4.3. Η δυσκολία της συνάντησης ψυχιάτρων-ψυχολόγων και κληρικών
Η δυσκολία της συνάντησης μεταξύ ειδικών ψυχικής υγείας και πνευματικών πατέρων αποτελεί ένα πολύπλοκο ζήτημα. Για τους ειδικούς ψυχικής υγείας επί της ουσίας το πρόβλημα δημιουργείται από την στιγμή που ο ειδικός χρησιμοποιεί την επιστήμη του για να καλύψει δικά του νοσηρά σημεία και να του προσδώσει κύρος. Αν και η ψυχολογία στηρίζεται στη επιστήμη, η αυθαίρετη απόρριψη και παραθεώρηση του πνευματικού στοιχείου ή χαρακτηριστικού της ανθρώπινης ψυχής είναι έκφραση συγκρουσιακής δυναμικής, που καταδυναστεύει αυτόν που παραθεωρεί ή απορρίπτει το στοιχείο αυτό134. Η επιθετικότητα που εκφράζεται μέσω της καχυποψίας, της υποτίμησης και της περιφρόνησης, σε μια επιφανειακή πρώτη υπόθεση, θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι αποτέλεσμα του άγχους που προκαλείται όταν με οποιοδήποτε τρόπο απειλείται ο νευρωτικός τρόπος με τον οποίο έχουμε επενδύσει πάνω στον κοινωνικό μας ρόλο, σε κάποια ιδεολογία, στη θρησκεία ή αλλού. Επίσης, μπορεί η ψυχιατρική να βιώνεται απειλητικά στις περιπτώσεις εκείνες που η πίστη χρησιμοποιείται για την επικάλυψη υποκείμενης ψυχοπαθολογίας και απωθημένων συγκρούσεων που η ψυχοθεραπεία πιθανά θα αποκάλυπτε. Από την άλλη, όταν ο ψυχίατρος απορρίπτει την πίστη στο όνομα μια απολυτοποιημένης επιστήμης, ουσιαστικά πρόκειται για αντιπαράθεση μεταξύ μιας εξωεκκλησιαστικής θρησκευτικότητας με την εκκλησιαστική135.
Η άποψη βέβαια της Εκκλησίας διαφέρει και παραθέτει και συγκεκριμένα επιχειρήματα επ΄ αυτού. Σημείο συνάντησης είναι πολύ δύσκολο να υπάρξει γιατί, όπως αναφέρθηκε και προγενέστερα, το ανθρωπολογικό υπόβαθρο στις δύο θεωρήσεις είναι εντελώς διαφορετικό. Η ορθόδοξη χριστιανική θεολογία έχει την θεολογική προσέγγιση της ανθρωπολογίας κατά την οποία ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ΄εικόνα και καθ΄ομοίωσιν οπότε εξηγείται απλά η οντολογική διάσταση του ανθρώπου, και περιγράφει την ανάγκη για θεραπεία του πεπτωκότος ανθρώπου με σκοπό την σωτηρία του, με βάση τη δυνατότητα που δόθηκε στον άνθρωπο μετά την ενανθρώπηση του Ιησού Χριστού. Και από πλευράς ψυχολογικών θεωρήσεων υπάρχουν σοβαρές διαφοροποιήσεις. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως για τους πατέρες, τα ζωώδη και παιδαριώδη πάθη είναι ασυμβίβαστα με την θεία εικόνα στον άνθρωπο και βλάπτουν τη σχέση του με τον Θεό. Για τους γνωστικούς θεραπευτές τα πρωτόγονα και παιδικά σχήματα είναι απλά γνωστικές εκδηλώσεις των βιολογικών και αναπτυξιακών παραγόντων και ως εκ τούτου είναι ηθικά και πνευματικά ουδέτερα136. Επιπλέον, υπάρχουν μείζονες κοσμοθεωρητικές διαφοροποιήσεις στις δύο προσεγγίσεις, παρόλο που εκ πρώτης όψεως φαίνεται να υπάρχει συμφωνία απόψεων. Τόσο οι πατέρες, όσο και οι γνωστικοί θεραπευτές, προτείνουν στους ανθρώπους να δυσπιστούν στις κρίσεις τους και να αποφεύγουν τις επικριτικές σκέψεις. Ο σκοπός των πατέρων αναφορικά με αυτή την συμβουλή, είναι να γίνει ο πιστός πιο ταπεινός και να απολαύσει τα ηθικά, πνευματικά και εσχατολογικά οφέλη που η ταπείνωση επιφέρει. Οι γνωστικοί θεραπευτές προσφέρουν αυτές τις συμβουλές εξαιτίας δύο πρακτικών εκτιμήσεων: αρχικά, ότι οι ερμηνείες των ανθρώπων είναι συχνά αναληθείς και δευτερευόντως ότι οι επικριτικές σκέψεις συνήθως βασίζονται σε γνωσιακές διαστρεβλώσιες όπως το διάβασμα της σκέψης. Σε αυτή την περίπτωση, η επιφανειακή ομοιότητα επικαλύπτει μια σημαντική διαφορά σε επίπεδο υπαρξιακού προσανατολισμού137. Ακόμα και στον τροπο οποίο με τον οποίο οι πατέρες και οι γνωστικοί θεραπευτές φαίνεται να προσεγγίζουν την επίλυση των προβλημάτων φαίνεται να υπάρχουν ομοιότητες. Και τα δύο μέρη προσπαθούν να συλλέξουν πληροφορίες και εστιάζουν στην συμπεριφορά, ωστόσο υπάρχει έντονη διαφοροποίηση στον τρόπο που κάθε μια προσέγγιση ερμηνεύει τα προβλήματα. Οι πατέρες, με την εμπιστοσύνη που δείχνουν στον Θεό, επιτρέπουν στον πιστό να δει τα προβλήματά του ως ευκαιρίες για ωρίμανση στην αρετή, ενώ στο ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο, ο ορθολογισμός ενθαρρύνει τον ασθενή να θεωρήσει τα προβλήματα ως πρόκληση που μπορεί να υπερνικηθεί με προσπάθεια και προγραμματισμό. Πλήθος άλλων συμπεριφορικών τεχνικών χρησιμοποιούνται με παρόμοιο τρόπο από τους πατέρες και τους ψυχοθεραπευτές, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις, αν όχι σε όλες, ο σκοπός της προσέγγισης διαφοροποιείται πλήρως138.
-61-
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου