Σήμερα το πρωί(1 Σεπ2026), στην Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στον Γέρακα της Λακωνίας, εκεί όπου οι φωνές των ψαλτών μοιάζουν να χάνονται στο απέραντο γαλάζιο του Μυρτώου Πελάγους και η προσευχή συναντά τη σιωπή του λακωνικού τοπίου, εορτάστηκε σεμνά και ταπεινά μια επέτειος που δεν μετριέται μόνο με χρόνια.
Tου δευτέρου τη τάξει σε πρεσβεία Αρχιερωσύνης Μητροπολίτη της Εκκλησίας μας -μετά τον Καρυστίας και Σκύρου κ. Σεραφείμ.
Σαράντα έξι χρόνια μιας ζωής δοσμένης στην Εκκλησία και στον άνθρωπο.
Και καθώς τον έβλεπα από τις φωτό που ήλθαν στα χέρια μου σήμερα, τον ίδιο πάντοτε σεμνό και γαλήνιο Ιεράρχη, η σκέψη μου γύρισε πίσω. Στο 1980. Στην εκλογή του. Σε εκείνο που θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει ως ένα από τα πρώτα μεγάλα «εκκλησιαστικά θρίλερ» που έζησα και παρακολούθησα από κοντά ως μαθητής ακόμη.
Ο τότε κληρικός Ευστάθιος Σπηλιώτης κατήλθε ως υποψήφιος για τη Μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης, έχοντας την ισχυρή στήριξη και προβολή του Γέροντά του, Μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Β΄ Θέμελη αλλά και μεγάλης μερίδας της Ιεραρχίας με προεξάρχοντα τον τότε Δημητριάδος Χριστόδουλο, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο.
Απέναντί του βρισκόταν ο τότε Πρωτοσύγκελλος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών Αρχιμ.Μάξιμος Ξύδας, ο μετέπειτα Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης, ο οποίος είχε το επίσημο Αρχιεπισκοπικό χρίσμα και τον οποίο η πρόνοια του Θεού ανήγαγε σε αρχιτέκτονα της εκλογής Χριστοδούλου στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο και επιστήθιο φίλο και συνεργάτη του.
Και όμως, η εκλογή εξελίχθηκε διαφορετικά.
Ευστάθιος και Μάξιμος ισοψήφησαν και, επειδή ο πρώτος προηγείτο κατά μία εβδομάδα στα πρεσβεία της Ιερωσύνης, εξελέγη τελικά Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης, διάδοχος του μακαριστού Σπάρτης Ιεροθέου.
Ήταν μία εκλογή που έγραψε τη δική της μικρή ιστορία στα εκκλησιαστικά χρονικά. Για πρώτη φορά τότε ο πανίσχυρος Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ είδε την επιλογή του να μην επικρατεί.
Κανείς, όμως, εκείνη την ημέρα δεν μπορούσε ίσως να φανταστεί ότι η εκλογή αυτή θα άνοιγε ένα από τα μακροβιότερα και ουσιαστικότερα κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ο νέος τότε Μητροπολίτης στάθηκε απέναντι στον λαό του και είπε μια φράση που έμελλε να γίνει το συμβόλαιο ολόκληρης της Αρχιερατικής του διακονίας :
«Δώστε μου το χέρι σας και πάρτε την καρδιά μου!»
Δεν ήταν ένα ωραίο σχήμα λόγου.
Ήταν υπόσχεση.Ήταν μια εσώψυχη παραδοχή.
Και σήμερα, 46 χρόνια αργότερα, μπορούμε να πούμε ότι αυτή την υπόσχεση την τήρησε μέχρι κεραίας.
Έδωσε πράγματι την καρδιά του.
Στα παιδιά. Στους νέους. Στους ηλικιωμένους. Στους φτωχούς. Στους ασθενείς.Στους πάσχοντες.Στους μοναχικούς. Στους ανθρώπους που βρέθηκαν σε ανάγκη. Στους κληρικούς του. Στα μοναστήρια του. Στον Μοναχισμό της επαρχίας του.Στην ιστορική Μονεμβασία και στη Σπάρτη. Στην Εκκλησία ολόκληρη.
Ο Ευστάθιος υπήρξε και παραμένει ο Μητροπολίτης των έργων και όχι των λόγων.
Δεν χρειάστηκε ποτέ να υψώσει τη φωνή του για να ακουστεί. Δεν αναζήτησε τον θόρυβο για να επιβεβαιώσει την παρουσία του. Δεν επένδυσε στην εικόνα του.
Επένδυσε στον άνθρωπο.
Διακριτικός. Ευγενής. Αρχοντικός χωρίς ίχνος επιτήδευσης. Μετρημένος στον λόγο και πληθωρικός στην αγάπη. Ένας Ιεράρχης που έμαθε να ποιμαίνει χωρίς να επιβάλλεται και να διοικεί χωρίς να πληγώνει.
Ακόμη και στις δύσκολες στιγμές της εκκλησιαστικής του διαδρομής κράτησε το μέτρο.
Το 2008, μετά την κοίμηση του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου —με τον οποίο είχε άψογη συνεργασία— μπήκε στη διαδικασία εκλογής του νέου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος ως υποψήφιος.
Δεν εξελέγη και επικράτησε ο Ιερώνυμος.
Και τι έκανε την επόμενη ημέρα;
Αυτό ακριβώς που χαρακτηρίζει τους πραγματικά μεγάλους ανθρώπους.
Επέστρεψε στην επαρχία του.
Χωρίς πικρία. Χωρίς προσωπικές στρατηγικές. Χωρίς να συγκροτήσει «αντιπολίτευση» μέσα στην Εκκλησία. Χωρίς να μετατρέψει μια εκλογική ήττα σε μόνιμη προσωπική αντιδικία.
Συνεργάστηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Τον σεβάστηκε θεσμικά και προσωπικά. Και όταν ακόμη είχε διαφορετική άποψη, ήξερε να υποτάσσει το προσωπικό «εγώ» στη συνοδικότητα της Εκκλησίας.
«Η γνώμη των πλειόνων κρατείτω».
Αυτή ήταν και παραμένει η εκκλησιολογική του στάση.
Γιατί ο Ευστάθιος έμαθε κάτι που δυστυχώς δεν είναι πάντοτε αυτονόητο: ότι μέσα στην Εκκλησία μπορείς να διαφωνείς χωρίς να γίνεσαι εχθρός. Μπορείς να χάνεις χωρίς να εκδικείσαι. Μπορείς να αδικείσαι χωρίς να δηλητηριάζεσαι. Μπορείς να πονάς χωρίς να πληγώνεις.
Και κυρίως μπορείς να συγχωρείς.
Αυτό είναι ίσως ένα από τα μεγαλύτερα χαρίσματά του.
Υπήρξε μεγαλόψυχος ακόμη και απέναντι σε ανθρώπους που τον στενοχώρησαν. Δεν κράτησε κακίες. Δεν αναζήτησε την ανταπόδοση. Δεν έστησε προσωπικά δικαστήρια.
Κράτησε μέσα του χώρο για τη συγχώρηση.
Γι’ αυτό και σήμερα, έπειτα από 46 ολόκληρα χρόνια Αρχιερωσύνης, δεν τιμούμε απλώς τη διάρκεια μιας αρχιερατικής διακονίας.
Τιμούμε το ήθος της.
Σε μια εποχή όπου συχνά περισσεύουν οι φωνές, ο Ευστάθιος επέλεξε τη σιωπηλή προσφορά.
Εκεί όπου περισσεύει η προβολή, εκείνος επέλεξε το έργο.
Εκεί όπου περισσεύουν οι προσωπικές φιλοδοξίες, εκείνος επέλεξε την Εκκλησία.
Και εκεί όπου πολλές φορές περισσεύει η μνησικακία, εκείνος επέλεξε τη συγχώρηση.
Αυτός είναι ο Γέρων Σπάρτης Ευστάθιος.
Ένας εκκλησιαστικός αδάμας.
Ένας από εκείνους τους Ιεράρχες που δεν χρειάζονται τίτλους για να γίνουν σεβαστοί, γιατί τους έχει ήδη απονείμει τον μεγαλύτερο τίτλο ο ίδιος ο λαός: Πατέρας.
Σήμερα, λοιπόν, στο Μοναστήρι του Ευαγγελισμού, με το Μυρτώο να απλώνεται μπροστά μας και την ψαλμωδία να ταξιδεύει πάνω από τη θάλασσα, ένιωθα ότι αυτά τα 46 χρόνια χωρούσαν τελικά σε μία και μόνη φράση.
Εκείνη που είπε ο ίδιος στην αρχή της πορείας του:
«Δώστε μου το χέρι σας και πάρτε την καρδιά μου!»
Σεβασμιώτατε, το χέρι που σας έδωσε τότε ο λαός της Λακωνίας, ο ευσεβής λαός της πατρίδας μας, δεν το αφήσατε ποτέ.
Και την καρδιά που του υποσχεθήκατε, του την δώσατε ολόκληρη.
Εἰς πολλὰ ἔτη, Γέροντα!
Να συνεχίσετε να είστε αυτό που υπήρξατε όλα αυτά τα χρόνια: ένας ήρεμος φάρος εκκλησιαστικού ήθους, ένας Επίσκοπος της αγάπης και ένας αληθινός πατέρας για τον λαό σας.
Του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου