ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΜΙΧΑΗΛ

     Ο άγιος Μιχαήλ καταγόταν από το χωριό Γρανίτσα των Αγράφων και ανατράφηκε με αγάπη για τον Θεό και τις εντολές Του. Λίγο μετά τον θάνατο του πατέρα του, νυμφεύτηκε και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη ασκώντας το επάγγελμα του αρτοποιού. Από τα χρήματα που έβγαζε, κρατούσε μόλις τα απαραίτητα για την επιβίωσή του, μοίραζε τα υπόλοιπα σε ελεημοσύνες και σε κάθε ανάπαυλα της εργασίας του πήγαινε στην εκκλησία για να παρακολουθήσει τις ιερές Ακολουθίες. Ολοένα μεγάλωνε μέσα του ο πόθος για τον Θεό και επιθυμούσε να ασπασθεί τον μοναχικό βίο· οι δικοί του όμως τον εμπόδιζαν, θυμίζοντάς του ότι έπρεπε να φροντίζει τη σύζυγο και τη μητέρα του. Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, ενώ ασπαζόταν το Τίμιο Ξύλο, αποφάσισε να ακολουθήσει κι εκείνος τον Χριστό έως θανάτου. Τρεις ημέρες αργότερα, μόλις είχε επιστρέψει στο εργαστήριό του μετά τον Εσπερινό, όταν ήρθε ένα τουρκόπουλο να αγοράσει ψωμί. Ο Μιχαήλ το ρώτησε σε αυστηρό τόνο ποια ήταν η πίστη του και αν καταλάβαινε αυτό που πίστευε. Καθώς έτυχε να περνά ένας διδάσκαλος του μουσουλμανικού νόμου, το τουρκόπουλο τον φώναξε σε βοήθεια. Η συζήτηση φούντωσε προσελκύοντας πλήθος περαστικών, οι οποίοι τελικά άρπαξαν τον τολμητία χριστιανό και τον οδήγησαν ενώπιον του δικαστή, κατηγορώντας τον Μιχαήλ για βλασφημία κατά του Μωάμεθ. Παρ’ ότι αγράμματος, ο άγιος εξέθεσε με παρρησία τα μυστήρια της Πίστεως ως προς την Αγία Τριάδα και την Ενανθρώπηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Ο δικαστής τον απειλούσε ότι θα τον καταδικάσει να καεί ζωντανός για τη βλασφημία του, και ο άγιος αναφώνησε: «Πιστεύω στον Κύριό μου Ιησού Χριστό, που είναι Θεός, Υιός Θεού, Δημιουργός του κόσμου και Σωτήρας μου, και είμαι έτοιμος να υποστώ τα πάνδεινα από αγάπη για Εκείνον. Πάρτε, λοιπόν, τα χρήματά μου κι αγοράστε ξύλα για να με κάψετε ζωντανό, γιατί δε θέλω να προσφέρω θυσία στον Θεό μου με δικά σας ξύλα!».

     Στη φυλακή, εν αναμονή της θανατώσεως, δέχτηκε τους χριστιανούς που τον επισκέφτηκαν για να τον ενθαρρύνουν, με μεγάλη χαρά, με πρόσωπο μεταμορφωμένο από τη θεία Χάρη, και τους αποκάλυψε ότι ο Χριστός τού είχε εμφανισθεί για να τον απαλλάξει από κάθε φόβο από τα μαρτύρια. Την Πέμπτη της Διακαινησίμου (21 Μαρτίου του 1544), τον έβγαλαν από τη φυλακή για μια ύστατη ανάκριση· ο δικαστής τού ξαναδιάβασε τα Πρακτικά της ομολογίας της Πίστεώς του και τον κάλεσε να ασπασθεί τη μουσουλμανική πίστη, υποσχόμενος πλεονεκτήματα, προνόμια και τιμές. Ο άγιος Νεομάρτυς αποκρίθηκε: «Τι θα κέρδιζα με αυτά τα χρήμα και τις τιμές που μου υπόσχεσαι; Άντε, ας μη χάνουμε χρόνο, γιατί βιάζομαι να προσφερθώ θυσία στον Θεό μου, να καώ σαν άρτος εκλογής, πρόσφορο στο Θυσιαστήριο της Αγίας Τριάδος!». Τα λόγια αυτά συγκίνησαν τόσο τον δικαστή, ώστε αναλύθηκε σε δάκρυα γι’ αυτόν. Συνήλθε όμως γρήγορα και με στοϊκότητα απήγγειλε την καταδίκη.

Ηὕρασι τὸν Ἅγιον εἰς τὴν φυλακὴν

δεδεμένον μὲ δύο ἁλύσεις

ὁποὺ ἔστεκε καὶ ἐπροσκυνοῦσε·

καὶ ὡς τὸν εἶδαν

ὁποὺ δὲν εἶχε καμμίαν ταραχὴν

ἢ φόβον εἰς τὴν ψυχήν,

ἀμὴ ὅλον πασίχαρον,

καὶ ἀλλαγμένον ἔχοντα τὴν ὄψιν

ἀπὸ τὴν θείαν χαρὰν

δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπαθε

καὶ ὑπέμεινε.

Kαὶ ἐκεῖνος, ὡς εἶδεν

ὅπου ἦλθαν εἰς αὐτὸν εἰς τὴν εἱρκτήν,

εἶπε τους· «Ἀδελφοί,

ὁ Κύριός μου, αὐτὴν τὴν νύκτα,

ὁποὺ ἐπροσευχόμην, μοῦ ἐφάνη

καὶ ἐδυνάμωσε τὴν ἀδυναμίαν μου,

καὶ ἐθάρρυνε τὴν ψυχήν μου,

λέγοντάς μου·

“Μιχαήλ, ἐδικέ Μου ἀθλητά, χαῖρε!

Καὶ καθὼς Ἐγὼ διὰ ἐσένα

καὶ δι’ ὅλον τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων,

ἔβαλα τὴν ψυχήν Μου

καὶ ὑπέμεινα σταυρικὸν θάνατον,

τὸν ὅμοιον τρόπον εἶναι χρεία

καὶ ἐσὺ νὰ ἀποθάνῃς

διὰ τὴν ἀγάπην Μου

διὰ νὰ ζήσῃς

καὶ νὰ βασιλεύσῃς μὲ Ἐμένα·

βλέπε λοιπὸν μὴ φοβηθῇς τὸ πῦρ,

διότι ἡ θεωρία του

ἔχει μόνον τὸν φόβον,

ἀμὴ ἡ δοκιμή του

εἶναι εὐκαταφρόνητος·

καὶ αὐτὰ θέλεις τὰ ὑπομείνει

ἐνδυναμούμενος

ἀπὸ τὴν ἀνίκητόν Μου δύναμιν”·

αὐτὰ λέγοντάς μου ὁ Κύριος,

εὐλόγησέ με καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ ἐμοῦ.

Ἐμένα δέ,

μὲ περιέλαβεν ὑπερβολικὴ ἀγάπη,

καὶ χαρὰ ἀνεκλάλητος,

εἰς τόσον,

ὁποὺ δὲν ἠδυνάμην

νὰ κρατήσω τὸν ἑαυτόν μου

καὶ μόνον ἐπρόσμενα

πότε νὰ ἔλθῃ

ἐκείνη ἡ εὐλογημένη ὥρα

νὰ χωρισθῶ ἀπὸ τοῦτον τὸν κόσμον

καὶ νὰ ἑνωθῶ

μὲ τὸν Χριστόν μου!…»

     Ολόκληρη η πόλη της Θεσσαλονίκης συνωστιζόταν στη διαδρομή μέχρι τον τόπο της θανάτωσης, κοντά στον ιερό Ναό της Υπαπαντής (που βρίσκεται απέναντι στην Καμάρα), άλλοι κατά μήκος της οδού, άλλοι πάνω σε στέγες ή σαν πουλιά στα δέντρα, οι μουσουλμάνοι με φωνές μίσους, οι χριστιανοί προσευχόμενοι σιωπηλά και με αγωνία, για να αντέξει ο Μάρτυς και να λάβει τον στέφανο της νίκης. Όταν η συνοδεία έφτασε μπροστά στην πυρά, άλειψαν τον άγιο με θειάφι, ώστε μόλις άναψαν τη φωτιά, το σώμα του Μάρτυρος λαμπάδιασε σαν δαυλός ή μάλλον σαν ευωδιαστό και ευλαβικό κερί προς τη θεία Αγάπη, τον Χριστό, και δοξολογώντας σιωπηλά τον Θεό ο άγιος Νεομάρτυς Μιχαήλ, παρέδωσε την ατρόμητη και αλύγιστη ψυχή του στον Θεό των όλων.

—ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ—

Ἦχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Σοφίᾳ τῇ θεόθεν δεδομένῃ κοσμούμενος, ἐκήρυξας εὐτόλμως, τοῦ Σωτῆρος τὸ Ὄνομα, καὶ τούτῳ ὡς θυσία καθαρά, προσήχθης τῷ πυρὶ τελειωθείς· διὰ τοῦτο Νεομάρτυς σε Μιχαήλ, τιμῶμεν ἀνακράζοντες· δόξα τῷ παρασχόντι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ χορηγοῦντι διὰ σοῦ ἡμῖν πταισμάτων ἄφεσιν.

—ΕΤΕΡΟΝ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ—

Ἦχος α΄. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.

(Ποιηθὲν ὑπὸ Λάμπρου Παπαντωνίου,

πατρὸς Ζαχαρία Παπαντωνίου, ἐν ἔτει 1908.)

Τῶν Ἀγράφων τὸν γόνον καὶ Ἑλλάδος ἀγλάϊσμα, τῆς Θεσσαλονίκης τὸ κλέος, Μιχαὴλ τὸν θεοῤῥήμονα· τὸν τῶν ἀσεβῶν τὴν πλάνην ἐλέγξαντα, καὶ ἐν κριτηρίῳ ἀνόμων θεολογήσαντα, τὸν ἐν εἱρκτῇ Χριστὸν θεασάμενον, καὶ παρ’ αὐτοῦ τὴν ἰσχὺν κομισάμενον· τὸν ἐν πυρὶ διὰ Χριστὸν ὁλοκαυθέντα, καὶ εὐωδίᾳ τὸ σύμπαν καὶ τὸν Κτίστην τέρποντα· τὸν ὄντως μέγαν καὶ ἔνδοξον τοῦτον Μάρτυρα, ἐγκωμίοις εὐφημήσωμεν.

—ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ—

Ἦχος γ΄. Ἡ Παρθένος σήμερον.

Ἀθλητὴς θεόσοφος, καὶ στρατιώτης γενναῖος, Μιχαὴλ μακάριε, Χριστοῦ ἀθλήσας ἐδείχθης, πᾶσαν γάρ, καταπατήσας ἐχθροῦ μανίαν, ἤνεγκας, τὸν ἐν πυρὶ θάνατον χαίρων· καὶ ὡς θεῖον ἱερεῖον, Χριστῷ προσήχθης, τῷ σὲ δοξάσαντι.

—ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙΟΝ—

Χαίροις ὁ Γρανίτσης θεῖος βλαστός, ὁ Χριστὸν δοξάσας, δι’ ἀθλήσεως θαυμαστῆς, χαίροις ὁ Κυρίῳ, προσενεχθεὶς ὡς θῦμα, ὦ Μιχαὴλ ἐνέγκας, πυρὸς τὴν ἔκκαυσιν.

[ (1) Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου:

«Νέον Μαρτυρολόγιον»,

Μέρος Α΄, Μαρτύριο 10ο,

σελ. 52–57.

Επιστασία: Π. Β. Πάσχος.

Αθήνα 1993.

(2) Ιερομονάχου

Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου:

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·

Τόμος 7ος (Μάρτιος),

σελ. 202–203·

Διασκευή εκ του Γαλλικού:

Σωτήρης Γουνελάς,

Εκδόσεις «Ίνδικτος»,

Αθήνα, Φεβρουάριος 2017².

Επιμέλεια ανάρτησης:

π. Δαμιανός. ]

https://toeilhtarion.blogspot.com/2020/03/blog-post_11.html

Ο άγιος νεομάρτυρας Μιχαήλ, εκ Γρανίτσης Αγράφων, ο Ευρυτάνας

Μητροπολίτη Φαναρίου Αγαθάγγελου, Γενικου Διευθυντή Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος

Ο Άγιος Νεομάρτυρας Μιχαήλ καταγόταν από τη Γρανίτσα των Αγράφων από ευσεβείς γονείς, τον Δημήτριο και τη Στατήρα, οι οποίοι του μετέδωσαν από την παιδική του ηλικία την αγάπη προς τον Θεό και το σεβασμό προς τις εντολές Του. Όταν ενηλικιώθηκε, ενυμφεύθηκε και μετανάστευσε στη Θεσ­σαλονίκη, πόλη που επισκεπτόταν συχνά και κατά το παρελ­θόν, και άρχισε να εξασκεί το επάγγελμα του αρτοπώλη. Ο Μιχαήλ διακρινόταν για την ελεήμονα φύση του και ήταν φιλακόλουθος. Είχε δε επιπλέον εκδηλώσει και την επιθυμία να μονάσει, ωστόσο πολλοί γνωστοί του τον απέτρεπαν, προβάλ­λοντάς του ως επιχείρημα πως δεν επιτρεπόταν να πράξει κάτι τέτοιο εάν δεν συνηγορούσε και η σύζυγός του.  

Ωστόσο, στις 17 Μαρτίου, Δευτέρα μετά την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, ο Μιχαήλ έλαβε από τον πνευματικό του πατέρα την ευλογία να υλοποιήσει την απόφασή του. Μετά το τέλος της Ακολουθίας του Εσπερινού έφυγε βιαστικά από την Εκκλησία και κατευθύνθηκε προς το αρτοπωλείο του, όπου λίγο αργότερα πήγε και ένας γνώριμός του νεαρός Μωαμεθανός, για να αγοράσει ψωμί. Ο Μιχαήλ, συζητώντας μαζί του, άρχι­σε να καταφέρεται με δριμύτητα εναντίον της μωαμεθανικής θρησκείας, με αποτέλεσμα να καταγγελθεί από το Μωαμεθανό νομοδιδάσκαλο, που κατά συγκυρία επερνούσε από εκεί. Ο Μιχαήλ εξακολούθησε να κατηγορεί τη μωαμεθανική θρησκεία ως ψεύτικη, με αποτέλεσμα να συλληφθεί λίγο αργότερα από το πλήθος των Τούρκων που είχαν συγκεντρωθεί γύρω του και να οδηγηθεί στο δικαστή της πόλεως, ενώπιον του οποίου ομολόγη­σε την πίστη του στον Χριστό.

Ο κριτής έδωσε εντολή να ραβδίσουν τον Μιχαήλ και να τον οδηγήσουν στη φυλακή. Εκεί λίγο αργότερα τον επισκέφθηκαν μερικοί Χριστιανοί, που είχαν παρακολουθήσει την ομολογία του και είχαν μεταφέρει την είδηση στον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονί­κης Μητροφάνη, ο οποίος ήταν και ο πνευματικός πατέρας του Μιχαήλ. Ο Μητροφάνης τους απέστειλε στον δέσμιο Μιχαήλ, για να τον εμψυχώσουν, έκπληκτοι όμως εκείνοι διεπίστωσαν την ηρεμία και τη χαρά που τον διέκρινε, καθώς και την αποφασιστικότητά του για το μαρτύριο.

Την επόμενη ήμερα οι ίδιοι Χριστιανοί επισκέφθηκαν και πάλι τον Μιχαήλ, ο οποίος τους απεκάλυψε ότι κατά τη διάρ­κεια της προηγούμενης νύχτας του είχε αποκαλυφθεί ο Χριστός, ενθαρρύνοντάς τον στην απόφασή του και ευλογώντας τον.

Στη συνέχεια ο Μάρτυς Μιχαήλ οδηγήθηκε σε ανώτερο δικαστή, ο οποίος, αφού του ανέγνωσε το πρακτικό της ομολογίας του και τον επληροφόρησε ότι αντιμετώπιζε τον κίνδυνο να καταδικασθεί στο διά πυράς θάνατο, προσπάθησε με υποσχέσεις να τον πείσει να αρνηθεί την πίστη του, χωρίς όμως αποτέλε­σμα. Η πνευματική ανδρεία του Αγίου συγκλόνισε ακόμη και το δικαστή, ο οποίος ωστόσο εξέδωσε καταδικαστική απόφαση, σύμφωνα με την οποία ο Μιχαήλ καταδικάσθηκε να ριφθεί στη φωτιά στις 21 Μαρτίου του έτους 1544.

Ο έπαρχος της πόλεως οδήγησε τον Μιχαήλ στον τόπο του μαρτυρίου, λίγα μέτρα βορείως του ιερού του ναού της Υπαπα­ντής του Χριστού, όπου σήμερα έχει ανεγερθεί μικρό προσκυνητάριο αφιερωμένο στη μνήμη του. Εκεί είχε συγκεντρωθεί πλή­θος κόσμου. Οι Τούρκοι είχαν περιστοιχίσει το Μάρτυρα χλευάζοντάς τον, ενώ οι Χριστιανοί ευρίσκονταν σε απόσταση, διότι οι Τούρκοι δεν τους επέτρεπαν να πλησιάσουν. Αφού τον εγύμνωσαν και τον οδήγησαν μπροστά στην πυρά, ο έπαρχος της πόλεως προσπάθησε και πάλι να κάμψει το μαρτυρικό φρόνημα του Μιχαήλ μπροστά στη θέα της φωτιάς, χωρίς αποτέλεσμα όμως. Ο Άγιος υπέμεινε με καρτερία το μαρτύριό του, επισφραγίζοντας με το αίμα του την ακλόνητη ομολογία της πίστεώς του.

(Επισκόπου Φαναρίου Αγαθαγγέλου, Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Μάρτιος, σ. 207-209).

 Σημείωση Σύνταξης: Εικόνα και καντηλάκι προς τιμήν του αγίου, υπάρχει στον ιερό ναό της Αγίας Φωτεινής Ιλισού.

Μνημονεύεται δε η μνήμη του κάθε χρόνο.

https://www.pemptousia.gr/2014/03/o-agios-neomartiras-michail-ek-granits/