Εἶναι πάρα πολύ συνηθισμένο και σχεδόν καθιερωμένο. Δὲν ὑπάρχει - πανήγυρις ἱεροῦ Ναοῦ ποὺ νὰ μὴν περιλαμβάνει μέσα στο ὅλο πρόγραμμα καὶ λιτάνευση τῆς ἱερᾶς εἰκόνος ἢ τῶν ἱερῶν Λειψάνων τοῦ ἑορταζομένου Άγίου. Τί εἶναι ἡ Λιτανεία; Είναι ή θρησκευτική τελετή ή όποία γίνεται μὲ πομπή και ἰερή πορεία. Συμπεριλαμβάνει ευχές καί ὕμνους καί συμμετέχουν σ' αὐτην ὅλοι: ἀρχιερεῖς, ἱερεῖς, διάκονοι καί ὁ πιστὸς λαός.
Ἡ λέξη παράγεται ἀπό το αρχαῖο ρήμα «λίσσομαι», πού σημαίνει «ικετεύω, θερμοπαρακαλώ», καὶ ἀπό αὐτὸ παράγεται καὶ τὸ οὐσιαστικό «λιτή», πού σημαίνει δέηση, παράκληση.
Ή Λιτανεία λοιπόν εἶναι ή πάνδημη παράκληση πρός τόν Θεό γιὰ τὴν κατάπαυση κάποιας συμφορᾶς ἢ ή εὐχαριστία πρός τὸν Θεό καὶ ἡ ἀπόδοση τιμῆς σε εορταζόμενους ἁγίους ή γεγονότα, Δὲν εἶναι κάτι καινοφανές στην ἐκκλησιαστική πραγματικότητα. Ἔχει αἰώνων καταγωγή.
Λιτανείες γίνονταν καὶ στην ἐποχή τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Είναι πολύ γνωστή καί χαρακτηριστική ή Λιτανεία τῶν Ἰσραηλιτῶν γιὰ ἑπτά ὁλόκληρες ἠμέρες(!) μέ σκοπό τὴν κατάληψη τῆς Ἱεριχοῦς. Λιτανεία την ὁποία ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ ἔπραξε κατ' έντολήν τοῦ Θεοῦ. Προπορευόταν ή Κιβωτός τῆς Διαθήκης, ἀκολουθοῦσαν οἱ ἱερεῖς μὲ σάλπιγγες και κατόπιν ὁ λαός. Στο τέλος τῆς ἔβδομης ἡμέρας τὰ τείχη τῆς Ἰεριχοῦς ἔπεσαν καὶ οἱ Ισραηλίτες κυρίευσαν τὴν πόλη. Λιτανείες γίνονταν κατόπιν καί στὴν ἐποχή τῆς Καινῆς Διαθήκης καί κατά τούς χρόνους τῶν διωγμών. Ὑπάρχουν τακτικές, ἔκτακτες καί γενικές Λιτανείες. Τακτικές εἶναι οἱ Λιτανείες οἱ ὁποῖες γίνονται σε συγκεκριμένες ἡμέρες τοῦ ἔτους καί δὲν μποροῦν νὰ παραλειφθοῦν. Τέτοιες εἶναι ή περιφορά τῶν ἱερῶν εἰκόνων τὴν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας ἢ ἡ περιφορά τοῦ ἐπιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή. Έκτακτες εἶναι αὐτές πού γίνονται σε καιρούς ανάγκης ή στὰ ἐγκαίνια κάποιου ἱεροῦ Ναοῦ. Καί γενικές Λιτανείες εἶναι αὐτές πού τελοῦνται στίς ἡμέρες μας σε κάθε πανηγυρίζοντα ιερό Ναό. Οι Λιτανείες μποροῦν να πραγματοποι ηθοῦν ἐντος ἢ ἐκτὸς τοῦ Ιεροῦ Ναοῦ. Ὁ ἄγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς για τις Λιτανεῖες πού γίνονται ἐκτός τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ λέει ὅτι «ἔχουν τὴν ἔννοια τῆς παλλαϊκής προσευχῆς σὲ ἀνοικτό χώρο κάτω ἀπὸ τὸ φῶςτοῦ ἤλιου καὶ τοῦ οὐρανίου θόλου ὑπὸ τὸ φῶς τοῦ ἱεροῦ τοῦ σύμπαντος». Σήμερα βέβαια οἱ Λιτανείες πού είναι γνωστές στούς περισσότερους πιστούς εἶναι αὐτὲς πού τελεῖ κάθε ἐνορία στην ἱερά πανήγυρι τοῦ Ναοῦ της. Καί εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὅλοι ὅσοι συμμετέχουμε σ' αὐτές διαπιστώνουμε ὅτι ἔχουν ἀπολέσει την παλαιότερη αϊγλη καί κατάνυξη. Μπορεῖ νὰ παρουσιάζουν κάποτε μιὰ ἐπισημότητα καὶ λαμπρότητα. Να προηγοῦνται πολυπληθεῖς μουσικὲς μπάντες – διότι ἐπιτρέπεται στίς Λιτανείες ή χρήση μουσικών ὀργάνων – ἢ νὰ εἶναι ἄρτια έπιμελημένος ὁ στολισμός τῆς ἱερᾶς εἰκόνος. Όμως τὸ γενικότερο πνεῦμα τῆς ἐκκοσμίκευσης ἢ τῆς ἄγνοιας τῶν ἐκκλησιαστικών πραγμάτων ἔχει ἐπιδράσει και στις Λιτανείες. Λείπει πολύ συχνά ὁ ἀπαιτούμενος σεβασμός, ή κατάνυξη καί ἡ προσευχητική διάθεση. Τι ὡραία ἀλήθεια ή εἰκόνα – πού δόξα τῷ Θεῷ δὲν ἔχει ἐκλείψει τελείως ἀπὸ τὸν τόπο μας – να βλέπεις στολισμένα, καθαρά, φωτισμένα τὰ σπίτια μπροστά ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ περάσει ή Λιτανεία! Νὰ ὑποδέχονται οἱ κάτοικοι την ἱερή πομπή της με ἀναμμένα κεριά καὶ μὲ θυμιατά πού ἀναδίδουν εὐῶδες θυμίαμα! Καὶ πόσο ἀπογοητευτική ή εἰκόνα νὰ κάθονται κάποιοι ἀδιάφοροι στὰ μπαλκόνια τῶν σπιτιῶν τους ἢ στίς αὐλές τους. Να μὴν ἔχουν σεμνή καὶ φροντισμένη ἐνδυμασία καί ἀπὸ περιέργεια ἁπλῶς να χαζεύουν το διερχόμενο πλῆθος. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι συμμετέχουμε στις ἱερές Λιτανείες πολύ θα πρέπει να προσέξουμε. Δὲν εἶναι ώρα τότε για χαιρετισμούς καί ἐπικοινωνίες. Εἶναι ώρα προσευχῆς. Σι- ωπηλοί θὰ πρέπει να ἀκολουθοῦμε. Μὲ τὴ συναίσθηση ὅτι ἁγιάζεται καί εὐλογεῖται ἐκείνη τήν ὥρα ὁ τόπος. Δὲν εἶναι οἱ Λιτανείες θρησκευτική παρέλαση ἢ μια καλή εὐκαιρία για δημόσια ἐμφάνιση κάποιων δημοσίων προσώπων γιὰ νὰ αὐξήσουν τή δημοτικότητά τους, ἀλλὰ παλλαϊκή προσευχή, εὐλογία, μαρτυρία. Ἂς προσέχουμε λοιπόν νὰ μὴ μᾶς παρασύρει το γενικό ρεῦμα κάποτε. Ἂς ἀκολουθοῦμε σιωπηλοί, χωρίς να σπρωχνόμαστε ἢ νὰ ἐπικοινωνούμε θορυβωδῶς καὶ διαχυτικά μεταξύ μας. Να συμμετέχουμε με έσωτερική κατάνυξη καί χαρά γι' αὐτὸ ποὺ γίνεται. Με προσευχή καὶ παράκληση, ὥστε ὁ Ἄγιος ἡ εἰκόνα τοῦ ὁποίου λιτανεύεται, νὰ εὐλογεῖ τὸν τόπο καὶ τὸν λαό πού κατοικεῖ αὐτὸν τὸν τόπο. Μέ συναίσθηση ὅτι προπορεύεται ὁ Τίμιος Σταυρός τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο, δηλαδή ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Μὲ πίστη ὅτι αὐτὸ πού γίνεται δὲν είναι μόνο κάτι τὸ θεαματικό, πού προσδίδει περισσότερο πανηγυρικό τόνο στην πανήγυρι, ἀλλὰ ἕνας ἀκόμη τρόπος γιὰ νὰ ἔρθει ή Χάρις τοῦ Θεοῦ καί ἡ εὐλογία τῶν Ἁγίων στην καθημερινότητά μας, καί στοὺς δρόμους καὶ τοὺς τόπους όπου κινούμαστε καθημερινά.
ΟΣΩΤΗΡ2127
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου