Η πνευματική καθοδήγηση αποτελεί πράξη απαραίτητη για την διαδικασία ανάπτυξης των χριστιανών ώστε να γνωρίσουν τον Χριστό. Στόχος της πνευματικής καθοδήγησης είναι η βοήθεια μέσω συμβουλών από κάποιον πιο έμπειρο πνευματικά που με τρόπο σοφό και χαρισματικό μπορεί να καθοδηγήσει και να θεραπεύσει τις ψυχές των ανθρώπων από τις δυσκολίες και τα πάθη που αντιμετωπίζουν. Στην αρχή της πνευματικής πορείας ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει συστολή και να του είναι δύσκολο να εμπιστευθεί τον εαυτό του στον πνευματικό πατέρα και να παραδοθεί στην καθοδήγησή του. Η ανάγκη των ανθρώπων για πνευματική καθοδήγηση εξαρτάται κυρίως από την δυσκολία τους να φτάσουν στην αυτογνωσία και ως εκ τούτου η πνευματική τους πρόοδος είναι συνάρτηση της συγκεκριμένης επισκόπησης του εαυτού τους87. Η Εκκλησία διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο με την συνδρομή των πνευματικών πατέρων και την καθοδήγηση που αυτοί προσφέρουν στους ανθρώπους. Η πνευματική καθοδήγηση αποτελεί μέρος της θεραπευτικής λειτουργίας της Εκκλησίας καθώς ο πνευματικός είναι ο πραγματικός ιατρός της ψυχής του ανθρώπου σεβόμενος την ελευθερία του και ταυτόχρονα υπηρέτης της σωτηρία του δείχνοντας πάντα τον σωστό δρόμο με πορεία προς την θέωση του ανθρώπου. Η αληθινή ακρόαση από τον πνευματικό είναι επίσης καθοριστικής σημασίας αναφορικά με την στήριξη της ψυχικής υγείας του ανθρώπου. Ο πνευματικός πατέρας πρέπει να έχει ανοιχτή την καρδιά του και να ακούει με κατανόηση τον πόνο του ανθρώπου. Από τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο μαθαίνουμε ότι «Ἰσχυρὸν φάρμακον ἡ κατανόησις καὶ ἡ ἀκρόασις οὐχ ἧττον τοῦ λόγου»88. Όταν υπάρχει πραγματική ακρόαση και κατανόηση ο άνθρωπος μπορεί να ανοίξει την καρδιά του, να εμπιστευθεί τον πνευματικό του και να είναι δεκτικός στην συμβουλή που εκείνος θα του δώσει. Η καλλιέργεια της ποιμαντικής σχέσης μέσω της ακρόασης είναι πολύ αποτελεσματική γιατί έτσι καλλιεργείται ο αλληλοσεβασμός, η αγάπη και η πνευματική ελευθερία που μπορούν να ανοίξουν θεραπευτικά την καρδιά του ανθρώπου και με την ενσυναίσθηση που δημιουργείται ο άνθρωπος να ανακουφιστεί από τον πόνο και τα πάθη του. Απώτερος σκοπός της Εκκλησίας παραμένει σε κάθε περίπτωση η σωτηρία του ανθρώπου που σημαίνει λύτρωση από τα πάθη του, ο φωτισμός του, ο αγιασμός και η θέωσή του. Αυτό που καλλιεργείται εντός της Εκκλησίας ως Σώμα Χριστού είναι ακριβώς ο αγιασμός του ανθρώπου μέσω του πνευματικού του αγώνα και μέσω δωρεών της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Είναι προφανές ότι ο αγιασμός του ανθρώπου δεν αποτελεί αυτόνομο γεγονός ατομικής αρετής αλλά κύριο εκκλησιαστικό γεγονός που προϋποθέτει συμμετοχή στη ζωή και το Σώμα της Εκκλησίας. Ο πνευματικός πατέρας καλείται να οδηγήσει τον άνθρωπο σε μια τέτοια πορεία ώστε να οδηγηθεί μέσω της μετάνοιας στην υπαρξιακή μεταμόρφωση που απαιτείται. Όπλα του στη χάραξη της πορεία αυτής είναι η ταπείνωση και η διάκριση του ίδιου του ποιμένα, η βαθιά γνώση της πατερικής παράδοσης αλλά και η αδιάλειπτη προσευχή και πνευματική εμπειρία του προκειμένου με την βοήθεια της Χάρης του Θεού να μπορεί να συμβουλεύει και να καθοδηγεί ορθά τον πιστό. Η θεραπευτική πρακτική της Εκκλησίας έχει σε κάθε περίπτωση οντολογική θεμελίωση. Ο Θεραπευτικός στόχος είναι μέσα από τις άκτιστες ενέργειες του Αγίου Πνεύματος να αποκατασταθεί πνευματικά ο αγωνιζόμενος άνθρωπος στην υπαρξιακή του γνησιότητα. Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι η Εκκλησία μπορεί να υποτιμά την οδύνη που περιλαμβάνεται στην καθημερινότητα του ανθρώπινου βίου. Αντίθετα, λόγω της ύπαρξης αυτής της οδύνης αναγνωρίζεται ως επιτακτική η ανάγκη της προσφοράς παρηγοριάς, υποστήριξης και ανάπαυσης στον σωματικά ή ψυχικά πάσχοντα άνθρωπο. Πρέπει βέβαια να παραδεχθούμε ότι παρά την σοβαρότητα του προβλήματος, υπάρχουν φορές που η στάση προς τους ψυχικά πάσχοντες είναι ελλιπής ή και κάποιες φορές προβληματική. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου υπάρχει σύγχυση σχετικά με το τι είναι ψυχιατρική διαταραχή και αδυναμία αναγνώρισης των συμπτωμάτων από τους ποιμένες. Η θεωρητική και πρακτική ενασχόληση της θεολογίας με την ψυχιατρική ή την ψυχολογία δεν έχει σκοπό να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο επιτελείται το διακονικό έργο της Εκκλησίας. Η εκκλησιαστική παρέμβαση δεν καλείται σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει την ψυχιατρική πρακτική, όμως, πέρα από τον γόνιμο διάλογο υπάρχει η ευθύνη για ευρύτερο καταρτισμό και έγκυρη ενημέρωση των εκκλησιαστικών στελεχών με οτιδήποτε μπορεί να ενισχύσει το έργο τους. Ο ποιμένας οφείλει να γνωρίζει τα όριά του και αν δεν έχει εμπειρία κάποιας κατάστασης να παραπέμπει και όχι να διώχνει τον άνθρωπο. Κάποιες φορές με συνεργασία και προσευχή τα προβλήματα ψυχιατρικά και πνευματικά επιλύονται πιο εύκολα. Απαράβατος βέβαια όρος παραμένει ο ποιμένας να υπηρετεί πρωτίστως την σώζουσα Αλήθεια της Εκκλησίας και την διδασκαλία των αγίων Πατέρων89.
-39-
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου