοτάφιο του ήρωα του Μακεδονικού Αγώνα, σχετικά ποιήματα.
 .

https://fonikastorias.gr/%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%86%CE%AD%CF%81%CE%B8%CE%B7%CE%BA%CE%B1%CE%BD-%CF%84%CE%B1-%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%AC-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%80%CE%B1%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CF%85-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BD%CE%B1/

https://fonientos.blogspot.com/2024/06/2-6-24.html#more

ΖΕΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΥΕΙ!

Στὶς καρδιὲς τῶν Ἑλλήνων ὁ βασιλιὰς Ἀλέξανδρος ζεῖ. «Ζεῖ καὶ βασιλεύει»! Ἡ λαϊκὴ ψυχὴ ὄχι μόνο στὸ θέατρο τῶν σκιῶν ἀλλὰ καὶ σὲ κάθε πολιτιστική της δημιουργία συμπτύσσει τοὺς καιρούς, ἑνοποιεῖ τὴν Ἱστορία καί, προκειμένου γιὰ τὸν Ἀλέξανδρο, τὸν φέρνει φυσικότατα στὸ παρόν. Τὸν φαντάζεται νὰ κρατάει ἀκόντιο μὲ σταυρὸ καὶ νὰ φονεύει τὸ τέρας ἀναφωνώντας: «Βόηθα, Χριστὲ καὶ Παναγιά, νὰ σκοτώσουμε τὸν κατηραμένο ὄφι». 

 Στὶς ἀρχὲς τοῦ 20οῦ, αἰώνα ποὺ ζωντάνευε ἔντονα ἡ παραπάνω εἰκόνα, ἡ Μακεδονία κατασπαρασσόταν ἀπὸ τὸν «κατηραμένο ὄφι» τῆς βουλγαρικῆς μανίας. Τὰ χωριὰ τρομοκρατοῦνταν, οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ ἡρωικὲς δασκάλες, ποὺ «θέριευαν τὴν ἀποσταμένη ἐλπίδα», κατασφάζονταν ἀνηλεῶς. 

Ἡ Μακεδονία ψυχορραγοῦσε. Στὴν Ἀθήνα, μετὰ τὸν ἄτυχο Ἑλληνοτουρκικὸ πόλεμο τοῦ 1897, ἐπικρατοῦσε «ἄκρα τοῦ τάφου σιωπή». 

Ἡ περίφημη «Μεγάλη Ἰδέα» ποὺ ἀνερρίπιζε πρὶν τὶς ψυχὲς τῶν Ἑλλήνων, εἶχε ταφεῖ βιαστικὰ κάτω ἀπὸ τὸ νεκρικὸ σάβανο τῆς πολεμικῆς πανωλεθρίας, καὶ κάθε σκέψη γιὰ ξεσηκωμὸ ξεσήκωνε μανία χλεύης, εἰρωνείας καὶ ὕβρεων. 

Οἱ δραματικὲς ἐκκλήσεις τῶν κατοίκων τῆς Μακεδονίας συναντοῦσαν τὴν παγερὴ ἀδιαφορία τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Τὸ ὁριστικὸ τέλος τῆς κοιτίδας τῶν δοξασμένων χρόνων τοῦ Ἑλληνισμοῦ φαινόταν πολὺ κοντά. 

 Ὁ Παλαμᾶς τὸ 1902 τὸ περιέγραψε μὲ ἕνα μόνο στίχο: «σβησμένες ὅλες οἱ φωτιές, οἱ πλάστρες μὲς στὴ χώρα». 

 Τότε ξανάζησε ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος! Τὸ εὐγενικὸ ἀρχοντόπουλο τῆς Ἀθήνας, ὁ Παῦλος Μελᾶς, ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ, ἀψηφώντας τὶς συστάσεις τῶν ἀνωτέρων του ξεκινᾶ ἀκούγοντας μόνο τὴν ἐπιτακτικὴ φωνὴ τῆς Ἱστορίας ποὺ φώναζε: «Σῶστε τὴ Μακεδονία!...». Ποῦ πᾶς, Παῦλε; Ποῦ ἀφήνεις τὴ γλυκιά σου Ναταλία, τὰ λατρεμένα σου παιδάκια Μιχάλη καὶ Ζωή, τὴν ἀσφάλεια τῆς Ἀθήνας, τὴν ἐξασφαλισμένη σταδιοδρομία σου; 

Ἀλλὰ ὁ Παῦλος δὲν ἄκουγε τίποτε ἀπ᾿ αὐτά. Προχώρησε, καὶ στὶς 28 Αὐγούστου τοῦ 1904, πέρασε τὰ σύνορα καὶ ἔφτασε στὴν πανάρχαια ἑλληνικὴ γῆ τῶν Μακεδόνων. 

Ὁ ἐρχομός του σήμανε συναγερμό. Οἱ κάτοικοι ἀναθάρρησαν, τὰ ἀνταρτικὰ σώματα ὀργανώθηκαν, οἱ συμμορίες τῶν ἐχθρῶν πανικοβλήθηκαν. 

 Ὁ Παῦλος δὲν εἶχε ψευδαισθήσεις. Ἤξερε ποῦ πήγαινε. Εἶχε πλήρη συνείδηση ὅτι βάδιζε πρὸς τὴ θυσία. Μόνο ποὺ αὐτὴ ἦρθε πολὺ συντομότερα ἀπ᾿ ὅ,τι καὶ ὁ ἴδιος λογάριαζε. 

Ἑνάμιση μόνο μήνα μετὰ τὸν ἐρχομό του ἔπεσε ἡρωικὰ στὴ Στάτιστα τῆς Καστοριᾶς. 

Ἦταν 13 Ὀκτωβρίου τοῦ 1904. Ἡ εἴδηση ἔφτασε στὴν Ἀθήνα στὶς 18 Ὀκτωβρίου. Οἱ καμπάνες τῶν ἐκκλησιῶν ἄρχισαν νὰ χτυποῦν πένθιμα. 

Ξαφνικὰ ὁ ὑπνωτισμένος ἀπὸ τὴν ἄτολμη ἡγεσία του λαὸς ξύπνησε. Τινάχθηκε ὄρθιος. Ἀντίκρισε ἀποφασιστικὰ τὴν Ἱστορία, τὸν Παῦλο, τὸν Ἀλέξανδρο. Ἔγινε πανεθνικὸς συναγερμός. Ἀνταρτικὰ σώματα ἄρχισαν νὰ περνοῦν κάθε μέρα τὰ σύνορα. Ὁ «κατηραμένος ὄφις» χτυπήθηκε θανάσιμα. Ἡ Μακεδονία σώθηκε. Ἄναψαν οἱ «πλάστρες φωτιὲς» καὶ σὲ λίγα χρόνια, τὸ 1912-13, ἡ μεγάλη ἐξόρμηση ὁλοκληρώθηκε. Ἡ Μακεδονία, ἡ Ἤπειρος καὶ ἄλλα μέρη χαιρέτησαν μὲ δάκρυα τὴν ἐλευθερία. 

 Ἕνα καὶ πλέον αἰώνα μετὰ ὁ «κατηραμένος ὄφις» τοῦ ἐνδοτισμοῦ ἔκανε καὶ πάλι τὴν ἐμφάνισή του. Τούτη τὴ φορὰ ἔβαλε στόχο του τὸ δοξασμένο ὄνομα τῆς Μακεδονίας καὶ τὴν ἱστορία του. Καὶ ἡ ἡγεσία τοῦ τόπου ὑπογράφει συνθῆκες παραδόσεως τοῦ ἱεροῦ ὀνόματος. Ἄνευρη καὶ καιροσκοπικὴ ὑποχωρεῖ στὶς ἀπαιτήσεις καὶ τοὺς ὠμοὺς ἐκβιασμοὺς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνασπισμῶν ποὺ ὑπονομεύουν συστηματικὰ τὴν ἐθνικὴ κυριαρχία τῶν λαῶν γιὰ νὰ τοὺς ὑποτάξουν σὲ παγκόσμια ὑπερκυβέρνηση. 

 Καὶ πλέον παραδίδεται σὲ λαθρεπιβάτες τῆς ἱστορίας τὸ ὁλόλαμπρο ὄνομα. Ἕνα ὄνομα κατάφορτο μὲ τὶς μεγάλες ὧρες τῆς Ἱστορίας, ὄχι μόνο τῆς ἐθνικῆς μας ἀλλὰ καὶ τῆς παγκόσμιας Ἱστορίας καὶ τοῦ παγκόσμιου πολιτισμοῦ. 

Ὁ «κατηραμένος ὄφις» καταβροχθίζει ἀχόρταγος τοὺς ἱεροὺς θησαυροὺς τοῦ τόπου. Ὁ λαός μας ἔχει ἐξεγερθεῖ κατὰ τῆς ἡγεσίας του. Ἀλλὰ ἡ ἡγεσία τὸν περιφρονεῖ, τὸν χλευάζει, τὸν συκοφαντεῖ. Διότι τὸν φοβᾶται. Φοβᾶται τὴ λαϊκὴ κυριαρχία, ἀρνεῖται νὰ ρωτήσει τὸν λαὸ ποὺ τὴν ἐξέλεξε, νὰ προκηρύξει Δημοψήφισμα. Διότι ἤδη γνωρίζει τὴν ἀσυμβίβαστη ἀπάντησή του: Ζεῖ ὁ Παῦλος Μελᾶς! Ζεῖ ὁ βασιλιὰς Ἀλέξανδρος! ΟΣΩΤΗΡ2184

Παύλος Μελάς: Σώζεται από την κατάρρευση το ιστορικό σπίτι του ήρωα του Μακεδονικού Αγώνα

                 
https://trygitis.blogspot.com/

Μάχη με τον χρόνο δίνουν τεχνίτες και συντηρητές, προκειμένου να σώσουν από την κατάρρευση, το ιστορικό σπίτι του πρωτεργάτη του Μακεδονικού Αγώνα, Παύλου Μελά στην Κηφισιά. Το νεοκλασικό κτίριο στην οδό Τατοΐου για δεκαετίες είχε παραμείνει στην τύχη του, με αποτέλεσμα η εγκατάλειψη να του έχει φερθεί με τον χειρότερο τρόπο.

Στο μικρό νεοκλασικό των 100 περίπου τ.μ, ο Παύλος Μελάς έζησε μοναδικές στιγμές οικογενειακής ευτυχίας με τη σύζυγό του Ναταλία, αδελφή του επίσης μεγάλου Έλληνα Ίωνα Δραγούμη και τα δυο παιδιά τους Μιχάλη (Μίκης) και Ζωή (Ζέζα).
Η κατοικία ξεκίνησε να χτίζεται το 1894, έτος γέννησης του γιου του Μιχάλη και θεωρείται τυπικό παράδειγμα κατοικίας στο πνεύμα της αγροτικής αρχιτεκτονικής. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1897 ενώ τον σχεδιασμό του είχε κάνει ο ίδιος ο Παύλος Μέλας. Το 2009 το Δημοτικό Συμβούλιο Κηφισιάς κήρυξε την κατοικία του Παύλου Μελά ως Εθνικό Μνημείο.

Την ίδια περίοδο και το υπουργείο Πολιτισμού, επί υπουργίας Αντώνη Σαμαρά, χαρακτήρισε το οίκημα διατηρητέο νεότερο μνημείο και αποφασίσθηκε η άμεση εκτέλεση εργασιών στερέωσης, προκειμένου να αποτραπεί η κατάρρευσή του. Το 2012 εγκρίθηκε από την Διεύθυνση Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, η πλήρης μελέτη αποκατάστασης της οικίας του Παύλου Μελά. Ωστόσο από τότε μέχρι την περασμένη Δευτέρα (24.02.2020) που ξεκίνησαν οι εργασίες αναστήλωσής του παρέμενε στα συρτάρια των υπουργείων με τον χρόνο να μετράει αντίστροφα.

Το θέμα με σχετικές φωτογραφίες από τις εργασίες αποκάλυψε το kifisianews.gr, το οποίο αναφέρει πως εκτός από το το Υπουργείο Πολιτισμού στις εργασίες συμμετέχει και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Ποιος ήταν ο Παύλος Μελάς
Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού. Ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη.

Στάθηκε από τους πρωτεργάτες του Μακεδονικού αγώνα και σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων στην περιοχή της Μακεδονίας. Γεννήθηκε στη Μασσαλία της Νότιας Γαλλίας στις 29 Μαρτίου του 1870. Ήταν ένα από τα επτά παιδιά του Ηπειρώτη έμπορου Μιχαήλ Μελά και της Ελένης Βουτσινά, κόρης εύπορου Κεφαλλονίτη εμπόρου από την Οδησσό.

Η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Παρακάλαμο Πωγωνίου της Ηπείρου, όπου ακόμα σώζονται τα ερείπια του οικογενειακού πύργου. Η οικογένεια του μετακινήθηκε στην Αθήνα το 1874. * το κείμενο και ρεπορτάζ είναι του συναδέλφου Θάνου Μακρογαμβράκη και δημοσιεύτηκε στο newsit.gr απ όπου προέρχεται και η φωτογραφία.

http://myportal.gr/

Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904)

Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού και μακεδονομάχος.

Γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1870. Ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη, έχοντας παντρευτεί την κόρη του Ναταλία. Στάθηκε από τους πρωτεργάτες του Μακεδονικού αγώνα, συμμετέχοντας στο Μακεδονικό Κομιτάτο και πραγματοποιώντας περιοδείες στη Μακεδονία. Ενώ βρισκόταν στο χωριό Στάτιστα κατά την τρίτη εξόρμησή του στην περιοχή της Μακεδονίας, το σώμα του δέχτηκε επίθεση από ένα απόσπασμα του τουρκικού στρατού, που παραπλανημένο από τον κομιτατζή Μήτρο Βλάχο νόμιζε ότι επιτίθεται σε ομάδα της ΕΜΕΟ, και πέθανε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες. Στην Ελλάδα θεωρείται ηρωική μορφή και έχουν ονομαστεί προς τιμή του το χωριό Μελάς της Καστοριάς και ο Δήμος Παύλου Μελά στην κεντρική Μακεδονία.

Πορτραίτο του Μελά από το Γεώργιο Ιακωβίδη φιλοτεχνημένο πάνω στη φωτογραφία του Μελά της 21ης Αυγούστου.

Τα πρώτα χρόνια

Ο Παύλος Μελάς γεννήθηκε στη Μασσαλία της Νότιας Γαλλίας στις 29 Μαρτίου του 1870. Ήταν ένα από τα επτά παιδιά του Ηπειρώτη έμπορου Μιχαήλ Μελά και της Ελένης Βουτσινά, κόρης εύπορου Κεφαλλονίτη εμπόρου από την Οδησσό. Η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Παρακάλαμο Πωγωνίου της Ηπείρου, όπου ακόμη σώζονται τα ερείπια του οικογενειακού πύργου.[1] Η οικογένεια του μετακινήθηκε στην Αθήνα το 1874.

Την εποχή εκείνη το κύριο εθνικό και πολιτικό ιδεολογικό ρεύμα στην Ελλάδα ήταν η Μεγάλη Ιδέα, η διεύρυνση των ελληνικών συνόρων για να συμπεριλάβουν ελληνικούς πληθυσμούς που βρισκόταν υπό ξένη κυριαρχία. Ο πατέρας του Μελά συμμεριζόταν αυτό το όραμα και δαπάνησε σημαντικό μέρος της προσωπικής του περιουσίας για την πραγμάτωσή του. Ασχολήθηκε με την πολιτική, έγινε κατά περιόδους δήμαρχος Αθηναίων και βουλευτής Αττικής, ενώ το 1896 θα γινόταν πρόεδρος της Εθνικής Εταιρείας, μιας μυστικής εθνικιστικής οργάνωσης της οποίας μέλος ήταν και ο Παύλος. Σε ένα τέτοιο ιδεολογικό κλίμα ανατράφηκε ο νεαρός Μελάς.

Παύλος Μελάς

Σπουδές και γάμος

Το 1885 ο Μελάς τελείωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και τον επόμενο χρόνο εισήχθη στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, απ’ όπου αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός το 1891. Παράλληλα γνώρισε τη Ναταλία Δραγούμη, κόρη του πολιτικού και μέλλοντα πρωθυπουργού Στέφανου Δραγούμη και αδελφή του Ίωνα Δραγούμη. Ο Στέφανος Δραγούμης ήταν επίσης φλογερός εθνικιστής και είχε εμφυσήσει στα παιδιά του αντίστοιχα ιδανικά. Ο Μελάς και η Δραγούμη παντρεύτηκαν τον Οκτώβριο του 1892 και απέκτησαν δύο παιδιά: τον Μιχαήλ Μελά (χαϊδευτικά Μίκης) το 1895 και τη Ζωή (χαϊδευτικά Ζέζα) το 1897.

Ο Μελάς με τη σύζυγό του, Ναταλία, και τα παιδιά τους.

Συμμετοχή στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897

Στις 12 Φεβρουαρίου του 1897 o Μελάς υπηρετούσε ως αρχιφύλακας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όταν τον κάλεσαν να επιστρέψει με τους άνδρες του στο στρατώνα του πυροβολικού. Υπό την πίεση της Εθνικής Εταιρείας και ενάντια στη θέληση των Μεγάλων Δυνάμεων, η ελληνική κυβέρνηση είχε αποφασίσει να στείλει εκστρατευτικό σώμα στην Κρήτη για την στήριξη της εκεί επανάστασης.[2] Ο Μελάς απογοητευμένος έμαθε πως η μονάδα του δεν περιλαμβανόταν στο εκστρατευτικό σώμα. Την επόμενη ημέρα όμως ανακοινώθηκε πως η πεδινή πυροβολαρχία του, υπό τη διοίκηση του πρίγκηπα Νικολάου, θα μετέβαινε στη Λάρισα. Στις 16 Φεβρουαρίου η μονάδα αναχώρησε με πλοίο από τον Πειραιά και μέσω Χαλκίδας και με το σιδηρόδρομο από το Βόλο έφτασε στη Λάρισα.

Η αποτυχημένη εισβολή Ελλήνων άτακτων στη Μακεδονία, οργανωμένων από την Εθνική Εταιρεία, στις 9 Απριλίου έδωσε στην οθωμανική κυβέρνηση την αφορμή που αναζητούσε για την κήρυξη πολέμου.[3] Στις 18 Απριλίου έγινε η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών και η κήρυξη του πολέμου. Ο Μελάς στα ημερολόγια του εμφανίζεται ενθουσιασμένος από την έναρξη των εχθροπραξιών, όμως η γρήγορη αρνητική τροπή των πραγμάτων, η άτακτη υποχώρηση του ελληνικού στρατού και η εκκένωση της Λάρισας τον απογοήτευσαν. Στις 18 Μαΐου, με την είδηση της ανακωχής από τηλεγράφημα του πατέρα του, αρρώστησε με υψηλό πυρετό και ο γιατρός τον έστειλε στη Λαμία και στη συνέχεια στο πλωτό νοσοκομείο “Θεσσαλία”, όπου υπηρετούσε ως εθελόντρια νοσοκόμα η σύζυγός του Ναταλία. Μαζί επέστρεψαν στο οικογενειακό του σπίτι στην Αθήνα, όπου ανάρρωσε για μία εβδομάδα και στη συνέχεια ζήτησε και επέστρεψε στη Λαμία. Θα επέστρεφε σύντομα ξανά στην Αθήνα, λόγω της ασθένειας του πατέρα του, ο οποίος πέθανε στις 17 Ιουνίου.

Ο Μελάς με τους αδερφούς του κατά τον πόλεμο του 1897

Εμπλοκή με το Μακεδονικό Κομιτάτο

Φέροντας τύψεις για την έκβαση του πολέμου του 1897, συμμετείχε από τους πρώτους στο ιδρυθέν το 1900 Μακεδονικό Κομιτάτογια την προώθηση της ελληνικής επιρροής στην περιοχή της Μακεδονίας, ως αντίδραση στη δράση των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Έτσι από τον Φεβρουάριο του 1904 ο Παύλος Μελάς έσπευσε με άλλους τρεις αξιωματικούς, τους Α. Κοντούλη, Α. Παπούλα και Γ. Κολοκοτρώνη, προς επιτόπια μελέτη της κατάστασης. Αποτυγχάνοντας σε εκείνη την πρώτη προσπάθεια, επανήλθε τον Ιούλιο του ίδιου έτους, οπότε και εισήλθε στη Μακεδονία ως ζωέμπορος με το όνομα «Πέτρος Δέδες». Μετά από 20ήμερη παραμονή συναντήθηκε με τον Έλληνα πρόξενο Λάμπρο Κορομηλά στη Θεσσαλονίκη, ανταλλάσσοντας σκέψεις για ανάληψη επιχειρήσεων και στη συνέχεια επέστρεψε στην Αθήνα. Ύστερα από παρέμβαση της ελληνικής κυβέρνησης, ο Μελάς ανέλαβε την αρχηγία του Μακεδονικού αγώνα ενάντια στους Βούλγαρους, με την εντολή να ασκεί καθήκοντα αρχηγού και στις μικρότερες ομάδες που δρούσαν εν τω μεταξύ στις περιφέρειες Μοναστηρίου και Καστοριάς.

Πριν επιστρέψει για τρίτη φορά στη Μακεδονία, ο Μελάς φιλοξενήθηκε στη Λάρισα από τον ανθυπολοχαγό Χαράλαμπο Λούφα που, σύμφωνα με επιστολή που έστειλε ο Μελάς στη σύζυγό του, του ζήτησε να τον φωτογραφίσει. Ο Μελάς συμφώνησε και φωτογραφήθηκε στις 21 Αυγούστου από το Λαρισαίο φωτογράφο Γεράσιμο Δαφνόπουλο ένοπλος -κρατώντας ένα Μάουζερ, ζωσμένος ένα περίστροφο Μάουζερ Ζιγκ-Ζάγκ- και ένστολος,[4] ενδεδυμένος ένα μαύρο κεντητό ντουλαμά.[5] Ο Μελάς έστειλε το πρώτο αντίτυπο της φωτογραφίας στη σύζυγό του, «υπό τον όρον να μην ιδή το φως της ημέρας», αλλά να μείνει ως ανάμνηση για την ίδια και τα παιδιά του αν έχανε τη ζωή του στην αποστολή του,[4] βρίσκοντας ότι θα ήταν «κωμικό» και «μαρτύριο», εάν επέστρεφε άπρακτος, να βλέπει «την φάτσαν [τ]ου έτσι μασκαρεμένην».[5]

Ο Μελάς (καθιστός στην πρώτη σειρά) με την ομάδα του (26.8.1904).

Δράση στη Μακεδονία

Τη νύχτα της 27ης με 28ης Αυγούστου ο Παύλος Μελάς με το επιχειρησιακό όνομα Καπετάν Μίκης Ζέζας, με ένοπλο σώμα 35 ανδρών, που το αποτελούσαν Μακεδόνες, Μανιάτες και Κρητικοί, διέβη τα ελληνοοθωμανικά σύνορα και εισέβαλε στα εδάφη της Μακεδονίας, κοντά στο Όστροβο (σημερινή Άρνισσα). Επέλεξε ως μόνιμη ενδυμασία του το ντουλαμά, με αποτέλεσμα να κερδίσει το σεβασμό των αντρών του σώματός του.[5] Στις 30 Αυγούστου ο ληστής Θανάσης Βάγιας, τον οποίο ο Μελάς είχε προσλάβει ως οδηγό, λιποτάκτησε και στη συνέχεια κατέδωσε το σώμα του Μελά στους Οθωμανούς.[6] Τις επόμενες ημέρες το ένοπλο σώμα του Μελά περιπλανήθηκε στην περιοχή της Σαμαρίνας, με τον ασυνήθιστο σε κακουχίες Μελά να καταπονείται ιδιαίτερα.[7] Στις 5 Σεπτεμβρίου, ύστερα από πορεία πολλών ημερών, όπου αντιμετώπισαν την καχυποψία του τοπικού πληθυσμού[8] ο Μελάς και οι σύντροφοι του έφθασαν στο χωριό Ζάνσκο, όπου τους βοήθησε και εφοδίασε πρόσωπο της εμπιστοσύνης τους.

Στις 15 Σεπτεμβρίου ο Μελάς πραγματοποίησε την πρώτη του επιχείρηση. Συνέλαβε έξω από το Στρέμπενο έναν ηλικιωμένο και δύο παιδιά 8 και 15 ετών και στην συνέχεια τον καταζητούμενο πατέρα του 15χρονου. Νωρίς το βράδυ το σώμα εισέβαλε στο χωριό και συνέλαβε ακόμη έναν καταζητούμενο εξαρχικό. Αποφάσισε τελικά να μην σκοτώσει τους δύο καταζητούμενους, υπό τον όρο πως θα πήγαιναν στην ελληνική Μητρόπολη και θα δήλωναν υποταγή στον εκεί Μητροπολίτη.[9] Στις 17 Σεπτεμβρίου προσπάθησε να οργανώσει επίθεση στο χωριό Άιτος, καθώς ήταν κέντρο εξαρχικών αυτονομιστών, όμως η απροθυμία συνεργασίας του ντόπιου συνεργάτη του, του άλλαξε τα σχέδια και αποφάσισε να επιτεθεί στο γειτονικό χωριό Πρεκοπάνα (σημερινή Περικοπή).[10] Εκεί περικύκλωσε τον τοπικό πληθυσμό, που εκείνη την ώρα παρακολουθούσε μια κηδεία. Απαίτησε να δηλώσουν πίστη στον Έλληνα Μητροπολίτη και να ζητήσουν την αποστολή ιερέα και δασκάλου. Για να γίνει πιστευτή η απειλή του, πήρε μαζί του τον εξαρχικό δάσκαλο και τον εξαρχικό παπά, τους οποίους οι συνεργάτες του εκτέλεσαν λίγο έξω από το χωριό.[6] Η δολοφονία φαίνεται να συγκλόνισε τον Μελά.[11]

Στη συνέχεια κατευθύνθηκε στο χωριό Μπελκαμένη, όπου τους υποδέχτηκαν μυστικά Έλληνες του χωριού. Το απόγευμα της επόμενης ημέρας το σώμα μπήκε στο χωριό και υποχρέωσε τον ρουμανοδάσκαλο σε φυγή.[12] Νωρίς το βράδυ το σώμα κατευθύνθηκε για να χτυπήσει το σλαβόφωνο χωριό Νερέτ (σημερινός Πολυπόταμος). Την επόμενη ημέρα όμως τα σχέδια τους ανατράπηκαν, όταν συνειδητοποίησαν πως στο χωριό βρισκόταν σημαντική δύναμη του οθωμανικού στρατού. Κατά τη διάρκεια της άτακτης φυγής τραυματίστηκε θανάσιμα ο συνεργάτης του Μελά Φίλιππος Καπετανόπουλος απο την Κατράνιτσα (σημ. Πύργοι Βερμίου) .[13] Ο Μελάς τον σκέπασε με την κάπα του, στην οποία είχε αφήσει από αμέλεια ένα γράμμα του Καπετανόπουλου προς τον Δημήτριο Καλλέργη, τον Έλληνα πρόξενο στο Μοναστήρι. Η εύρεση της επιστολής θα οδηγούσε αργότερα σε διάβημα της Υψηλής Πύλης προς την ελληνική κυβέρνηση και την ανάκληση του Καλλέργη.[14]

Ύστερα από το επεισόδιο αυτό το σώμα του Μελά κράτησε χαμηλό προφίλ και κατευθύνθηκε στη Νεγκοβάνη (σημερινό Φλάμπουρο), ένα κατά πλειοψηφία πατριαρχικό χωριό, όπου έμεινε για αρκετές μέρες λόγω της αδιάκοπης βροχόπτωσης. Κατά την παραμονή του στη Νεγκόβανη ο Μελάς οργάνωσε την άμυνα της ευρύτερης περιοχής. Εκεί τους συνάντησαν στις 30 Σεπτεμβρίου πρόκριτοι του βλάχικου χωριού Νεβέσκα (σημερ. Νυμφαίο Φλώρινας), που τους εφοδίασαν με τρόφιμα και ενδύματα, και ο Καραλίβανος με περίπου σαράντα άνδρες με αποτέλεσμα το σώμα του Μελά να ξεπεράσει τους 70 το πλήθος. Κατατετμημένο σε τέσσερεις ομάδες υπό τον Καραλίβανο, το Γιοβάνη, τον Πουλάκα και τον Πύρζα, το πολυάριθμο σώμα ανάγκασε πολλούς κομιτατζήδες να εγκαταλείψουν τα χωριά όπου βρίσκονταν.[15] Την ίδια περίοδο ενεργούσε στην περιοχή των Κορεστείων η ανταρτοομάδα του Κύρου. Την 1 Οκτωβρίου η ομάδα αυτή, στην οποία βρισκόταν και ο Ευθύμιος Καούδης, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στην Όστιμα (σημερ. Τρίγωνο Φλώρινας) στο Μήτρο Βλάχο, που μετά από πολύωρη μάχη κατάφερε να διαφύγει, χάνοντας ωστόσο περίπου είκοσι άνδρες.[16]

Ο τάφος του Παύλου Μελά όπως δημιουργήθηκε πρώτα στην Καστοριά. Φωτογραφία του 1904 του Λεωνίδα Παπάζογλου.

Θάνατος

Έχοντας οργανώσει την άμυνα των χωριών της Καστοριάς, ο Μελάς σκόπευε να αφήσει περίπου πενήντα άνδρες να ελέγχουν την περιοχή και ο ίδιος να περάσει μέσα από το Ζέλοβο και το Πισοδέρι στην περιοχή του Μεγάροβου και του Μοναστηρίου, για να εκδιώξει από εκεί τις ανταρτο-ομάδες των κομιτατζήδων και να οργανώσει την άμυνά τους για το χειμώνα. Στις 9 Οκτωβρίου περιέγραψε τη θέλησή του να παραμείνει στην περιοχή σε ένα γράμμα -το τελευταίο του-, που έστειλε στην κουνιάδα του Έφη Καλλέργη, κόρη του Στέφανου Δραγούμη και σύζυγο του Γιάννη Καλλέργη. Έτσι, ύστερα από αποτυχημένη επιδρομή στο Νερέτ, έστειλε μήνυμα στον Κύρου και τον Καούδη να συναντηθούνε στις 14 Οκτωβρίου κοντά στη Στάτιστα (σημερινός Μελάς), χωριό τότε σλαβόφωνο και μικτού πληθυσμού πατριαρχικών και εξαρχικών.[17][18] 

Παρά την αντίρρηση του Πύρζα ότι θα ήταν ασφαλέστερο να μην μπουν στη Στάτιστα, καθώς ήταν πέρασμα των τουρκικών δυνάμεων που μετακινούνταν τακτικά από το Ζέλοβο στο Κονοπλάτι, ο Μελάς επέμενε να εισέλθουν στο χωριό. Εκεί δέχτηκαν τη φιλοξενία του Ντίνα, που ανήκε στην ομάδα του Κύρου και θα τους οδηγούσε στον τόπο συνάντησης στις 14 και μοίρασε τους άνδρες της ομάδας σε πέντε σπίτια, και άλλων προκρίτων του χωριού. Το απόγευμα της 13ης Οκτωβρίου, όταν πληροφορήθηκαν ότι ένα οθωμανικό απόσπασμα είχε αναχωρήσει από το Κονοπλάτι, ο Μελάς δεν ανησύχησε, γνωρίζοντας ότι δεν ήταν τουρκική πολιτική να επιτίθενται σκόπιμα στις ελληνικές ομάδες, που τους απάλλασσαν από το καθηκον καταδίωξης ετων κομιτατζήδων.

Ωστόσο, το απόσπασμα είχε κινητοποιηθεί μετά την παραλαβή ενός παραπλανητικού γράμματος γραμμένου στα ελληνικά που είχε συντάξει και στείλει με έναν χωρικό ο επικηρυγμένος Μήτρος Βλάχος, ο κομιτατζής, και έγραφε ότι στη Στάτιστα βρισκόταν ο ίδιος, υπολογίζοντας ότι ο Τούρκος λοχαγός θα επετίθετο στη Στάτιστα για να λάβει το ποσό με το οποίο είχε επικηρυχθεί ο Μήτρος Βλάχος, προξενώντας, ωστόσο, το θάνατο του Μελά.[19] Στις 13 Οκτωβρίου το χωριό περικυκλώθηκε από οθωμανικό απόσπασμα 150 ανδρών και ξεκίνησαν αψιμαχίες. Το ξημέρωμα της επόμενης ημέρας θα έβρισκε τον Μελά νεκρό υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του Μελά υπάρχει πλήθος εκδοχών.[20] Το οθωμανικό απόσπασμα εντόπισε ένα από τα κρησφύγετα των Ελλήνων και ξέσπασαν πυροβολισμοί.[20] Περικύκλωσε επίσης το σπίτι όπου έμεναν ο Μελάς, ο Πύρζας, ο Ντίνας και ένας Κρητικός ονόματι Στρατινάκης, το οποίο καταδεικνυόταν σαφώς στο γράμμα του Μήτρου Βλάχου.[21] Οι περισσότερες αφηγήσεις συντρόφων του Μελά αμφισβητούν το ότι υπήρξε σημαντική μάχη και είναι αμφίβολο αν ο Μελάς και όσοι ήταν μαζί του συμμετείχαν. Όλες οι εκδοχές συγκλίνουν πως κάποια στιγμή τη νύχτα ο Μελάς προσπάθησε να διαφύγει, όμως τραυματίστηκε θανάσιμα. Οι μαρτυρίες ποικίλουν για το αν ο Μελάς ύστερα από τον τραυματισμό του απεβίωσε, αυτοκτόνησε, ζήτησε από τον Ντίνα να τον αποτελειώσει, ή ο τελευταίος τον σκότωσε αυτόβουλα. Φαίνεται να ήταν ο μοναδικός νεκρός της ελληνικής πλευράς.[20] 

Σύμφωνα με μια αφήγηση των συμβάντων που διαδόθηκε από τις εφημερίδες της εποχής πέθανε στα χέρια του φίλου του, Γεώργιου Στρατινάκη και η τελευταία του φράση πριν ξεψυχήσει ήταν[22] «Βούλγαρος να μη μείνει». Η εκδοχή αυτή δεν επιβεβαιώνεται από καμία μαρτυρία.

Γύρω από το σώμα του νεκρού Παύλου Μελά εκτυλίχθηκε μια διπλωματική επιχείρηση για την παραλαβή και τον ενταφιασμό του. Οι Έλληνες δεν ήθελαν να γίνει γνωστή στους Οθωμανούς η ταυτότητα και το στρατιωτικό αξίωμα του νεκρού, διότι αυτό θα δημιουργούσε διπλωματική κρίση. Αρχικά ο νεκρός θάφτηκε από τους χωρικούς έξω από τη Στάτιστα, ενώ οι Οθωμανοί δεν γνώριζαν την ταυτότητά του. Αργότερα ο Ντίνας απεσταλμένος της ελληνικής πλευράς (πιθανώς του Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη ή του οπλαρχηγού Κύρου) επιχείρησε να ξεθάψει και να μεταφέρει αλλού τον νεκρό.

Στο μεταξύ όμως ο θάνατος του Μελά είχε μαθευτεί στην Αθήνα και η εκεί Οθωμανική πρεσβεία ειδοποίησε τις αρχές της Θεσσαλονίκης να βρουν το πτώμα ώστε να το χρησιμοποιήσουν σαν απόδειξη της Ελληνικής επέμβασης σε οθωμανική επικράτεια. Έτσι, ενώ ο Ντίνας έκανε την εκταφή εμφανίστηκε οθωμανικός στρατός. Τότε έκοψε βιαστικά το κεφάλι του νεκρού και έφυγε. Το κεφάλι τάφηκε μπροστά στην Ωραία Πύλη του Ναού της Αγίας Παρασκευής στο χωριό Πισοδέρι ενώ οι Οθωμανοί πήραν το ακέφαλο σώμα και το πήγαν στην Καστοριά για αναγνώριση. Ο Γερμανός Καραβαγγέλης, που γνώριζε τα πάντα, κινητοποίησε τη νεολαία της Καστοριάς που περικύκλωσε το Διοικητήριο και απαιτούσε να τους δοθεί το σώμα «κάποιου Ζέζα» που ήταν Έλληνας. Ο Μητροπολίτης, προειδοποιώντας ότι μπορεί να συμβούν ταραχές που θα έβλαπταν την ειρηνική συμβίωση Τούρκων και Ελλήνων κατάφερε να του δοθεί το σώμα, το οποίο και τάφηκε στο παρεκκλήσιο των Ταξιαρχών κοντά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Καστοριάς.[23].

Ο θάνατος του Μελά, γόνου μιας από τις σημαντικότερες ελληνικές οικογένειες, πήρε μεγάλη δημοσιότητα και συγκλόνισε την κοινή γνώμη της εποχής. Υπό την πίεση των γεγονότων η ελληνική κυβέρνηση ωθήθηκε να συμμετάσχει πιο ενεργά στον μακεδονικό αγώνα, ενώ αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των εθελοντών.

Παραπομπές

1. «Η ημέρα θανάτου του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά τιμήθηκε από τους συγχωριανούς του!». iperiodiko.gr. 14 Οκτωβρίου 2014.
2.  Ιστορία Ελληνικού Έθνους. ΙΔ. Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών. 1977, σελ. 120.
3.  «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους». ο.π. σελ. 127.
4.  «Συλλογή φωτογραφιών – ID: 57082». Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα. Ανακτήθηκε στις 03-04-2017. 
5. Γούναρης 2002, σελ. 8.
6. Λιθοξόου, Δημήτρης (Μάιος 1996). «Ο Παύλος Μελάς». 3opa.
7. Μελά, Ναταλία Π. (1992). Παύλος Μελάς. Αθήνα: Δωδώνη, σελ. 348.
8.  Καραβίτης, Ιωάννης (2008). Ο Μακεδωνικός Αγών. Απομνημονεύματα. Αθήνα: Πετσίβας, σελ. Τ. Α’ 65. ISBN 9789609001007.
9. Μελά, σ. 385-386
10. Μελά, σ. 388
11. Μελά, σ. 390.
12. Καραβίτης, τ. Α’, σ. 90
13. Επιστολή προξένου Μοναστηρίου Δ. Καλλέργη προς τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Προξενείο Μοναστηρίου, (23/9/1904), έγγραφο 923.
14. Κώστας Κλειδής, Με τη λάμψη στα μάτια, Ηριδανός, Αθήνα 1984, σ. 127.
15. Dakin 1966, σελ. 189
16. Dakin 1966, σελ. 189-90
17. Dakin 1966, σελ. 190
18. Brancoff, D.M. (1905). La Macédoine et sa Population Chrétienne. Παρίσι, σελ. 182-3. «67. Statichta: 960 Bulgares Exarchistes»
19. σελ. 190
20. Ιός (10 Οκτωβρίου 2004). «Ποιος σκότωσε τον Παύλο Μελά;». Ελευθεροτυπία.
21. Dakin 1966, σελ. 190
22. Ε Ιστορικά:Μακεδονικό, η περιπέτεια ενός ονόματος από το 1850 έως σήμερα, Έκδοση της Ελευθεροτυπίας, σελ.40
23. Γερμανού Καραβαγγέλη Απομνημονεύματα, Εκδόσεις Χ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη, 1993

Πηγές

• Καθημερινή επτά ημέρες
• Γούναρης, Βασίλης Κ. (2002). Ο Μακεδονικός αγώνας μέσα από τις φωτογραφίες του, 1904-1908. Αθήνα/Βέροια.
• Dakin, Douglas (1966). The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913. Θεσσαλονίκη: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών – Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου / Institute for Balkan Studies.

 https://enromiosini.gr/arthrografia1904/

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: 1912-2019!

 Εἶχαν περάσει 91 χρόνια ἀπὸ τότε ποὺ ἡ πανέμορφη κόρη πετάχθηκε ἀντρειωμένη ἀπὸ τὸν τάφο τῶν 400 χρόνων (1821)καὶ μετρώντας μὲ βιάση μὲ τὸ ἀστραπηβόλο βλέμμα της τὴ γῆ τῶν προγόνων, χάραξε μὲ τὴν τρομερὴ κόψη τοῦ σπαθιοῦ της τὰ προσωρινὰ σύνορα τοῦ τιτανομάχου λαοῦ. 

 91 χρόνια ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ἡ μεγάλη ἔκρηξη τοῦ ’21, ἐκεῖ ποὺ πρῶτα ὅλα «τά ’σκιαζε ἡ φοβέρα καὶ τὰ πλάκωνε ἡ σκλαβιά», δημιούργησε μικρὸ ἀνεξάρτητο κράτος. Μικρό! Τὸ μέγιστο τμῆμα τοῦ ἑλληνισμοῦ στέναζε ἀκόμα κάτω ἀπὸ ἀφόρητη τυραννία. Κι αὐτὸ τὸ μαρτύριο τῶν σκλάβων ἀδελφῶν ἔκαιγε τὰ σπλάχνα τῶν ἀπελευθερωμένων. 

 Στὸ διάστημα ποὺ μεσολάβησε, ὁ πόθος γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ὑπόδουλων πῆρε τὴ μορφὴ ὑψηλοῦ ὁράματος ποὺ ὀνομάστηκε «Μεγάλη Ἰδέα» καὶ συνήρπασε τὶς καρδιὲς μικρῶν καὶ μεγάλων. Ἀλλὰ ἡ «Μεγάλη Ἰδέα» κατέληξε στὸ τέλος τοῦ 19ου αἰώνα μεγάλος τάφος! 

Ὁ ἀποτυχημένος πόλεμος τοῦ 1897 ἔφερε τοὺς Τούρκους κοντὰ στὴ Λαμία καὶ μετέτρεψε τὸ ὅραμα σὲ ἐφιάλτη. Τὸ Ἔθνος λύγισε, τὸ φρόνημα τοῦ λα- οῦ κατέπεσε, ἡ ἀπελπισία ἔπνιξε τὶς καρδιές. Τότε πετάχθηκε ἕνας ἄνθρωπος μόνος καὶ σήκωσε ψηλὰ τὸν ἥλιο. Ἕνας! Ὁ Παῦλος Μελᾶς! Μὲ τὴ θυσία του πότισε μὲ τὸ κρασὶ τῶν ἀθανάτων ἀπ’ ἄκρη σ’ ἄκρη τὸ λαό. Καὶ οἱ ἀναστημένοι τοῦ Λεωνίδα, τῆς Σαλαμίνας, τοῦ Μαραθώνα καὶ τῆς Γραβιᾶς σταυ- ραετοὶ τῆς λευτεριᾶς ἄνοιξαν τὰ πλατιὰ φτερά τους καὶ πέταξαν στὴν ἑλληνικότατη, σκλαβωμένη καὶ ἀπειλούμενη μὲ ἀφανισμὸ γῆ τῶν Μακεδόνων. 

 Ἡ ποθητὴ ὥρα σήμανε τὸ ἔτος 1912. Στὶς 5 Ὀκτωβρίου ξεκίνησε ἡ θυελλώδης ἐξόρμηση. Ὁ πρωθυπουργὸς και υπουργος Στρατιωτικων Ἐλευθέριος Βενιζέλος μὲ  τηλεγραφήματα παρότρυνε τὸν Ἀρχιστράτηγο Διάδοχο Κωνσταντῖνο νὰ κατευθυνθεῖ τάχιστα πρὸς τὴ Θεσσαλονίκη πρὶν φθάσει σ’ αὐτὴν ὁ βουλγαρικὸς στρατός. Οἱ δυσκολίες ἀμέτρητες. Τὸ τελευταῖο μεγάλο ἐμπόδιο ὁ πλημμυρισμένος Ἀξιός. Οἱ κάτοικοι τῶν χωριῶν συγκέντρωσαν κάθε εἴδους ξύλο, ἀκόμα καὶ τὶς πόρτες τῶν σπιτιῶν τους, καὶ μέσα σὲ μιὰ νύχτα γεφύρωσαν τὸ ποτάμι. Τὸ θαῦμα ἔφτασε ἀμέσως στὸ ἀποκορύφωμά του: τὴν 26η Ὀκτωβρίου, ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τοῦ προστάτου τῆς πόλεως μεγαλομάρτυρος ἁγίου Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου, ὁ Ταξὶμ πασὰς παρέδιδε τὴ Θεσσαλονίκη στὸν Κωνσταντῖνο. 

Πέρασαν ἀπὸ τότε 100 και πλεον χρόνια! Ἡ ἔνδοξη πόλη ἀναδείχθηκε κέντρο τοῦ βορειοελλαδικοῦ ἑλληνισμοῦ. Πίσω της ἔχει καὶ τρέφεται ἀπὸ ἱστορία 2.300 ἐτῶν. Τὸ ὄνομά της τῆς τὸ χάρισε ἡ ἀδελφὴ τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου Θεσσαλονίκη, πρὸς τιμὴν τῆς ὁποίας ἵδρυσε τὴν πόλη τὸ 315 περίπου π.Χ. ὁ σύζυγός της Κάσσανδρος, ἐκ τῶν στρατηγῶν καὶ διαδόχων τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Τὴν πανέμορφη πόλη τὴν ἁγίασε μὲ τὸ μαρτύριό του ὁ ἔνδοξος μυροβλύτης Μεγαλομάρτυρας Δημήτριος, καὶ ἡ Θεσσαλονίκη τὸν γνωρίζει πάνω ἀπὸ 17 αἰῶνες τώρα ὡς τὸν ἀκοίμητο προστάτη της καὶ τὸ σταθερὸ στήριγμα τῶν κατοίκων της. 

Ὁ μεγαλοπρεπὴς Ναός του ἀποτελεῖ παγκόσμιο προσκύνημα, καὶ ἡ παρουσία του, τὰ ἀμέτρητα θαύματά του, τὸ ἀκένωτο μύρο ποὺ ἀναβλύζει ἀπὸ τὸ ἱερό του λείψανο εὐωδιάζουν τὴν πόλη σὲ ὅλες της τὶς ἐκδηλώσεις. Ἡ ἀπελευθέρωσή της τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς του ἔδειξε φανερὰ τὴν ἰδιαίτερη ἀγάπη του πρὸς τὴν πόλη τοῦ μαρτυρίου του. Τὴ μεγάλη της δόξα ἡ Θεσσαλονίκη τὴ γνώρισε κατὰ τὴν ἔνδοξη περίοδο τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας. Ἀναδείχθηκε τότε κέντρο γραμμάτων, θεολογικῶν συζητήσεων, φιλοσοφικῶν ἀναζητήσεων, καλλιτεχνικῆς δημιουργίας καὶ πα- ραγωγῆς πολιτισμοῦ. Ἀπὸ ’δῶ ξεκίνησαν οἱ δύο μεγάλοι ἱε- ραπόστολοι ἅγιοι Κύριλλος καὶ Μεθόδιος, ποὺ ὁδήγησαν στὴν πίστη τοὺς σλαβικοὺς λαούς, καὶ στὴ Θεσσαλονίκη κατ’ ἐξοχὴν θεολόγησε ὁ τιτάνας τῆς Ὀρθοδόξου θεολογίας ἅγιος Γρηγόριος ὁ Πα- λαμᾶς. 

 100 και πλεον χρόνια μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσή της ἡ Θεσσαλονίκη καλπάζει πρὸς τὸ μέλλον πάνω στὸν Βουκεφάλα τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Στὶς ἐπιθέσεις τῶν ἐπιβούλων της καὶ στὶς ἀμφισβητήσεις τους ἀντιτάσσει τὴν ἴδια πάντα ἀπάντηση: Ζεῖ καὶ βασιλεύει ὁ βασιλιὰς Ἀλέξανδρος! Στὴν ἀδιαφορία τοῦ λαοῦ προβάλλει τοὺς ἁγίους ἀποστόλους τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης Κύριλλο καὶ Μεθόδιο. Τὴν βυθισμένη στὸ σκοτάδι καὶ θνήσκουσα Εὐρώπη τὴν προσκαλεῖ νὰ ἀναστηθεῖ γινόμενη μέτοχος τῆς θεολογίας τοῦ ἀκτίστου φωτὸς τοῦ ἁγίου της Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Καὶ ὅλους μας μᾶς προτρέπει νὰ ἱππεύσουμε στὸ κόκκινο ἄλογο τοῦ μεγαλομάρτυρος Δημητρίου γιὰ τὴ νέα μαρτυρία τῆς Ὀρθοδοξίας στὸν ἀποστατημένο κόσμο μας.Ο ΣΩΤΗΡ2052

Ο Άγιος Νεκτάριος και ο Παύλος Μελάς

Αρθρογραφία / Φεβρουάριος 10, 2019

Γράφει ο Δημήτρης Νατσιός

Συνηθίζω, όταν αναζητώ βιογραφικά στοιχεία και πληροφορίες για κάποιον επιφανή του Γένους μας, να προσφεύγω στο παλιό και λαμπρό εγκυκλοπαιδικό λεξικό του «ΗΛΙΟΥ». (Του “ηλίου” και όχι Ηλιού, για να μην έχουμε παρεξηγήσεις).

Τώρα με τα κινητά διαδίκτυα, μοναδική σχεδόν πηγή πληροφοριών είναι ο ιστότοπος με το περίεργο όνομα «βικιπαίδεια» ο οποίος συνοδεύεται με αρκετά νεοταξικά καρυκεύματα.

Παρένθεση. Το διαδίκτυο με την τεράστια αποθήκευση πληροφοριών δημιουργεί στο χρήστη του, ιδίως στις νεότερες ηλικίες την ολέθρια ψευδαίσθηση ότι ο ίδιος κατέχει και έχει κατακτήσει αυτές τις γνώσεις. Το θεωρεί, τρόπον τινά, ως προέκταση, εξάρτημα της μνήμης του.

Γι’ αυτό η μελέτη θεωρείται πια χάσιμο χρόνου, γίνεται αντικείμενο χλεύης, πράγμα καταστρεπτικότατο για την γλώσσα και την σκέψη. Θύματα αυτής της απώλειας είναι και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί. Κάποτε λέγαμε «έχει μεταδοτικότητα», όταν θέλαμε να επαινέσουμε το δάσκαλο.

Η μεταδοτικότητα είναι «τέχνη τεχνών» που τα θεμέλιά της «τρέφονται» από την αγάπη προς τους μαθητές «ουδέν ούτω προς διδασκαλίαν επαγωγόν ως το φιλείν και φίλεισθαι» κατά τον Άγιο Χρυσόστομο – και βέβαια, την βαθιά γνώση του αντικειμένου, αποκύημα πολλής μελέτης. Σήμερα λέμε πως είναι επικοινωνιακός.

Η διαφορά μεταξύ μετάδοσης και επικοινωνίας είναι τεράστια. Μετάδοση σημαίνει παιδεία. Επικοινωνία σημαίνει εντυπωσιοθηρία, αμάθεια.

Προσέφυγα, λοιπόν, στο λεξικό του «ΗΛΙΟΥ» αναζητώντας το γενεαλογικό δέντρο του Παύλου Μελά. Διαβάζω στο λήμμα «Μελάς» σε τούτα τα κομψά ελληνικά: «Μεγάλη αρχοντική οικογένεια των Ιωαννίνων, της οποίας πλείστα μέλη διεκρίθησαν εις τα γράμματα και τας επιστήμας, εις τον στρατό την πολιτικήν και την διπλωματίαν, σημαντικάς δε εθνικάς υπηρεσίας παρέσχον εις την πατρίδα πολύ προς της εκρήξεως του Ιερού Αγώνος, κατ’ αυτόν, και μετά την αποκατάστασιν του κράτους».

Αρχοντική οικογένεια, όχι γιατί είχε μεγάλη οικονομική επιφάνεια, αλλά διότι τα μέλη της «παρέσχον σημαντικάς εθνικάς υπηρεσίας». Τω καιρώ εκείνω οι παλιές αρχοντικές οικογένειες, αμιλλώνται ποια θα ευεργετήσει περισσότερο την πατρίδα. Τω καιρώ ετούτω οι αρχοντοχωριάτες, οι νεόπλουτοι σαλταδόροι και δανειοσυντήρητοι διαγωνίζονται για το ποιος θα προξενήσει μεγαλύτερη ζημιά στην πατρίδα.

Οι Μελάδες και όλες οι οικογένειες των εθνικών ευεργετών ήταν αρχοντάνθρωποι, έτσι ονομάζει ο λαός μας τους γενναιόδωρους, τους φιλότιμους. Αρχονταρίκι ονομάζεται στα μοναστήρια η αίθουσα υποδοχής και φιλοξενίας των προσκυνητών, γιατί και η Εκκλησία μας μας θέλει αρχοντάνθρωπους και όχι μίζερα, οικτρόβια και αξιολύπητα ανθρωπάρια. («Ό,τι και να κάνουμε ταπείνωση – αγάπη – αρχοντιά χρειάζεται» έλεγε και ξανάλεγε ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης).

Ο Παύλος Μελάς ονομάστηκε Παύλος, και όχι Γεώργιος όπως έλεγαν τον παππού του, προς τιμήν του αδελφού του παππού του, Παύλου, ο οποίος υπηρετούσε στα τάγματα των Σουλιωτών υπό τον Μάρκο Μπότσαρη και «έπεσε» ηρωικώς μαχόμενος κατά την Έξοδο του Μεσολογγίου. Με τέτοιο όνομα πώς να μην έχει ηρωικό, λεβέντικο θάνατο ο αετός της Μακεδονίας μας;

Αν πιάσουμε κάποια τωρινή «αρχοντική» οικογένεια και σκαλίσουμε τον βίο και την πολιτεία της, τι βρίσκουμε; Ιδιοκτησίες καναλιών, δημόσια έργα, απατεωνιές, τζιτζιφιόγκους και που πολιτεύονται, κατάληψη πανεπιστημιακών θέσεων αναξιοκρατικώ τω τρόπω, ημιμάθεια κρανιοκενής, θαλασσοδάνεια, καταθέσεις, ζώη χλιδάτη, βίλες, κότερα, ιδιωφελείς έρωτες και … ξενέρωτες.

Πατέρας του Παύλου Μελά ήταν ο Μιχαήλ (Μίκης) Μελάς, άνθρωπος καλλιεργημένος, με φιλοπατρία, που διετέλεσε από το 1891 ως το 1894 και δήμαρχος Αθηνών. (Αδελφός του ήταν ο περίφημος Λέων Μελάς που έγραψε τον «Γεροστάθη», βιβλίο που γαλούχησε γενιές Ελληνοπαίδων, οι οποίες αργότερα απελευθέρωναν πατρίδες σκλαβωμένες.

Τώρα που αφήσαμε εκείνα τα «σκοταδιστικά» κείμενα και διδάσκουμε προοδευτικές μαγαρισιές γεμίσαμε συλλογικότητες…. κουκουλοφλώρων. Αν κάποτε η παιδεία μας ξαναβρεί την χαμένη τροχιά της, θα μπορούσε, ο «Γεροστάθης», με μία «λελογισμένη επεξεργασία» κυρίως στη γλώσσα, να εισαχθεί στα σχολεία).

Ήταν γύρω στο 1890 που ο κατασυκοφαντημένος στην Αίγυπτο, Άγιος Νεκτάριος, έρχεται στην Αθήνα. Ζητά θέση, όχι αρχιερέως, αλλά απλού ιεροκήρυκος χωρίς μισθό.

Συναντούσε –ποιος;- πόρτες κλειστές και υποσχέσεις. Ντρεπόταν ο άγιος, τον συντηρούσε μία απλή γριούλα. «Αδερφέ μου» γράφει στον αδερφό του Χαράλαμπο στη Χίο «αναγκάζομαι μετά πόνου και δακρύων να σε ενοχλήσω ευρισκόμενος εν Αθήναις, εν ημέραις χαλεπές, περιφρονημένος και εμπαιζόμενος παρά των ισχυρών…».

(Και μες στους ισχυρούς ήταν και η τότε εκκλησιαστική ηγεσία). Καταφεύγει στον Υπουργό – μετά από είκοσι απόπειρες -Εκκλησιαστικών και Παιδείας. Του αρνήθηκε τη θέση ιεροκήρυκος, διότι “ετύγχανε αλλοδαπός” και “εστερείτο της ελληνικής υπηκοότητος». “Απόμεινε πελιδνός” διαβάζουμε στο βιβλίο «Ο άγιος του αιώνα μας» του μακαριστού Σώτου Χονδρόπουλου.

Κατεβαίνοντας τις σκάλες του υπουργείου ο άγιος ιεράρχης, με μάτια βουρκωμένα, συναντά έναν ονομαστό άρχοντα. Ήταν ο Μιχαήλ Μελάς, ο πατέρας του Παύλου. Ο Μελάς βλέπει την σεβάσμια μορφή του Αγίου, αντιλαμβάνεται την λύπη του. Μαθαίνει τι συνέβη και του ζητά να τον ακολουθήσει στον Υπουργό.

Και σε λίγο ο υπουργός υπέγραφε τον διορισμό του Αγίου ως ιεροκήρυκος στο νομό Ευβοίας. «Άγιο ρουσφέτι», ας μου επιτραπεί η φράση από έναν άνθρωπο που σε λίγα χρόνια ο γιος του έγραψε τον πρόλογο στο αθάνατο βιβλίο «Μαρτύρων και Ηρώων αίμα» για τη λευτεριά της Μακεδονίας μας.

Ωραία σκηνή Μεγαλοπρεπής να κουβεντιάζουν ο Άγιος Νεκτάριος και ο Μιχαήλ Μελάς. Το Γένος και η Εκκλησία του. Με την ευχή του Αγίου Νεκταρίου και το αίμα του Παύλου Μελά σώθηκε η Μακεδονία. Στα σκαλιά του υπουργείου η Πατρίδα, οι πραγματικοί άρχοντές του και μέσα οι αναθυμιάσεις, ο τρωγλοδύτης πολιτικάντης να μηχανορραφεί.

Θα περάσει από την Βουλή η προδοτική συμφωνία, διατείνεται ο αγραβάτωτος μείραξ. Μιλά για εθνική αντιπροσωπεία. Αστεία πράγματα. Είναι εθνοπροδοτική αντιπροσωπεία. Στην εκκλησιαστική γλώσσα θα την ονομάζαμε «ληστρική σύνοδο». Ψέλλισε κάτι στίχους του Μπρεχτ. Έχουμε καλύτερους ποιητές. Θα πρότεινα στίχους του Κ. Ουράνη από το ποίημα «πάψετε πια».

«Πάψετε πια να εκπέμπετε το σήμα του κινδύνου

τους λόγους της υστερικής σειρήνας σταματήστε

και αφήστε το πηδάλιο στης τρικυμίας τα χέρια

το πιο φρικτό ναυάγιο θα ήταν να σωθείτε».

http://maxitis.gr/category/blogs/

ΟΧΙ ΣΤΟ ΞΕΠΟΥΛΗΜΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ !

.

Τα 10 Παλαιοτερα Σπιτια της Αθηνας που Επρεπε να ειναι 11 !