4.2. Η έννοια της θεραπείας στον ορθόδοξο χριστιανισμό σε σχέση με την σύγχρονη ψυχολογία
Η έννοια της θεραπείας στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση διαφέρει πολύ από αυτή της σύγχρονης ψυχολογίας.
Η Εκκλησία, που λειτουργεί ως θεραπευτήριο της ψυχής, σε συνδυασμό με τα μυστήρια, την καθοδήγηση, την άσκηση, την προσευχή και την ταπείνωση βοηθούν τον άνθρωπο να θεραπευθεί από τα πάθη του και να ενωθεί με τον Θεό. Υπάρχουν ωστόσο υποκειμενικές προϋποθέσεις προκειμένου να επιτύχει ο άνθρωπος να δοθεί καθολοκληρίαν στον Θεό. Αρχικά, βασική προϋπόθεση για την θεραπεία του ανθρώπου και την επίτευξη του σκοπού της θέωσής του είναι η ύπαρξη ελεύθερης βούλησης του, η εκούσια και προσωπική συνεργασία του. Ο πιστός λαμβάνει την χάρη με το Βάπτισμα, οφείλει όμως να την διατηρήσει και να την αναπτύξει. Ο Θεός, σεβόμενος την ελευθερία του ανθρώπου, δεν τον πιέζει να δεχθεί τις ενέργειές της χάρης Του. Μετά το Βάπτισμα, ο άνθρωπος εξακολουθεί να δέχεται πειρασμούς, και αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να εμποδίσει γιατί έχει διαβολική προέλευση, μπορεί όμως να αντισταθεί. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, το οποίο δεν δρα αυτόματα, αλλά σε όποιον είναι δεκτικός να το λάβει123. Η αρχή της θεραπευτικής λειτουργίας έγκειται στην πίστη, στην γνώση δηλαδή την οποία συνιστά και προσφέρει συγχρόνως στον άνθρωπο. Όπως η άγνοια αποτελεί για τον άνθρωπο την κύρια αιτία της πτώσης και των νόσων του, έτσι και η γνώση που αποκτά μέσα από την πίστη είναι η απαρχή της θεραπείας του124. Το Βάπτισμα καθαρίζει τον άνθρωπο από όλες τις αμαρτίες του, ωστόσο δεν αίρει την δυνατότητα να αμαρτήσει ξανά. Για να μην χάνεται λοιπόν η καθαρότητα στην ψυχή του ανθρώπου, ο Θεός έδωσε στον αμαρτωλό άνθρωπο το φάρμακο της μετανοίας. Η μετάνοια αρχίζει για τον άνθρωπο με την αναγνώριση των αμαρτιών του, ζητάει συγχώρεση από τον Θεό και εκδηλώνει την βούλησή του να ενωθεί από την αρχή μαζί Του125.
Επόμενο «φάρμακο» για την θεραπεία των παθών του ανθρώπου είναι η προσευχή, η οποία συνιστά την αρχή της απόκτησης όλης της χάρης, και αποτελεί εξ αυτού του γεγονότος την αρχή της θεραπείας του νοσούντος ανθρώπου και της επιστροφής του στη υγεία. Μέσω της προσευχής ο άνθρωπος απευθύνεται στον Χριστό-Ιατρό, για να λάβει από Αυτόν την θεραπεία των κακών του. Ιδιαίτερα η ησυχαστική προσευχή αποτελεί την τελειότερη μορφή προσευχής και έχει την αρχή της σε μια πρακτική που ανάγεται στις απαρχές του μοναχισμού: την αδιάκοπη νοερή επανάληψη μια συνοπτικής προσευχής που ευνοεί την συνέχειά της και ταυτόχρονα δημιουργεί κατάνυξη ώστε να είναι καθαρή.
Επιπλέον πρέπει να αναφερθούν η κατάνυξη, η ταπείνωση και η απέραντη αγάπη προς τον Θεό, των οποίων οι Πατέρες αναγνωρίζουν την σπουδαιότητα και την πολύ απαραίτητη παρουσία126.Η πίστη, η μετάνοια, η προσευχή και η συμμετοχή στα μυστήρια δεν αρκούν για την σωτηρία του ανθρώπου και την θέωσή του, αν δεν συνοδεύονται από την εκτέλεση των θείων εντολών. Οι τήρηση των εντολών δίνουν την δυνατότητα στον άνθρωπο όχι μόνο να διατηρήσει τις δωρεές που έλαβε με την βάπτισή του, αλλά και να τις αυξήσει και να πολλαπλασιάσει τα τάλαντα που του δόθηκαν από το Άγιο Πνεύμα. Επιπλέον, σε περίπτωση που για κάποιο λόγο απομακρυνθεί από αυτές, επειδή μετά το Βάπτισμα απομακρύνθηκε εκούσια στην αμαρτία και τα πάθη, η εκ νέου αναθεώρηση και τήρηση των εντολών μπορεί να τον επαναφέρει και να αποκτήσει πάλι τις δωρεές που έλαβε με το θείο Βάπτισμα127
-57-
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου