Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Πρασινάδας Παρανεστίου ( Υπό Ανασύσταση)

Δράμα: Στην «αγκαλιά» ενός βράχου η μονή Μεταμορφώσεως στην προσφυγική Πρασινάδα
 Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ





του ανταποκριτή μας Β.Λωλίδη

Ανάμεσα σε καταπράσινες βουνοκορφές και βαθιά φαράγγια, στο προσφυγικό χωριό Πρασινάδα του δήμου Παρανεστίου, στην ορεινή Δράμα, στέκεται αγέρωχη η ιερά μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Χτισμένη κυριολεκτικά πάνω σε έναν βράχο, μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα σε γη και ουρανό. Ένα τοπίο που κόβει την ανάσα και ταυτόχρονα ηρεμεί την ψυχή.

Παραμονή της μεγάλης δεσποτικής γιορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου και η μονή γεμίζει από προσκυνητές για να παρακολουθήσουν τις ιερές ακολουθίες. Αναμφισβήτητα, η μονή αυτή δεν είναι απλώς ένας προορισμός, είναι εμπειρία. Για τους πιστούς, είναι τόπος ευλογίας. Για τους φυσιολάτρες, ένας παράδεισος γαλήνης. Και για όλους, ένα κρυμμένο στολίδι της ελληνικής γης που αξίζει να ανακαλυφθεί.

Η διαδρομή προς τη μονή είναι ένα ξεχωριστό ταξίδι στην καρδιά της φύσης. Ανηφορικά μονοπάτια, δασωμένες πλαγιές, η απόλυτη σιωπή του βουνού που διακόπτεται από το θρόισμα των φύλλων, το αδιάκοπο κελάηδισμα των πουλιών, ο ήχος των χιλιάδων τζιτζικιών.

Λιτή και απέριττη, η μονή ενσωματώνεται στο τοπίο σαν να ήταν εκεί από πάντα. Τα κελιά των μοναχών, η μικρή αυλή και το καθολικό αποπνέουν μια αίσθηση γαλήνης, σχεδόν υπερβατικής. Από το ύψωμα, η θέα κόβει την ανάσα: ένα πανόραμα από δάση, χαράδρες και ουρανό, που κάνει τον επισκέπτη να σταθεί σιωπηλός για λίγο για να δοξάσει το μεγαλείο του Δημιουργού.

Από τους Σταυροφόρους στους πρόσφυγες του Πόντου

Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ξεχασμένη αλλά γεμάτη ιστορία, θρύλους παραδόσεις μονή άρχισε να αναγεννάται. Η αρχή έγινε από τον μακαριστό μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο και συνεχίστηκε με τον προκάτοχό του μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεο, ο οποίος στηρίζει έμπρακτα την επαναλειτουργία της της. Μάλιστα, πριν από έναν χρόνο περίπου, δυο νέοι και δραστήριοι μοναχοί αποφάσισαν να εγκατασταθούν στη μονή, να την επαναλειτουργήσουν, δημιουργώντας ένα πνευματικό καταφύγιο για κάθε επισκέπτη.

Ο οικισμός της Πρασινάδας -χτισμένη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών στους πρόποδες του βουνού Παγκάλου σε υψόμετρο 713 μέτρων- είναι ένα όμορφο, μικρό χωριό. «Σφηνωμένο» στην κατάφυτη πλαγιά του λόφου καλύπτεται από απαράμιλλη φυσική ομορφιά με πολλά νερά, αφού από εκεί περνούν παραπόταμοι του Νέστου. Οι κάτοικοι του χωριού είναι Πόντιοι πρόσφυγες που ήρθαν από την Τραπεζούντα μετά το 1920 σε αυτόν τον απομακρυσμένο οικισμό της Δράμας και πάλεψαν πολύ σκληρά κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες για να επιβιώσουν στη νέα τους πατρίδα.

Στην απογραφή του 1928, ο οικισμός αριθμούσε κοντά στους 350 κατοίκους. Σήμερα, μετά βίας φτάνει τους 45 μόνιμους κατοίκους. Η Πρασινάδα βρίσκεται βορειοανατολικά της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, σε απόσταση 61 χιλιομέτρων από την πόλη της Δράμας, και διοικητικά υπάγεται στον δήμο Παρανεστίου. Η διαδρομή μέχρι το χωριό είναι άσφαλτος, έχει όμως πολλές στροφές, ωστόσο θα αποζημιώνει τον ταξιδιώτη η απαράμιλλη ομορφιά της φύσης.
Καύχημα και προστασία των κατοίκων της Πρασινάδας είναι ο ιερός βράχος του χωριού, εκεί όπου δεσπόζει ιερά μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος χτισμένη στα χαλάσματα παλαιότερου Βυζαντινού μοναστηριού (485 μ.Χ. - 1204 μ.Χ.), που βρισκόταν θαμμένο εκεί επί οχτώ αιώνες χωρίς να γνωρίζει κάποιος την ύπαρξή του. Στην τοποθεσία αυτή, όπου υπάρχει πλέον το σημερινό μοναστήρι, βρέθηκαν λείψανα αγίων, οι οποίοι μαρτύρησαν από τους σταυροφόρους το 1204 μ.Χ. κατά την 4η Σταυροφορία.

Η αναστήλωση της μονής, τάμα και έργο ζωής

Η αναστήλωση της ιεράς μονής αποτέλεσε έργο ζωής για τον πρώην νομάρχη Δράμας Κωνσταντίνο Ευμοιρίδη. Η ανέγερση της μονής έγινε στο πλαίσιο της εκπλήρωσης τάματος της μητέρας του. Την περίοδο της βουλευτικής του θητείας, συγγενικά του πρόσωπα από την Πρασινάδα, του ζήτησαν να επιδιορθώσει ένα εκκλησάκι με λαμαρίνες, που είχαν στο χωριό, πάνω σε έναν βράχο.

Ο Κωνσταντίνος Ευμοιρίδης, όταν πήγε στην περιοχή και άρχισε να σκάβει πάνω στο βράχο, βρήκε τα θεμέλια της παλιάς μονής που υπήρχε εκεί, η οποία -σύμφωνα με την παράδοση- κάηκε από τους Σταυροφόρους. Σκάβοντας, βρέθηκε επίσης η κάρα του τελευταίου ηγούμενου της μονής, η οποία ευωδίαζε. Επίσης, κατά την ανασκαφή βρέθηκαν εκκλησιαστικά σκεύη και νομίσματα, τα οποία παραδόθηκαν στον ιερά μητρόπολη Δράμας.

Κάτοικοι της Πρασινάδας, πολύ πριν αποκαλυφθούν τα ερείπια και ξεκινήσει το χτίσιμο της νέας μονής έλεγαν πως έβλεπαν συχνά στον ύπνο τους ένα γέροντα να τους λέει: «Ακόμη να χτίσετε το μοναστήρι μου!». Ένας από τους ανθρώπους που έχτιζαν το μοναστήρι ανέφερε, δε, πως μια μέρα είδε να περπατά πάνω στα κεραμίδια της μονής, ένας γέροντας.

Ο Κωνσταντίνος Ευμοιρίδης είχε μια παρόμοια εμπειρία. Μια μέρα, καθήμενος πάνω στον βράχο και χαζεύοντας το μαγευτικό τοπίο είδε από τη ρεματιά να ανηφορίζει ένας μεγαλόσωμος γέροντας. Σηκώθηκε όρθιος και κίνησε προς το μέρος του. Όμως, σαν έφτασε σε απόσταση τριών μέτρων από το γέροντα, αυτός εξαφανίστηκε! Στην Πρασινάδα, ο Κώστας Ευμοιρίδης ξόδεψε σχεδόν όλη του την περιουσία για την ανέγερση της νέας μονής και την ανάδειξη του ιερού βράχου.

Το 1993, ανήμερα της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τελέστηκε η πρώτη Θεία Λειτουργία στο νέο μοναστήρι, μετά από 800 χρόνια που ήταν ερειπωμένο και εγκαταλελειμμένο. Όσοι ανέβηκαν εκείνη την ημέρα στον βράχο της Πρασινάδας και είχαν ταξιδέψει στον Πόντο, σημείωναν με έκπληξη πως το περιβάλλον και η τοποθεσία στην Πρασινάδα έχει πάρα πολλά κοινά μορφολογικά στοιχεία με αυτά του Πόντου.

https://www.amna.gr/macedonia/article/923722/Drama-Stin-agkalia-enos-brachou-i-moni-Metamorfoseos-stin-prosfugiki-Prasinada-

Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Πρασινάδας Παρανεστίου ( Υπό Ανασύσταση)
Διεύθυνσις : Τ.Κ. 66035, Πρασινάδα Δράμας, Τηλέφωνο : 2524770014 - 6971542423
email: immespr@gmail.com
web site : immsdramas.gr
Υπεύθ. Ιερομόναχος Βασίλειος Αθανασιάδης (μον. 2)

Ἡ Ἱερά Μονή Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Πρασινάδας βρίσκεται σέ ὑψόμετρο 750 μέτρων, 19χλμ ἀπό τό Παρανέστι Δράμας καί 1χλμ ἀπό τό χωριό τῆς Πρασινάδας. Εἶναι χτισμένη πάνω σ’ ἕναν ὑψηλό βράχο, ἔχοντας ἀνατολικά τήν ὀροσειρὰ Χαϊντοῦ, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τό φυσικό ὅριο ἀνάμεσα στήν Μακεδονία καί τή Θρᾴκη. Τό ἐπιβλητικό τοπίο γύρω ἀπό τήν Ἱερά Μονή ἀποτελεῖται ἀπό βραχώδεις κορυφές καί χαράδρες μέ καταρράκτες καί παραποτάμους τοῦ ποταμοῦ Νέστου, κάνοντας πολλούς νά μιλοῦν για Δραμινά ἤ Μακεδονικά Μετέωρα.
Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι σ’ ἕναν ἀπό αὐτούς τούς βράχους εἶναι χτισμένο κι ἕνα ἀκόμη μικρό ἡσυχαστήριο, τῆς Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος Χριστίνας, στό ὁποῖο έμόνασε ἡ γερόντισσα Χριστίνα, μέχρι τήν κοίμησή της τό ἔτος 2012.
Τό τοπίο τῆς περιοχῆς θυμίζει τήν ὀρεινή ἐνδοχώρα τοῦ Πόντου καί ὁ βράχος ἐπάνω ἀπό τήν Πρασινάδα μοιάζει μέ τόν βράχο στό βουνό Πυργί τῆς Τραπεζούντας, πάνω στόν ὁποῖο εἶναι χτισμένο τό ἱστορικό μοναστῆρι τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Περιστερεώτα.
Ἀπό τό 1923 καί ὕστερα οἱ πρόσφυγες ἀπό τόν Πόντο πού ἐγκαταστάθηκαν στήν Πρασινάδα ἔβλεπαν ἐπάνω στόν βράχο οὐράνιο φῶς, ἀλλά δέν μποροῦσαν νά τό ἐξηγήσουν. Ἀπό τό 1990 κι ἑξῆς κάποιοι ἀπό αὐτούς ἄρχισαν νά βλέπουν καί ὄνειρα σχετικά μέ τήν ἱστορία τοῦ βράχου, γιά τόν ὁποῖο μέχρι τότε τίποτα δέν ἦταν γνωστό. Τά ὄνειρα αὐτά συνοδεύτηκαν ἀπό εὐρήματα: τεμάχια πήλινων ἀγγείων, λείψανα, θυμιατήριο, λόγχες καί θεμέλια παλαιοῦ ναοῦ.

Τὰ εὐρήματα αὐτά ἐπιβεβαίωσαν τὴν ἱερότητα τοῦ τόπου, τεκμηριώνοντας τὴν ὕπαρξη σὲ αὐτόν μικροῦ μοναστηριοῦ ἤδη ἀπό τόν 5ο αἰῶνα μ.Χ., τό ὁποῖο καταστράφηκε στό πέρασμα τοῦ χρόνου. Ταυτόχρονα, ἔχουν ὑπάρξει ἀφηγήσεις σύμφωνα μέ τίς ὁποῖες κάποιοι ἀπό ἐκείνους πού προσκύνησαν τά εὐρήματα αὐτά ἔγιναν ἀποδέκτες τῆς θαυματουργίας τους.
Ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος τό 1993 πραγματοποιήθηκε ὁ πρῶτος πανηγυρικός ἑορτασμός στόν προαύλιο χῶρο τῆς Μονῆς, καθώς σύμφωνα μέ τίς ἀποκαλύψεις ἡ παλαιά Μονή ἦταν ἀφιερωμένη στή Μεταμόρφωση τοῦ Σωτῆρος. Τό 1994 ἔγινε ἡ θεμελίωση τοῦ ὁμώνυμου Ναοῦ στήν βραχοκορφή ἀπό τόν μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας κυρό Διονύσιο και στίς 6 Αὐγούστου 2007 ἔγιναν τά ἐγκαίνια τοῦ περικαλλοῦς Καθολικοῦ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς ἀπό τόν μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας κυρό Παῦλο.
Σήμερα μέ τήν πρωτοβουλία καί τήν ἀγαθή διάθεση τοῦ Μητροπολίτη μας κ.κ. Δωροθέου, ἡ Ἱερά Μονή ἐπανδρώθηκε μέ μοναχούς καί μέ τήν βοήθεια καί τήν ἀγάπη τῶν Ἀρχῶν τοῦ τόπου καί τῶν εὐλαβῶν Χριστιανῶν προχωρᾶ ἡ περαιτέρω ἀνοικοδόμησή της.
Βλέποντας τήν ὀμορφιά αύτοῦ τοῦ εὐλογημένου τόπου, θυμόμαστε τὸ κάλεσμα τοῦ Εὐαγγελίου νά κοιτάξουμε τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ καί τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ καί βλέποντας αὐτά νά ζητήσουμε τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνη Του. Ὅταν τά βροῦμε αὐτά, θά ἔχουμε τά πάντα.

ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗΣ
ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ
ΑΠΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟ ΕΩΣ ΜΑΡΤΙΟ : ΠΡΩΙ 7:30 – 13:00 ΑΠΟΓΕΥΜΑ 15:00 – 17:00

ΑΠΟ ΑΠΡΙΛΙΟ ΕΩΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ : ΠΡΩΙ 7:30 -13:00 ΑΠΟΓΕΥΜΑ 17:00 -20:00

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ : ΚΑΘΕ ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΟΡΤΕΣ

ΔΟΜΕΣΤΙΚΟΙ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ 30 ΧΡΟΝΙΑ

.

.

.

.

.

.

.ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ Β΄ ΗΧΟΥ ΤΑΛΙΑΔΩΡΟΥ Χ.

Αγιος Γεωργιος Καρσλίδης ο Ομολογητης

Την επόμενη Τρίτη 4 Νοεμβρίου
Η Δράμα εορτάζει τη μνήμη του Αγίου
Γεωργίου Καρσλίδη του Ομολογητού
ΣΤΙΣ 4 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ κάθε χρόνο, η Δράμα εορτάζει τον δικό της Άγιο, τον Όσιο Γεώργιο Καρσλίδη. Πρόκειται για μια από τις πλέον φωτισμένες προσωπικότητες οσίων που έζησε στη Δράμα.

Ο άγιος Γεώργιος Καρσλίδης (1901-1959) αποτελεί μια από τις πιο ξεχωριστές, και σημαντικότερες αγίες μορφές του 20ού αιώνα! Η ζωή του μοιάζει σαν να ανακεφαλαιώνει πολλές άλλες μορφές αγίων βιοτών τις οποίες διαβάζουμε στον συναξαριστή.

Άλλωστε, δεν είναι απλά ένας όσιος της εκκλησίας, αλλά και ένας ομολογητής-μάρτυρας ο οποίος έζησε ιδιαίτερα σκληρές μέρες δοκιμασίας και μαρτυρίου κατά την περίοδο της κομουνιστικής επικράτησης στην Γεωργία. Με αποκορύφωμα, βεβαίως, την αντιμετώπιση του εκτελεστικού αποσπάσματος.

Ο Όσιος Γεώργιος Καρσλίδης γεννήθηκε το 1901 μ.Χ. στην Αργυρούπολη του Πόντου (έδρα της Ιεράς Μητρόπολης Χαλδίας) και το βαφτιστικό του όνομα ήταν Αθανάσιος.

Έμεινε από μικρός ορφανός και μάλιστα οι γονείς του πέθαναν την ίδια ημέρα. Όμως, αμέσως φανερώθηκαν τα σημεία της κλήσεως και της χάριτος. Γαλουχημένος από την ευσεβέστατη μάμμη του με την παραδειγματική ποντιακή ευσέβεια, μόλις στάθηκε στα πόδια του και άρχισε να μιλάει έδειξε ότι διέφερε των άλλων παιδιών και ότι ήταν αφοσιωμένος στον Θεό. Παιδί ακόμα, προσεύχονταν συνεχώς, έκανε νηστείες και επτά χρονών πήγε και προσκύνησε την Παναγιά του Σουμελά. Δόκιμος μοναχός έγινε σε ηλικία μόλις εννέα ετών.

Η κουρά του σε Μοναχό έγινε το 1919 μ.Χ. σε ηλικία 18 ετών και στην συνέχεια χειροτονήθηκε Διάκονος.

Τις τραγικές ημέρες του διωγμού της Εκκλησίας από τους κομμουνιστές στην Γεωργία, ο νεαρός Ιεροδιάκονος συνελήφθη ως «εχθρός του λαού», υπέστη φυλακίσεις, ταπεινώσεις, ευτελισμούς, δημόσιες διαπομπεύσεις και ανήκουστους βασανισμούς. Καταδικάσθηκε μάλιστα σε θάνατο και τουφεκίστηκε, αλλά διεσώθη θαυματουργικώς!

Αλλά δεν ήταν μόνον αυτά. Ο μικρός Αθανάσιος έζησε μαρτύριο και στα χέρια του αδελφού του και ήταν συνεχώς ένας αποδιωγμένος που μερικές φορές έβρισκε στερνό καταφύγιο στους τάφους των γονιών του! Μέχρι που αποφάσισε να εγκαταλείψει μόνος και έρημος την εχθρική και σκληρή οικογένεια του αδελφού του. Έτσι άρχισε να περιφέρεται μέσα στο καταχείμωνο στον χιονισμένο Καύκασο!

Το 1925 μ.Χ. χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος και Πνευματικός, ενώ το 1929 μ.Χ. ήρθε, μετά από πολλές περιπέτειες στη Σίψα (στο συνοικισμό των Ταξιαρχών Δράμας) της Ελλάδας, όπου έζησε τα τελευταία τριάντα, από τα πενήντα οκτώ χρόνια της ζωής του.

Καταδικάσθηκε και πάλι σε θάνατο το 1941 μ.Χ. από τους εκ βορρά ομόδοξους εισβολείς και σώθηκε και πάλι θαυματουργικώς, για να συνεχίσει την Οσιακή του ζωή μέχρι την ημέρα της κοίμησης του, στις 4 Νοεμβρίου 1959 μ.Χ.

Ο Άγιος πάτησε το πόδι του για πρώτη φορά στην Ελλάδα, και μάλιστα στην Θεσσαλονίκη, στις 19 Οκτωβρίου του 1929, για να συνεχίσει την αγία ζωή του στα ελληνικά χώματα!

Εδώ, στα δικά μας χώματα θα ζήσει πλέον οσιακά, με την έννοια της ασκητικής βιοτής και η μαρτυρία του, πλέον, θα είναι αγγελική! Θα αποτελεί τον φύλακα άγγελο και ένα σημείο αναφοράς και αγιότητας για τους ανθρώπους που τον έζησαν! Για τους ξεριζωμένους Πόντιους της ανταλλαγής των πληθυσμών μετά την Μικρασιατική τραγωδία, τους κατοίκους της Δράμας και ιδιαίτερα της Σίψας.

Ο Άγιος ήταν ο συνεχής συμπαραστάτης των ανθρώπων της περιοχής σε όλες τις περιστάσεις της ζωής τους και ο ανύστακτος, φιλόστοργος πνευματικός πατέρας που αγωνιούσε για την πνευματική τους ζωή. Ήταν, επίσης, ο θαυματουργός ιατρός και η ελεήμονα και πάσχουσα καρδιά για όλους τους κατοίκους. Ο φίλος των παιδιών και ο προστάτης της νεότητας!

[Πληροφορίες για την αγία βιοτή του οσίου Γεωργίου Καρσλίδη αντλήσαμε από το βιβλίο ο “Όσιος Γεώργιος της Δράμας, Ο Άγιος των πτωχών και των πονεμένων”, έκδοση της Ιεράς Μονής Αναλήψεως του Σωτήρος, Ταξιάρχες (Σίψα).]

https://www.proinos-typos.gr/i-drama-eortazei-ti-mnimi-toy-agioy-georgioy-karslidi-toy-omologitoy-tin-epomeni-triti-4-noemvrioy/?fbclid=IwY2xjawNwZLpleHRuA2FlbQIxMQABHvVyRUy4fVG1pVGM79z2dcAcH7SyQ8EhwVxbPam2Vx2U_nfCZE1D4WlXdfpG_aem_6gM4047pZ_gdECd7cOq02Q

Αφιέρωμα στον Παλαιό Μητροπολιτικό Ναό της πόλεως Δράμας

Η ιστορική παλαιά Μητρόπολη Δράμας
όπου είχαν συγκεντρωθεί οι χριστιανοί
κατά την απελευθέρωση της πόλης το 1913 και επισης κατα την υποδοχη του Βασιλεως Κωνσταντινου ΙΒ΄ την 30 Ιουλιου 1913 επι Μητροπολιτου Αγαθαγγέλου.

► Μιλάει στον «Π.Τ.» ο εφημέριος του Μητροπολιτικού ναού π. Κωνσταντίνος Χλιάρας, Ιστορικός και υποψήφιος Διδάκτωρ Λαογραφίας

► Εικόνες του αγιογράφου και λαϊκού ζωγράφου Στέργιου από το Άνω Νευροκόπι στολίζουν το τέμπλο του ναού

Του Θανάση Πολυμένη

Η ΔΡΑΜΑ είναι μια πόλη, με την ιστορία της να χάνεται στα βάθη του χρόνου. Τελευταία στοιχεία που έχουν εντοπιστεί σε διάφορα σημεία εντός της σημερινής πόλεως, μαρτυρούν ότι κατά την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, υπήρξε αποικία των Φιλίππων. Διάφορα άλλα στοιχεία, μαρτυρούν επίσης ότι είχε κοινωνική ζωή ακόμα παλαιότερα και μάλιστα ορισμένα από αυτά αποδεικνύουν ότι στην περιοχή πολύ κοντά στη σημερινή πόλη, υπήρξε προϊστορικός οικισμός (εργατικές κατοικίες Αρκαδικού).

Σύμφωνα με όσα είναι γνωστά, η πόλη της Δράμας και η περιοχή της, δέχθηκαν από πολύ νωρίς τον λόγο του Ευαγγελίου καθώς γειτνιάζει προς τους Φιλίππους, όπου ο Απόστολος Παύλος το 49 μ.Χ., ίδρυσε την πρώτη χριστιανική εκκλησία επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Έχουν μάλιστα βρεθεί τα θεμέλια μεγάλης τρίκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής στον αύλειο χώρο του Ναού της Αγίας Σοφίας Δράμας, ο οποίος σήμερα ανασκάπτεται εκ βάθρων. Η ανασκαφή αυτή έχει αναδείξει σημαντικά ιστορικά στοιχεία για την περιοχή.

Για εννέα περίπου αιώνες, η Δράμα ανήκε εκκλησιαστικά στη Μητρόπολη των Φιλίππων, διοικούμενη από πρωθιερέα του Μητροπολίτη Φιλίππων έως το 900 μ.Χ.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ναός της Αγίας Σοφίας, θεωρείται ως ο παλαιότερος χριστιανικός ναός στην περιοχή, ενώ αργότερα οικοδομείται ο Ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών (επί της σημερινής οδού Βενιζέλου), ο οποίος ανάγεται στον 14ο αιώνα και εικάζεται ότι συνδέεται με το θάνατο και την πρώτη ταφή της (Γιολάντας) Ειρήνης του Μομφεράτου, δεύτερης συζύγου του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου.

Ο τρίτος παλαιότερος ναός

Αυτά τα λίγα ιστορικά στοιχεία, μας εισάγουν στο κλίμα της εποχής, κατά την οποία λίγο πιο μετά φέρεται να έχει οικοδομηθεί ιερός ναός λίγο πιο πάνω από αυτόν τον Παμμεγίστων Ταξιαρχών, ο οποίος πολύ αργότερα βέβαια, είχε λάβει τον ρόλο του πρώτου Μητροπολιτικού ναού της πόλεως Δράμας και σήμερα είναι ο παλαιός Μητροπολιτικός ναός, αφού στα μέσα της δεκαετίας του 1970 ανεγέρθη ο σημερινός Μητροπολιτικός ναός.

Σύμφωνα με όσα είναι γνωστά, ο παλαιός Μητροπολιτικός ναός, είναι ο τρίτος παλαιότερος ναός στην περιοχή, μετά από το ναό της Αγίας Σοφίας και το ναό των Ταξιαρχών και αυτό σαφώς έχει τη δική του αξία και ιστορία.

Ο «Π.Τ.», είχε την ευκαιρια  να μιλήσει με τον πατέρα Κωνσταντίνο Χλιάρα, εφημέριο του Μητροπολιτικού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου, Ιστορικό και υποψήφιο Διδάκτωρ Λαογραφίας, ο οποίος και μας παραθέτει σημαντικά ιστορικά στοιχεία.

Όπως σημειώνει ο π.Κων. Χλιάρας, «ο παλαιός Μητροπολιτικός Ναός, γνωρίζουμε ότι βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση, από τον 12ο αιώνα με βάση τη βιβλιογραφία. Η παρούσα του φάση όπως είναι σήμερα τουλάχιστον στο εσωτερικό του, είναι μετά το 1830, οπότε μετά από ένα μεγάλο σεισμό που έγινε στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας με επίκεντρο την Ξάνθη, κατεστράφη μέρος του. Από τότε, έχουμε την τοποθέτηση νέου τέμπλου, νέων εικόνων και την υπόλοιπη επίπλωση του ναού».



Εικονογράφοι από το Άνω Νευροκόπι

Αυτό που μπορεί κανείς να θαυμάσει στο εσωτερικό του ναού, είναι το υπέροχο τέμπλο του και οι εικόνες, οι οποίες είναι της λεγόμενης ναζαρινής τεχνοτροπίας, ενώ φιλοξενούνται και εικόνες από τον γνωστό αγιογράφο και λαϊκό ζωγράφο Στέργιο, από το Άνω Νευροκόπι.

«Όταν λέμε Άνω Νευροκόπι, εννοούμε το σημερινό Γκότσε Ντέλτσεφ», διευκρινίζει ο π. Χλιάρας και συνεχίζει: «Το Κ. Νευροκόπι ήταν τότε Ζίρνοβο. Στο Άνω Νευροκόπι  είχε αναπτυχθεί μια σχολή περί της λαϊκής εκκλησιαστικής ζωγραφικής. Οι αγιογράφοι, οι λαϊκοί ζωγράφοι που εργάστηκαν γι’ αυτές τις εικόνες, προήρχοντο κυρίως από εκεί».

Όπως μας εξιστορεί, «επικεφαλής ήταν ο Στέργιος, αγιογράφος από το Νευροκόπι, όπως υπογράφει στις περισσότερες εικόνες, ενώ υποθέτουμε πως ήταν και κάποιοι συνεργάτες του μαζί που ασχολήθηκαν με το έργο αυτό. Έργα του , υπάρχουν σχεδόν σε όλους τους μεταβυζαντινούς ναούς της Μητροπόλεως Δράμας (Αδριανή, Δοξάτο, Χωριστή κτλ.)».

Όπως εξηγεί, «τη δεκαετία του 1930, επί αρχιερατείας Δράμας Βασιλείου, έγινε μερική ανακαίνιση του ναού. Και τούτο διότι αντικαταστάθηκαν οι μεγάλες εικόνες του τέμπλου με τις παρούσες που είναι τώρα, οι οποίες έχουν αγιογραφηθεί σε εργαστήρια του Αγίου Όρους κατά τη ναζαρινή τεχνοτροπία, η οποία ήταν την εποχή εκείνη πολύ χαρακτηριστική και έχει έντονες επιρροές από τη Δύση».

Η ναζαρινή και η βυζαντινή αγιογραφία

Ερωτώμενος για το ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στις δύο τεχνοτροπίες, ο π. Χλιάρας διευκρινίζει ότι στη ναζαρινή τεχνοτροπία, «οι μορφές είναι πιο φυσικές, πιο φωτογραφικές, νατουραλιστικές θα λέγαμε. Έχουν τρεις διαστάσεις εν αντιθέσει με τη βυζαντινή τεχνοτροπία και ωραιοποιούν το πρόσωπο. Οι αντίστοιχες βυζαντινές εικόνες, βγάζουν μια εντονότερη πνευματικότητα. Οι εκφράσεις, οι μορφές, είναι τέτοιες που δείχνουν διαφορετικά πράγματα σε σύγκριση με τις εικόνες της ναζαρινής τεχνοτροπίας, η οποία θέλει να είναι όσο το δυνατόν πλησιέστερα στην πραγματικότητα και δεν βλέπουμε ισχνές μορφές, αποστεωμένες και ασκητικές όπως στη βυζαντινή τεχνοτροπία. Βλέπουμε εικόνες πιο κοντά στην πραγματικότητα, με μια τάση εξιδανίκευσης, εξωραϊσμού. Παρ’ όλα αυτά, η τέχνη αυτή την εποχή εκείνη θεωρούνταν βυζαντινή. Σκεφτείτε ότι τα έργα αυτά προέρχονται από εργαστήρια του Αγίου Όρους»

Στη Σίψα οι παλιές εικόνες

Όσον αφορά για τις παλαιές εικόνες, ο π. Χλιάρας σημειώνει ότι «οι προηγούμενες εικόνες του τέμπλου του 1830, μεταφέρθηκαν στη Μονή της Σίψας, ενώσω βρισκόταν στη ζωή ο Όσιος Γεώργιος Καρσλίδης. Η εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας στη Σίψα, είναι η εικόνα του τέμπλου του παλαιού Μητροπολιτικού Ναού. Ο Άγιος, ευλαβείτο ιδιαίτερα τις παλαιές εικόνες και γι’ αυτό τις ζήτησε όταν τις αντικατέστησαν με αυτές, να μπουν στο παλιό καθολικό μοναστήρι, όπου επίσης βρίσκεται η εικόνα του Προδρόμου, του Χριστού και η Αγία Ελεούσα».



Η σημερινή μορφή του ναού

Στην ερώτηση για το πώς φτάσαμε στη σημερινή μορφή του παλαιού Μητροπολιτικού ναού, ο π. Χλιάρας μάς εξηγεί ότι, η σημερινή του εικόνα, είναι αποτέλεσμα της κατεδαφίσεως του μισού ναού τη δεκαετία του 1970, μετά την αποπεράτωση του σημερινού νέου Μητροπολιτικού Ναού, ακριβώς δίπλα.

«Τότε πάρθηκε αυτή η απόφαση και κατεδαφίστηκε το μισό του ναού. Σκεφτείτε ότι ο ναός έφτανε μέχρι έξω το δρόμο. Εδώ δε που είναι ο νέος Μητροπολιτικός Ναός, βρισκόταν το παλαιό Επισκοπείο, το οποίο και αυτό με τη σειρά του γκρεμίστηκε για να χτιστεί ο νέος ναός και ξεκίνησε η ανοικοδόμηση του νέου Επισκοπείου, όλα αυτά επί Δράμας Φιλίππου. Η κατεδάφιση όμως του παλαιού ναού, έγινε μετά την ολοκλήρωση του νέου ναού επί Δράμας Διονυσίου. Τότε χτίστηκε ο μεσότοιχος αυτός, για να κλείσει το μισό το οποίο δημιουργήθηκε» εξηγεί ο π. Χλιάρας.

Τα 100 χρόνια Ελευθέρια

Υπάρχει όμως και μια νέα φάση αναπαλαίωσης του παλαιού Μητροπολιτικού ναού, που έγινε επί Δράμας Παύλου. Σύμφωνα με τον π. Χλιάρα, «το 2007, ο μακαριστός Μητροπολίτης μας Παύλος, ξεκίνησε τις εργασίες για την αναπαλαίωση και αποκατάσταση κατά το δυνατόν, του μνημείου αυτού της πόλεώς μας, οι οποίες ολοκληρώθηκαν το 2013. Οπότε και την 1η Ιουλίου 2013, έγιναν τα εγκαίνια εκ νέου του παλαιού Μητροπολιτικού ναού επί τη συμπληρώσει 100 ετών από τα Ελευθέρια της πόλεως.

Ο δε συμβολισμός στην επιλογή της ημερομηνίας ήταν έντονος. Διότι τις ημέρες εκείνες της απελευθερώσεως του 1913, διαδραματίστηκαν όλα τα γεγονότα, εντός του ναού και δίπλα που ήταν το Επισκοπείο, τα γραφεία της Δημογεροντίας κτλ.»

Όπως χαρακτηριστικά μας λέει ο εφημέριος του Μητροπολιτικού ναού Δράμας, «οι Δραμινοί τότε, οι Χριστιανοί της Δράμας που ήταν μειοψηφία, συγκεντρώθηκαν εδώ για το φόβο των σφαγών, αφού έμαθαν τι συνέβη στο Δοξάτο (σ.σ. Σφαγή του Δοξάτου, 30 Ιουλίου1913) και με επικεφαλής τον τότε Δράμας Αγαθάγγελο Κωνσταντινίδη τον Μάγνητα (του οποίου η προτομή βρίσκεται έξω από τον παλαιό ναό), παρέμειναν εδώ για το φόβο των σφαγών και στη Δράμα.

Μόνος ο Αγαθάγγελος εξήλθε της Μητροπόλεως – όσες φορές χρειάστηκε – και αυτός υποδέχθηκε τα πρώτα τμήματα του Ελληνικού Στρατού στην περιοχή της Ταξιαρχίας και από εκεί διά της οδού Βενιζέλου, εισήλθε ο Ελληνικός Στρατός στην πόλη. Εδώ εψάλη η Δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλεως».



Μοναδική ενορία!

Ιδιαίτερα τονίζει ο π. Χλιάρας, ότι, «η ιστορικότητα και η σπουδαιότητα του μνημείου αυτού για την πόλη, δεν έγκειται στα γεγονότα μόνο της απελευθερώσεως, αλλά έχει να κάνει και με το εξής: Η Μητρόπολις, καθ’ όλη τη διάρκεια της Οθωμανοκρατίας υπήρξε η μόνη Ενορία στην πόλη της Δράμας. Ο παλαιός Μητροπολιτικός Ναός, μαζί με το παρεκκλήσιο των Ταξιαρχών, ήταν οι δύο μόνοι ορθόδοξοι χώροι λατρείας σε ολόκληρη τη Δράμα. Το χριστιανικό στοιχείο, εν συγκρίσει με το αντίστοιχο μουσουλμανικό, ήταν ελάχιστο.
Το γεγονός ότι ήταν ο μόνος ενοριακός ναός, έχει να κάνει με το ότι ήταν το κατ’ εξοχήν κέντρο της Ορθόδοξης Κοινότητας της πόλης. Εδώ λάμβαναν χώρα όλα τα κοινωνικά γεγονότα. Οι γάμοι, οι βαπτίσεις, οι κηδείες γενεών Δραμινών, ήταν συνδεδεμένα μ’ αυτόν τον ναό.

Γι’ αυτό και για πολλά χρόνια ακόμα και μετά που χτίστηκε ο νέος ναός, η Μητρόπολη είχε ένα ιδιαίτερο συμβολισμό για τους παλιούς Δραμινούς. Σκεφτείτε ότι μέχρι τη δεκαετία του 1960 και ενώ είχαν γίνει παράλληλα οι νέες ενορίες με την έλευση των προσφύγων κτλ., οι περισσότεροι προτιμούσαν να παντρεύονται στη Μητρόπολη. Γιατί οι παππούδες τους, οι γονείς τους είχαν παντρευτεί εδώ. Τα τελευταία χρόνια αυτό έχει ατονίσει και πλέον έχουμε την αίσθηση των ενοριών πιο έντονη και καλώς όλοι τελούν τα μυστήρια στις ενορίες τους».

Επισκέψεις σχολείων

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι, τον παλαιό Μητροπολιτικό ναό μπορούν να επισκέπτονται σχολεία και ομάδες τουριστών και να ξεναγηθούν σ’ αυτόν, καθώς, η σημασία του μνημείου αυτού για την πόλη, «είναι ελάχιστα γνωστή ακόμα στους Δραμινούς και αυτό το αντιλαμβανόμαστε κάθε φορά που έρχονται σχολεία, διότι τα περισσότερα παιδιά δεν ξέρουν ότι έχουμε παλιά Μητρόπολη ή δεν ξέρουν ποια είναι η ιστορία αυτού του μνημείου, τι σημαίνει, ποια είναι η αξία της για την ιστορία της πόλης, για τους ανθρώπους της πόλης. Γιατί κακά τα ψέματα, η ιστορία έχει νόημα όταν αφορά τους ανθρώπους της».

Ερωτώμενος για το πώς αντιλαμβάνονται αυτή την ιστορία του ναού οι μαθητές και μαθήτριες που τον επισκέπτονται, ο π. Χλιάρας μας λέει ότι «κατ’ αρχήν ενθουσιάζονται με την εικόνα του επιχρυσωμένου τέμπλου. Και η πρώτη ερώτηση που πάντοτε δέχομαι είναι, αν είναι πραγματικό χρυσό και εξηγώ φυσικά ότι δεν είναι. Από εκεί και πέρα τα παιδιά δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, για το ότι οι εικόνες αυτές είναι διαφορετικές.

Γιατί είναι συνηθισμένα πλέον στο νέο-βυζαντινό στυλ το οποίο μετά τον Κόντογλου καθιερώθηκε σταδιακά και θα έλεγα ότι επιβλήθηκε από την Εκκλησία καθολικά σαν ύφος της σύγχρονης εκκλησιαστικής τέχνης. Τους κάνουν τόσο εντύπωση αυτές οι εικόνες, που για τα παιδικά μάτια είναι πιο ζωντανές, πιο φωτεινές, με πιο έντονα χρώματα και τα κερδίζουν περισσότερο αυτές οι εικόνες, εν συγκρίσει τουλάχιστον με αυτό που έχουμε μάθει στη βυζαντινή τέχνη, την αντιγραφή επικόλληση που παίρνουν παλαιότερα έργα και δημιουργούν πάνω σ’ αυτά».



Η λαϊκή εκκλησιαστική ζωγραφική

Ερωτώμενος για τις εικόνες που βρίσκονται ψηλά στο τέμπλο, ο π. Χλιάρας μας λέει ότι, «την τέχνη αυτή – πέραν των ναζαρινών που είπαμε πριν – στις μικρές εικόνες του τέμπλου, την αποκαλούμε λαϊκή ζωγραφική και υποδιαιρείται σε κοσμική και εκκλησιαστική.

Η λαϊκή εκκλησιαστική ζωγραφική, έχει σπουδαία πράγματα. Διότι οι λαϊκοί ζωγράφοι της εποχής εκείνης, έπαιρναν τις επιρροές από τη Δύση, απ’ αυτά που έβλεπαν που κυκλοφορούσαν, από βιβλία που τυχόν κυκλοφορούσαν, από χαλκογραφίες που ιδιαίτερα ήταν διαδεδομένες μέχρι το 19ο αιώνα. Έπαιρναν αυτά τα στοιχεία, τα μπόλιαζαν με ό,τι ήδη κουβαλούσαν αυτοί από τη συνεχιζόμενη από μάστορα σε μαθητή και ούτω καθ’ εξής βυζαντινή τέχνη που επιβίωνε μέχρι τις μέρες τους και την προσάρμοζαν στην εποχή τους. Γι’ αυτό, αυτή η τέχνη ήταν ζωντανή. Μιλούσε στους ανθρώπους της εκάστοτε εποχής. Και βλέπουμε πολλά τέτοια στοιχεία σ’ αυτές τις εικόνες».

Δείχνοντας μια συγκεκριμένη εικόνα ψηλά στο τέμπλο, η οποία απεικονίζει ή την γέννηση της Παναγίας ή την γέννηση του Προδρόμου, εξηγεί: «Βλέπουμε ότι η γέννηση αυτή είναι μέσα σε ένα οίκημα, το οποίο όμως δεν είναι της εποχής του Χριστού, αλλά ένας οθωμανικός οντάς. Θυμίζει δηλαδή ένα αρχοντικό της εποχής του ζωγράφου. Καταλαβαίνεται δηλαδή πώς επικαιροποιεί το μήνυμα που θέλει να περάσει ο λαϊκός ζωγράφος της εποχής εκείνης; Δεν κάνει μια στείρα αντιγραφή!  Ή σε μια άλλη εικόνα, βρίσκουμε στην γέννηση του Χριστού, να απεικονίζονται με υποδήματα της εποχής του ζωγράφου ή οικήματα να μοιάζουν με μακεδονικά σπίτια της εποχής εκείνης, τα οποία ήταν φυσικά εντελώς άσχετα, με την περίοδο κατά την οποία συνέβησαν τα γεγονότα τα οποία περιγράφουν οι εικόνες».

Στην ερώτηση αν αυτό γινόταν εσκεμμένα για να ενσωματώσει την εικόνα στην κοινωνία της εποχής του, μας λέει ότι δεν γινόταν συνειδητά από τους λαϊκούς ζωγράφους. «Πιστεύω ότι ήταν δεδομένο, με την έννοια ότι, εφόσον οι ίδιοι ζούσαν το συμβάν, θεωρούσαν ότι είναι παρόν στη δική τους εποχή, ως βίωμα. Δεν πιστεύω ότι γινόταν επίτηδες αυτό. Για παράδειγμα, βρίσκουμε άλλες εικόνες – όχι εδώ στο ναό – τους ιεράρχες αγίους, να φορούν περιβολή αρχιερέων της περιόδου και όχι την αρχαιοπρεπή περιβολή με φελόνιο και ωμοφόριο μόνο».

Ερωτώμενος για τα χαρακτηριστικά των εικόνων αυτών, ο π. Χλιάρας μας λέει ότι, «λίγο ή πολύ, το κάθε ένα εδώ μέσα, διηγείται τη δική του ιστορία. Έπειτα οι επιγραφές που έχουν οι εικόνες, πέραν δηλαδή του ονόματος του αγιογράφου σε κάποιες, πέραν των ημερομηνιών πότε φτιάχτηκαν και των δωρητών σε κάποιες άλλες, μας δίνουν πολύτιμα στοιχεία γενικά για την ιστορία της πόλης. Και η έλλειψη αυτών των στοιχείων, λόγω της καταστροφής τους κατά τις τρεις βουλγαρικές κατοχές στον 20ο αιώνα, τα κάνει ακόμα πιο σπουδαία τεκμήρια της τοπικής μας ιστορίας. Γι’ αυτό και ο μακαριστός Παύλος, που τόσο είχε μέριμνα για την ιστορία και τη διατήρησή της, για την ιστορία και τον πολιτισμό, από την πρώτη στιγμή δρομολόγησε άμεσα την αναστήλωση και αναπαλαίωση του παλαιού Μητροπολιτικού ναού. Και πραγματικά όσοι έρχονται να το επισκεφτούν, θαυμάζουν και την ομορφιά αλλά και όλα αυτά τα ιστορικά στοιχεία».

Καθημερινές λειτουργίες

Θα πρέπει τέλος να πούμε ότι, σήμερα πλέον και μετά απ’ όλες αυτές τις εργασίες καθημερινά σχεδόν τελούνται οι Θείες Λειτουργίες στον παλαιό Μητροπολιτικό Ναό στις περισσότερες λειτουργίες. «Για εμάς τους ιερείς που λειτουργούμε εδώ», λέει ο εφημέριος, «είναι πολύ σπουδαίο και συγκινητικό, όταν αναλογιζόμαστε πόσοι ιερείς και επίσκοποι και διάκονοι ανά τους αιώνες, από τον 12ο αιώνα που ξέρουμε ότι υπάρχει εδώ ο ναός, ιερουργούσαν στο ίδιο θυσιαστήριο που ιερουργούμε σήμερα εμείς. Είναι η αίσθηση της συνέχειας της ιεροσύνης – όπως μια σκυταλοδρομία, όπου οι προηγούμενοι παραδίδουν στους επόμενους».

https://www.proinos-typos.gr/i-istoriki-palaia-mitropoli-dramas-opoy-eichan-sygkentrothei-oi-christianoi-kata-tin-apeleytherosi-tis-polis-to-1913-afieroma-ston-palaio-mitropolitiko-nao-tis-poleos-dramas/

ΕΚΛΟΓΕΣ 25 ΙΟΥΝ 2023

Δ. Κυριαζίδης – Αν. Νικολαΐδης – Θ. Ξανθόπουλος εκλέγονται Βουλευτές – Τα αποτελέσματα στο Ν. Δράμας
Σαρωτική ήταν η νίκη της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη στις εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023 καθώς συγκέντρωσε 40,56% και εξασφάλισε με άνεση αυτοδυναμία καθώς θα πάρει 158 έδρες. Μεγάλη ήττα υπέστη εκ νέου ο ΣΥΡΙΖΑ, καθώς το ποσοστό του μειώθηκε ακόμα και σε σχέση με τις εκλογές του Μαΐου. Η παράταξη του Αλέξη Τσίπρα ανήλθε στο 17,84% κάτι που σημαίνει ότι περιορίζεται στις 48 έδρες. Το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 11,86% καταλαμβάνει 32 έδρες.

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, η νέα Βουλή θα είναι οκτακομματική.

Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα στην επικράτεια:

Νέα Δημοκρατία: 40,56%, 158 έδρες
ΣΥΡΙΖΑ: 17,83%, 47 έδρες
ΠΑΣΟΚ: 11,86%, 32 έδρες
ΚΚΕ: 7,67%, 20 έδρες
Σπαρτιάτες: 4,68%, 13 έδρες
Ελληνική Λύση: 4,45%, 12 έδρες
ΝΙΚΗ: 3,70%, 10 έδρες
Πλεύση Ελευθερίας: 3,17%, 8 έδρες

Στο Ν. Δράμας βουλευτές εκλέγονται με τη Νέα Δημοκρατία ο Δημήτρης Κυριαζίδης, με το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ο Αναστάσιος Νικολαΐδης και στην τρίτη θέση ο ΣΥΡΙΖΑ με τον Θεόφιλο Ξανθόπουλο.

Η προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να κερδίσει δύο έδρες, κάτι που συζητήθηκε έντονα το διάστημα μετά τις πρώτες εκλογές, δεν κατέστει δυνατή.

https://psithiri.gr/d-kyriazidis-an-nikolaidis-th-xanthopoylos-eklegontai-voyleytes-ta-apotelesmata-sto-n-dramas/?fbclid=IwAR1PtK8_xc6iR9Y7btU6LNkH3jKJvLG5S-Xs_FmkZn_MBZbMq20jiJX2D5M

Σε Φθίνουσα Πορεία τα Πληθυσμιακά Στοιχεία για το Νομό Δράμας

 

 Του Θανάση Πολυμένη

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΙ για άλλη μια φορά, τα δυσοίωνα αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού, όχι μόνο για όλη την χώρα, αλλά και για την περιοχή του Νομού Δράμας.

Ήδη, πριν από μερικές ημέρες είχαμε δημοσιεύσει τα επίσημα αποτελέσματα της απογραφής του 2021 όπως είχαν δημοσιευθεί από την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ), ανά Περιφέρεια και ανά Περιφερειακή Ενότητα.

Στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, η ΕΛΣΤΑΤ, έδωσε και επίσημα στη δημοσιότητα, όλα τα στοιχεία ανά Δημοτική Κοινότητα. Ήδη βέβαια τα γνωρίζαμε από τα πρώτα στοιχεία που είχαν ανακοινωθεί το Δεκέμβριο, ενώ τώρα πλέον είναι ολοφάνερη η μείωση του πληθυσμού ανά Δημοτική Κοινότητα.

Ο Νομός Δράμας, στο παρά πέντε δεν έχασε την τρίτη βουλευτική έδρα, πράγμα που σημαίνει ότι, αν συνεχίσει έτσι η κατάσταση μέχρι την επόμενη απογραφή του 2031, τότε σίγουρα θα είναι ακόμα πιο κάτω και το πιθανότερο είναι να χαθεί και η τρίτη έδρα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Τα αποτελέσματα

Τα επίσημα αποτελέσματα από την απογραφή του πληθυσμού της χώρας το 2021 δείχνουν ότι, ο συνολικός μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας είναι 10.482.487 άνθρωποι, εκ των οποίων τα 5.356.510 είναι γυναίκες (51,1%) και 5.125.977 άντρες (48,9%). Με βάση τα νέα στοιχεία, προκύπτει πως ο συνολικός αριθμός των πολιτών έχει μειωθεί συγκριτικά με την απογραφή του 2011 κατά 3,1%.

Ακόμη, μέσω της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων δόθηκε στη δημοσιότητα και ο μόνιμος πληθυσμός ανά Δημοτική Ενότητα και ανά Δημοτική Κοινότητα.

Τα στοιχεία για το Νομό Δράμας έχουν ως εξής:

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΡΑΜΑΣ (Έδρα: Δράμα) 86.643

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ (Έδρα: Δράμα) 55.679

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΡΑΜΑΣ 55.440

Δημοτική Κοινότητα Δράμας 44.257

Δημοτική Κοινότητα Καλλιφύτου 1.627

Δημοτική Κοινότητα Καλού Αγρού 838

Δημοτική Κοινότητα Κουδουνίων 814

Δημοτική Κοινότητα Λιβαδερού 60

Δημοτική Κοινότητα Μακρυπλαγίου 25

Δημοτική Κοινότητα Μαυροβάτου 641

Δημοτική Κοινότητα Μικροχωρίου 598

Δημοτική Κοινότητα Μοναστηρακίου 733

Δημοτική Κοινότητα Μυλοποτάμου 599

Δημοτική Κοινότητα Νικοτσάρας 201

Δημοτική Κοινότητα Ξηροποτάμου 2.535

Δημοτική Κοινότητα Χωριστής 2.512

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΙΔΗΡΟΝΕΡΟΥ 239

Δημοτική Κοινότητα Σιδηρονέρου 198

Δημοτική Κοινότητα Σκαλωτής 41

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ (Έδρα: Καλαμπάκιον, Ιστορική έδρα: Δοξάτον) 12.059

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΙΟΥ 4.491

Δημοτική Κοινότητα Καλαμπακίου 2.652

Δημοτική Κοινότητα Αγίας Παρασκευής 272

Δημοτική Κοινότητα Καλαμώνος 509

Δημοτική Κοινότητα Νεροφράκτου 446

Δημοτική Κοινότητα Φτελιάς 612

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΟΞΑΤΟΥ 7.568

Δημοτική Κοινότητα Κυρίων 1.535

Δημοτική Κοινότητα Αγίου Αθανασίου 2.746

Δημοτική Κοινότητα Αγοράς 101

Δημοτική Κοινότητα Δοξάτου 2.468

Δημοτική Κοινότητα Κεφαλαρίου 576

Δημοτική Κοινότητα Πηγαδίων 142

ΔΗΜΟΣ ΚΑΤΩ ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ (Έδρα: Κάτω Νευροκόπιον) 5.323

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΩ ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ 5.323

Δημοτική Κοινότητα Κάτω Νευροκοπίου 1.855

Δημοτική Κοινότητα Αχλαδέας 46

Δημοτική Κοινότητα Βαθυτόπου 255

Δημοτική Κοινότητα Βώλακος 783

Δημοτική Κοινότητα Γρανίτου 55

Δημοτική Κοινότητα Δασωτού 132

Δημοτική Κοινότητα Εξοχής 106

Δημοτική Κοινότητα Καταφύτου 87

Δημοτική Κοινότητα Κάτω Βροντούς 287

Δημοτική Κοινότητα Λευκογείων 321

Δημοτική Κοινότητα Μικροκλεισούρας 106

Δημοτική Κοινότητα Μικρομηλέας 36

Δημοτική Κοινότητα Οχυρού 314

Δημοτική Κοινότητα Παγονερίου 102

Δημοτική Κοινότητα Περιθωρίου 569

Δημοτική Κοινότητα Ποταμών 161

Δημοτική Κοινότητα Χρυσοκεφάλου 108

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ (Έδρα: Παρανέστιον) 2.843

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ 994

Δημοτική Κοινότητα Παρανεστίου 824

Δημοτική Κοινότητα Θολού 119

Δημοτική Κοινότητα Σίλης 51

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ 1.849

Δημοτική Κοινότητα Νικηφόρου 240

Δημοτική Κοινότητα Αδριανής 853

Δημοτική Κοινότητα Άνω Πυξαρίου 71

Δημοτική Κοινότητα Πλατανιάς 293

Δημοτική Κοινότητα Πλατανόβρυσης 148

Δημοτική Κοινότητα Πτελέας Πλατανιάς 121

Δημοτική Κοινότητα Υψηλής Ράχης 123

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ (Έδρα: Προσοτσάνη) 10.739

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ 7.499

Δημοτική Κοινότητα Προσοτσάνης 3.169

Δημοτική Κοινότητα Ανθοχωρίου 93

Δημοτική Κοινότητα Γραμμένης 186

Δημοτική Κοινότητα Καλής Βρύσης 555

Δημοτική Κοινότητα Καλλιθέας 279

Δημοτική Κοινότητα Κοκκινογείων 523

Δημοτική Κοινότητα Μικροπόλεως 618

Δημοτική Κοινότητα Πανοράματος 20

Δημοτική Κοινότητα Πετρούσσης 1.659

Δημοτική Κοινότητα Πύργων 151

Δημοτική Κοινότητα Χαριτωμένης 246

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΙΤΑΓΡΩΝ 3.240

Δημοτική Κοινότητα Φωτολίβους 1.260

Δημοτική Κοινότητα Αργυρούπολις 551

Δημοτική Κοινότητα Μαυρολεύκης 355

Δημοτική Κοινότητα Μεγαλοκάμπου 228

Δημοτική Κοινότητα Μικροκάμπου 176

Δημοτική Κοινότητα Περιχώρας 135

Δημοτική Κοινότητα Σιταγρών 535

https://www.proinos-typos.gr/se-fthinoysa-poreia-ta-plithysmiaka-stoicheia-gia-to-nomo-dramas/

Ο Kαθιαγιασμός των Yδάτων και η Kατάδυση του Τιμίου Σταυρού στη Δράμα

 

Τον Τίμιο Σταυρό ανέσυρε από  τα νερά της Αγ. Βαρβάρας στη Δράμα  ο Δραμινός Βασίλης Κωνσταντινίδης

► Μητροπολίτης Δράμας «Εύχομαι η φετινή χρονιά να είναι χρονιά αγάπης, ειρήνης σ’ όλο τον κόσμο…»

► Τριάντα δύο συμπολίτες μας βούτηξαν στα νερά της Αγίας Βαρβάρας

 ΜΕ ΤΗΝ απαιτούμενη λαμπρότητα εορτάστηκαν φέτος στην πόλη της Δράμας τα Θεοφάνεια, αλλά και σε όλους τους Δήμους και τις Κοινότητες της Π.Ε. Δράμας.

Στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Δράμας είχε προηγηθεί το πρωί ο Όρθρος, η Θεία Λειτουργία και η Ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεου για τη εορτή των Θεοφανίων, μια από τις μεγαλύτερες γιορτές της χριστιανοσύνης και εν συνεχεία τελέστηκε ο Καθαγιασμός των Υδάτων.

Στη Δράμα, ο καθαγιασμός των υδάτων και η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού έγινε, ως είθισται, στη λίμνη της Αγία Βαρβάρα, από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεο, παρουσία του κλήρου και πλήθος κόσμου.

Στην τελετή παραβρέθηκαν οι βουλευτές κ. Μπλούχος, κα. Κεφαλίδου και κ. Ξανθόπουλος, ο αντιπεριφερειάρχης Δράμας κ. Παπαεμμανουήλ, ο δήμαρχος Δράμας κ. Μαμσάκος, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου ΑΜΘ κ. Παπαθεοδώρου, ο πρώην βουλευτής Δράμας κ. Κυριαζίδης, ο περιφερειακός σύμβουλος κ. Πατακάκης και άλλοι περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, αρχές του τόπου και πλήθος κόσμου.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος ευλόγησε και συνεχάρη όλους τους κολυμβητές που βούτηξαν στα νερά της Αγίας Βαρβάρας και ακολούθως δήλωσε μεταξύ άλλων: «Μας ενθουσιάζει η παρουσία του κόσμου, αλλά και η προθυμία νέων παιδιών να πέσουν μέσα στη λίμνη της Αγίας Βαρβάρας, να πιάσουν τον σταυρό για την ευλογία όλων μας. Εύχομαι η φετινή χρονιά να είναι χρονιά αγάπης, ειρήνης σ’ όλο τον κόσμο και να προσευχόμεθα σας παρακαλώ γι’ αυτό. Να φωτίσει ο Θεός τα σπίτια μας, τις οικογένειές μας, τα νέα παιδιά»

Τριάντα δύο κολυμβητές όλων των ηλικιών

Τον Τίμιο Σταυρό, ανέσυρε ο Δραμινός Βασίλης Κωνσταντινίδης, ο οποίος ευχήθηκε, χρόνια πολλά σε όλους και δήλωσε τυχερός και ευλογημένος που για ακόμη μία φορά κατάφερε να πιάσει τον Τίμιο Σταυρό. Ο Βασίλης Κωνσταντινίδης έχει βουτήξει για τον Τίμιο Σταυρό συνολικά πέντε φορές και για τέταρτη φορά στα νερά της Αγίας Βαρβάρας, ενώ πολλές φορές έχει έπιασε τον Σταυρό. Ακολούθως ο κολυμβητής παρέδωσε τον Σταυρό στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεο και έλαβε την ευλογία του, όπως και όλοι όσοι βούτηξαν.

Να σημειωθεί εδώ, ότι, συνολικά βούτηξαν τριάντα δύο συμπολίτες μας όλων των ηλικιών για να πιάσουν τον Σταυρό. Μεταξύ αυτών και παιδιά, που βούτηξαν στα νερά της Αγίας Βαρβάρας τηρώντας το έθιμο, όπως η μικρότερη ήταν η 10χρονη Κατερίνα Δημητριάδου μαζί με τα αδέλφια της Αλέξανδρο και Κωνσταντίνο Δημητριάδη. Επίσης, στα νερά της Αγίας Βαρβάρας βούτηξε ο 15χρονος Ανέστης Τοκμακίδης, μαθητής του 2ου Γυμνασίου Δράμας, η 15χρονη Ελένη Παναγιωτίδου, μαθήτρια του 5ου Γυμνασίου Δράμας, αλλά και άλλα παιδιά.

Αξίζει επίσης να αναφέρουμε και τον κ. Κώστα Κασάπη, ο οποίος βουτάει εδώ και πενήντα και πλέον χρόνια στα νερά της Αγίας Βαρβάρας και έχει πιάσει τον Σταυρό συνολικά τρεις φορές.

Τα Θεοφάνια είναι για τους Έλληνες και όλους τους Ορθόδοξους Χριστιανούς μία μεγάλη θρησκευτική γιορτή. Η ημέρα κατά την οποία βαπτίστηκε ο Ιησούς συμβολίζει για εκείνους την αναγέννηση του ανθρώπου και γι’ αυτό τα Θεοφάνια αποτελούσαν παλιά (μέχρι τα μέσα του 4ου αιώνα) την Πρωτοχρονιά. Τα Φώτα, όπως αλλιώς λέγεται η συγκεκριμένη γιορτή, σχετίζονται με την απομάκρυνση των κακών πνευμάτων, τη γονιμότητα του ανθρώπου και την ευφορία της γης.

ΜΙΑ ΔΙΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΧΑΜΕΝΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΙΝΑΣ ΣΤΗΝ ΔΡΑΜΑ.

 

ΧΡΗΣΙΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΙΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΧΑΜΕΝΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΙΝΑΣ.

Η Δραμα το 1315 χαρακτηριζοταν ως ''πολίχνιον''. Ειχε Αρχιεπισκοπο τον Καλλίνικο και υπαγονταν στην Μητροπολη Φιλίππων. Το καστρο της Δραμας ειχε τρεις ιερούς ναούς. Ειχε 250 οικιες,1500 κατοικους,146 εβραιους,που κατεγραψε ο εβραιος περιηγητης ραβιννος Βενιαμιν.

1ος ναος των ταξιαρχων,

2ος ναος της Αγιας Σοφιας σημερα, που τοτε ετιματο εις την κοιμηση της Θεοτοκου,

3ος ναος η μητροπολη που σημερα δεν υπαρχει. 

Ειχε η περιοχη τρια μοναστηρια.

1ο μοναστηρι Παναγια Κοσίνιτζα (σημερινη Εικοσιφοινισσα),

2ο μοναστήρι Παναγια Κοριλιωτισσα(πανω στον Κορυλοβο),

3ο μοναστηρι Παναγια Σπηλαιωτισσα κοντα στην Πρισότζιανη(σημερινη Προσοτσάνη) .

Το διοικητηριο ηταν μεσα στο καστρο,στον δευτερο οροφο ηταν εγκατεστημενος ο διοικητης (προκαθημενος), στον τριτο οροφο υπηρχε η αυτοκρατορικη κατοικια.

Υπηρχε φρουρα 50 στρατιωτων,υπηρχε τειχος περιμετρου 850 μετρων,υψους 14 μετρων,παχους απο 1,5 εως 3,5 μετρα.Τα τειχη χτιστηκαν το 1206 απο τον Βονιφάτιο τον Μομφερατικο ,τον βασιλεα της Θεσσαλονικης , τον παππου της αυτοκρατειρας Ειρηνης.

Ο Αγγιτης ποταμος λεγονταν Πάνακας.Κοντα στον Πάνακα ποταμό υπηρχε ιερος ναος του Αγιου Παντελεήμονος.

Η Ειρηνη Παλαιολογινα ή αλλιώς Γιολάντα Μομφερατικού, κόρη του Γουλιέλμου Ζ΄του Μομφερά και της Βεατρίκης της Καστίλλης ,ειχε κληρονομικά δικαιωματα στο βασίλειο της Θεσσαλονίκης,αρα και στην Δράμα.

Το 1284 παντρευτηκε με τον αυτοκρατορα Ανδρονικο Β΄Παλαιολογο,απέκτησαν τεσσερα παιδια . Το 1294 ομως ο αυτοκρατορας ορισε συναυτοκρατορα τον γιο του Μιχαήλ Θ΄Παλαιολογο απο την πρωτη του γυναικα την Αννα της Ουγγαρίας. Την μοναδικη κορη της Ειρηνης την Σιμωνιδα την παντρεψε ο Ανδρονικος σε ηλικια 5 ετων με τον σερβο βασιλεα Στέφανο Μιλούτιν που ηταν 60 ετων! Αυτο το τελευταιο ηταν η σταγονα που ξεχειλισε το ποτηρι και το αυτοκρατορικο ζευγος χωρισε.

Η Ειρηνη εμενε στην Θεσσαλονικη και τα καλοκαιρια τα περνουσε στην Δράμα απο το1303 μεχρι το 1316 που πεθανε λογω υψηλου πυρετου.

Με το πέρασμα των χρόνων αναπτυχθηκε ένας μύθος γύρω από τα αυτοκρατορικά κοσμήματα της Ερήνης. Κάποιοι έλεγαν ότι η κορη της η Σιμωνίδα , γυρίζοντας στη Σερβία , τα πήρε μαζί της. Εκείνη ,όμως , όταν κάποτε ρωτήθηκε το αρνηθηκε κατηγορηματικά. Αυτο εδωσε το έναυσμα και όσοι έκτοτε επισκέφτηκαν την Δραμα- Ανδρονικος Γ΄ Παλαιολογος,Ιωαννης ΣΤ΄ Κατακουζηνός,ο σερβος καισαρ Βόιχνας – όλοι εψαχναν τα περιφημα κοσμηματα της αυτοκράτειρας. Φεβρουαριος του 1415. Ο αυτοκράτορας Μανουηλ Β΄ ο Παλαιολογος εφτασε στην τουρκοκρατούμενη Δράμα για να επιλυσει κτηματικες διαφορες της Ιερας Μονης Βατοπεδιου σε μετόχια της περιοχής. Μετά την μαχη της Αγκυρας το 1402 και την βραχύβια παρακμη του οθωμανικου κράτους είχαν εξομαλυνθεί πρόσκαιρα οι βυζαντινο-τουρκικες σχεσεις . Ετσι ο ελευθερωτης της Δράμας το 1371 και αυτοκρατορας το 1415 ,επισκέφτηκε με νοσταλγία την πολη και συναντησε τον μητροπολιτη Δράμας Δοσιθεο. Τον γνώρισε ως εφημέριο του μονοχωρου ναου των Ταξιαρχων ,οταν ως διοικητης της ΘεσσαλονΊκης έμπαινε έφιππος στην Δραμα στα τέλη του 1371, βάζοντας τέλος στην σερβική κυριαρχία,υπο τις επευφημίες των βυζαντινών κατοικων της. Μετά απο πολλα χρονια οι δυο παλιοι γνωριμοι ξανασυναντήθηκαν. Ο μητροπολιτης κάλεσε τον αυτοκρατορα να εισέλθει στον μονοχωρο ναό που ειχε κτισει σχεδον ενα αιωνα πριν η Ειρήνη Παλαιολογίνα.Εκλεισε την πορτα και εμειναν μονοι τους μεσα στον ναο . Ο αυτοκρατορας κοιταξε κατάματα τον μητροπολιτη και τον ρώτησε αν γνωριζε την τυχη των σμαραγδενιων κοσμηματων . Ο σεβασμιος ιεράρχης με την μακριά ασπρη γενειάδα του ειπε αινιγματικά : << Οπως ο ναος των Ταξιαρχών , που έκτισε η αυτοκράτειρα θα προστατευει πάντα το καστρο της Δράμας, έτσι και τα σμαραγδενια κοσμήματα της θα στολίζουν πάντα την πόλη και την περιοχή της...>> . 

Ο αυτοκρατορας Μανουηλ δεν εμεινε ευχαριστημένος απο την απάντηση και τον ρώτησε ευθεως τι γνωριζε γιά την υπόθεση . Τότε ο ιεράρχης του αποκάλυψε το μυστικό της δραμινής οικογένειας Πασπαλά: μετά απο πρόταση του ορφανοτρόφου Τρύφωνα Κεδρηνού, και με την συμφωνη γνωμη της κράλαινας Σιμωνίδας ,ο Κωνσταντίνος Πασπαλάς ,ο δραμινός ιπποκόμος, λιγο πριν αναχωρησει η νεκρική πομπη της Ειρηνης για την Κωνσταντινούπολη είχε αφαιρέσει απο την σορό τα σμαραγδενια κοσμηματα και στη συνέχεια τα έκρυψε σε μια μυστικη κρύπτη στον μονόχωρο ναό που έκτισε ως προσωπικό της ησυχαστήριο η αυτοκράτειρα Ειρήνη . 

Γιά να μεινουν τα σμαραγδένια κοσμήματα εκεί που θα ήθελε και η ίδια ,εκεί που πάντα τα φορούσε ,εκει που τελειωσε τον επιγειο βίο της ...στην Δράμα που αγάπησε και την ενιωθε δική της , στην πόλη με τα σμαραγδένια νερά.

ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΜΝΗΜΟΝΕΥΕΤΑΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΠΟΥ ΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΔΙΟΤΙ ΑΦΕΝΟΣ ΜΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΚΤΙΤΟΡΙΣΣΑ ΚΑΙ ΑΦΕΤΕΡΟΥ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΕΤΣΙ  Η ΔΡΑΜΑ ΜΕ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΤΗΣ.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Θ.ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ''ΤΑ ΣΜΑΡΑΓΔΕΝΙΑ GIOIELI THΣ ΔΡΑΜΑΣ ,ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΔΙΟΔΟΣ , ΤΕΥΧΟΣ 22,ΙΟΥΛΙΟΣ2022.

''ΘΑ ΤΟ ΦΑΣ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΣΟΥ ΓΙΟΛΑΝΤΑ'' (ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΙΝΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ).

 
Στο  περιοδικο ''Διοδος'' που εκδιδεται στην Δραμα και στο τευχος με αριθμο 19 , του  Ιανουριου 2021, υπαρχει ενα αρθρο για την αυτοκρατειρα Ειρηνη Παλαιολογινα .  Το εγραψε η Σωτη Τριανταφυλλου  Ιστορικος και Συγγραφέας. Παρακατω παραθετουμε μερικα στοιχεια του αρθρου. Εμφανιζει η κυρια Τριαντφυλλου την Αυτοκρατειρα Ειρηνη να μιλα λιγο πριν τον θανατο της την 14 Ιανουαριου 1317.

<< Νομιζω οτι με δηλητηριαζουν σιγα-σιγα με εκχυλισμα μανιταριου. Γεννηθηκα στο Καζαλε ,με προστατευαν η μαμα μου ,ο μπαμπας μου και η αγια Κατερινα. Ημασταν η μεγαλη οικογενεια των Αλεράμιτσι .Με παντρεψαν με εναν χηρο, τον Ανδρονικο, οταν ημουν δωδεκα ετων. Μετα τον γαμο εγινε η βαπτιση μου ,απο Γιολάντα (το ονομα της γιαγιας μου απο την Αραγονια) με ειπανε Ειρηνη. Και απο Μονφερα (το σοι μας ειναι φράγκικο κι εχουμε ριζες καστιλιάνικες) με ειπανε Παλαιολογου. Εκανα 7 παιδια 6 αγορια και ενα κοριτσι την Σιμωνιδα που σε ηλικια 5 ετων την δωσαμε για γυναικα στον κράλη (βασιλιά) της Σερβιας Στεφανο που ειχε ηδη παντρευτει 4 φορες. Η Θεσσαλονικη ηταν το δικο μου βασιλειο,ηταν η προικα μου. Εμενα στην Κωνσταντινουπολη μεχρι που εκλεισα την πορτα της καμαρας μου στον Ανδρονικο. Περιμενα να πεθανει ο Ανδρονικος και οι γιοι μου να μοιραστουν την αυτοκρατορια  οπως κανουμε στην Δυση . Καβγαδιζαμε καθε μερα με τον Ανδρονικο και μου έλεγε  ''θα το φας το κεφαλι σου Γιολαντα''.Με τον καιρο συνηθισα στην Θεσσαλονικη κι οταν ηθελα να απομονωθω, πηγαινα στην εξοχικη μου κατοικια στην Δραμα,μια ωραια επαυλη με ποταμακι.ο Ανδρονικος ειχε σπιουνους που κατεγραφαν ολες μου τις κινησεις.Οι σπιουνοι ειναι που με δηλητηριαζουν με μανιταροζουμο. Αρχισα και γω να τον κακογλωσσευω. Ειπα στον αρχιερεα της Αγιας Σοφιας  στην Δραμα  Ανδρονικος ειναι εκφυλος και αρσενοκοιτης, ο πατηρ Αθανασιος εχασε το χρωμα του.Δεν με επεπληξε για την αθυροστομια μου διοτι κανω δωρεες  στον ναο και δεν θελει να χασει τα λεφτα.Πατησα τα σαραντατρια, η ομορφια μου χαθηκε μαζι με την καλη μου φημη .Το δηλητηριο μου φερνει πυρετους,ειμαι αδυναμη και το μετωπο μου καιει.Δεν θελω να με θαψουν στην Κωνσταντινουπολη καλα ειναι εδω,στην Δραμα ,στον ναο των παμμεγιστων Ταξιαρχων-ελπιζω να μην με πανε στην Αγια Σοφια γιατι εχω γινει ρεζιλι στον ιερεα >>.

Α.Π.

Γιολάντα η Μομφερρατική (αυτοκράτειρα Ειρήνη η Παλαιολογίνα), η Ειρήνη της Δράμας

 

Tον Δεκέμβριο του 1282 ανεβαίνει στον Βυζαντινό θρόνο ο Ανδρόνικος Β΄ ο Παλαιολόγος. Η γυναίκα του Άννα της Ουγγαρίας πεθαίνει το 1281 και του αφήνει δυο γιους.

Λόγοι πολιτικοί και διπλωματικοί στρέφουν το ενδιαφέρον του για εύρεση συζύγου στη Δύση. Η νέα σύζυγος είναι εγγονή του Βονιφάτιου Μομφερρατικού, του Σταυροφόρου της Δ΄ Σταυροφορίας. Ο πατέρας της είχε κληρονομήσει το «Βασίλειο» της Θεσσαλονίκης, γεγονός που δημιουργούσε προβλήματα στον Αυτοκράτορα. Ένας τέτοιος γάμος θα έλυνε αυτά τα ζητήματα, μια και παραχωρήθηκε ως προίκα στη Γιολάντα.

Η νύφη 11 ετών, ο γαμπρός 26 ,παντρεύονται το 1284. Η Γιολάντα παίρνει το όνομα Ειρήνη. Λέγεται ότι ως νέα γυναίκα ήταν όμορφη, γοητευτική, με καλούς τρόπους. Στη συνέχεια όμως έγινε ματαιόδοξη, στριφνή και ζηλιάρα. Κατά βάθος παρέμεινε στη Δυτική κουλτούρα και θεώρηση της ζωής.

Πριν το γάμο ο Ανδρόνικος της ξεκαθάρισε ότι κληρονόμος και διάδοχός του θα ήταν ο πρωτότοκος Μιχαήλ, τον οποίο έστεψε και συναυτοκράτορα το Μάιο του 1294, ενώ στον δεύτερο γιο του απονέμει τον τίτλο του Δεσπότη.

Με την Ειρήνη αποκτά ακόμη τρεις γιους και μια κόρη. Η μητέρα της Γιολάντας, η Βεατρίκη ήταν τρισεγγονή του Ισαακίου Β' Αγγέλου και τρισεγγονή της Ευδοκίας Κομνηνής. Βαπτισμένη ως «Ειρήνη», η δεύτερη αυτή σύζυγος του έδωσε τέσσερα τέκνα:

Ιωάννης 1286-1307, ο οποίος νυμφεύθηκε την Ειρήνη, μία εκ των κορών του υπουργού Νικηφόρου Χούμνου, ενώ απεβίωσε δίχως απογόνους,

Θεόδωρος 1290-1338, ο οποίος διαδέχτηκε την μητέρα του και κατέστη Μαρκήσιος του Μομφερράτου στην Ιταλία, όπου ίδρυσε έναν κλάδο της δυναστείας των Παλαιολόγων.

Σιμωνίς 1294-μετά το 1336, παντρεύτηκε το 1299 τον Στέφανο-Ούρο Β΄ της Σερβίας.

Δημήτριος π.1297-μετά το 1343, κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης. Η κόρη του Ειρήνη, παντρεύτηκε τον Ματθαίο Καντακουζηνό.  

Η Ειρηνη σταθερα επιδιωκε  να πείσει τον Ανδρόνικο να διασπάσει σε πριγκιπάτα την Αυτοκρατορία και να τα απονείμει στα παιδιά της. Ο Ανδρόνικος ούτε που διανοείται να συζητήσει κάτι τέτοιο εξηγώντας της ότι δεν θα επιτρέψει ποτέ να γίνει κάτι τέτοιο. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Σφρατζή, αδιάκοπα «νύκτα τε καὶ ἡμέρα ἐνοχλοῦσα τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον, ἵνα καὶ τοὺς υἱέας αὐτῆς κοινωνοὺς καὶ συμμεριστὰς καταστήσῃ τοῦ κράτους.» Συνεχίζει ο Σφρατζής γράφοντας «ὁ δὲ βασιλεὺς ἀδύνατον εἶναι ἔλεγεν τὴν μοναρχίαν Ῥωμαίων πολυαρχίας ποιῆσαι.». Γράφει σχετικά ο Nicol: η Γιολάντα-Ειρήνη πρότεινε το μοίρασμα της αυτοκρατορίας στους πρίγκιπες της οικογένειας. Αυτό μπορεί να ήταν δυτική συνήθεια, αλλά ερχόταν σε πλήρη ρήξη με την βυζαντινή παράδοση. Ο ιστορικός Γρηγοράς σοκαρίστηκε βαθιά από την ιδέα. Ο αυτοκράτορας απέρριψε ασυζητητί την πρόταση και ξέσπασε οικογενειακός καβγάς. Ο Ανδρόνικος προσπάθησε να ξεκαθαρίσει στην γυναίκα του ότι «κανένας αυτοκράτορας δεν είχε την δύναμη να μετατρέψει την μοναρχία των Ρωμαίων σε πολυαρχία.»

Η προσωπική τους ζωή είναι προβληματική. Ο Ανδρόνικος έχει δυο εξώγαμα παιδιά, άπειρες ερωμένες και ανεξάντλητη σεξουαλικότητα. Η Ειρήνη τον αποκαλεί γέρο-τράγο. Με δάκρυα, υστερίες και γυναικεία κόλπα προσπαθεί να τον πείσει να διασπάσει την Αυτοκρατορία.

Μέσα σ΄ αυτό το κλίμα αποφασίζει να παντρέψει την μόλις 5 ετών Σιμωνίδα με τον κράλη της Σερβίας Στέφανο για λόγους πολιτικούς και διπλωματικούς. Ο Στέφανος ήταν 50 ετών και διήγε έκλυτο βίο, με πολλούς γάμους, ακόμα και διγαμίες. Ο γάμος γίνεται στη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 1299, είναι η τελευταία φορά που ο Ανδρόνικος και η Ειρήνη εμφανίζονται μαζί δημοσίως. Το Πάσχα του 1303 εγκαταλείπει τη Βασιλεύουσα και εγκαθίσταται μόνιμα στη Θεσσαλονίκη.

Η Ειρήνη θεωρούσε τη Θεσσαλονίκη ιδιοκτησία της και έκανε δική της εξωτερική πολιτική ανεξάρτητη από τον σύζυγό της. Στη Δράμα είχε κτήματα και εξοχική κατοικία, όπου αποσυρόταν για να ξεκουραστεί. Ο σύζυγός της δεν της είχε πια καμιά εμπιστοσύνη και έψαχνε τρόπους να την κατασκοπεύει.

Η Ειρήνη, σύμφωνα με τον ιστορικό Νικηφόρο Γρηγορά, διέσυρε τον Ανδρόνικο με απίστευτες κατηγορίες και αισχρά υπονοούμενα για την ερωτική τους ζωή και τις πολύ προσωπικές τους στιγμές. Κουτσομπόλευε την προσωπική τους ζωή στους πάντες, ακόμα και στους καλογέρους.

Τα πολιτικά της παιχνίδια ήταν πολύ επικίνδυνα. Χρησιμοποίησε την φιλοδοξία του γαμπρού της κράλη της Σερβίας υποδαυλίζοντας την ιδέα να καταλάβει τη Θεσσαλονίκη και ολόκληρη τη Μακεδονία. Τον γέμιζε με δώρα και χρήματα ευελπιστώντας να καταλάβουν οι Σέρβοι τη Μακεδονία θεωρώντας ότι αυτό θα ήταν προς όφελος των παιδιών της.

Όταν πια διαψεύστηκαν οι φιλοδοξίες της και τα παιδιά της πήραν άλλους δρόμους, αποφασίζει να γυρίσει στο Παλάτι και να ξαναφτιάξει τη σχέση με τον σύζυγό της. Κάτι τέτοιο όμως ήταν πια αδύνατο να συμβεί. Ο πατριάρχης προσπαθεί να μεσολαβήσει ανάμεσα στο βασιλικό ζεύγος, αλλά ο Ανδρόνικος δεν μπορούσε να συγχωρέσει τις βαριές κατηγορίες για ηθικά παραπτώματα που είχε εξαπολύσει εναντίον του η Ειρήνη και ήταν κοινό μυστικό στη Θεσσαλονίκη.

Επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη και αφήνει την τελευταία της πνοή στο σπίτι της στη Δράμα το 1317, μετά από μια σύντομη αρρώστια(υψηλο πυρετο). Μεγάλο μέρος από την τεράστια περιουσία της το διέθεσε για επισκευές του ναού της Αγίας Σοφίας. Παρέμεινε πιστή στο ορθόδοξο δόγμα και εθεωρείτο από τις ευλαβέστερες Ορθόδοξες Αυγούστες.

Γιώτα Ιωακειμίδου*

Φιλόλογος.

https://www.schooltime.gr/2018/10/05/giolanta-i-momferatiki-autokrateira-eirini-i-palaiologina-eirini-tis-dramas/